İçeriğe atla

Norveç'teki Nazi toplama kampları

Saltfjellet yakınlarındaki bir kışlada Rus savaş esileri, 1945.

Norveç'teki Nazi toplama kampları (Norveççe: konsentrasjonsleirer), 9 Nisan 1940'ta başlayan ve Norveç'in Alman işgali sırasında Quisling rejimi ve Nazi Alman yetkilileri tarafından Norveç'te kurulan veya devralınan ve Nazi yetkililer tarafından kişilerin tutuklanması için kullanılan toplama kampları veya hapishanelerdir.

Randi Bratteli'nin (eski başbakanın yazarı ve dul eşi ve toplama kampı mahkumu) danışman olarak görev yaptığı bir projede 709 esir kampı veya toplama kampı [bazı ölüm kampları dahil] sayılmıştır. Başka bir kaynak 620 civarı esir kampı olduğunu iddia etmektedir.

Zorla çalıştırılanlara ilave olarak [en az] 14 farklı kategoriden mahkum vardı ve bunlar çeşitli ülkelerden gelmişlerdir.

Quisling rejimi ve Alman Wehrmacht'ın sivil işgalci yetkilileri, yaklaşık 110'u esir kampı da dahil olmak üzere, Norveç'te bir dizi kamp işletiyordu.

Wehrmacht kampları büyük ölçüde ülke geneline dağılmış savaş esiri kamplarından oluşuyordu. Bunlardan bazılarının insanlık dışı koşullar ve vahşet nedeniyle ölüm oranları son derece yüksekti.

Ülke çapındaki hem yerleşik hem de doğaçlama hapishaneler ve cezaevleri, Nazi yetkilileri tarafından gözaltı amacıyla da kullanıldı. Özellikle merkezi Victoria Terrasse'da bulunan Sicherheitspolizei ve Sicherheitsdienst, mahkumlara yönelik işkence ve kötü muameleyle ünlüydü. Ayrıca Kristiansand'daki Arkivet ve Trondheim'daki Bandeklosteret işkence ve tacizle eşanlamlı hale geldi. Norveçli Naziler tarafından yönetilen kamplar ve hapishaneler ile Alman Nazi örgütleri tarafından yönetilenler arasında bazı ayrımlar yapıldı ancak tüm zulümlerin birleşik bir komuta yetkisi altında gerçekleştiğini söylenebilir.

Belirlenen toplama kampları, Naziler tarafından "KZ-Lager" olarak değil, Nazi "güvenlik polisi" SS ve Gestapo'nun idaresi altındaki Häftlingslager ("tutuklu kampları") olarak sınıflandırıldı.

Nazi yetkilileri 700'den fazla Yahudiyi Norveç'ten Auschwitz'e, 500'den fazla Nacht und Nebel mahkumunu Natzweiler'a sınır dışı etti; ve binlercesi daha Sachsenhausen, Ravensbrück ve Almanya'daki diğer hapishane ve kamplara gönderildi. Bunların çoğu transit sırasında Norveç kamplarında tutuldu.

Her ne kadar bu kamplarda istismar, işkence ve cinayet sıradan olsa da hiçbiri imha kampı olarak belirlenmedi veya bu kamplar olarak işlev görmedi; Almanya, işgal altındaki Polonya ve Avusturya'daki kamplarda görülen ölçeğe ulaşmadı.Toplamda 60.000 tutukluluk yılı boyunca 38.000 ila 40.000 kişinin bu kamp sisteminden geçtiği tahmin edilmektedir.

Kamplar aşağıdakiler dahil çeşitli amaçlara hizmet etti:

  • özellikle sosyalist ve komünistler olmak üzere siyasi mahkumların ve aykırı dini görüşe sahip olanların tutuklanması
  • savaş esirlerinin tutuklanması (Stammlager / Stalag) - özellikle Sovyet ve Yugoslav askerleri -
  • Direniş hareketinin Nazi hedeflerini bombalaması durumunda idam edilecek olan sözde "bomba rehineleri"nin (Geisellager) tutuklanması
  • Yahudiler, önde gelen siyasi mahkumlar ve diğerleri de dahil olmak üzere, Almanya ve Polonya'daki (Durchgangslager / Dulag) kamplara gönderilen çeşitli mahkumların transit olarak enterne edilmesi.Nazi yetkilileri işgal sırasında işlettikleri kamp ve hapishanelere ilişkin kayıtların çoğunu yok etti. Aslında her yerel hapishane Naziler tarafından bu amaçlar için kullanıldı, ancak birkaç tam teşekküllü kamp da kuruldu.

Finnmark

Finnmark ilçesindeki 110 esir kampında toplam 14.000 mahkum bulunuyordu; bunların 10.000'i Almanya üzerinden Oslo'ya, oradan da kuzeye doğru yola çıkmadan önce Trondheim'a nakledilen Sovyet savaş esiriydi. Bazı mahkumlar Alman ceza sisteminden geliyordu. 1942'deki sözde Öğretmen Greviyle bağlantılı olanlar da dahil olmak üzere bazı mahkumlar Norveçliydi.

Karasjok
  • (Karasjok fangeleir [no] ) Karasjok hapishane kampı'nda 400 civarında mahkum bulunuyordu.
Sør-Varanger
  • Høybuktmoen
  • At Neiden'da Rus ve diğer Sovyet savaş esirleri için kamp da vardı.
  • Leirpollen.Lille Leirpollbukt'ta biri Sovyet askerleri, diğeri Norveç, Polonyalılar ve Çekler için olmak üzere iki esir kampı vardı.[1] Bu kamplardan birinde Persfjord Grubu'nun şüpheli üyeleri (Varenger Yarımadası'ndaki partizanlar) bulunuyordu.[2] 1943'te 11 mahkum dövülerek öldürüldü.[2]
  • Storskog[2]
  • Tofte, Finnmark, ayrıca Jarfjordbotn olarak bilinir[2]
  • Pasvik Vadisi'ndeki Gjøk-åsen'deki mahkum kampı

Öğretmenler için toplama kampları şu yerlerde vardı.

Troms

  • Bardufoss toplama kampı
  • Krøkebærsletta
  • Kvænangen toplama kampı (Veiskaret olarak da bilinen Veidal ve Badderen adlı iki alt kamptan oluşuyordu.)
  • Sydspissen toplama kampı
  • Tromsdalen gözaltı kampı

Nordland

Bir Rus savaş esirinin Saltdal'daki Bjørnelva'dan serbest bırakıldıktan sonra çekilen fotoğrafı

Mo i Rana ve Fauske'de 28 mahkum kampı tespit edildi (ve bunların 25 tanesi Sovyet savaş esirleri içindi).[3]

  • Lager I Beisfjord ("No. 1 camp Beisfjord" - in Norwegian Beisfjord fangeleir)
  • Demiryolu köleleri "Bjørnelva yakınındaki kışlada" yaşadı.[4]

Trøndelag

Falstad toplama kampının modeli
  • In Levanger'de SS kampı Falstad'ın yakınında Falstad toplama kampı vardı.
  • Oppdal'da Nordland Hattının inşası için zorunlu işçi sağlayan Stalag 308 vardı.[5]
  • Orkdal'da, mahkumların Orkdal Hattı'nda çalışmak üzere gönderildiği Fannrem toplama kampı vardı. (Bu kamp bir utekommando idi[2]—Grini toplama kampının bir uydusu)
  • Vollan hapishanesi vardı.

Vestland

  • Ulven toplama kampı
  • Espeland toplama kampı
  • Bergen'de: Storetveit skole'da 268 mahkum bulunuyordu.[2]
  • Norheimsund'daki Framnes'ta bir yatılı okul, gözaltı kampına dönüştürüldü.[2]

Vestfold

  • Bolærne takımadalarındaki Færder'de, Mellom Boæren'de [günümüzde Midtre Bolærne] Ruslar için bir ölüm kampı vardı. .[6]
  • Tønsberg'de Berg toplama kampı (Berg interneringsleir) vardı

Akershus

  • Bærum'da Grini gözaltı kampı vardı.
  • Lillestrøm'un Gansdalen'deki Øvredalen okulunda bir esir kampı vardı. Kampta Sovyet mahkumlar vardı.
  • Nittedal'da Åneby fangeleir vardı.

Østfold

  • Indre Østfold'un Mysen'de bulunan SS-Sonderlager Mysen'i vardı.

Oslo

Ljanskollen esir kampı (1945 civarı)
Ljanskollen esir kampının bugünkü Oslo'daki konumu
  • Søndre Nordstrand ilçesindeki Ljanskollen'de 'Ljanskollen fangeleir [no] [Almanca: Lager Ljanskollen; Şu anda "Fangeleir Fiskevollen" olarak da bilinen "Ljanskollen esir kampı". Mahkumlar, ana kayanın 100 metre derinine giden bir petrol hattı (yağ pompası dahil) inşa ettiler; petrol hattı Holmlia'dan gelen bir demiryolu yan hattına kadar devam ediyordu; Ljanskollen'deki kampta Norveçli mahkumların çoğunluğu vardı ve burası Grini Toplama Kampı'nın uydu kampıydı.[7]

Ayrıca bakınız

  • Beisfjord katliamı

Kaynakça

  1. ^ "Panorama". www.himmelstigen.no. 9 Mart 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Mart 2019. 
  2. ^ a b c d e f g h i Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi; NOU1998 isimli refler için metin sağlanmadı (Bkz: )
  3. ^ Halvor Hegtun (27 Şubat 2015). NSB sa ja til slavedrift - Disse russerfangene ble tvunget til å bygge Nordlandsbanen. Så skulle de glemmes. Aftenposten A-magasinet. 1 Mart 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Temmuz 2024. 
  4. ^ Halvor Hegtun (27 Şubat 2015). NSB said yes to. Aftenposten A-magasinet. s. 27. 1 Mart 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Temmuz 2024. 
  5. ^ Halkvor Hegtun (27 Şubat 2015). NSB said yes to. Aftenposten A-magasinet. s. 32. 1 Mart 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Temmuz 2024. 
  6. ^ Fossum, Anitra (2 Eylül 2013). "Krigsfangeleiren på Mellom Bolæren" (Norveççe). Vestfold fylkeskommune. 5 Mayıs 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Mart 2015. 
  7. ^ "Archived copy". oslosydavisen.no. 3 Mayıs 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. 

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Sobibor imha kampı</span>

Sobibor İmha Kampı, Reinhard Operasyonu'nun bir parçası olarak Nazi Almanyası tarafından inşa edilen ve işletilen bir imha kampıydı. Alman işgali altındaki Polonya'nın Genel Hükümet bölgesindeki Żłobek Duży köyünün yakınındaki ormanda bulunuyordu.

<span class="mw-page-title-main">Majdanek toplama kampı</span>

Majdanek toplama kampı, II. Dünya Savaşı'nda Polonya'nın Alman işgali sırasında Schutzstaffel tarafından Lublin şehrinin eteklerinde inşa edilen ve işletilen bir Nazi toplama ve imha kampıydı. Yedi gaz odası, iki ahşap darağacı ve toplam 227 yapısıyla Nazi toplama kamplarının en büyükleri arasında yer alıyordu. Başlangıçta imhadan ziyade zorla çalıştırma amaçlı olsa da, Almanların işgal altındaki kendi anavatanlarındaki tüm Polonya Yahudilerini öldürme planı olan Reinhardt Operasyonu sırasında insanları endüstriyel ölçekte öldürmek için kullanıldı. 1 Ekim 1941'den 22 Temmuz 1944'e kadar faaliyette olan kamp neredeyse hiç bozulmadan ele geçirildi. Bagration Harekâtı sırasında Sovyet Kızıl Ordusu'nun hızlı ilerleyişi SS'lerin altyapısının çoğunu yok etmesini engelledi.

<span class="mw-page-title-main">Buchenwald toplama kampı</span>

Buchenwald toplama kampı, Almanya sınırları içerisindeki en büyük toplama kamplarından birisidir. Haziran 1937 ile Nisan 1945 yılları arasında Weimar yakınlarında Ettersberg'de çalışma kampı olarak işletilmiştir. Bu zaman içerisinde, Avrupa'nın çeşitli ülkelerinden yaklaşık 250.000 insan, tutuklanarak Buchenwald Toplama Kampı'na gönderilmiştir. 11.000 kişi Yahudi olmak üzere 56.000 kişinin öldürüldüğü tahmin edilmektedir. Kommando 99 "boyundan vurma tekniği" ile Sovyet mahkûmları Nazilerin Sovyet savaş esirlerine karşı işledikleri suçlar kapsamında sistematik olarak öldürdü.

<span class="mw-page-title-main">SS-Totenkopfverbände</span> SS organizasyonu

SS-Totenkopfverbände, Nazi Almanyası'nda SS'e bağlı Nazi toplama kamplarının kurulumundan ve idaresinden sorumlu örgüt.

<span class="mw-page-title-main">Flossenbürg toplama kampı</span>

Flossenbürg Toplama Kampı, Çekoslovakya sınırına yakın olan Almanya, Bavyera'da Oberpfalz bölgesinde, Flossenbürg'de, Schutzstaffel (SS) İktisadi-İdari Merkez Ofisi tarafından Mayıs 1938 yılında inşa edilmiş bir Nazi toplama kampıydı. Nisan 1945'te müttefikler tarafından kurtarılışına kadar 96.000 tutuklu kampa getirildi ve o zamana 30.000 insan öldürülmüştür. Nazilerin Sovyet savaş esirlerine karşı işledikleri suçlar kapsamında 1941 sonuna kadar binden fazla Sovyet savaş esiri burada idam edildi.

<span class="mw-page-title-main">Nazilerin Sovyet savaş esirlerine karşı işledikleri suçlar</span>

Nazilerin Sovyet savaş esirlerine karşı işledikleri suçlar, Nazi Almanyası'nın II. Dünya Savaşı'nın Doğu Cephesi'ndeki çatışmalar sırasında 1941-1945 yılları arasında teslim olan veya zorla yakalanan Sovyet savaş tutsaklarına karşı kasıtlı olarak kötü muamele uygulamasıdır. Bu uygulamaların sonucunda esir alınan yaklaşık 5,7 milyon Kızıl Ordu askerinden 3,1 ila 3,5 milyon arası kişi yaşamını yitirdi.

<span class="mw-page-title-main">Stalag 350</span>

Stalag 350, Nazi-Sovyet savaşı sırasında Wehrmacht'ın Riga'da kurduğu esir kampı. Nazilerin Sovyet savaş esirlerine karşı işledikleri suçlar kapsamında pek çok kişi burada öldürüldü.

<span class="mw-page-title-main">NKVD tarama kampı</span>

NKVD tarama kampı veya NKVD özel kampı, II. Dünya Savaşı'nın sona ermesinden sonra NKVD tarafından kurulan, Nazi Almanyası'na esir düşen savaş esirlerin esaret altında neler yaşadığını araştırmak amacıyla kurulan kamplardır. İlk olarak 28 No.lu Emir ile 28 Aralık 1941 tarihinde "özel kamp" adıyla kurulan kampların ismi 20 Şubat 1945'teki “doğrulama ve tarama kampları” olarak değiştirildi.

<span class="mw-page-title-main">Kommando 99</span>

Kommanda 99, Politik Departman üyelerinden oluşan Buchenwald toplama kampındaki bir infaz ekibinin iç adıydı. "99" adı bu ekibin dahili telefon numarasından gelmektedir. Bu ekip Genickschussanlage olarak bilinen "boyundan vurma tekniği" ile Sovyet mahkûmları Nazilerin Sovyet savaş esirlerine karşı işledikleri suçlar kapsamında sistematik olarak öldürdü.

<span class="mw-page-title-main">Stalag VI-C</span> nazi almanyasında masum sivillerin ve esirlerin sistematik olarak yok edilmesi için kurulan yerleşke

Stalag VI-C, II. Dünya Savaşı döneminde Nazi Almanyası tarafından kullanılan savaş esiri kampı. Almanya'nın kuzeybatısında yer alan Emsland'ın 6'da batısındaki Oberlanger köyünde yer alır. Başlangıçta Naziler için bir hapishane kampı (Straflager) olarak buradaki bataklık alanda beş kişiyle birlikte inşa edildi. 1939'dan 1945'e kadar savaş esiri kampı olarak kullanıldı.

<span class="mw-page-title-main">Bergen-Belsen toplama kampı</span>

Bergen-Belsen toplama kampı, Aşağı Saksonya'da, Celle yakınlarındaki Bergen kasabasının güneybatısında bulunan Nazi toplama kampı. 1943'te bir savaş esiri kampı olarak kuruldu, ardından bir kısmı toplama kampı hâline getirildi. Başlangıçta Yahudi esirlerin yurt dışında tutulan Nazi savaş esirleriyle değiş tokuş etmek amacıyla tutulduğu bir "takas kampı" idi. Kamp daha sonra diğer toplama kamplarındaki Yahudileri barındıracak şekilde genişletildi. Stalag XI-C 1943 yılında bu kampa dahil edildi.

<span class="mw-page-title-main">Hinzert toplama kampı</span> Trier yakınlarında bir toplama kampı.

Hinzert toplama kampı Trier şehri yakınlarında bugün Rheinland-Pfalz sınırları içinde kalan Hinzert mevkiinde kurulmuş, 1939 yılından 1945 yılının Mart ayına değin aralıksız çeşitli fonksiyonlarda kullanılmış bir nazi toplama kampıdır.

NKVD mahkûm katliamları, Nazilerin Sovyetler Birliği’ni işgal girişimi sonrası Doğu Avrupa'da, başta Polonya, Ukrayna, Baltık ülkeleri, Besarabya olmak üzere, Sovyetler Birliği İçişleri Halk Komiserliği NKVD tarafından yürütülen bir dizi kitlesel infazlardır. 22 Haziran 1941'de işgalin başlamasından sonra, NKVD'de görevli askerlerin siyasi mahkûmları Sovyetler Birliği'nin iç bölgelerine doğru tahliye etmesi gerekiyordu. Ancak işgalin ardından Kızıl Ordu'nun aceleci bir şekilde geri çekilmesi, ulaşım ve diğer malzemelerin yetersizliği ve yasal prosedürlere genel olarak uyulmaması nedeniyle mahkûmlar genellikle idam edildi.

<span class="mw-page-title-main">Neuengamme toplama kampı</span>

Neuengamme toplama kampı, Almanya'nın kuzeyinde yer alan Neuengamme ve 85'in üzerinde uydu kampından oluşan Nazi toplama kampı ağı. 1938'de Hamburg'un Bergedorf bölgesindeki Neuengamme köyü yakınlarında kurulan kamp, Kuzeybatı Almanya'daki en büyük toplama kampı oldu. 100.000'den fazla mahkûm Neuengamme'deydi. Alt kamplardan 24'ü kadınlar için kurulan esir kampıydı. Doğrulanan ölüm sayısı alt kamplarda 14.000, ana kampta 12.800, II. Dünya Savaşı'nın son haftalarındaki ölüm yürüyüşlerinde ve bombalamalarda 16.100 olmak üzere toplam 42.900'dür. Nazi Almanyası'nın 1945'teki yenilgisini takiben, İngiliz Ordusu alanı SS ve diğer Nazi yetkililerinin esir tutulduğu bir kamp olarak kullandı. 1948'de İngilizler, kamp yerine bir hapishane hücresi bloğu inşa etti.

<span class="mw-page-title-main">Salaspils toplama kampı</span>

Salaspils toplama kampı, 1941 sonunda Riga'nın 15 km güneydoğusundaki Salaspils'de kurulan Nazi toplama kampı. Nazi bürokrasisi farklı kamp türleri arasında ayrım yaptı. Kampın adı resmî olarakSalaspils Yeniden Eğitim ve Çalışma Kampı Polis Hapishanesi idi. Ayrıca Kurtenhof kampı olarak da biliniyordu. Kampın ve esir yapısının geliştirilmesi için planlama birkaç kez değişti. 1943'te Heinrich Himmler, kampı resmi olarak kampı Ulusal Güvenlik Merkez Ofisine (Reichssicherheitshauptamt) bağlayacak resmi bir toplama kampına (Konzentrationslager) dönüştürmeyi düşündü, ancak bu gerçekleşmedi. Kamp, özellikle kamptaki çocuklar açısından Letonya ve Rusya kültüründe kalıcı bir mirasa sahiptir.

<span class="mw-page-title-main">Stalag II-B</span>

Stalag II-B, II. Dünya Savaşı sırasında kullanılan Nazi esir kampı. Pomeranya'ya bağlı Hammerstein köyünün 2.5 km batısında kurulmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Stalag XI-B</span>

Stalag XI-B ve Stalag XI-D / 357, Nazi Almanyası'nın II. Dünya Savaşı sırasında Aşağı Saksonya'ya bağlı Fallingbostel'de kurduğu savaş esiri kampı.

<span class="mw-page-title-main">Stalag X-B</span>

Stalag X-B, II. Dünya Savaşı sırasında Aşağı Saksonya'daki Sandbostel yakınlarında bulunan Nazi Almanyası'nın savaş esiri kampı. 1939 ve 1945 arasında 55 ülkeden birkaç yüz bin savaş esiri bu kamptan geçti. Barındırıldıkları kötü koşullar nedeniyle, binlerce kişi burada açlıktan, hastalıktan öldü ya da gardiyanlar tarafından öldürüldü. KAynaklar toplam ölü sayısının 8.000 ila 50.000 arasında olduğunu belirtir. Nazilerin Sovyet savaş esirlerine uyguladıkları muamele diğer esirlerden daha farklı ve acımasızca oldu. Ölen yaklaşık 46 bin Sovyet esir toplu mezarlara gömüldü.

Potulice toplama kampı, II. Dünya Savaşı sırasında Nazi Almanyası tarafından işgal altındaki Polonya topraklarında Nakło yakınlarındaki Potulice'de kurulan ve işletilen bir toplama kampı idi. 1941 baharına kadar Stutthof toplama kampı'nın bir alt kampıydı. Ocak 1942'de Potulice tamamen bağımsız hale geldi. Kampın 1944 yılı sonuna kadar faaliyet gösterdiği süre boyunca toplam 25.000 mahkûmun kamptan geçtiği tahmin edilmektedir. Nazi Almanyası'nın zorla Almanlaştırma deneyine tabi tutulan Nazi Almanyası tarafından kaçırılan Polonyalı çocuklar için bir gözaltı merkezi olarak da dikkate değer hale geldi.

<span class="mw-page-title-main">Esterwegen toplama kampı</span> Nazi toplama kampı

Esterwegen yakınlarındaki Esterwegen toplama kampı, ilk olarak Almanya'nın Emsland bölgesinde kurulan bir dizi kamp içinde erken bir Nazi toplama kampı idi. Kamp, 1933 yazında 2000 siyasi "Schutzhäftlinge" için bir toplama kampı olarak kurulmuş ve bir süre Dachau'dan sonra en büyük ikinci toplama kampı olmuştur. Kamp 1936 yazında kapatılmıştır. Bundan sonra 1945 yılına kadar esir kampı olarak kullanılmıştır. Siyasi mahkûmlar ve Nacht und Nebel olarak adlandırılan mahkûmlar da burada tutulmuştur. Savaş sona erdikten sonra Esterwegen İngiliz toplama kampı, hapishane ve 2000 yılına kadar Alman Ordusu için bir depo olarak hizmet verdi.