İçeriğe atla

Nurcan Tunçbağ

Nurcan Tunçbağ
Eğitimİstanbul Teknik Üniversitesi
Koç Üniversitesi
ÖdüllerL'Oréal-UNESCO For Women in Science Award
Kariyeri
Çalıştığı kurumlarMassachusetts Teknoloji Enstitüsü
Orta Doğu Teknik Üniversitesi

Nurcan Tunçbağ Orta Doğu Teknik Üniversitesi'nde Sağlık Bilişimi profesörüdür. Karmaşık biyolojik sistemlerin hesaplamalı modelleri üzerinde çalışıyor. Tunçbağ, 2019 L'Oréal-UNESCO For Women in Science International Yükselen Yeteneğidir.

Hayatı ve eğitimi

Tunçbağ, İstanbul Teknik Üniversitesi'nde Kimya mühendisliği okudu.[1][2] Lisansüstü çalışmaları için Koç Üniversitesi'ne katıldı ve 2007 yılında Hesaplamalı Bilim ve Mühendislik alanında yüksek lisans derecesi aldı.[3][4][5] Doktora çalışmalarını, protein etkileşimlerini ve bunların protein etkileşim ağlarına dahil edilmesini incelemek için orada kaldı.[6] Özlem Keskin ve Attila Gürsoy'un gözetiminde çalıştı. Tunçbağ, 2010 yılında Ernest Fraenkel ile birlikte Massachusetts Teknoloji Enstitüsü'ne doktora sonrası ortak olarak katıldı.[7] Tunçbağ, 2014 yılında Orta Doğu Teknik Üniversitesi Bilişim Enstitüsü'ne katıldı. ODTÜ Ağ Modelleme Laboratuvarı'nın Bilgi İşlemcisidir.[8]

Çalışmaları

Tunçbağ, karmaşık biyolojik sistemlerin hesaplamalı modelleri üzerinde çalışmaktadır. Protein-protein etkileşimlerini ve birleşimini tahmin etmek için kullanılabilecek PRISM (yapısal eşleştirme yoluyla protein etkileşimleri) algoritmasının geliştirici ekibindeydi.[9] PRISM, hücresel yolları ve proteom açıklamasını oluşturmak için kullanılabilir. Algoritma, ilaçları hedeflemek için kullanılabilen 'sıcak nokta' protein bağlanma bölgelerini tanımlamak için kullanılabilir.[2]

Düzenleme ve sinyal ağları hücresel işlev için gereklidir, ancak omik veriler genellikle düşük kalitededir. Tunçbağ, ödül toplayan bir Steiner ağacı kullanarak bu verilerin nasıl analiz edilebileceğini ve hastalık sırasında ağlardaki değişiklikleri analiz ettiğini gösterdi.[10][11] Gelecekteki terapötikleri bilgilendirmeye yardımcı olmak için farmasötik ve biyolojik ajanları algoritmasına dahil edebilir.[12] Tunçbağ, Fraenkel ile omik verilerin entegrasyonuna imkan veren bir web sunucusu olan SteinerNet'i yarattı.[13] Kullanıcılar, deneysel olarak tespit edilen proteinler ve genler hakkında bilgi sağlar ve sunucu, bir dizi interaktom kullanarak verilerdeki bağlantıları arar.[14] Ayrıca, sinyal ağlarını yeniden yapılandırmak için çoklu omik verileri entegre eden Omics Integrator yazılımının geliştirici ekibindeydi.

Tunçbağ, hastalık sırasında genomun nasıl değiştiğini belirlemeye çalışıyor.[15] Tunçbağ'ın düşündüğü hastalıklardan biri, özellikle kötü huylu bir beyin tümörü olan Glioblastom'dır. Tunçbağ, tümör yolu düzeyindeki değişiklikleri tanımlamak için kullanılabilecek bir ağ modeli geliştirdi.[16] Parkinson hastalığı dahil nörodejeneratif hastalıklar üzerinde de çalıştı.[17] 2017 yılında Doçent oldu. 

Ödüller ve onurlar

  • 2015 Bilim Akademisi Genç Bilim İnsanı Ödülü [15]
  • 2017 Parlar Vakfı Bilim Ödülü [18]
  • 2017 L'Oréal-UNESCO Bilimde Kadınlar Ödülü [19]
  • 2018 TÜBA-GEBİP Ödülü [20][21]
  • 2019 L'Oréal-UNESCO Bilimde Kadınlar İçin Uluslararası Yükselen Yetenek [22]
  • Küresel Genç Akademi 2020 Seçimi [23]

Kaynakça

  1. ^ "Nurcan Tunçbağ". Medium. 15 Ekim 2018. 30 Mart 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Mart 2019. 
  2. ^ a b "Uluslararası çevrelerin de dikkatini çekti". Habertürk. 11 Şubat 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Mart 2019. 
  3. ^ Keskin (2008). "Characterization and prediction of protein interfaces to infer protein-protein interaction networks". Current Pharmaceutical Biotechnology. 9 (2): 67-76. doi:10.2174/138920108783955191. ISSN 1873-4316. PMID 18393863. 
  4. ^ Keskin (27 Nisan 2016). "Predicting Protein–Protein Interactions from the Molecular to the Proteome Level". Chemical Reviews. 116 (8): 4884-4909. doi:10.1021/acs.chemrev.5b00683. ISSN 0009-2665. PMID 27074302. 
  5. ^ "Hacettepe University Department of Computer Engineeringi". www.cs.hacettepe.edu.tr. 27 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Mart 2019. 
  6. ^ Multi-scale Analysis and Prediction of Protein-protein Interactions (İngilizce). Koç University. 2010. 
  7. ^ "Nurcan Tuncbag | Massachusetts Institute of Technology (MIT) - Academia.edu". mit.academia.edu. 30 Mart 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Mart 2019. 
  8. ^ "Welcome to the Network Modeling Lab! – NetLAB - Network Modeling Lab". mistral.ii.metu.edu.tr. 14 Nisan 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Mart 2019. 
  9. ^ Tuncbag (11 Ağustos 2011). "Predicting protein-protein interactions on a proteome scale by matching evolutionary and structural similarities at interfaces using PRISM". Nature Protocols. 6 (9): 1341-1354. doi:10.1038/nprot.2011.367. ISSN 1750-2799. PMC 7384353 $2. PMID 21886100. 
  10. ^ "Nurcan Tuncbag, Ph.D." (PDF). MIT. 5 Ocak 2015 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Mart 2019. 
  11. ^ Tuncbag (1 Şubat 2013). "Simultaneous Reconstruction of Multiple Signaling Pathways via the Prize-Collecting Steiner Forest Problem". Journal of Computational Biology. 20 (2): 124-136. doi:10.1089/cmb.2012.0092. PMC 3576906 $2. PMID 23383998. 
  12. ^ "Nurcan Tuncbag - Personal Web Page". Nurcan Tuncbag - Personal Web Page. 28 Ekim 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Mart 2019. 
  13. ^ Fraenkel (1 Temmuz 2012). "SteinerNet: a web server for integrating 'omic' data to discover hidden components of response pathways". Nucleic Acids Research (İngilizce). 40 (W1): W505-W509. doi:10.1093/nar/gks445. ISSN 0305-1048. PMC 3394335 $2. PMID 22638579. 
  14. ^ "Fraenkel Lab - SteinerNet Configurator". fraenkel-nsf.csbi.mit.edu. 7 Aralık 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Mart 2019. 
  15. ^ a b "2. EBAT Kongresi". ebatcongress.org (İngilizce). Erişim tarihi: 16 Mart 2019. []
  16. ^ Fraenkel (29 Haziran 2016). "Network Modeling Identifies Patient-specific Pathways in Glioblastoma". Scientific Reports (İngilizce). 6: 28668. doi:10.1038/srep28668. ISSN 2045-2322. PMC 4926112 $2. PMID 27354287. 
  17. ^ "New clues on the base of Parkinson's disease, other 'synucleinopathies'". ScienceDaily (İngilizce). 27 Ocak 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Mart 2019. 
  18. ^ "2017 Yılı Ödülleri – ODTÜ Prof.Dr.Mustafa.N.Parlar Eğitim ve Araştırma Vakfı". 3 Aralık 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Mart 2019. 
  19. ^ "UNESCO L'OREAL Ulusal Genç Bilim Kadınlarına Destek Bursu Doç. Dr. Nurcan Tunçbağ | Enformatik Enstitüsü". ii.metu.edu.tr. 30 Mart 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Mart 2019. 
  20. ^ "TÜBA-GEBİP Üyesi Doç. Dr. Açılan'a, L'Oréal&UNESCO'dan "Bilim Kadınları İçin 2018 Ödülü" | Türkiye Bilimler Akademisi". tuba.gov.tr. 7 Ekim 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Mart 2019. 
  21. ^ "4 TÜBA-GEBİP Awards Granted to METU | Graduate School of Informatics". ii.metu.edu.tr. 30 Mart 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Mart 2019. 
  22. ^ "21st edition of the L'Oréal-UNESCO international awards for women in science". UNESCO (İngilizce). 13 Mart 2019. 11 Şubat 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Mart 2019. 
  23. ^ "Global Young Academy welcomes new members from 30 countries around the world". Global Young Academy (İngilizce). 24 Mart 2020. 7 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Nisan 2020. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">DNA</span> Canlıların genetik bilgilerini barındıran molekül

Deoksiriboz nükleik asit veya kısaca DNA, tüm organizmaların ve bazı virüslerin canlılık işlevleri ve biyolojik gelişmeleri için gerekli olan genetik talimatları taşıyan bir nükleik asittir. DNA'nın başlıca rolü bilgiyi uzun süre saklamasıdır. Protein ve RNA gibi hücrenin diğer bileşenlerinin inşası için gerekli olan bilgileri içermesinden dolayı DNA; bir kalıp, şablon veya reçeteye benzetilir. Bu genetik bilgileri içeren DNA parçaları gen olarak adlandırılır. Bazı DNA dizilerinin yapısal işlevleri vardır, diğerleri ise bu genetik bilginin ne şekilde kullanılacağının düzenlenmesine yararlar.

Koç Üniversitesi, 1993 yılında İstanbul'da eğitime başlamış olan bir vakıf üniversitesidir. Faaliyetlerine 400 öğretim üyesi ve yaklaşık 6900 öğrenciyle devam etmektedir. Üniversite; İnsani Bilimler ve Edebiyat, İktisadi ve İdari Bilimler, Fen, Mühendislik, Hukuk, Tıp ve Hemşirelik Fakülteleri'nde 22 lisans, 32 yüksek lisans ve 26 doktora programı ile eğitim vermektedir.

<span class="mw-page-title-main">Türkiye Bilimler Akademisi</span>

Türkiye Bilimler Akademisi, Türkiye'de tüm bilim alanlarındaki araştırmaları, bilim insanlığını ve araştırıcılığı özendirmek ve bu alanlarda emeği geçenleri onurlandırmak; gençleri bilim ve araştırma alanına yöneltmek; Türkiye’deki bilim insanları ve araştırıcıların toplumsal statülerinin yükseltilmesi ve korunmasına çalışmak; bilim ve araştırma standartlarının yükseltilmesine yardım etmek amacıyla 1993'te kurulan, tüzel kişiliğe, bilimsel, idari ve mali özerkliğe sahip yüksek bilim kuruluşu, Türkiye'nin ulusal bilimler akademisidir. Uluslararası Bilim Konseyi'nin üyesidir.

<span class="mw-page-title-main">Irwin Rose</span> Amerikalı biyolog (1926 – 2015)

Irwin A. Rose, Amerikalı biyolog. 2004 yılında "Ubikuitin-aracılı protein yıkımının keşfi" nedeniyle, Aaron Ciechanover ve Avram Hershko ile birlikte, Nobel Kimya Ödülü'nü kazanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Robert Lefkowitz</span> Amerikalı tıp doktoru ve moleküler biyolojist

Robert Joseph Lefkowitz,, Amerikalı tıp doktoru ve moleküler biyolog. Hücrelere sinyal yollayan ve alan reseptör moleküllerin varlığını kanıtlamıştır. Araştırmaları özellikle G-proteini reseptörleri üzerinedir. Kimya alanındaki başarılarından dolayı 2012 yılında Nobel Kimya ödülünü bir diğer meslektaşı Brian K. Kobilka'ile paylaşmaya layık görülmüştür.

<span class="mw-page-title-main">Osamu Shimomura</span>

Osamu Shimomura, 2008 yılında Nobel Kimya Ödülünü Martin Chalfie ve Roger Y. Tsien ile paylaşmaya layık görülmüş Japon kimyager.

Tuncay Taymaz, Türk bilim insanı, akademisyen ve jeofizik profesörüdür.

<span class="mw-page-title-main">Michael Levitt</span>

Michael Levitt, İsrail asıllı Amerikan biyofizikçidir. 2013 yılında Nobel Ödülü kazanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Randy Schekman</span>

Randy Schekman,, Amerikan biyolog, 2013'te Nobel ödülü kazanmıştır.

Ahu Arslan Yıldız, çalışmalarına İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü'de yardımcı doçent olarak devam eden kimyager ve biyomühendis.

<span class="mw-page-title-main">Brigitte Kieffer</span>

Brigitte Kieffer, opioid reseptörleri üzerine çalışmalarıyla tanınan Fransız moleküler sinirbilimci. Uzmanlık alanları arasında moleküler psikiyatri, bağımlılık, ruh hali bozuklukları, acı ve gelişim bozuklukları yer alır. Kieffer, opioid reseptörleri konusundaki araştırmalarıyla acı, akıl hastalıkları ve uyuşturucu bağımlılığının altında yatan beyin mekanizmaları üzerine yeni bulgular elde etti. 300'den fazla kişilik ekibiyle araştırma yapmaya devam etmektedir. Araştırmaları, morfin ve eroin gibi maddelerin ağrı kesici ve bağımlılık yapıcı özelliklerinin nasıl oluştuğunu göstermiştir.

<span class="mw-page-title-main">ARFIP2</span> Homo sapiens türünde protein kodlayıcı gen

Arfaptin 2, insanlarda ARFIP2 geni tarafından kodlanan bir proteindir.

<span class="mw-page-title-main">Carol V. Robinson</span>

Dame Carol Vivien Robinson, İngiliz kimyager ve Kraliyet Kimya Derneği Başkanı. Oxford Üniversitesi Fiziksel ve Teorik Kimya Laboratuvarı'nda Kraliyet Cemiyeti Araştırma profesörü, Dr Lee Fiziksel ve Teorik Kimya Profesörü ve Exeter College'da profesör asistanıdır. Daha önce Cambridge Üniversitesi Kimya Bölümü'nde Kütle Spektrometresi Profesörü idi.

<span class="mw-page-title-main">Emrah Safa Gürkan</span> Türk tarihçi, akademisyen ve yazar

Emrah Safa Gürkan ; Türk tarihçi, yazar, akademisyen ve içerik üreticisi.

Kütle spektrometresi yazılımı, kütle spektrometresinde veri toplama, analizi veya temsil için kullanılan bir yazılımdır.

<span class="mw-page-title-main">Derya Akkaynak</span>

Derya Akkaynak, Harbor Branch Oşinografi Enstitüsü'nde görev yapan Türk mühendis ve oşinograftır.

<span class="mw-page-title-main">Tasuku Honjo</span>

Tasuku Honjo Japon hekim-bilim insanı ve immünologdur. 2018 Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü'nün kazananlarından birisidir. En çok programlanmış hücre ölüm proteini 1'i (PD-1) tanımlamasıyla tanınır. Aynı zamanda IL-4 ve IL-5 sitokinlerinin ve sınıf anahtarı rekombinasyonu ve somatik hipermutasyon için gerekli olan aktivasyonla indüklenen sitidin deaminazın (AID) moleküler keşfi ile de bilinir

<span class="mw-page-title-main">Carolyn R. Bertozzi</span> Amerikalı kimyager

Carolyn Ruth Bertozzi, Amerikalı kimyager. Hem kimya hem de biyolojiyi kapsayan geniş kapsamlı çalışmaları ile tanınmaktadır.

Molly S. Shoichet, kimya, biyomalzemeler ve biyomedikal mühendisliği alanlarında uzmanlaşmış Kanadalı bir bilim profesörüdür. Ontario'nun ilk Baş Bilim Adamıydı. Shoichet, doku mühendisliği alanındaki çalışmalarıyla tanınan bir biyomedikal mühendisidir ve Kanada'daki üç Ulusal Akademinin üyesi olan tek kişidir.

Duygu Sağ, Türk immunolog.