İçeriğe atla

Oklahoma City

Oklahoma City
City of Oklahoma City
Oklahoma City Şehri
Oklahoma City bayrağı
Bayrak
Oklahoma City arması
Arma
Takma adlar:
OKC, The City, The 405
Oklahoma City'nin Oklahoma Kontlugu ve Oklahoma Eyaleti içindeki konumu.
Oklahoma City'nin Oklahoma Kontlugu ve Oklahoma Eyaleti içindeki konumu.
Amerika Birleşik Devletleri üzerinde Oklahoma City
Oklahoma City
Oklahoma City
Oklahoma City'nin ABD'deki konumu.
ÜlkeAmerika Birleşik Devletleri ABD
Eyalet Oklahoma
KontlukOklahoma, Canadian, Cleveland, Pottawatomie
İdare
 • Belediye BaşkanıDavid Holt (R)
 • Şehir menajeriJim Couch
Yüzölçümü
 • Eyalet başkenti1.607,80 km²
 • Su
1,063,5 km² (410,6 mil²)
Rakım366 m
Nüfus
 (2010)[1]
 • Eyalet başkenti579.999
 • Yoğunluk417,03/km²
 • Kent
861,505
 • Metropol
1,396,445
Zaman dilimiUTC-06.00 (CST)
 • Yaz (YSU)UTC-05.00 (CDT)
Alan kodu405
Resmî site
okc.gov

Oklahoma City (/oʊkləˌhoʊmə -/), resmî adıyla Oklahoma City Şehri ve genellikle OKC olarak kısaltılır, ABD'nin Oklahoma eyaletinin başkenti ve en kalabalık şehridir. Oklahoma County'nin ilçe merkezidir,[2] nüfus bakımından Amerika Birleşik Devletleri şehirleri arasında 20. sırada yer alır ve Güney Amerika Birleşik Devletleri'nin 8. büyük şehridir. Kentin nüfusu 2010'daki sayımdan beri hızla arttı ve 2020 nüfus sayımında 681.054'e ulaştı.[3] Oklahoma City metropolitan alanının nüfusu 1.396.445,[4] Oklahoma City-Shawnee Birleşik İstatistik Alanı'nın nüfusu ise 1.469.124 olup,[4] nüfus bakımından Oklahoma'nın en büyük belediyesi ve metropolitan alanıdır.

Oklahoma City'nin şehir sınırları bir şekilde Canadian, Cleveland ve Pottawatomie ilçelerine kadar uzanmaktadır, ancak çekirdek Oklahoma County bölgesi dışındaki bu alanların çoğu banliyö yolları veya korunan kırsal bölgelerdir. Şehir, birleştirilmiş şehir ilçeleri de dahil olmak üzere yüzölçümü bakımından Amerika Birleşik Devletleri'nin sekizinci en büyük şehridir; birleştirilmiş şehirler dahil edilmediğinde ise Houston'dan sonra ikinci en büyük şehirdir. Şehir aynı zamanda Juneau, Alaska'dan sonra Amerika Birleşik Devletleri'ndeki eyalet başkentleri arasında yüzölçümü bakımından en büyük ikinci şehirdir.

Oklahoma City, dünyanın en büyük canlı hayvan pazarlarından birine sahiptir.[5] Petrol, doğal gaz, petrol ürünleri ve ilgili endüstriler ekonominin en büyük sektörüdür. Şehir aktif bir petrol sahasının ortasındadır ve petrol sondaj kuleleri başkent arazisini süslemektedir. Federal hükûmet, Tinker Hava Kuvvetleri Üssü ve Amerika Birleşik Devletleri Ulaştırma Bakanlığı'nın Mike Monroney Havacılık Merkezi'nde (sırasıyla Federal Havacılık İdaresi ve Ulaştırma Bakanlığı'nın Kurumsal Hizmet Merkezi ofislerine ev sahipliği yapmaktadır) çok sayıda işçi istihdam etmektedir.

Oklahoma City, güneyde komşu Teksas ve Meksika'ya, kuzeyde Wichita ve Kansas City'e, batıda Albuquerque'ye ve doğuda Little Rock ve Memphis'e giden başlıca seyahat koridorlarından biri olan I-35 ve I-40 koridorları üzerindedir. Eyaletin Frontier Country bölgesinde yer alan şehrin kuzeydoğu bölümü Cross Timbers olarak bilinen ekolojik bir bölgede yer almaktadır. Şehir 1889'daki "Arazi Koşusu" sırasında kuruldu ve kurulduktan birkaç saat sonra 10.000'in üzerinde bir nüfusa ulaştı. Şehir, 19 Nisan 1995 tarihinde Alfred P. Murrah Federal Binası'nın bombalanması sonucu 168 kişinin hayatını kaybettiği, 11 Eylül 2001 saldırılarına kadar ABD tarihindeki en ölümcül terör saldırısı ve ABD tarihindeki en ölümcül iç terör eyleminin gerçekleştiği yerdir.

Tarihi

Oklahoma'yı demiryolu hattındaki bir tren durağı olarak gösteren harita, Britannica 9. baskı, 1889

Oklahoma City, 22 Nisan 1889'da "Atanmamış Topraklar" olarak bilinen bölgenin "Arazi Koşusu" olarak bilinen bir etkinlikle yerleşime açılmasıyla kuruldu.[6][7] Aynı yılın 26 Nisan'ında ilk belediye başkanı William Couch seçildi. Yaklaşık 10.000 çiftlik sahibi Oklahoma'nın başkenti olacak bölgeye yerleşti. Kasaba hızla büyüdü; nüfus 1890 ile 1900 yılları arasında iki katına çıktı. Şehrin gelişiminin ilk liderleri arasında Anton Classen, John Shartel, Henry Overholser, Oscar Ameringer, Jack C. Walton ve James W. Maney vardı.

Oklahoma City'nin 1890'dan kalma litografisi.
Bugünkü Sheridan Bulvarı'ndan Broadway'e kuzeye bakış, 1910.

Oklahoma, 1907 yılında Birliğe kabul edildiğinde, Oklahoma City yeni eyaletin nüfus merkezi ve ticaret merkezi olarak bölgesel başkent Guthrie'yi geride bıraktı. Kısa bir süre sonra başkent Guthrie'den Oklahoma City'ye taşındı.[8] Oklahoma City, 20. yüzyılın başlarında Route 66 üzerinde önemli bir duraktı; Bobby Troup'un 1946'da sanatçı Nat King Cole tarafından meşhur edilen "(Get Your Kicks on) Route 66" adlı caz şarkısında belirgin bir şekilde bahsediliyordu.

İkinci Dünya Savaşı'ndan önce Oklahoma City, daha önce Chicago ve Omaha, Nebraska'da bulunan istihdam ve geliri kendine çekerek büyük hayvan depoları geliştirdi. 1928 yılında şehir sınırları içinde (Eyalet Meclis Binası'nın altı da dahil olmak üzere) petrol bulunmasıyla Oklahoma City önemli bir petrol üretim merkezi haline geldi.[9] Savaş sonrası büyüme, Oklahoma City'i I-35, I-40 ve I-44'ün birleştiği önemli bir kavşak haline getiren Eyaletlerarası Otoyol Sisteminin inşasına eşlik etti. Ayrıca Tinker Hava Kuvvetleri Üssü'nün federal gelişimi de bu büyümeye yardımcı oldu.

1950 yılında Nüfus Sayım Bürosu kent nüfusunun %8,6'sının siyah, %90,7'sinin beyaz olduğunu bildirdi.[10]

Patience Latting 1971 yılında Oklahoma City Belediye Başkanı seçilerek şehrin ilk kadın belediye başkanı oldu. Latting aynı zamanda 350.000'den fazla nüfusa sahip bir ABD kentinde belediye başkanı olarak görev yapan ilk kadındı.[11]

Noel'de Oklahoma Şehri Ulusal Anıtı.

Diğer birçok Amerikan şehrinde olduğu gibi, ailelerin yeni inşa edilen otoyolları takip ederek yakın banliyölerdeki daha yeni konutlara taşınmasıyla şehir merkezindeki nüfus 1970'lerde ve 1980'lerde azaldı. Pei Planı da dahil olmak üzere 1970'lerdeki kentsel dönüşüm projeleri eski yapıları ortadan kaldırdı, ancak yeni bir gelişmeyi tetikleyemedi ve kenti park için kullanılan boş arazilerle dolu bıraktı. Kayda değer bir istisna, kentin merkezinde bir botanik bahçesi ve modernist bir konservatuvar olan Myriad Bahçeleri ve Kristal Köprü'nün inşa edilmesiydi. Mimari açıdan önemli tarihi binalar Criterion Tiyatrosu,[12][13] Baum Binası,[14] Hales Binası[15][16] ve Biltmore Oteli'dir.[17]

1993 yılında şehir, Metropoliten Alan Projeleri (MAPS) olarak bilinen ve şehir merkezine daha fazla aktivite ve yaşam kazandırmak için şehrin çekirdeğini sivil projelerle yeniden inşa etmeyi amaçlayan büyük bir yeniden geliştirme paketini kabul etti. Şehir, yeni bir beyzbol parkı; merkezi bir kütüphane; şehir merkezi, kongre merkezi ve fuar alanlarında yenilemeler ve Bricktown eğlence bölgesinde bir su kanalı ekledi. Su taksileri bölge içinde yolcu taşımakta, kanal boyunca renk ve hareket katmaktadır. MAPS, 2010 yılı itibarıyla 3 milyar doları aşan özel yatırımla ABD'de gerçekleştirilen en başarılı kamu-özel sektör ortaklıklarından biri haline gelmiştir.[18] MAPS'ın bir sonucu olarak, şehir merkezindeki konutlarda yaşayan nüfus, market, hizmet ve mağaza gibi ek konut ve perakende olanaklarına olan taleple birlikte katlanarak artmıştır.

Kardeş şehirleri

Sister Cities International'a göre, Oklahoma City'nin 6 kardeş şehri vardır.

Resimler

Oklahoma Nehri'nden Oklahoma City panoraması

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ^ "U.S. Census website". Amerika Birleşik Devletleri Sayım Bürosu. 27 Aralık 1996 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Ağustos 2014. 
  2. ^ "Find a County". National Association of Counties. 31 Mayıs 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Haziran 2011. 
  3. ^ "U.S. Census Bureau QuickFacts: Oklahoma City city, Oklahoma". 4 Ağustos 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Aralık 2023. 
  4. ^ a b "Metropolitan and Micropolitan Statistical Areas". 2018 Population Estimates. United States Census Bureau, Population Division. 15 Nisan 2019. 19 Nisan 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Nisan 2019. 
  5. ^ "Stockyards City | Oklahoma City Districts". Visitokc.com. 17 Mart 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Aralık 2023. 
  6. ^ Hoig, Stan. "Land Run of 1889". Encyclopedia of Oklahoma History & Culture. Oklahoma Historical Society. 21 Şubat 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Ocak 2014. 
  7. ^ Wilson, Linda D. "Oklahoma City 25 Mayıs 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.", Encyclopedia of Oklahoma History and Culture 1 Şubat 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. .
  8. ^ Curtis, Gene.
  9. ^ "Oklahoma Oil: Past, Present and Future" (PDF). Ogs.ou.edu. 24 Mayıs 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 9 Aralık 2023. 
  10. ^ "Race and Hispanic Origin for Selected Cities and Other Places: Earliest Census to 1990". U.S. Census Bureau. 12 Ağustos 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  11. ^ Dean, Bryan (28 Aralık 2012). "Former Oklahoma City Mayor Patience Latting dies at age 94". The Oklahoman. 3 Ocak 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Ocak 2013. 
  12. ^ "Criterion Group". OKCHistory.com. 7 Ekim 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ekim 2009. 
  13. ^ "The Criterion Group, main page". The Criterion Group. 29 Ekim 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ekim 2009. 
  14. ^ "Baum Building". OKCHistory.org. 7 Temmuz 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ekim 2009. 
  15. ^ "Hales Building". OKCHistory.org. 7 Temmuz 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ekim 2009. 
  16. ^ Lackmeyer and Money, ss. 20, 42.
  17. ^ "Biltmore Hotel". OKCHistory.org. 25 Temmuz 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ekim 2009. 
  18. ^ "Greater Oklahoma City Chamber - Chamber History". www.okcchamber.com. 8 Nisan 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Aralık 2023. 

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Arkansas</span> Amerika Birleşik Devletlerinde eyalet

Arkansas, ABD'nin Güney Bölgesi'ndeki eyaletlerinden biridir. Yaklaşık olarak 3 milyon nüfusu ile, 137.754 km²lik bir alan üzerinde yer almaktadır. Dağlık bölgeler ve ovalar olmak üzere iki coğrafi alana ayrılır. Doğudaki ve batıdaki ovalar Mississippi Alluvial ve West Gulf Coastal düzlüğünden oluşur. Kuzeyde ve batıdaki dağlık bölgeler, Ozark Platosu, Ouachita Dağları ve onların arasından akan Arkansas Nehri vadisidir.

<span class="mw-page-title-main">Houston</span> Amerika Birleşik Devletlerinin en büyük dördüncü, Teksas eyaletinin en büyük şehri olan kent

Houston, Teksas'ın ve Güney Amerika Birleşik Devletleri'nin en kalabalık şehirdir. New York City, Los Angeles ve Chicago'dan sonra Amerika Birleşik Devletleri'nin en kalabalık dördüncü şehri ve Kuzey Amerika'nın en kalabalık altıncı şehridir. 2022 yılında 2.302.878 nüfusa sahip olan Houston, Güneydoğu Teksas'ta Galveston Körfezi ve Meksika Körfezi yakınlarında yer almaktadır. Harris County'nin merkezi ve en büyük şehri ve Amerika Birleşik Devletleri'nin en kalabalık beşinci metropolitan istatistiksel alanı ve Dallas-Fort Worth'tan sonra Teksas'ın en kalabalık ikinci şehri olan Greater Houston metropolitan alanının ana şehridir. Houston, Teksas Üçgeni olarak bilinen büyük mega bölgenin güneydoğu çapasıdır.

<span class="mw-page-title-main">Dallas</span>

Dallas, ABD'nin dördüncü en kalabalık nüfuslu Dallas–Fort Worth metropolitan alanının en büyük şehri olup Teksas eyaletinde yer almaktadır. Şehir nüfus bakımından ABD'nin en büyük dokuzuncu, Teksas'ın ise Houston ve San Antonio'dan sonra üçüncü en büyük şehridir. Şehir, tarihi boyunca petrol ve pamuk sanayisi ile çok sayıdaki demir yolu hattının geçtiği bir yerde olması sebebiyle öne çıkmıştır. 2010 yılı ABD Nüfus Sayımı'na göre Dallas'ın nüfusu 1.197.816 kişidir. ABD Sayım Bürosu'nun 2014 verilerine göre ise şehrin nüfusu 1.281.047 kişiye yükselmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Atlanta</span>

Atlanta, ABD'nin Georgia eyaletinin en büyük kenti ve başkentidir. Atlanta'nın şehir sınırları içindeki nüfusu 432.427 olup varoşları ile birlikte Atlanta büyük metropolitan bölgesinin nüfusu 5.457.831 kişi olup ABD'nin nüfus itibarıyla dokuzuncu büyük metropolitan bölgesidir. Atlanta aynı zamanda "Fulton Kontluğu" (county) merkez şehridir. Atlanta Fulton Kontluğu'nun tamamını içine aldığı gibi doğuya doğru "DeKalb County"'nin de bir kısmını kapsamaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Salt Lake City</span>

Salt Lake City, ABD'nin Utah eyaletinin başkenti, "Salt Lake Kontluğu" merkezi ve eyaletin en kalabalık kentidir. 285.9 km²'lik bir alan üzerinde kurulmuş olan kent, deniz seviyesinden 1320 m yüksektedir.

<span class="mw-page-title-main">New York (eyalet)</span> Amerika Birleşik Devletlerinde eyalet

New York, ABD'nin Orta Atlantik ve Kuzeydoğu bölgesinde bulunan eyaletlerinden birisidir. Başkenti Albany, en büyük şehri New York'tur. 62 vilayete sahiptir. 20,2 milyon kişilik nüfusu ile ülkenin nüfusu en yüksek dördüncü eyaletidir. Nüfusun üçte ikisi New York metropoliten alanında yaşamaktadır. Vermont, Massachusetts, Connecticut, New Jersey ve Pensilvanya ile karadan, Rhode Island ile de sudan komşudur. Ayrıca Kanada'nın Québec ve Ontario bölgelerine uluslararası sınırı vardır.

Amerika Birleşik Devletleri'nin en kalabalık yerleşim yerlerinin listesi. Amerika Birleşik Devletleri Sayım Bürosu'nun yaptığı tanıma göre, bir "tüzel kişilik kazanmış yerleşim" şehir, kasaba, köy, borough ve belediye gibi çeşitli adlandırmaları içerir. Birkaç istisna sayım yeri de Nüfus Sayım Bürosu'nun tüzel kişilik kazanmış yerleşim yeri listesine dahil edilir. Birleşik şehir-kontluklar bir kontluk ya da kontluk eşdeğerinin nüfusunun tümünü kapsayan farklı bir tip yönetim şeklini ifade eder. Fakat bazı birleşik şehir-kontluklara birden çok tüzel kişilik kazanmış yerleşimler dahildir. Bu liste sadece başka bir tüzel kişilik kazanmış yerleşimin parçası olmayan birleşik şehir-kontluklarını gösterir.

<span class="mw-page-title-main">Teksas</span> Amerika Birleşik Devletlerinde eyalet

Teksas, Amerika Birleşik Devletleri'nde en kalabalık ikinci ve en geniş ikinci eyalettir. Coğrafi olarak ülkenin merkezi güneyinde yer alır. Dünya'da ve Amerika Birleşik Devletleri ekonomisinde önemli bir yer tutar. Teksas güneyde Meksika'nın Chihuahua, Coahuila, Nuevo León ve Tamaulipas eyaletleri ile uluslararası sınır; batıda New Mexico, kuzeyde Oklahoma, kuzeydoğuda Arkansas ve doğuda Louisiana eyaletleri ile sınır oluşturur. Teksas, 696.200 kilometrekare alana ve sürekli artan 30 milyon (2023) nüfusa sahiptir.

<span class="mw-page-title-main">Laredo, Teksas</span>

Laredo, ABD'nin Teksas eyaletinin Webb ilçesinde bulunup Webb ilçesinin başkentidir. Laredo Güney Teksas'ta Meksika-ABD ülkelerinin sınırı olan Rio Grande Nehri'nin kuzeyindedir ve bu nehrin güneyine bulunan Nuevo Laredo'ya komşu şehirdir.

<span class="mw-page-title-main">Tulsa</span>

Tulsa, Oklahoma'nın ikinci en büyük şehri olup 2012 yılı itibarıyla tahmini 393.987 kişilik bir nüfusa sahiptir. Aynı zamanda ABD'nin en büyük 46. şehri olma özelliğini de taşımaktadır. Şehir Tulsa County ilçesinde yer alır ve bu ilçe 563.299 olan nüfusuyla Oklahoma'nın en büyük ilçesidir. Tulsa şehri aynı zamanda Tulsa ilçesinin idari merkezidir.

<span class="mw-page-title-main">Mesa, Arizona</span>

Mesa, ABD'nin Arizona eyaletinde bir şehirdir. Maricopa iline bağlıdır. Mesa, Phoenix şehrinin merkezinden 32 km doğusunda "Doğu Vadisi " bölgesindedir ve şehirleşmiş Metropoliten Phoenix şehrine dahil olan bir varoş şeklindedir. Phoenix varoşlarına göre doğusunda "Apache Junction"; güneyinde "Chandler" ve "Gilbert", batısında "Tempe" ve kuzeyinde "Salt River Pima-Maricopa Kızılderili Rezervi" bulunur.

<span class="mw-page-title-main">Raleigh, Kuzey Karolina</span>

Raleigh, ABD'nin Kuzey Karolina eyaletinin başkenti olup Kuzey Karolina eyaletinin en kalabalık ikinci şehridir. Wake ilçesinin idari merkezidir.

<span class="mw-page-title-main">Corpus Christi, Teksas</span>

Corpus Christi, ABD'nin Teksas eyaletinin güneyinde Meksika Körfezi sahilinde bulunan bir şehirdir. Nueces ilçesinde bulunur ve ilçenin merkezidir ancak Aransaz, Kleberg ve San Patricio ilçelerine doğru genişlemektedir.

<span class="mw-page-title-main">Lake Macquarie City</span>

Lake Macquarie City, Avustralya'da, Yeni Güney Galler eyaletinde idari bakımdan bir "Yerel İdare Bölgesi " ve coğrafi bakımdan bir şehirleşmiş yerleşim alanıdır. Lake Macquire City günümüzde 7 Eylül 1984'ten itibaren resmen bir "Şehir" olarak sınıflandırılmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Salem, Oregon</span>

Salem, Oregon ABD'nin Oregon eyaletinin başkenti olup aynı zamanda Marion İlçesi/county merkez şehridir. Şehir "Willamette Vadisi"nin ortasında olup, şehrin içinden kuzeye doğru akan Willamette Nehri kenarında kurulmuştur. Bu nehir Marion İlçesi/County ile Polk County/İlçesi arasında bir sınır teşkil etmektedir. Salem şehrinin büyük bir kısmı Marion İlçesi/County içinde olmakla beraber şehrin "West Salem" semti nehrin öte yakasında Polk İlçesi/County içinde bulunur.

<span class="mw-page-title-main">Jefferson City, Missouri</span>

Jefferson City, Missouri, ABD'nin Missouri eyâletinin başkenti ve "Cole Kontluğu (county)" merkezidir. Şehrin ufak bir kısmı da "Callaway Kontluğu" arazileri içindedir.

<span class="mw-page-title-main">Lincoln, Nebraska</span>

Lincoln, Nebraska, Amerika Birleşik Devletleri'nin Nebraska eyaletinin başkenti ve Lancaster ilçesi (county) merkez şehri.

<span class="mw-page-title-main">Carson City, Nevada</span>

Carson City veya uzun adı ile Carson City Birleştirilmiş Belediyesi, Amerika Birleşik Devletleri'nin Nevada eyaletinde bulunan; bu eyaletin başkenti olan ve hiçbir kontluğa bağlı olmayan bağımsız bir şehir.

<span class="mw-page-title-main">Huntsville, Alabama</span>

Huntsville, ABD'nin Alabama eyaletinin kuzeyinde Apalaş bölgesinde bulunan bir şehirdir. Şehir, Madison county'de yer almaktadır ve batıdaki komşusu Limestone county'e dek uzanmaktadır. Şehir, eyaletin en büyük şehridir.

<span class="mw-page-title-main">Amarillo, Teksas</span>

Amarillo, ABD'nin Teksas eyaletinin kuzeyinde bulunan, 26 ilçeden oluşan ve bir tava sapına benzediği için isimlendirilen "Teksas Panhandle bölgesi"'nin en büyük şehri olup "Potter İlçesi (county)"'nde bulunmakta Potter İlçesi başkenttir. Amarillo Şehri "Randall İlçesi (county)"'ne de uzanmaktadır.