İçeriğe atla

Numan Çelebicihan Taburu

Noman Çelebicihan Taburu
Батальйон імені Номана Челебіджіхана
Kırım TatarcasıNoman Çelebicihan Batalyonı
Tarih(ler)18 Eylül 2016 - geç 2016
24 Şubat 2022 (resmi)[1]
Kurucu(lar)Lenur İslamov (Rus iddiası)[2]
BağlılıkUkrayna Ukrayna
Ukrayna Devlet Sınır Muhafız Servisi
AmaçKırım'ın Rus işgalinden kurtarılması
Merkez(ler)Herson Oblastı
Etkin bölgelerHerson Oblastı
Büyüklük250+
560 (planlanan)
MüttefiklerTürkiye Türkiye
Rakip(ler)Rusya Rusya
Donetsk Halk Cumhuriyeti Donetsk Halk Cumhuriyeti
Lugansk Halk Cumhuriyeti Lugansk Halk Cumhuriyeti
Çatışma(lar)Rusya-Ukrayna Savaşı
2022 Rusya'nın Ukrayna'yı istilası
Terör örgütü olarak tanımlayanlarRusya Rusya

Numan Çelebicihan Taburu (UkraynacaБатальйон імені Номана Челебіджіхана, Kırım TatarcasıNoman Çelebicihan Batalyonı), ismini Numan Çelebicihan'dan alan Kırım Tatarı gönüllülerinden oluşan 2016 yılında kurulan ve aynı yıl dağılan tabur. Merkez üssü Kırım sınırındaki Herson bölgesindeydi.[3]

Tarih

Tabur, Ukrayna kargolarının Kırım Yarımadası'na ulaşmasını engelleyen, 2015'te aktivist liderliğindeki Kırım ablukasına katılanlardan ortaya çıktı.[4][5][6] Taburun 560 kişiyi içermesi planlandı.[4]

Kırım Tatar taburunun, kurulduktan kısa bir süre sonra 2016 yılında Türkiye'den yardım aldığı bildirildi.[7]

2016 yılında tabur, Kırım sınırındaki bölgede Ukrayna Devlet Sınır Muhafız Servisine yardım etti. Aynı yılın sonlarında tabur, gönüllülerinin birçoğunun diğer taburlara veya Ukrayna ordusuna katılmasıyla fiilen varlığını yitirdi.[6]

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ^ "Arşivlenmiş kopya". 5 Eylül 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Eylül 2022. 
  2. ^ "Arşivlenmiş kopya". 5 Eylül 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Eylül 2022. 
  3. ^ "First pictures of the Batallion n.a. Noman Çelebicihan posted". qha.com.ua. 19 Ekim 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Nisan 2018. 
  4. ^ a b "Crimea blockade activists to form volunteer battalion". ukrinform.net. 29 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Nisan 2018. 
  5. ^ "Tatar Activists to Extend Their Blockade of Crimea to the Sea". newsweek.com. 1 Aralık 2015. 5 Aralık 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Nisan 2018. 
  6. ^ a b "Ukraine's Crimean Tatars are set to start patrolling the border". newsweek.com. 18 Nisan 2016. 19 Ekim 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Nisan 2018. 
  7. ^ "Crimean Tatar battalion got help from Turkey". qha.com.ua. 11 Ekim 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Nisan 2018. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Kırım Tatarları</span> Türklerin kıpçak kolundaki topluluk

Kırım Tatarları ya da Kırımlılar, anayurtları Karadeniz'in kuzeyindeki Kırım yarımadası olan Türkî halktır. 1783'te Kırım Hanlığı'nın Rusya tarafından ilhak edilmesiyle birlikte Osmanlı Devleti'ne zorunlu göçe tabi tutulmuşlar ve kendi vatanlarında azınlığa düşmüşlerdir. SSCB döneminde Stalin'in emriyle 18 Mayıs 1944'te sürgüne uğrayarak nüfuslarının yarısını yitirmişlerdir. SSCB'nin yıkılmasıyla sürüldükleri topraklardan Kırım'a geri dönmeye başlayan halk, Ukrayna'nın ana Müslüman unsurunu oluşturur.

<span class="mw-page-title-main">Kırım Halk Cumhuriyeti</span>

Kırım Halk Cumhuriyeti, 26 Aralık 1917 tarihinde Kırım Tatar Millî Kurultayı'nın ilan ettiği cumhuriyettir. 23 Şubat 1918 tarihine kadar, günümüzde Ukrayna sınırları içerisinde kalan Kırım Yarımadası'nda varlığını sürdürmüştür. Başkenti Bahçesaray'dır. Kırım Halk Cumhuriyeti, Rus İmparatorluğu'nun yıkılışına yol açan 1917 Rusya Devrimi 'nden sonra çoğu kez görülen devlet kurma girişimlerinden biridir.

<span class="mw-page-title-main">Kırım Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti</span> Kırım Yarımadasında Rusya SFSCsine bağlı kurulmuş özerk cumhuriyet

Kırım Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti veya Kırım ÖSSC, Kırım Yarımadası'nda Rusya SFSC'ne bağlı olarak kurulan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'dir. Cumhuriyetin başkenti Akmescit (Simferopol). Resmi dilleri Kırım Tatarcası ve Rusçadır.

<span class="mw-page-title-main">Cafer Seydahmet Kırımer</span> Kırım Tatarı ve Türk siyasetçisi ve devlet adamı

Cafer Seydahmet Kırımer, Kırım Tatarı ve Türk siyasetçisi ve devlet adamı. 1 Eylül 1889 senesinde Kırım'nın Yalta şehri yakınlarında Kızıltaş köyünde doğdu. İlk tahsilini Kırım'da, orta, lise ve hukuk tahsilini İstanbul'da gördü. 1908 yılında İstanbul'da Numan Çelebicihan ve diğer Kırım tatarı arkadaşları ile Kırım Talebe Cemiyeti'ni kurdu. 1911 senesinde hukuk eğitimine Paris'te devam etti. I. Dünya Savaşı başladığında Kırım'a geldi. Kırım'da yakın arkadaşları ile birlikte inkılâpçı, gizli bir teşkilât kurdu.

<span class="mw-page-title-main">Numan Çelebicihan</span>

Numan Çelebicihan, Kırım Tatarı politikacı, avukat, şair ve yazar. 9 Aralık 1917 tarihinde kurulan kısa ömürlü Kırım Halk Cumhuriyeti'nin ilk başkanıdır. Kırım Tatarlarının ulusal marşı Ant Etkenmen'in şairidir.

<span class="mw-page-title-main">Kırım Tatar Sürgünü</span> Kırım Tatar soykırımı

Kırım Tatar Sürgünü veya Kırım Tatar Soykırımı, Sovyet hükûmeti tarafından yürütülen ve Josef Stalin adına hareket eden NKVD Başkanı Lavrenti Beriya tarafından organize edilen 18-20 Mayıs 1944'te en az 191.044 Kırım Tatarının etnik temizliği ve kültürel soykırımıdır. NKVD üç gün içinde çoğunlukla kadınları, çocukları, yaşlıları, hatta komünistleri ve Kızıl Ordu üyelerini, bin kilometre uzaklıktaki Özbek SSC'ye sınır dışı etmek için sığır trenlerini kullandı. Kırım Tatarları, Stalin'in Sovyetler Birliği'ndeki nüfus transferi politikası tarafından kapsanan birkaç etnik gruptan biriydi.

<span class="mw-page-title-main">Kırım sorunu</span>

Kırım sorunu, Ukrayna ile Rusya arasında Kırım'ın statüsü konusunda bir anlaşmazlıktır.

<span class="mw-page-title-main">Sergey Aksyonov</span>

Sergey Valeryeviç Aksyonov, ;, de facto Kırım Cumhuriyetinin Başbakanı.

<span class="mw-page-title-main">Kırım Özerk Cumhuriyeti</span> Ukrayna yasalarına göre Kırım Anayasası tarafından yönetilen özerk bir cumhuriyet

Kırım Özerk Cumhuriyeti,, Ukrayna'nın özerk cumhuriyeti. Sovyetler Birliği döneminde varlık gösteren Kırım Oblastı ile aynı sınırlara sahiptir. Kırım Oblastı 1954'te Rusya SFSC'den Ukrayna SSC'ye geçti. 20 Ocak 1991'deki referandumdan sonra Ukrayna SSC içerisinde bir özerk cumhuriyet hâlini aldı. Sovyetler Birliği dağıldığında ve Ukrayna bağımsızlığını elde ettiğinde, Kırım yeni kurulan Ukrayna'nın parçası olarak kaldı.

<span class="mw-page-title-main">Rusya'nın Kırım'ı ilhakı</span>

Kırım'ın ilhakı, Ukrayna'ya bağlı bir yarımada olan Kırım'ın, 18 Mart 2014'te Rusya tarafından ilhak edilmesi olayıdır. O tarihten beri yarımadada Kırım Cumhuriyeti ve Sivastopol federal şehri olmak üzere iki federal birim bulunmaktadır. Bu federal birimler 2016'ya kadar Kırım Federal Bölgesi'ni oluştururken günümüzde Güney Federal Bölgesi'nin parçasıdır. 2014 Doğu Ukrayna protestolarının bir sonucu olan ilhaktan önce, 2014 Ukrayna devriminin sonrasında Rusya'nın Kırım'a askerî müdahalesi gerçekleşti.

<span class="mw-page-title-main">Mariya Yefrosinina</span>

Mariya Yefrosinina, Ukraynalı sunucu. Yefrosinina, Pavlo Şılko ile birlikte 2005 Eurovision Şarkı Yarışması'nın sunuculuğunu yapmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Camala</span> Ukraynalı şarkıcı

Susana Cemaleddinova, sahne adıyla Camala, Ukraynalı şarkıcı.

Lenur İslamov, Kırım Tatarı iş insanı.

İslam, Ukrayna'daki dördüncü en büyük din olup, nüfusun %0,6 -%0,9'unu temsil etmektedir. Dinin Ukrayna'da 15. yüzyılda Kırım Hanlığı'nın kuruluşuna kadar uzanan uzun bir tarihi vardır.

<span class="mw-page-title-main">Kırım Haber Ajansı</span>

Kırım Haber Ajansı, Kırım Tatar halkının millî haber ajansıdır. QHA, başta Kırım ve Ukrayna'daki Kırım Tatarları ile dünyadaki Kırım Tatar diasporalarıyla ilgili olayları yerel ve yabancı basın kuruluşlarına haberlerini Ukraynaca, Rusça, Türkçe ve İngilizce servis etmektedir. Kırım Tatarlarından Mustafa Abdülcemil Kırımoğlu'nun talimatıyla iş adamı İsmet Yüksel ve Kırım Tatar Millî Meclisi üyesi Dr. Gayana Yüksel tarafından kurulmuştur. Ajans, yayın hayatına 1944 Kırım Tatar Sürgününün 62. yıl dönümü olan 18 Mayıs 2006 tarihinde Akmescit'te başlamıştır. Kırım'ın 2014 yılında Rusya tarafından işgal edilmesinin ardından burada faaliyetleri engellenmesi ile karşılaşan ajans, Haziran 2015'te merkezini Kiev'e taşıyarak ve 2016'da Ankara'da irtibat bürosunu açarak tekrar yapılandı.

Kırım statüsü referandumu, Kırım Özerk Cumhuriyeti yasama organı ve Sivastopol yerel hükûmeti tarafından 16 Mart 2014'te Kırım'ın siyasi statüsüne ilişkin tartışmalı bir oylamaydı. Referandumda yerel sakinlere Rusya'ya federal bir yapı olarak katılmak isteyip istemedikleri veya 1992 Kırım anayasasının restore edilmesini ve Kırım'ın Ukrayna'nın bir parçası olarak kalmasını isteyip istemedikleri soruldu. Kırım Özerk Cumhuriyeti'nin resmi sonucu, yüzde 83 seçmen katılımıyla bölgenin Rusya'ya bağlanması için %97 oy verildi ve Sivastopol yerel yönetimi için de %89'luk bir seçmen katılımıyla bölgenin Rusya'ya bağlanması için %97 oranında oy verildi.

<span class="mw-page-title-main">Kırım Devlet Konseyi</span>

Kırım Devlet Konseyi Kırım Cumhuriyeti parlamentosudur. Önceden 'Kırım Yüksek Konseyi' olarak adlandırılmıştı ancak Mart 2014'te Ukrayna parlamentosunun Kırım Yüksek Konseyi'nin feshedilmesi için yaptığı oylamadan sonra adını değiştirdi. Parlamento, Simferopol'ün merkezindeki Parlamento binasında yer almaktadır.

Turan Taburu, Ukrayna Silahlı Kuvvetleri'ne bağlı, Rusya-Ukrayna Savaşı'nda savaşan bir Türkî gönüllü taburudur.

<span class="mw-page-title-main">Kırım'ın SSCB'ye devredilmesi</span>

Kırım'ın SSCB'ye devredilmesi, 1954 yılında Sovyetler Birliği Yüksek Sovyeti Başkanlığı'nın aldığı ve Kırım bölgesinin Rusya SFSR'den Ukrayna SSR'ye devredilmesini öngören idari bir tedbirdir.

<span class="mw-page-title-main">Tamila Taşeva</span>

Tamila Ravilivna Tasheva, 25 Nisan 2022'den bu yana Kırım Özerk Cumhuriyeti'nde Ukrayna Cumhurbaşkanı'nın Daimi Temsilcisi olarak görev yapan Ukraynalı aktivist ve politikacıdır.