İçeriğe atla

Odyofil

Odyofil, sesin kaydedildiği doğal haline en yakın şekilde yeniden yüksek kaliteli şekilde üretimi konusunda meraklı ve hevesli kimselere denir.[1]

Odyofillerin temel amaçları, iyi bir akustiğe sahip bir odada canlı bir müzik performansı deneyimini kaydetmek ve bunu evde yeniden üretmektir. İşte bu sebeple odyofillerin temel değerleri vardır. Odyofil değerleri müziğin yeniden üretiminin her aşamasında uygulanabilir: ilk ses kaydı yapılma süreci, bant, cd, plak gibi üretim süreci ve çalma süreci (genelde ev ortamında olan).[2][3]

High-end ses terimi, uzman dükkanlarda ve web sitelerinden satın alınabilecek, odyofiller tarafından kullanılan oynatma ekipmanlarını ifade eder.[4]

High-end bileşenleri, plak çalarları(turntables), dijital-analog dönüştürücüleri(DAC, Digital Analog Converter), ses eşitleme(equalization) aygıtları, ön yükselticileri(preamplifiers) ve yükselticileri(amplifiers) (hem katı hal ve vakum tüpü), korna ve elektrostatik hoparlörleri, güç düzenleyicileri, subwoofer'ları, kulaklıkları ve akustik oda iyileştirmelerini kapsar.[5][6]

Ses Çalma Bileşenleri

Bir ses sistemi tipik olarak bir veya daha fazla kaynak bileşenlerinden, bir veya daha fazla yükseltici bileşeninden ve stereo ses için iki veya daha fazla hoparlör 'den oluşur.[7]

Bu bileşenleri bağlamak için sinyal kabloları (analog ses, hoparlör, dijital ses vb.) kullanılır. Ayrıca ekipman rafları, güç klimaları, titreşimi azaltmak veya kontrol etmek için cihazlar, kayıt temizleyicileri, anti-statik cihazlar, fonograf iğne temizleyicileri, hoparlör yastıkları ve stantları, ses emici köpük ve ses yalıtımı gibi yankı azaltıcı cihazlar da dahil olmak üzere çeşitli aksesuarlar da bulunmaktadır.

Hoparlörler ve oda arasındaki etkileşim (oda akustiği) ses kalitesinde önemli bir rol oynamaktadır. Ses titreşimleri, duvarlardan, zeminden ve tavandan yansır ve odanın içeriğinden etkilenir. Oda boyutları, özellikle (genellikle düşük) frekanslarda duran dalgalar oluşturabilir. Ses kalitesini etkileyen oda muayenesi için cihazlar ve malzemeler bulunur. Sarkıtlar ve halılar gibi yumuşak malzemeler daha yüksek frekansları emebilir ancak sert duvarlar ve zemin aşırı yankılanmaya neden olabilir.

Modern plak çalar.
Üstten yüklemeli CD çalar ve harici D-A dönüştürücü.
Quad II, monoblok valf (vakum tüpü) amplifikatörü.

Ses Kaynakları

Odyofiller, plak kayıtları, kompakt diskler (CD) ve sıkıştırılmamış olan dijital ses dosyası formatları ile kayıpsız veri sıkıştırması kullanılarak sıkıştırılmış olan FLAC, Windows Media Audio 9 Lossless ve Apple Lossless (ALAC) gibi çok çeşitli kaynaklardan müzik çalmaktadır. 1990'ların başından bu yana, CD'ler yüksek kaliteli müziklerin en yaygın kaynağı haline geldiler. Bununla birlikte, kayıtların tozdan uzak tutulmasının zorluklarına ve pikaplarla ilişkili hassas kurulumlara rağmen, pikaplar, tonomlar ve manyetik kartuşlar hala kullanılmaktadır. 2000'li yılların başında hipster kültürünün plakları keşfetmesi ile günümüzde plaklar yeniden yükselişe geçmiştir.

CD formatının 44.1 kHz'lik örnekleme hızı, teoride CD bilgi kayıplarını, insan işitmesinin (20 kHz) teorik üst frekans sınırının üzerinde sınırlar. Buna rağmen, DVD Ses ve Süper Sesli Kompakt Disk (SACD) gibi daha yeni formatlar 88,2 kHz veya 96 kHz veya daha yüksek bir örnekleme oranına sahiptirler.

CD ses sinyalleri 16 bitlik değerlerle kodlanır. Yüksek tanımlı tüketici biçimleri, HDCD ile kodlanmış CD'ler gibi, 20 bitlik ve hatta 24 bitlik ses akışları içerir. Daha fazla bit ile daha dinamik aralık mümkündür; 20 bit dinamik aralık teorik olarak çoğu tüketici elektronik çalma ekipmanının sınırı olan 120 dB'dir.[8]

Taşınabilir ses cihazlarında yaygın olarak kullanılan MP3 kodlaması, kayıplı sıkıştırmaya bir örnektir.

Yükselticiler

Bir ön yükseltici (preamplifier) birkaç ses girişi arasından seçim yapar, kaynak düzeyindeki sinyalleri (örneğin bir plak çalardan gelen sinyalleri) büyütür ve sonrasında dinleyicinin ses şiddetini ve ton kontrollerini ayarlamasını sağlar. Birçok odyofil odaklı ön yükselticide ton kontrolü yoktur. Bir güç amplifikatörü (power amplifier), ön yükselticiden gelen "hat seviyesi" ses sinyalini alır ve hoparlörlere yönlendirir. Entegre bir yükseltici, güç yükseltme işlevlerini giriş anahtarlama ve ses ve ton kontrolü ile birleştirir. Hem ön / güç kombinasyonları hem de entegre yükselticiler, odyofiller tarafından yaygın olarak kullanılmaktadır.

Odyofil amplifikatörleri, katı hal (yarı iletken) teknolojisi, vakum tüpü (valf) teknolojisi veya hibrid teknoloji -yarı iletkenleri ve vakum tüpleri şeklinde olabilir.

Aynı zamanda özel tahsisli amplifikatörler kulaklıkları, özellikle yüksek empedanslı ve / veya düşük hassasiyetli olanları veya elektrostatik kulaklıkları beslemek için odyofiller tarafından yaygın olarak kullanılmaktadır.

Hoparlörler

Hoparlör kabini aynı zamanda muhafaza kasası olarak bilinir. Sızdırmaz dolaplar (akustik süspansiyon), taşınabilir dolaplar (bas refleksi), iletim hattı, sonsuz bölme ve yüklü boynuz gibi çeşitli hoparlör kasası tasarımları vardır. Kasa, hoparlörün sesinde önemli bir rol oynamaktadır.

Sesi üreten hoparlörler tweeter (yüksek kademe), orta kademe ve woofer (alt kademe) olarak adlandırılır. Hoparlör tasarımları dinamik, elektrostatik, plazma, şerit, düzlemsel, iyonik ve servo tahrikli olabilir. Hoparlörler, kağıt hamuru, polipropilen, kevlar, alüminyum, magnezyum, berilyum ve buharla biriktirilen sentetik elmas film (vapor-deposited diamond) gibi çeşitli malzemelerden üretilmektedir.

Bir hoparlörün dağılımı veya kutupsal tepki olarak adlandırılan çıkışının yönü ve yoğunluğu, sesin üzerinde büyük bir etkiye sahiptir.[9] Bu dağılımı kontrol etmek için çeşitli yöntemler kullanılır. Bu yöntemler arasında monopolar, bipolar, dipolar, 360 derece, boynuz, dalga kılavuzu ve çizgi kaynağı bulunur. Bu terimler muhafazadaki kutusundaki çeşitli sürücülerin konfigürasyonuna ve düzenlenişine işaret eder.

Hoparlörlerin odaya yerleştirilmesi, ses deneyimi üzerinde güçlü bir etkiye sahiptir.[10][11] Hoparlör çıkışı oda sınırlarıyla, özellikle bas tepkisi ile etkileşimden etkilenir ve yüksek frekans güç çeviricileri yönlü veya "yansıyan" dır.

Aksesuarlar

Odyofiller, sistemlerinin sesini iyileştirmek için bazen "tweaks" olarak da adlandırılan çok çeşitli aksesuarlar ve ince ayarlama teknikleri kullanır. Bu aksesuarlar; elektriği "temizlemek" için filtreleri,[12] zemin titreşimlerinden cihaz bileşenlerini izole etmek için ekipman rafları, özel güç ve ses kabloları, hoparlör stantlarını (ve ayaklıkları hoparlörleri izole etmek için altlıkları) ve oda iyileştirmelerini içerir.

Birkaç oda iyileştirmesi türü vardır. Ses emici malzemeler, erken yansımaların şiddetini azaltmak ve rezonans modlarıyla başetmek için bir dinleme odasında stratejik noktalara yerleştirilir. Diğer iyileştirmeler difüzyon üretmek (sesin dağınık biçimde yansıması) için tasarlanmıştır. Oda iyileştirmeleri pahalı ve optimize edilmesi zor olabilir.

Kulaklıklar

Kulaklıklar düzenli olarak odyofiller tarafından kullanılır. Bu ürünler çok pahalı olabilir, bazıları 10.000 $ 'dan fazla olabilir,[13] ancak genel olarak benzer hoparlör sistemlerine göre çok daha ucuzdur. Kulaklıklar oda iyileştirmesi gerektirmeyen ve odada bulunan başkalarının aynı anda dinlemesine gerek kalmadan kullanılabilme avantajına sahiptirler. Yeni kulakiçi kulaklıklar daha az güçlü çıkış gücü gerektiren taşınabilir müzik çalarlar ile kullanılır.

Tasarım Çeşitliliği

Müzik depolaması için kullanılan dijital biçimler, plak kayıtlarıyla karşılaştırıldığında, tıklama, pop verme, vay sesi, titreme, akustik geri bildirim ve gürültü olmadan sesi sunar. Biçime bağlı olarak dijital kayıt, daha yüksek bir sinyal-gürültü oranı, daha geniş bir dinamik aralık, daha az toplam harmonik bozulma ve daha düz ve daha geniş frekans tepkisi de gösterebilir.[14][15] Tüm bunlara rağmen, plak kayıtları popüler olmaya devam etmekte, analog ve dijital sesin göreceli değerleri hakkında tartışmalar sürmektedir. (Plak kayıtların dijital sürümlerinden farklı olarak ana kayıtlarının yapılmış olabileceğini unutmayın.)

Diğer pek çok uygulamada vakum tüpü yükselticileri katı hal yükselticilere tercih edilmesine rağmen, sesin yükseltilmesi aşamasında vakum tüpü elektronikleri halen popüler kalmaya devam ediyor. Ayrıca vakum tüpü yükselticileri genelde daha yüksek toplam harmonik bozulma oranına sahiptir, yeniden polarlama gerektirir, daha az güvenilirdir, daha fazla ısı üretir, daha az güçlüdür ve daha fazla maliyetlidir.[16] Ayrıca yükseltici tasarımında negatif geri beslemenin düzgün kullanılmasıyla ilgili tartışmalar da devam etmektedir.[17][18]

Kaynakça

  1. ^ "Audiophile". Dictionary.reference.com. 2011. 3 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Aralık 2011. 
  2. ^ Lichte, Erick (2 Temmuz 2012). "Audio Research Reference 150 power amplifier". Stereophile. 26 Aralık 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Haziran 2017. 
  3. ^ Doris, Frank (1993). "Hi Fi in the Arena: The Concert Sound of the Grateful Dead". The Absolute Sound. 25 Nisan 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Haziran 2017. 
  4. ^ Perlman, M. (2004). "Golden ears and meter readers: The contest for epistemic authority in Audiophilia". Social Studies of Science. 34 (5). s. 783. doi:10.1177/0306312704047613. 
  5. ^ van der Veen, M. (2005). "Universal system and output transformer for valve amplifiers" (PDF). 118th AES Convention, Barcelona, Spain. 29 Aralık 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 1 Haziran 2017. 
  6. ^ O'Connell, Joseph (Ocak 1992). "The Fine-Tuning of a Golden Ear: High-End Audio and the Evolutionary Model of Technology". Technology and Culture. 33 (1). Society for the History of Technology. ss. 1-37. doi:10.2307/3105807. ISSN 0040-165X. JSTOR 3105807. 
  7. ^ "Sound Systems". Media college.com. 4 Aralık 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Temmuz 2012. 
  8. ^ Huber, David Miles; Robert E. Runstein (2005). Modern Recording Techniques, Sixth Edition. Focal Press. s. 130. ISBN 0-240-80625-5. 2 Mayıs 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Haziran 2017. 
  9. ^ "The 'Best' Loudspeaker: Revisiting Dispersion Issues". EnjoyTheMusic.com. Mayıs 1999. 10 Ekim 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Temmuz 2012. 
  10. ^ Hoffman, David (8 Ekim 2000). "Loudspeaker Room Placement -- Part 1". onhifi.com. 21 Aralık 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Haziran 2017. 
  11. ^ Atkinson, John (3 Ekim 2008). "Getting the Best from Your Loudspeakers". Stereophile. 10 Ağustos 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Haziran 2017. 
  12. ^ "Power Conditioner Reviews". Audioholics. 11 Mayıs 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Haziran 2017. 
  13. ^ Woollard, Deidre (14 Aralık 2005). "Sennheiser HE 90 Headphones". Luxist. 28 Eylül 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Haziran 2007. 
  14. ^ Ian G. Masters (1 January 2003). "The Decline of Vinyl and Its Timely Death". mastersonaudio.com. 6 Eylül 2005 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 June 2017. 
  15. ^ Ian G. Masters (15 April 2005). "Vinyl Hooey". mastersonaudio.com. 20 March 2006 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 June 2017. 
  16. ^ Ian G. Masters (1 Eylül 2002). "The Ongoing Debate about Amplifier "Sound"". mastersonaudio.com. 30 Ağustos 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 June 2017. 
  17. ^ Martin Colloms (Ocak 1998). "A Future Without Feedback?" (PDF). Stereophile. 19 Haziran 2013 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Mayıs 2007. 
  18. ^ Bruno Putzeys (Şubat 2011). "The 'F' word, or why there is no such thing as too much feedback" (PDF). Linear Audio. 11 July 2013 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 19 March 2013. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Bas gitar</span> enstrüman

Bas gitar, çoğunlukla dört teli olan ve kalın ses veren telli bir çalgıdır. Günümüz müziğinin vazgeçilmez enstrümanlarından biridir. Bas gitar yoğun olarak Rock, Metal, Caz, Blues, Funk, Punk ve R&B gibi müzik türlerinde kullanılır. İlk olarak Fender tarafından 1950'li yılların başlarında Fender Precision Bass modeliyle üretilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Teyp</span>

Teyp; elektrik işaretlerinin saklaması ve gerektiğinde yeniden işaretlerine dönüştürülebilmesi amacı ile kullanılan kayıt cihazlarına verilen addır. İngilizce şerit kaydedici anlamındaki tape recorder sözcüğünden kökenlenir.

<span class="mw-page-title-main">Ses gücü amplifikatörü</span>

Amplifikatör, müzik sistemlerinde yükseltici olarak kullanılır. Kaynak cihazlardan çıkan ses sinyallerini güçlendirerek hoparlörlere gönderme görevini üstlenir. Çeşitli mimariler ve bu mimari özelliklere dayanan sınıflandırmalar mevcuttur, ama asıl sınıflandırma transistörlü yapıda olanlar ve vakum tüplü, yani eskiden beri Türkçeye yerleştiği şekli ile, lambalı yapıda olanlar arasındadır. 2 ve 4 kanallı olarak piyasada mevcuttur.

<span class="mw-page-title-main">SACD</span>

SACD, Sony ve Philips konsorsiyumu tarafından geliştirilmiş dijital ortam. Açılımı "Süper Ses Birleşik Diski" dir. Yüksek kalitede (High-Fidelity) ses depolama ortamıdır. Halk arasında Süper CD ya da Yüksek Yoğunluklu CD olarak da bilinir. CD'nin patent hakkını elinde tutan Sony/Philips'in CD patentinin tarihi bitmesi üzerine CD'ye alternatif olarak üretilmiştir. Dünyada üretilen her CD başına iki şirkete patent hakkı ödenmiştir. Müzik dinleyicilerinin artan isteklerine CD ile karşılık verilememesinin ardından ortaya çıkmıştır. 1999 yılında piyasaya sürülmüştür. Standart bir CD'den daha fazla kapasiteye sahiptir, 4.7 GB. DSD kayıt teknolojisi kullanılarak kaydedilmektedir. Ki bu kayıt teknolojisi de, gene aynı konsorsiyum tarafından geliştirilmiştir. CD'den kapasite farkının yanı sıra çok kanallı müzik kaydına izin vermesi en önemli farkıdır. Özel cihazlar tarafından okunabilmektedir.SACD, CDDA ve DVD-A'dan farklı olarak PCM yerine DSD olarak da bilinen, DSM'yi kullanır. DSM'nin örnekleme frekansı 2.8224 mHz dir.

<span class="mw-page-title-main">CD çalar</span>

CD çalar, CD üzerine kaydedilmiş sayısal müzik verilerini okuyarak bunları örneksele çeviren ve yükselticiye aktaran cihaz. Bir müzik setinin parçası olabileceği gibi sadece bu görevi üstlenmiş tek cihaz olarak da üretilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Stetoskop</span> Oskültasyon için kullanılan bir tıbbi cihaz

Stetoskop, vücut içinde oluşan sesleri dinlemek için kullanılan tıbbi bir cihazdır. Stetoskop genelde üç ana kısımdan meydana gelir;

Ses işlemede eşitleme bir ses örneğinin frekans zarfını değiştirme işlemidir. Sesi elektronik ortamda akustik olarak şekillendiren devredir.

Ses sinyali herhangi bir sesin iletilmek veya saklanmak için elektromanyetik enerjiye çevrilmiş halidir. Bu sinyal AF kısaltmasıyla da gösterilir.

<span class="mw-page-title-main">Amplifikatör</span>

Amplifikatör veya yükselteç, elektronik sinyalleri artırmak için kullanılan elektronik cihazlardır. Amplifikatörler bu işlemi bir güç sağlayacısından alıp bu çıkış sinyallerinin şeklini eşleştirerek yaparlar. Yani, bir amplifikatör güç sağlayıcısından aldığı sinyalleri düzenler.

<span class="mw-page-title-main">Işık yükseltici</span>

Işık yükseltici, ışık sinyallerini doğrudan yükselten, ilk önce elektrik sinyaline dönüştürmeye ihtiyaç duymayan bir alettir. Işık yükseltici lazer olarak da düşünülebilir fakat ışık boşluğu olmadan bu genelleme yapılmalıdır. Işık yükselticileri optik iletişiminde ve lazer fiziğinde önemli bir yere sahiptirler.

Bowers & Wilkins veya B&W, ses donanımları, ağırlıklı olarak hoparlörler üreten bir İngiliz firmasıdır. B&W, 1966 yılında İngiltere, West Sussex'teki Worthing'da John Bowers tarafından kuruldu. Halen Worthing'de bulunan B&W, ses ekipmanları üreticileri Rotel ve Classé'yi de içeren B&W Group Ltd.'nin bir parçasıdır.

<span class="mw-page-title-main">Tüketici elektroniği</span>

Tüketici elektroniği, genel olarak evlerde günlük kullanıma yönelik elektronik veya dijital ürünlerdir. Genellikle, inovasyonlar, eğlence için kullanılan cihazlar, gadget, aksesuar, haberleşme ile ev ofisi ürünlerini kapsamaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Kafa kulaklığı</span>

Bir kafa kulaklığı, bir mikrofonu bir kulaklıkla birleştiren bir aksesuardır. Kulaklıklar, tek kulaklık (mono) veya çift kulaklık ile yapılır. Kulaklık, bir telefon ahizesinin eşdeğer işlevselliğini sağlar, ancak ahizesiz kullanım özelliğine sahiptir. Çağrı merkezleri ve diğer telefon yoğun işler dahil olmak üzere ve telefon görüşmesi sırasında her iki elinin de ücretsiz olmasını isteyen herkes için birçok kullanımı var.

<span class="mw-page-title-main">Kulak içi kulaklık</span>

"Kulak içi kulaklıklar", kulakiçi kulağa benzeyen kulaklıklardır. Kanal içi kulaklıklar kulak kanalına belli bir derinlikte girer ve kulağı tamamen takarak dış seslerden iyi bir ses yalıtımı sağlar. Bu çözüm, müzisyenlerin sahnede kullandıkları işitme cihazlarından ve kulaklık monitörlerinden ödünç alınmıştır. İlk kez böyle bir yapı 1895'te Thomas Edison tarafından Kinettophone adlı bir cihazın sesini dinlemek için kullanıldı.

<span class="mw-page-title-main">Taşınabilir medya oynatıcı</span>

Taşınabilir bir medya oynatıcı (PMP) veya dijital ses oynatıcı (DAP) ses, görüntü ve video dosyaları gibi dijital ortamları depolayabilen ve oynatabilen taşınabilir bir tüketici elektroniği cihazıdır. Veriler genellikle bir CD, DVD, Blu-ray, flaş bellek, mikro disk veya sabit diskde depolanır. Çoğu taşınabilir ortam yürütücüsü 3,5 mm kulaklık jakı ile donatılmıştır. Bunun aksine, analog taşınabilir ses çalarlar dijital olmayan ortamlardan müzik çalar. Kullanıcıların kulaklıkları boombox'a, hi-fi sistemine bağlayabilir. Bunlar kaset veya vinil plaklar gibi analog sinyal depolamayı kullanır.

<span class="mw-page-title-main">Yürüyen dalga tüpü</span>

Yürüyen dalga tüpü veya yürüyen dalga tüpü güç yükseltici, mikrodalga aralığında radyo frekansı (RF) sinyallerini yükseltmek için elektronikte kullanılan özel bir vakum tüpüdür. TWT, radyo dalgasının tüpten geçerken elektron demetinden gelen gücü emerek yükseltildiği klistron gibi bir "doğrusal ışın" tüpleri kategorisine aittir. Çeşitli TWT türleri olmasına rağmen, iki ana kategori şunlardır:

<span class="mw-page-title-main">Aktif gürültü kontrolü</span>

Aktif gürültü kontrolü (ANC) gürültü engelleme veya aktif gürültü azaltma (ANR) olarak da bilinir, özellikle birinciyi iptal etmek için tasarlanmış ikinci bir sesin eklenmesiyle istenmeyen sesi azaltmak için bir yöntemdir.

<span class="mw-page-title-main">Ses kayıt ve reprodüksiyon</span>

Ses kaydı ve reprodüksiyon; konuşulan ses, şarkı, enstrümantal müzik veya ses efektleri gibi ses dalgalarının elektriksel, mekanik, elektronik veya dijital yazımı ve yeniden yaratılmasıdır. Ses kayıt teknolojisinin iki ana sınıfı, analog kayıt ve dijital kayıttır.

Mikrofonik, mikrofoni veya mikrofonizm, elektronik cihazlardaki belirli bileşenlerin mekanik titreşimleri istenmeyen bir elektrik sinyaline (gürültü) dönüştürdüğü olguyu tanımlar. Terim, titreşimleri elektrik sinyallerine dönüştürmek için özel olarak tasarlanmış bir mikrofona benzetmeden gelir.