İçeriğe atla

Onuncu Köy (roman)

Onuncu Köy, ilk baskısı 1961 yılında Remzi Kitabevi tarafından yayımlanmış bir Fakir Baykurt romanı. Onuncu Köy, sosyalist bir ideolojiye sahip yazar için otobiyografik izler taşımaktadır, buna uygun bir şekilde yazarın doğduğu Burdur, mekansal öge olarak karşımıza çıkmaktadır.[1] Kendisi de öğretmen olan Fakir Baykurt bu romanının sosyal gerçekçilik anlayışı ile yazılmış olup henüz o yıllarda (1954) kapatılmış olan Köy Enstitüleri mezunu öğretmenlerin horlanması sorununu da içermektedir.

Durana isimli köylünün kızı Asiye'yi okula göndermek istememesiyle başlayan roman, bir köy öğretmeninin mevcut zihniyeti değiştirme konusundaki mücadelesini konu almaktadır. Bu konudaki asıl sorun, karma eğitim anlayışıdır.[2] Gerçekten Durana oğlunu okula göndermesine rağmen kızını okula göndermeye yanaşmaz; böylece esas karşı olduğu konu eğitim değil, karma eğitim olarak karşımıza çıkar.

Romanda eğitim sorunlarının yanı sıra, yozlaşmış düzen, rüşvet, yolsuzluk gibi birçok sosyal ve politik sorun romanda ele alınmaktadır.[3]

Romanın baş kahramanı olan öğretmen, yalnızca okuma-yazma öğretmenin ötesinde, köyü eğitme gibi bir misyona da sahiptir. Bu da dönemin Köy Enstitüsü öğretmenlerinin genel bir özelliği olarak görülmektedir.[2]

Romanda ayrıca hükûmetin öğretmene karşı tavırları, Demokrat Parti Döneminin Köy Enstitüsü öğretmenlerine karşı olumsuz tavrını da aktarmaktadır.[4] Mevcut düzenin değişmesinden rahatsızlık duyacak büyük toprak sahiplerine daha yakın duran hükûmet, ögretmenin köylüyü eğitmesini ve bilinçlendirmesini istemez.

Kaynakça

  1. ^ "Fakir Baykurt Onuncu Köy Romanı Özet ve İnceleme". edebiyatvesanatakademisi.com. 16 Mayıs 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Mayıs 2020. 
  2. ^ a b "Onuncu Köy Romanında Modernleşen Eğitim ve Toplum". Gizem Henden. Erişim tarihi: 3 Mayıs 2020. 
  3. ^ "SOCIAL AND POLITICAL PROBLEMS IN ONUNCU KÖY AND KURTLAR SOFRASI NOVELS" (PDF). Ferhat Çetinkaya. ACADEMIC STUDIES. Mart 2020. Erişim tarihi: 3 Mayıs 2020. 
  4. ^ Eda Şahin, Fakir Baykurt'un köy romanlarında sosyal yapı, Ege Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü (yüksek lisans tezi), 2006, s.78

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Eğitim</span>

Eğitim; okullar, kurslar ve üniversiteler vasıtasıyla bireylere hayatta gerekli olan bilgi ve kabiliyetlerin sistematik bir şekilde verilmesi. Öğretmen, eğitmen, mentor, pedagoglar gerekli bilgileri öğrencilere verirler.

<span class="mw-page-title-main">Fakir Baykurt</span> Toplumcu gerçekçi Türk yazar

Fakir Baykurt, Türk yazar ve sendikacı.

Köy enstitüsü, Türkiye'de ilkokul öğretmeni yetiştirmek üzere 17 Nisan 1940 tarihli ve 3802 sayılı yasa ile açılan okul türü. Tamamen Türkiye'ye özgü olan bu eğitim projesini 28 Aralık 1938 tarihinde Millî Eğitim Bakanı olan Hasan Âli Yücel bizzat yönetti.

<i>Kuyucaklı Yusuf</i> 1937de yayımlanan bir Sabahattin Ali romanı

Kuyucaklı Yusuf, o zamana kadar bir öykü yazarı olarak tanınan Sabahattin Ali'nin 1937 yılında kaleme aldığı ve yayımladığı ilk romanıdır. Romanın baş kahramanı olan Yusuf, Türk edebiyatının en romantik karakterlerinden birisi olarak kabul edilir. Roman, Millî Eğitim Bakanlığı’nın ortaöğretim öğrencilerine tavsiye ettiği "100 Temel Eser" listesinde yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">İsmail Hakkı Tonguç</span> Türk eğitimci

İsmail Hakkı Tonguç, Türk eğitim bilimci, köy enstitülerinin mimarı ve dönemin İlköğretim Genel Müdürü.

Oya Baydar, Türk yazar, gazeteci ve sosyolog.

Muammer Sun, Türk besteci ve eğitimcidir.

<span class="mw-page-title-main">Huriye Öniz Baha</span> Türk politikacı

Huriye Baha Hafiz Öniz, Türk eğitimci, siyasetçi ve yazardır.

<span class="mw-page-title-main">Yakup Kadri Karaosmanoğlu</span> Türk yazar, diplomat

Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Türk yazar ve diplomattır. Türk Dil Kurumunun kurucularındandır.

<span class="mw-page-title-main">Öğretmen</span> başkalarının bilgi, yeterlilik veya değerler edinmesine yardım eden kişi

Öğretmen veya eğitmen, eğitim kurumlarında önceden belirlenmiş hedefler doğrultusunda öğretim etkinliklerini planlı ve programlı bir biçimde düzenleyerek yürüten uzman eğitmendir. Anaokulu, okul, üniversite, akademi ve başka yerlerde görev yapar. Öğrencilerin öğretim uygulaması yoluyla bilgi, yeterlilik veya erdem kazanmalarına yardımcı olur.

<span class="mw-page-title-main">Talip Apaydın</span> Yazar

Talip Apaydın, Türk toplumcu yazardır.

<i>Kaplumbağalar</i> (roman) Fakir Baykurt romanı

Kaplumbağalar, Fakir Baykurt'un köy sorunlarını ve gerekçelerini gözler önüne serdiği, sosyal yaralara parmak bastığı romanıdır. Fakir Baykurt, bu romanının önemini şu cümlelerle dile getirmektedir:

Osmanlı Devleti'nin son dönemlerinde eğitim amacıyla Avrupa'ya, özellikle Fransa'ya giden gençler oradaki edebiyatta gördükleri yenilikleri ülkeye dönüşlerinde Türk edebiyatında uygulamaya başlamışlardır. Bu şekilde belli dönemler halinde günümüze kadar süren yeni bir edebiyat başlamıştır. Bu dönemlerden biri de Cumhuriyet dönemi edebiyatıdır.

<i>Yılanların Öcü</i> Fakir Baykurt romanı

Yılanların Öcü, Fakir Baykurt'un 1954'te kaleme aldığı, 1958'de yayımlanan romanı.

Ali Arslan, Türk eğitimci, yazardır.

<i>Toprak Uyanırsa</i>

Toprak Uyanırsa, Şevket Süreyya Aydemir'in 1963 yılında Remzi Kitabevi çatısı altından yayımladığı romanı.

<i>Öğretmenimize Sevgilerimizle</i>

Öğretmenimize Sevgilerimizle, siyahi Guyanalı yazar E. R. Braithwaite'in 1959 yılında yazdığı yarı otobiyografik romanının adıdır. Özgün adı To Sir, With Love olan roman Türkiye'de 1968 yılında İnkılap ve Aka Kitabevi tarafından Ferid Namık Hansoy'un çevirisi ile yayımlandı. Kitabın Türkçe baskısının ön kapağında 1967 tarihli sinema uyarlamasından bir fotoğraf karesi kullanılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Mustafa Satı Bey</span> Osmanlı eğitimci, teorisyen ve siyasetçi (1880 - 1969)

Mustafa Satı Bey, Mustafa Satı-el Husri, Sāti` al-Husrī, Arapça: ساطع الحصري, Osmanlı eğitimci, teorisyen ve siyasetçi.

<span class="mw-page-title-main">Thomas Hardy</span>

Thomas Hardy, İngiliz yazar ve şair.

<span class="mw-page-title-main">Millet mektebi</span>

Millet Mektepleri, Türkiye'de 1 Kasım 1928'de yeni harflerin kabulünden sonra halkı okuryazar kılmak amacıyla gerçekleşen eğitim seferberliği için kurulmuş dört ay süreli eğitim veren halk eğitimi kurumlarıdır.