İçeriğe atla

Nurlan Balgimbayev

Nurlan Balgimbayev
Temmuz 1997'de Balgimbayev
3. Kazakistan Başbakanı
Görev süresi
10 Ekim 1997 - 1 Ekim 1999
BaşkanNursultan Nazarbayev
Yerine geldiğiAkejan Kajegeldin
Yerine gelenKasım Cömert Tokayev
Kişisel bilgiler
Doğum Nurlan Uteboviç Balgimbayev
20 Kasım 1947(1947-11-20)
Guryev, Kazakistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti
Ölüm 14 Ekim 2015 (67 yaşında)
Atırau, Kazakistan
Partisi Kazakistan Halk Birliği

Nurlan Balgimbayev (Kazakça:Нұрлан Өтепұлы Балғымбаев, Nurlan Ótepuly Balǵymbaev; 20 Kasım 1947 – 14 Ekim 2015) 10 Ekim 1997'den 1 Ekim 1999'a kadar Kazakistan başbakanı. Şubat 2002'de Kazakistan Petrol Yatırım Şirketi Başkanı oldu.

Biyografi

Nurlan Balgimbayev Kazak Politeknik Enstitüsü mezunuydu.[1][2] 1973'ten 1986'ya kadar Nurlan Balgimbayev, petrol rafinerisi Zhaikneft'in baş mühendisi olarak iş hayatına başlayarak petrol endüstrisinde çalıştı. 1986'da Sovyet Petrol ve Gaz Bakanlığı tarafından işe alındı. 1991'de Rus bloğunun düşmesiyle Balgimbayev Amerika Birleşik Devletleri'ne gitti ve bir yıl Massachusetts Üniversitesi'nde okudu ve Chevron'da (1993-1994) bir yıllık staj yaptı. 1997 yılına kadar Kazak hükûmetinde farklı bakanlık ve başkan yardımcılığı görevlerinde bulundu. Ekim 1994'ten Mart 1997'ye kadar Nurlan Balgimbayev Petrol ve Gaz Bakanı görevini yaptı. Mart-Ekim 1997 arasında KazakhOil başkanıydı.[3][4]

10 Ekim 1997'de Kazakistan başbakanı seçildi ve 1 Ekim 1999 tarihine kadar görevde kaldı. Balgimbayev'in seçimi aşağıdaki faktörler sebebiyle gerçekleşti. Eski Başbakan Akejan Kajegeldin, petrol ve gaz sektörünü çok hızlı ve gevşek özelleştiriyordu, Blagimbayev büyük bir Hazar boru hattı için Ruslarla görüşmelerde bulundu ve Başkan Nazarbayev gibi IMF-şüphecisiydi.[5] Balgimbayev'in planı ayrıca Kazak petrol üretimini yıllık 23 milyon tondan 170 milyona çıkarmaktı.[6] 1998 yılında Tengiz petrol sahalarının% 40'ını Chevron'a satmayı tercih etti.

Başbakanlık görevinden sonra 1999-2002 yılları arasında devlete bağlı KazakhOil'de başkan olarak görevine devam etti. KazakhOil ve Transport Nefti i Gaza şirketleri arasındaki yeni birleşmeyle KazMunayGas adını alan şirkette yerini Lyazzat Kiyinov aldı.[7] Aralık 2007'de Cumhurbaşkanı'na danışman olarak atandı. 2002-2007 yılları arasında kendi şirketi olan Kazakistan Petrol Yatırım Şirketi'ni yönetti. Aralık 2009'dan bu yana, Nurlan Balgimbayev KMG ile Eni arasındaki ortak girişimin genel müdürüydü.

14 Ekim 2015'te Balgimbayev, Atyrau'da 67 yaşında kanserden öldü.

Hakkındaki tartışmalar

2003 yılında Amerika Birleşik Devletleri yargısı Nurlan Balgimbayev'i ABD petrol danışmanı James Giffen'den 78 milyon dolarlık rüşvet almakla suçladı.[8][9][10] Nurlan Balgimbayev, petrol endüstrisi tamircisi Friedhelm Eronat liderliğindeki bir rüşvet davasına da katıldı.[11] Kazakhgate olarak adlandırılan dava, İsviçre'de lüks eşyalar ve premium eğitim ücretleri için rüşvet parasının kullanılması anlamına geliyordu.

Kaynakça

  1. ^ "Ex-Prime Minister of Kazakhstan Nurlan Balgimbayev Passed Away". azh.kz. 14 Ekim 2015. 17 Ekim 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Haziran 2020. 
  2. ^ Ex-Prime Minister of Kazakhstan Nurlan Balgimbayev passes away 5 Haziran 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Inform.kz, 14 October 2015
  3. ^ Nurlan Balgimbayev appointed president's adviser 14 Ocak 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Kt.kz, 7 December 2007
  4. ^ Obituary: Kazakhstan’s Former PM and oilman Nurlan Balgimbaev 5 Haziran 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Menas.co.uk, 21 October 2015
  5. ^ Ian Jeffries (2003). The Caucasus and Central Asian Republics at the Turn of the Twenty-First Century: A guide to the economies in transition. Routledge. ISBN 9781134341986. 10 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Haziran 2020. 
  6. ^ Michael P. Croissant (1999). Oil and Geopolitics in the Caspian Sea Region. Greenwood Publishing Group. ISBN 9780275963958. 5 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Haziran 2020. 
  7. ^ "Arşivlenmiş kopya". 20 Ocak 2005 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Haziran 2020. 
  8. ^ Simon Goodley, Court documents allege 'corrupt' Kazakhstan regime's link to FTSE firms 5 Haziran 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Theguardian.com, 2 December 2010
  9. ^ Christopher Pala, Oil scandal hits Kazakhstan 5 Haziran 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Russialist.org, 17 May 2003
  10. ^ John Tagliabue, Kazakhstan Is Suspected Of Oil Bribes In the Millions 5 Haziran 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Nytimes.com, 28 July 2000
  11. ^ Andrew Gilligan, Adrian Gatton, The mystery of Lord Mandelson's finances 5 Haziran 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Telegraph.co.uk, 11 July 2010
Siyasi görevi
Önce gelen
Akejan Kajegeldin
Kazakistan Başbakanı
1997–1999
Sonra gelen
Kasım Cömert Tokayev

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Kazakistan</span> Doğu Avrupa ve Orta Asyada yer alan egemen devlet

Kazakistan, resmî adıyla Kazakistan Cumhuriyeti, topraklarının büyük bölümü Orta Asya'da, küçük bir bölümü Doğu Avrupa'da yer alan bir ülkedir. Kazakistan, günümüzdeki yedi bağımsız Türk devletinden biri olup Türk Devletleri Teşkilatı ve TÜRKSOY'un üyesidir. 2.724.900 km² yüzölçümü ile dünyanın en büyük dokuzuncu ülkesidir. Müslüman çoğunluklu ülkelerin ve Türk devletlerinin yüzölçümü bakımından en büyüğü, doğal kaynaklar bakımından da en zenginidir. Kazakistan Türk tarihinin önemli devletlerinden olan Saka, Hun, Göktürk, Kıpçak, Karahanlı, Altın Ordu gibi devletlerin merkez üssü; Kıpçak, Oğuz, Karluk gibi Türk boylarının beşiği olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Nursultan Nazarbayev</span> Kazakistan Cumhuriyetinin ilk cumhurbaşkanı

Nursultan Äbişulı Nazarbayev ;, Kazak siyasetçi ve devlet adamı. Kazakistan Cumhuriyeti'nin ilk Devlet Başkanı. 24 Aralık 1990'da başladığı cumhurbaşkanlığı görevinden 19 Mart 2019'da istifa etti. Günümüzde Türk Devletleri Teşkilatı ömür boyu onursal başkanıdır.

<span class="mw-page-title-main">KazMunayGaz</span>

KazMunayGaz Kazakistan Cumhuriyeti'nin devlet petrol ve gaz şirketidir. 2002 yılında, Kazakoil ile Petrol ve Doğal Gaz Taşıma şirketleri birleştirilerek kurulmuştur. Genel merkezi Jastar Parkı önünde yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Timur Kulibayev</span>

Timur Askaroviç Kulibayev Kazak iş insanı, toplum eylemcisi, KAZENERGY Birliği başkanı, Atameken Birliği Kazakistan Ulusal Ekonomik Odası Reyasetinin başkanı, Kazakistan Cumhuriyeti Boks Federasyonu başkanı, Gazprom Rus Anonim Şirketinin Yönetim Kurulu üyesi, cumhurbaşkanı Nazarbayev’in damadı.

Kazakistan ekonomisi Orta Asya'nın en büyük ekonomisidir. Büyük petrol rezervleri yanı sıra mineraller ve metallere sahiptir. Aynı zamanda hem canlı hayvan ve tahıl üretimini barındıran geniş bozkır toprakları ile önemli tarımsal potansiyele sahiptir hem de yanı sıra Uluslararası Uzay İstasyonu'na her Uzay aracı fırlatmasında geliştirilen uzay altyapısına sahiptir. Güneydeki dağlar elma ve ceviz için önemli bir yeterliğe sahiptir; her iki tür de vardır ve yabani olarak yetişmektedir. Kazakistan'ın sanayi sektörü bu doğal kaynakların çıkarılması ve işlenmesi ve aynı zamanda inşaat malzemeleri, traktör, tarım makineleri ve bazı askeri öğeler konusunda uzmanlaşmış nispeten büyük bir makine yapı sektörüne sahiptir. SSCB'nin dağılmasından ve Kazakistan'ın geleneksel ağır sanayi ürünlerine olan talebin çöküşü ile 1994 yılında meydana gelen en dik yıllık düşüş, 1991 yılından bu yana ekonomide keskin bir daralmaya yol açmıştır. 1995-97 ekonomik reformlar ve özelleştirmelerle hükûmet programı özel sektöre varlıkların önemli olarak kaymasına neden oldu. Birkaç yıl içinde önemli ölçüde daha büyük petrol ihracatı için Karadeniz artış beklentileri ile batı Kazakistan'ın Tengiz Alanı'nda Hazar Boru Hattı Konsorsiyumu anlaşmasıyla yeni bir boru hattı inşası Aralık 1996'da imzalanmasıyla sonuçlandı. Kazakistan'ın ekonomisi petrol fiyatları ve Rusya'da Ağustos finansal krizinin çökmeye uğratması nedeniyle GSYİH büyümesinde %2,5 düşüş ile 1998 yılında aşağı döndü. 1999 yılında parlak bir nokta, bir iyi zamanlanmış tenge devalüasyonu ve tampon görevinde tahıl hasatı ile birlikte, durgunluk ekonomiyi dış satıma itti ve uluslararası petrol fiyatlarındaki artış kurtarıcı oldu.

<span class="mw-page-title-main">Danial Ahmetov</span> 6. Kazakistan başbakanı

Danial Kenjetayulı Ahmetov 13 Haziran 2003 - 9 Ocak 2007 tarihleri arasında Kazakistan Başbakanı olan Kazak siyasetçi.

<span class="mw-page-title-main">Kazakistan cumhurbaşkanı</span> Kazakistanın devlet başkanı

Kazakistan Cumhuriyeti Devlet Başkanı, Kazakistan Cumhuriyeti'nin devlet başkanı ve Kazakistan Cumhuriyeti Silahlı Kuvvetleri başkomutanıdır. Devlet Başkanı, Kazakistan Cumhuriyeti içindeki en yüksek makamın sahibidir. Bu pozisyonun yetkileri Kazakistan Anayasası'nın özel bir bölümünde açıklanmıştır.

Kazakistan'da yolsuzluk, ülkenin politik ve ekonomik gelişimini engelleyen başlıca sorunlardan biridir. 2004 yılında Uluslararası Şeffaflık Örgütü'nün hazırladığı Yolsuzluk Algısı Endeksi'nde Kazakistan 122. sırada yer aldı. Kazakistan bu sırayı birçok ülke ile paylaştı. Genel listede 174 ülke vardı. 10 puanlık ölçekte Kazakistan'ın 2.2 puan aldığı tahmin edilmektedir Kazakistan Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev yolsuzluğa karşı "kutsal savaş" ilan etti. Dahası, "yolsuzluğa karşı 10 tedbir" alınmasını istedi. Böylelikle ülkede devlet ve kamu düzeyinde yolsuzlukla mücadele başlatıldı. Kazakistan, Uluslararası Şeffaflık Örgütü'nün 2014 sıralamasında 174 ülkeden 126. sırada yer alıyor.

Kazakistan-Güney Kore ilişkileri iki ülke arasındaki uluslararası ilişkileri temsil eder.

Kazakistan-Çin petrol boru hattı, Çin'in Orta Asya'dan petrol ithalatına izin veren ilk doğrudan petrol boru hattıdır. Kazakistan'ın Hazar kıyısından Sincan, Çin'e kadar uzanmaktadır. Boru hattının sahibi Çin Ulusal Petrol Şirketi (CNPC) ve Kazak petrol şirketi KazMunayGas idir.

<span class="mw-page-title-main">Nurlan Nigmatulin</span> kazak siyasetçi

Nurlan Zayrollaoğlu Nığmatulin, Kazak siyasetçi. Daha önceden Kazakistan Cumhurbaşkanlığı İdaresi Başkanı, 2009-2012 yılları arasında Nur Otan partisinin Başkan Yardımcılığı, 2006-2009 yılları arasında Karagandı Eyaleti Belediye Başkanı ve 2016-2022 yılları arasında Kazakistan Parlamentosu Meclisi Başkanı olarak görev yaptı.

<span class="mw-page-title-main">Kazakistan kültürü</span> Kazakistan ve halkıyla ilişkilendirilen insan faaliyeti ve sembolizm modeli.

Kazakistan, göçebe pastoral ekonomisine dayanan ve iyi ifade edilmiş bir kültüre sahiptir. Kazakistan'da İslam, 7-12. yüzyıllarda tanındı. Koyun dışında birçok geleneksel yemek Kazak kültüründe sembolik değerini günümüzde de korumaktadır. Kazak kültürü büyük ölçüde Türklerin göçebe yaşam tarzından etkilenmiştir. Ayrıca göçebe bir halk olan İskitlerden de güçlü bir şekilde etkilenmiş gözükmektedir.

Kazakistan'da internet hızla büyümektedir. 2001 ve 2005 yılları arasında İnternet kullanıcılarının sayısı 200.000'den 1 milyona çıktı. Kazakistan 2007'ye kadar internet kullanım oranlarını yüzde 8.5 olarak bildirdi, 2008'de yüzde 12.4'e, 2010'da ise yüzde 34.3'e yükseldi. Kazakistanlı yetkililer, 2013 yılına kadar yaklaşık 10 milyon kullanıcıyla İnternet kullanım oranlarının yüzde 62.2 olduğunu bildirdi. Birinci kademe İSS'lerden internet trafiği satın alan uluslararası internet bağlantılarına sahip beş birinci kademe İSS ve yaklaşık 100 ikinci kademe İSS vardır. 2019 itibarıyla, Kazakistan nüfusunun %75'inden fazlasının internet erişimi var, bu Orta Asya'daki diğer tüm ülkelerden çok daha ileride bir rakam.

<span class="mw-page-title-main">2021 Kazakistan parlamento seçimleri</span>

Mazhilis'in üyelerini seçmek için 10 Ocak 2021'de Kazakistan'da parlamento seçimleri yapıldı. Pek çok uluslararası gözlemci, o dönemden bu yana yapılan seçimlerin hiçbirinin özgür ya da adil olmadığını düşünmesine rağmen, bu, Kazakistan'ın bağımsızlığından bu yana 8. yasama seçimiydi. 2021 yerel seçimlerine denk geldi.

<span class="mw-page-title-main">Muhtar Ablyazov</span>

Muhtar Kabiloğlu Ablyazov Bank Turan Alem'in başkanı olarak görev yapmış bir Kazak iş insanı ve kayıt dışı siyasi parti Kazakistan Demokratik Seçimi'nin (QDT) lideri olan siyasi aktivisttir. Aynı zamanda devlete ait Kazakistan Elektrik Şebekesi İşletmesi Şirketi'nin (KEGOC) eski başkanıydı ve Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev'e muhalif olmak için istifa eden kadar Balgimbayev'in kabinesinde Enerji, Sanayi ve Ticaret Bakanı olarak görev yaptı. Kasım 2001'de, diğer eski Kazak hükûmet yetkilileriyle birlikte Kazakistan Demokratik Seçimi'ni (QDT) kurdu. Sonuç olarak, Ablyazov, 2003 yılında Nazarbayev tarafından affedilene kadar, Mart 2002'de mali dolandırıcılık ve siyasi suistimal suçlamaları nedeniyle hapsedildi. Hapisten çıktıktan sonra, muhalefetteki resmi siyasi faaliyetlerini durdurdu.

<span class="mw-page-title-main">Alihan İsmailov</span> 11. Kazakistan başbakanı

Alihan Ashanoğlu İsmailov, Kazak siyasetçi ve 11 Ocak 2022 - 5 Şubat 2024 tarihleri arasında Kazakistan başbakanı. Daha önce, Askar Mamin'in hükûmetinde Kazakistan'ın birinci başbakan yardımcısı olarak görev yaptı. Aynı zamanda Eylül 2018'den Mayıs 2020'ye kadar maliye bakanı olarak görev yaptı. İsmailov, 2022 Kazakistan protestolarının ardından ülkenin cumhurbaşkanı tarafından Kazakistan'ın yeni başbakanı olarak aday gösterildi. Adaylığı ülke parlamentosu tarafından oybirliğiyle kabul edildi. Ocak 2023'ten bu yana JSC Ulusal Refah Fonu Samruk-Kazına'nın yönetim kurulu başkanlığını yürütmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Kayrat Nurtas</span> Kazakistanlı müzisyen

Kayrat Nurtas, Kazak şarkıcı ve oyuncu. CD satışlarına göre en popüler yerel Kazak müzisyenler sıralamasında zirveye yerleşmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Amerika Birleşik Devletleri-Kazakistan ilişkileri</span>

Amerika Birleşik Devletleri ve Kazakistan Cumhuriyeti, 16 Aralık 1991'de diplomatik ilişkiler kurdu. Amerika Birleşik Devletleri Ocak 1992'de Almatı'da büyükelçiliğini açtı ve daha sonra 2006'da Astana'a taşıdı.

<span class="mw-page-title-main">2022 Kazakistan cumhurbaşkanlığı seçimi</span>

Kazakistan halkı, cumhurbaşkanını seçmek için 20 Kasım 2022 tarihinde erken bir devlet başkanlığı seçimleri yapıldı. Bu seçim, Kazakistan'ın 1991'deki bağımsızlığından bu yana yapılan yedinci başkanlık seçimi ve 1999'dan bu yana üst üste altıncı kez yapılan erken seçim oldu.

Kаzаkhgаtе, Amerikalı işadamı ve Kazakistan Devlet Başkanı Nursultan Nazarbayev'in eski danışmanı olan James Giffen'in karıştığı skandala verilen isimdir.