İçeriğe atla

Oliver Ivanović

Oliver İvanoviç
Оливер Ивановић
Doğum1 Nisan 1953(1953-04-01)
Rznić, Kosova ve Metohiya Özerk Bölgesi, Yugoslavya
Ölüm16 Ocak 2018 (64 yaşında)
Mitroviça, Kosova
Ölüm sebebiSuikast
MilliyetSırp
EğitimPriştine Üniversitesi
MeslekSiyasetçi, makine mühendisi, ekonomist
Siyasi partiSosyal Demokrat Parti
EvlilikMilena Popović
Çocuk(lar)4

Oliver İvanoviç (SırpçaОливер Ивановић, 1 Nisan 1953, Rznić - 16 Ocak 2018, Mitroviça), Kosovalı Sırp siyasetçi ve Özgürlük, Demokrasi ve Adalet Halk İnisiyatifi Genel Başkanı.

İlk yılları ve eğitimi

Oliver İvanoviç 1 Nisan 1953 tarihinde Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti'ne bağlı Kosova ve Metohiya Özerk Bölgesi'nin Rznić kasabasında doğdu.[1] Babası Bogdan tarih, annesi Olga ise Sırp dili ve edebiyatı alanında profesör idi. İlkokul ve ortaokulu Mitroviça'daki mekanik-teknik okulunda okudu. İvanoviç, pilot olmak için Zagreb Askeri Akademisi'ne kaydoldu. Eğitimi sırasında karate eğitimi aldı. Akademinin üçüncü yılında görme yetersizliği tanısı kondu ve Askeri Akademiden ayrılmak zorunda kaldı.[1] Kosova'ya geri döndü ve eğitimine Priştine Üniversitesi, makine mühendisliği bölümü ile devam etti ve buradan mezun oldu.[1] Ayrıca Priştine Ekonomi Fakültesini bitirdi. Karate konusundaki mesleki eğitimini paralel olarak sürdürerek, kuşak sahibi oldu ve uluslararası bir karate hocası olarak tanınmaya başladı.[1]

Kariyeri

İvanoviç mezun olduktan sonra Mitroviça'da birçok şirkette çalıştı. 1991'den 1998'e kadar Mitroviça'daki Spor Merkezi başkanlığı görevinde bulundu. 1998-2004 yılları arasında Kosova'nın en önemli kamu şirketlerinden olan, Glogovaç'taki nikel madeni şirketi "Ferronikel"in genel müdür yardımcılığı görevini üstlendi.[2] 2004'te Kosova ve Dukagjini bölgelerinden sorumlu Ulusal İstihdam Servisinin yöneticiliğine başladı.

Siyasi kariyeri

İvanoviç Haziran 1999'daki Kosova Savaşı sırasında Sırp siyasetinde ön plana çıktı.[3] NATO'nun düzenlediği hava saldırıları üzerine Sırp güçlerinin bölgeden ayrılmasını sağladı. Aynı yıl Kosova ve Metohija Sırp Ulusal Konseyi Yürütme Kurulu başkanlığına getirildi. Kosova'nın kuzeyindeki radikal Sırplara karşı çıktığı için 6 Haziran 2001'de bu görevinden istifa etti. Ekim 2001 sonuna kadar Belediye Meclisi Başkanlığı görevini de yürüttü. Avrupa Birliği ve NATO ile yürütülen müzakerelerde önemli bir rol oynadı.[3] Kosova'daki ilk genel seçimde milletvekilli olarak meclise girmeyi başardı. 2008 ile 2012 arasında, Sırbistan'ın Kosova Bakanlığı Devlet Sekreteri görevinde bulundu.[2] 2017 Kosova yerel seçimleri'nde Kuzey Mitroviça belediye başkanlığına Genel Başkanı olduğu Özgürlük, Demokrasi ve Adalet Halk İnisiyatifi'nden aday oldu. Kampanya sırasında Sırbistan Hükûmeti'ni ve Sırp İlerleme Partisi'ni, Kosova yerel seçimlerdeki Sırp listelerine diğer Sırp partilerine müdahalede bulunmakla suçladı.[4][5]

Savaş suçları ve yargılanması

1998-99 yılları arasındaki Kosova Savaşı'ndaki NATO bombardımanı sırasında Mitroviça'daki "Köprü Muhafızları"nın başı olan İvanoviç, orada bulunan Arnavut halkın öldürülmesi ve şehirden sürgün edilmesinden sorumlu tutuldu.[2] Ocak 2014'te Kosovalı sivil Arnavutlara karşı savaş suçu işlediği gerekçesiyle tutuklandı ve yargı önüne çıkarıldı.[6] 21 Ocak 2016'da, savaş sırasında dört Arnavut'un öldürülmesiyle ilgili olarak EULEX hâkimleri tarafından savaş suçlarından dokuz yıl hapis cezasına çarptırıldı.[7] 12 Şubat 2017 tarihinde Priştine'deki Temyiz Yüksek Mahkemesi kararı bozdu ve İvanoviç'in tutuksuz olarak yargılanmasına karar verdi.[3][8] Ancak İvanoviç'in ölümü nedeniyle yargılanması yarım kaldı.

Ölümü

Oliver İvanoviç 16 Ocak 2018'de Kosova'daki Sırpların yönetimindeki Mitroviça'nın kuzeyinde parti binasının önünde silahla vuruldu. Hastaneye kaldırılan İvanoviç, Mitroviça Hastanesinde hayatını kaybetti.[9] Otopsi bulguları sonucunda, İvanoviç'in Zastava M70A marka tabanca ile göğsünden altı adet 9 mm PARA mermiyle öldürüldüğü açıklandı.[10] 18 Ocak 2018'de Sırbistan'ın başkenti Belgrad'da düzenlenen cenaze töreni sonrasında Yeni Belgrad Mezarlığı'nda defnedildi.[11]

Tepkiler

Suikastın ardından acil toplanan Ulusal Güvenlik Konseyi toplası sonrası açıklama yapan Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić, Oliver İvanoviç'in öldürülmesini "bir terör eylemi ve tüm Sırplara karşı girişilen bir saldırı" olarak nitelendirdidi. Vučić ayrıca, suikastla ilgili soruşturmaya Sırbistan'ın da dahil olmak istediğini açıkladı.[12] Kosova Hûkümeti, "hukuk devletine ve Kosova'daki hukuk ve yasaların uygulanması çabalarına yönelik" diye nitelendirdiği saldırıyı kınadı.[12] Avrupa Birliği Dış Politika ve Güvenlik Yüksek Temsilcisi Federica Mogherini saldırıyı kınayarak Kosova Cumhurbaşkanı Hashim Thaçi ve Sırbistan Cumhurbaşkanı Vučić ile telefonda görüştü. Mogherini saldırganların cezalandırılması gerektiğini ifade ederek, taraflara soğukkanlı olma çağrısında bulundu.[13]

Saldırı, Sırbistan ile Kosova arasındaki ilişkileri normalleştirmek üzere Brüksel'de yapılacak görüşmelerle aynı gün meydana geldi. Belçika'nın başkenti Brüksel'de Avrupa Birliği'nin (AB) arabuluculuğunda Kosovalı Arnavutlarla müzakereler yürüten Sırp heyeti, suikastı protesto için görüşmeleri terk etti.[13]

Kişisel hayatı

Oliver İvanoviç akıcı derecede Arnavutça, Sırpça, İngilizce ve İtalyanca konuşabilmekteydi. Milena Popović ile evli olan İvanoviç'in bir oğlu vardı. Ayrıca önceki evliliğinden de üç oğlu vardı.[14][15]

Kaynakça

  1. ^ a b c d "Biografija Olivera Ivanovića". N1info.com. 16 Ocak 2018. 17 Ocak 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Ocak 2018. 
  2. ^ a b c Zülfiya Yakup, Dzihat Aliju (18 Ocak 2018). "Kosova'nın tartışmalı Sırp lideri: Oliver İvanovic". Anadolu Ajansı. 18 Ocak 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ocak 2018. 
  3. ^ a b c "Sırbistan Cumhurbaşkanı Vucic: İvanovic suikastı tüm Sırplara saldırı". BBC Türkçe. 16 Ocak 2018. 19 Ocak 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Ocak 2018. 
  4. ^ "Ivanović i Milović: Opasno što Đurić deli Srbe na Kosovu". N1info.com. 3 Ekim 2017. 17 Ocak 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ocak 2018. 
  5. ^ "Ivanović: Protivnik mi nije bila Srpska lista nego cela Vlada Srbije". Novi Magazin. 23 Ekim 2017. 17 Ocak 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ocak 2018. 
  6. ^ "Kosovo Serb politician Oliver Ivanovic arrested over war crimes". BBC. 28 Ocak 2014. 17 Ocak 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Ocak 2018. 
  7. ^ "Kosovalı Sırp politikacı Ivanoviç öldürüldü". Deutsche Welle. 16 Ocak 2018. 16 Ocak 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Ocak 2018. 
  8. ^ "Verdict against Oliver Ivanovic thrown out, retrial ordered". B92.net. 16 Şubat 2017. 17 Ocak 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Ocak 2018. 
  9. ^ "Oliver Ivanovic: Kosovo Serb politician shot dead in front of offices". The Independent. 16 Ocak 2018. 16 Ocak 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Ocak 2018. 
  10. ^ "Obdukcijom utvrđeno da je Ivanović ubijen sa šest metaka". N1info.com. 16 Ocak 2018. 17 Ocak 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Ocak 2018. 
  11. ^ Vasovic, Aleksandar (18 Ocak 2018). "Slain Kosovo Serb leader Ivanovic given big funeral in Belgrade". Reuters. 3 Şubat 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Şubat 2018. 
  12. ^ a b "Serb politician Oliver Ivanovic gunned down in Kosovo". Deutsche Welle. 16 Ocak 2018. 16 Ocak 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Ocak 2018. 
  13. ^ a b "Son Dakika... Kosovalı Sırp siyasetçi Oliver Ivanovic öldürüldü". Haberturk.com. 16 Ocak 2018. 16 Ocak 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Ocak 2018. 
  14. ^ "Slučaj Olivera Ivanovića, od suđenja do ubistva". B92.net. 16 Ocak 2018. 17 Ocak 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ocak 2018. 
  15. ^ I. Radulović, P. Vasiljević (11 Nisan 2015). "Četvorogodišnji Bogdan: Bože, vrati moga tatu". Novosti. 19 Ocak 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ocak 2018. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Priştine</span> Kosovanın başkenti ve en büyük şehri

Priştine Kosova'nın başkenti ve en büyük şehri.

<span class="mw-page-title-main">Kosova</span> Güneydoğu Avrupada bir ülke

Kosova, resmî adıyla Kosova Cumhuriyeti, Balkanlar'da bulunan ve dünyada sınırlı tanınırlığa sahip denize kıyısı olmayan bir ülkedir. Kuzeyde ve doğuda Sırbistan, güneyde Kuzey Makedonya ve Arnavutluk, batıda ise Karadağ ile komşudur. 1999'da Birleşmiş Milletler kontrolü altına alınan Kosova, 2008'de Sırbistan'dan tek taraflı olarak bağımsızlığını ilan etti. Mart 2020 itibarıyla 97 ülke tarafından tanınmaktadır. Kosova'nın bağımsızlığını tanımayan Sırbistan, bölgeyi kendisine bağlı Kosova ve Metohiya Özerk Bölgesi olarak kabul etmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Kosova Savaşı</span>

Kosova Savaşı veya 1998-1999 Kosova Savaşı, Yugoslavya Federal Cumhuriyeti ordusunun, bağımsızlık isteyen Kosova Kurtuluş Ordusu’na ve bu örgüt yanında yer alan milis güçlerine karşı yürüttüğü operasyon ve buna karşı NATO'nun başlattığı müdahaledir.

<span class="mw-page-title-main">Kosova Vilayeti</span>

Kosova Vilayeti 1877 yılında kurulan Osmanlı İmparatorluğu vilayeti. Vilayetin merkezi önce Priştine sonra Üsküp olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Mitroviça</span> Kosovada kent

Mitroviça, Kosova'nın kuzeyinde bir şehir ve belediye merkezi. Şehir, 1998-1999 Kosova Savaşı'ndan sonra bölünmüştür ve iki farklı belediye idaresinin kontrolündedir. Belediyenin kuzey kısmı, 1998-1999 Kosova Savaşı'ndan sonraki süreçte Sırpların; güney kısmı Arnavut, Türk ve Boşnakların beraber yaşadığı Müslüman kontrolündedir.

Kuzey Mitroviça Kosova'nın Mitrovica Bölgesinde bulunan bir kasaba ve belediyedir. 2015 yılı itibarıyla 29.460 nüfuslu bir nüfusa sahiptir. 11 kilometrekare (4 sq mi) alan kaplar.

Kosova'daki Yahudilerin tarihi bazı istisnalar hariç Sırbistan'daki Yahudilerin tarihinin aynasıdır. İstisnalardan biri Holokost sırasında İtalya hakimiyetindeki Arnavutluk'a bağlı Kosova döneminde yaşananlar ve bir diğer istisna da 1999'da Sırbistan'dan ayrılırken gerçekleşen 1998-1999 Kosova Savaşı dönemidir.

<span class="mw-page-title-main">Aleksandar Vučić</span> 5. Sırbistan cumhurbaşkanı

Aleksandar Vučić, Sırbistan'ın 5. ve şimdiki cumhurbaşkanı olan bir Sırp siyasetçidir. 2008'de aşırı milliyetçi Sırp Radikal Partisi'nden ayrıldıktan sonra, popülist muhafazakâr Sırp İlerleme Partisi'nin (SİP) kurucularından biri oldu ve 2012'den beri parti başkanıdır.

Priştineli Hasan veya Volçetrinli Hasan Bey, asıl adıyla Hasan Berişa, Arnavut siyasetçi.

Kosova Sırpları, Kosova'da yaşayan Sırpları ifade eder ve yaklaşık 150.000 kişiyle ülkenin en büyük etnik azınlığını oluşturur.

<span class="mw-page-title-main">Kosova demografisi</span>

Kosova Demograsinin incelemesini yapan, Kosova İstatistik Ajansı, nüfusun yoğunluğu, etnik köken, eğitim düzeyi, nüfusun sağlığı, ekonomik durumu, dini bağlantıları ve nüfusun diğer yönleri gibi Kosova nüfusunun çeşitli demografik özelliklerini takip etmektedir. Normalde on yıllık aralıklarla yapılan nüfus sayımları nüfusun demografik özelliklerini kaydeder. 2011 yılında 2008 bağımsızlık ilanından sonra yapılan ilk nüfus sayımına göre, Kosova'nın daimi nüfusu Kuzey Kosova hariç 1.739.825'e ulaşmıştır. Toplam nüfusun %93'ünden fazlası ile Arnavutlar Kosova'nın çoğunluğunu oluşturuyor; önemli azınlıklar arasında Sırplar ve diğerleri yer alıyor. 2015 yılı tahmini Kosova nüfusu 1.870.981'e ulaşmıştır. Kosova Avrupa'daki en genç nüfusa sahiptir. BM Kalkınma Programı UNDP'nin yakın tarihli bir raporuna göre, kabaca 2 milyonluk nüfusunun yarısı 25 yaşın altında. Hükûmet verilerine göre, nüfusun yüzde 65'inden fazlasının 30 yaşından küçük olduğu tahmin ediliyor. Kosova'nın doğum oranı Avrupa'da en yüksek olmaya devam ederken, nüfus artışına sahip tek belediyeler güneyde Kosova'nın yanındaki Arnavutluk azınlık yerleşim bölgeleri.

<span class="mw-page-title-main">2004 Kosova'da karışıklık</span>

2004'teki Kosova'daki karışıklık, bölünmüş Mitroviça şehrinde olmuş olan ve 1999'da Kosova Savaşı'ndan sonra yüzlerce yaralı ve en az 14 kişinin öldüğü Kosova'nın en kötü etnik şiddet olayıdır. Karışıklık, Kosovalı Arnavut medyasında üç Kosovalı Arnavut çocuğun bir grup Kosovalı Sırp tarafından Ibar Nehri'ne kadar kovalandıktan sonra boğulduğunu iddia eden yanıltıcı raporlarla tetiklendi.UNMIK görevlileri ve KFOR birlikleri, Sırplar ve etnik Arnavutlar arasında şiddetli bir silah savaşı oluşacak şekilde mücadele ettiler. Sırbistan'da olaylara Mart Kıyımı da denirken, Kosova'da Mart Huzursuzluğu olarak adlandırılıyor.

Kosova müziği Avrupa kültürünün bir parçasıdır. Nüfusun çoğunluğunu oluşturan Kosovalı Arnavutların müziğinin hakim olduğu Kosova halkının müziğine ve daha az ölçüde Kosova Cumhuriyeti içindeki küçük azınlığın aktif olmayan müziğine atıfta bulunmaktadır.

Slaviša Ristić 17 Kasım 1961 doğumlu Sırp siyasetçi. Kosova Sırpları arasında önemli bir kişiliktir ve uzun yıllar boyunca, Kosova'nın Orta Sırbistan'a komşu sınırında bir Sırp yerleşimi olan Zubin Potok'un belediye başkanı olarak görev yapmıştır. Aynı yıl içinde partiden ayrılmasına rağmen, 2016 yılında Sırbistan Ulusal Meclisi'ne Sırbistan Demokrat Partisi milletvekili olarak seçildi. 2018'den beri Anavatan (Otadžbina) hareketinin/partisinin lideri.

<span class="mw-page-title-main">Kosova-Sırbistan ilişkileri</span>

Kosova, Sırbistan'ın reddettiği bir hareketle, 2008 yılında tek taraflı olarak Sırbistan'dan bağımsızlığını ilan etti. Sırbistan, Kosova'yı bağımsız bir devlet olarak tanımıyor ve Kosova ve Metohiya Özerk Bölgesi olduğunu iddia etmeye devam ediyor. Başlangıçta iki ülke arasında hiçbir ilişki yoktu; ancak sonraki yıllarda iki taraf arasında diyalog ve işbirliği artmıştır.

Brüksel Anlaşması, resmi adıyla İlişkilerin Normalleştirilmesini Yöneten İlk İlkeler Anlaşması, Sırbistan ve Kosova hükûmetleri arasında ilişkilerinin normalleşmesi üzerine yapılmıştır. Avrupa Birliği himayesinde Brüksel'de her iki tarafça da müzakere edildi ve prensipte imzalanarak sonuçlandırıldı. Müzakerelere Sırbistan Başbakanı Ivica Dačić ve Kosova Başbakanı Hashim Thaçi başkanlık etti ve AB Yüksek Temsilcisi Catherine Ashton arabuluculuk yaptı. Anlaşma 19 Nisan 2013 tarihinde imzalanmıştır. Sırbistan hükümeti Kosova'yı bağımsız bir devlet olarak tanımıyor, ancak yine de Brüksel Anlaşması uyarınca Kosova hükümeti ile ilişkileri normalleştirmeye başladı. İlişkilerin normalleşmesi terimi belirsiz ve dolayısıyla büyük ölçüde sorunludur. Sırbistan cumhurbaşkanı Aleksandar Vucic 2018'de anlaşmanın Sırbistan için zor bir uzlaşma olduğunu ve kendisine göre tüm yükümlülüklerin yerine getirildiğini söyledi.

<span class="mw-page-title-main">Kosova'da Hristiyanlık</span>

Kosova'da Hristiyanlığın Roma İmparatorluğu'na dayanan uzun süreli bir geleneği var. 10. yüzyıla kadar tüm Balkan bölgesi Roma, Bizans ve Birinci Bulgar imparatorluklarının hükümdarlıkları altında Hristiyanlaşmıştı. 1389 yılı Kosova Muharebesi'nden 1912'ye kadar Kosova Osmanlı İmparatorluğu'na aitti ve derin şekilde İslamlaştı. İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra Kosova, Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti'nin seküler ve sosyalist yönetimine girdi. Bu dönem boyunca Kosovalılar gitgide laikleşti. Günümüzde Kosova nüfusunun %90'ı Müslüman aile geçmişlerine sahiptir; bunların çoğunu etnik Arnavutlar, azınlığını ise Slav dillerini konuşan gruplar ve Türkler oluşturmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Kosova Boşnakları</span>

Boşnaklar, Kosova'da yaşayan Slav Müslüman bir etnik grup. 2011 yılı nüfus sayımına göre, Kosova'daki Boşnak nüfusu 27.553 kişiden ibaret. Nüfus sayımının Kosova Sırpları tarafından boykot edilmesi nedeniyle Sırplar, nüfus sayımı sonuçlarında yeterince temsil edilmemektedir; dolayısıyla Boşnaklar, Kosova Arnavutlarından sonra Kosova'daki en büyük ikinci etnik grup olarak kayda geçmiştir. Bu Boşnakların büyük çoğunluğu İslam dininin Sünnî koluna mensuptur.

<span class="mw-page-title-main">Kosova'nın kültürel mirası</span>

Kosova, Güneydoğu Avrupa'da Balkan Yarımadası'nda bulunan, kısmen tanınan bir devlet ve tartışmalı bir bölgedir. Kosovalıların çoğunluğu etnik olarak Arnavuttur. Kosova anıtlar, giyim eşyaları, müzeler ve geleneksel yemekleri içeren geniş bir kültürel mirasa sahiptir.

<span class="mw-page-title-main">Fehmi Agani</span>

Fehmi Agani, 1990'larda Kosova Demokratik Birliği'nin (LDK) önde gelen düşünürü ve siyasi stratejisti olarak kabul edilen bir sosyolog ve politikacıydı. 1998-1999 Kosova Savaşı öncesinde uluslararası müzakerelerde LDK'yi temsil etti, ancak savaş sırasında siyasi tutumları nedeniyle Sırp askerleri tarafından öldürüldü.