İçeriğe atla

Nükleer çoğalma

Dünyanın nükleer silaha sahip devletleri.
  Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması uyarınca nükleer silaha sahip devletler (ABD, Birleşik Krallık, Çin, Fransa, Rusya)
  NPT'ye taraf olmayıp, nükleer silaha sahip diğer devletler (Hindistan, Kuzey Kore, Pakistan)
  Nükleer silaha sahip olduğuna inanılan devletler (İsrail)
  NATO'nun nükleer paylaşım devletleri (Almanya, Belçika, Hollanda, İtalya, Türkiye)
  Önceden nükleer silaha sahip devletler (Belarus, Güney Afrika, Kazakistan, Ukrayna)

Nükleer çoğalma ya da nükleer silahların yayılması, Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması (NPT) tarafından "Nükleer Silah Devletleri" olarak tanınmayan ülkeler tarafından yürütülen nükleer silahların, parçalanabilir materyallerin ve silahlara uygulanabilir nükleer teknoloji ve bilgilerin yayılmasıdır. Hükûmetler nükleer silahlara sahip daha fazla ülkenin nükleer savaş olasılığını artıracağından, uluslararası veya bölgesel ilişkileri istikrarsızlaştıracağından veya ulus devletlerin ulusal egemenliğini ihlal edeceğinden korktuğu için nükleer silaha sahip olan ve olmayan birçok ülke nükleer silahların yayılmasına karşı çıkmaktadır.

Beş tanınmış nükleer silah devletinin yanı sıra, Hindistan, Pakistan, Kuzey Kore ve İsrail'in nükleer silah edindiği tahmin edilmektedir. Bu dört ülke de NPT'ye taraf olmadı, ancak Kuzey Kore 1985'te NPT'ye katıldı, ardından 2003'te çekildi ve 2006, 2009, 2013, 2016 ve 2017'de nükleer testler yaptığını açıkladı.[1]

Kaynakça

  1. ^ "Strong sign of North Korean nuclear test as regime calls 6 May party congress". The Guardian. 27 Nisan 2016. 24 Aralık 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ağustos 2021. 

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Kuzey Kore</span> Doğu Asyada bir ülke

Kuzey Kore, resmî adıyla Kore Demokratik Halk Cumhuriyeti, Doğu Asya'da Kore Yarımadası'nda bir devlet. Yüzölçümü 120.540 km²'dir.

<span class="mw-page-title-main">Kuzey Kore nükleer tartışmasının yakın tarihçesi</span>

Aşağıda Kuzey Kore'nin nükleer silah gelişimi ile alakalı bir kronoloji verilmiştir. Beş ülke - Amerika Birleşik Devletleri, Güney Kore, Rusya, Çin ve Japonya, Piyongyang yönetimine nükleer silah gelişimi yönündeki hırsından vazgeçmesi için baskılarını artırmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Nükleer silahlanmanın kronolojisi</span> Nükleer Silahlanma Tarihi

20. yüzyıl, teknolojik ilerleme ve başarı bakımından aynı zamanda uygarlaşmış milletlerin birbirlerine sarf ettikleri şiddet içerici suçlamalar bakımından dikkate değerdir. Birkaç saat içerisinde, hatta bir anda bile insanoğlunun tümünü yok edebilecek nükleer silahların icadı ve nükleer enerjinin gelişmesi, medeniyet ve tehdit kavramlarını hiçbir yerde birbirine bu kadar yaklaştırmamıştı.

<span class="mw-page-title-main">Biyolojik silah</span>

Biyolojik bir etken, biyoterörizm veya biyolojik savaş için silah olarak kullanılabilen bir bakteri, virüs, protozoon, parazit, mantar veya toksindir. savaş (BW). Bu yaşayan veya çoğalan patojenlere ek olarak, toksinler ve biyotoksinler de biyo-ajanlar arasında yer almaktadır. Bugüne kadar 1.200'den fazla farklı türde potansiyel olarak silah haline getirilebilir biyo-ajan tanımlanmış ve incelenmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Çar Bombası</span> 1961de SSCB tarafından patlatılmış nükleer bomba

Çar Bombası ;, alfanümerik adlandırma ile AN602, hidrojen bombasının diğer bir adıdır. Dünya'da bugüne kadar patlatılmış en büyük ve en etkili nükleer bombadır.

<span class="mw-page-title-main">Birleşik Krallık Silahlı Kuvvetleri</span> Askeri güç

Birleşik Krallık Silahlı Kuvvetleri, resmi adıyla Majestelerinin Silahlı Kuvvetleri, diğer adı Kraliyet Silahlı Kuvvetleri, Büyük Britanya ve Kuzey İrlanda Birleşik Krallığı'nı dışarıdan gelebilecek tehlikelere karşı korumakla görevli silahlı kuvvetlerdir. Silahlı Kuvvetler, Donanma, Kara Kuvvetleri ve Hava Kuvvetleri'nden oluşur. Bu üç birim de profesyonel askerlerden oluşmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması</span> Nükleer silahların üretim yaygınlığını düşürmek amaçlı yapılmış antlaşma

Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması, amacı nükleer silahların ve silah teknolojisinin yayılmasını önlemek, nükleer enerjinin barışçıl kullanımlarında iş birliğini artırmak ve nükleer silahsızlanma hedefini ilerletmek olan uluslararası bir antlaşma. 1968'de imzaya açıldı ve 1970'te yürürlüğe girdi. Antlaşma 11 Mayıs 1995'te süresiz olarak uzatıldı.

<span class="mw-page-title-main">Nükleer paylaşım</span> NATOnun nükleer caydırıcılık politikasında bir konsept

Nükleer paylaşım, NATO'nun nükleer caydırıcılık politikasında bir konsept. Buna göre nükleer silahı olmayan NATO üyesi ülkeler kendi topraklarında nükleer silahı olan NATO üyesi ülkelerin nükleer silahlarını bulundurmaktadır. NATO'da nükleer silaha sahip ülkeler ABD, Birleşik Krallık ve Fransa'dır; ancak nükleer paylaşıma sadece ABD silah sağlamaktadır. Kasım 2009 itibarıyla Almanya, Belçika, Hollanda, İtalya ve Türkiye ABD'nin nükleer silahlarına ev sahipliği yapmaktadır. Kanada 1984'e kadar, Yunanistan ise 2001'e kadar nükleer silahlara ev sahipliği yapmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Nükleer silaha sahip devletler listesi</span> Vikimedya liste maddesi

Nükleer silahları başarılı bir şekilde kullanmış olan sekiz egemen devlet bulunmaktadır. Bunlardan beşi, Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması uyarınca "nükleer silahlı devlet" olarak kabul edilmektedir. Nükleer silah edinme sırası şu şekildedir: ABD, Rusya, Birleşik Krallık, Fransa, Çin.

<span class="mw-page-title-main">Nükleer silah denemesi</span>

Nükleer deneme, nükleer silahların etkinliğini, verimini ve patlayıcı özelliklerini belirlemek için yapılan denemelerdir. 20. yüzyılda, nükleer silah geliştiren birçok ülke tarafından denemeler gerçekleştirilmiştir. Nükleer silahların test edilmesi, silahların nasıl çalıştığı ve çeşitli koşullar altında silahların nasıl davrandığı ve personel, yapılar ve ekipmanın nükleer patlamalara maruz kaldıklarında nasıl davrandıkları hakkında bilgi verebilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Nükleer Silahların Yasaklanması Antlaşması</span>

Nükleer Silahların Yasaklanması Antlaşması, amacı nükleer silahların ve silah teknolojisinin yasaklanması olan uluslararası bir antlaşma. 7 Temmuz 2017'de kabul edildi, 20 Eylül 2017'de imzalandı ve 22 Ocak 2021'de yürürlüğe girdi.

1971 Sovyet nükleer denemeleri, Sovyetler Birliği'nin 1971 yılında gerçekleştirdiği 23 grup nükleer silah ve nükleer teknoloji denemesi olayıdır. Bu testler 1970'te yapılan nükleer denemelerin devamı ve aynı zamanda 1972 Sovyet nükleer denemelerinin de hazırlığıdır. Maksimum 2.4 megaton TNT eşdeğeri kullanılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Nükleer silahlanma yarışı</span> Soğuk Savaş döneminde yaşanan çekişme

Nükleer silahlanma yarışı, Amerika Birleşik Devletleri, Sovyetler Birliği ve müttefiklerinin Soğuk Savaş süresince nükleer savaşta üstünlük kurmak için girdikleri bir silahlanma yarışıydı. Bu dönemde, ABD ve Sovyetler'in yanı sıra diğer ülkeler de nükleer silah geliştirmeye başladı, ancak hiçbiri savaş başlığı üretiminde diğer iki süper güç kadar etkin olmadı.

<span class="mw-page-title-main">Vela Olayı</span>

Güney Atlantik ışık patlaması olarak da bilinen Vela olayı, 22 Eylül 1979'da Hint Okyanusu'ndaki Prens Edward Adaları yakınlarında bir Amerikan Vela Hotel uydusu tarafından tespit edilen tanımlanamayan bir çift ışık parlamasıydı.

<span class="mw-page-title-main">Kuzey Kore-Türkiye ilişkileri</span>

Kuzey Kore-Türkiye ilişkileri, Kuzey Kore ile Türkiye arasındaki dış ilişkilerdir. Seul'daki Türk büyükelçisi Kuzey Kore'ye akreditedir. Kuzey Kore'nin Bulgaristan'ın Sofya kentindeki büyükelçisi Türkiye'ye akreditedir.

<span class="mw-page-title-main">Çin-Kuzey Kore ilişkileri</span> Çin ve Kuzey Kore arasındaki diplomatik ilişkiler

Çin-Kuzey Kore ilişkileri, Kuzey Kore'nin nükleer programı nedeniyle son yıllarda bazen gergin olmasına rağmen genel olarak dostane olmuştur. Yakın bir ilişkileri vardır ve Çin genellikle Kuzey Kore'nin en yakın müttefiki olarak kabul edilir. Çin ve Kuzey Kore'nin karşılıklı yardım ve işbirliği anlaşması vardır, bu şu anda her iki ülkenin herhangi bir ulusla sahip olduğu tek savunma anlaşmasıdır. Çin'in Kuzey Kore'nin başkenti Pyongyang'da bir büyükelçiliği ve Chongjin'de bir başkonsolosluğu bulunmaktadır. Çin'deki Kuzey Kore büyükelçiliği Pekin'in Chaoyang Bölgesi'nde, bir başkonsolosluk ise Şenyang'da bulunuyor.

<span class="mw-page-title-main">Nükleer silahlardan arındırılmış bölge</span>

Nükleer silahlardan arındırılmış bölge (NWFZ), Birleşmiş Milletler tarafından, bir grup devletin, yükümlülüklerini yerine getirmek için doğrulama ve kontrol mekanizmalarına sahip olan ve Birleşmiş Milletler Genel Kurulu tarafından bu şekilde tanınan belirli bir alanda nükleer silahların geliştirilmesini, üretilmesini, kontrolünü, bulundurulmasını, test edilmesini, yerleştirilmesini veya taşınmasını yasaklayan bir anlaşma veya konvansiyonla özgürce kurulan bir anlaşma olarak tanımlanmaktadır. NWFZ'lerin, beş nükleer silahlı devlet de dahil olmak üzere çoğu ülkenin taraf olduğu Nükleer Silahların Yayılmasını Önleme Antlaşması'na benzer bir amacı bulunsa da bu antlaşmadan farklıdır. Diğer bir terim olan nükleerden arındırılmış bölge, genellikle hem nükleer enerjiyi, hem nükleer silahları ve hem de bazen nükleer atık ve nükleer tahriki de yasaklayan bir bölge anlamına gelir ve genellikle BM tarafından kabul edilen bir uluslararası anlaşma anlamına gelmez.

<span class="mw-page-title-main">Rusya ve kitle imha silahları</span>

Rusya Federasyonu'nun üç tür kitle imha silahına sahip olduğu bilinmektedir: nükleer silahlar, biyolojik silahlar ve kimyasal silahlar. Nükleer Silahların Yayılmasını Önleme Antlaşması kapsamında tanınan beş nükleer silah ülkesinden biridir.

1984 yılında Başbakan David Lange, nükleer enerjili veya nükleer silahlı gemilerin Yeni Zelanda limanlarını kullanmasını veya Yeni Zelanda sularına girmesini yasakladı. 1987 Yeni Zelanda Nükleer Serbest Bölgesi, Silahsızlanma ve Silahların Kontrolü Yasası uyarınca Yeni Zelanda'nın karasuları, karaları ve hava sahası nükleerden arındırılmış bölgeler haline geldi. Bu, o zamandan beri Yeni Zelanda'nın dış politikasının bir parçası olarak kaldı.

Bir nükleer yakıt bankası, nükleer reaktörlerini beslemek için yedek bir LEU kaynağına ihtiyaç duyan ülkeler için düşük zenginleştirilmiş uranyum (LEU) rezervidir. Zenginleştirme teknolojisine sahip olan ülkeler, zenginleştirilmiş yakıtı, zenginleştirme teknolojisine sahip olmayan ülkelerin güç reaktörleri için yakıt elde edeceği bir "bankaya" bağışlayacaklardır.