İçeriğe atla

Noradüz Mezarlığı

Noratus'daki tarihî Ermeni hackarlar

Noratus Mezarlığı (Ermenice: Նորատուսի գերեզմանատուն), Ermenistan'da bulunan tarihi bir mezarlıktır.[1]

Erivan'ın 90 km kuzeyinde, Gavar ve Sevan Gölü yakınlarındaki Geğarkunik ilindeki Noratus köyünde bulunan birçok eski haçkarın bulunduğu bir Orta Çağ mezarlığıdır.

Mezarlık, Ermenistan'daki en büyük haçkar topluluğuna sahiptir. Nahçıvan, Eski Culfa'daki haçkarların Azerbaycan hükûmeti tarafından yok edilmesinden sonra şu anda mevcut kalan en büyük haçkar mezarlığıdır.

Mezarlıktaki en eski haçkarlar 10. yüzyılın sonlarına kadar uzanıyor. Haçkar geleneğinin 16-17. yüzyıllarda yeniden canlanması sırasında, doğu etkilerinin Ermeni sanatına girmesiyle Safevi hakimiyeti zamanında birçok haçkar inşa edildi.

Mezarlıkla ilişkilendirilen yaygın bir halk rivvayetine göre, Timur ordusuyla bu yöreye geldiğinde köylüler haçkarların üzerine miğferler takmışlar ve onlara kılıç dayamışlar. Uzaktan haçkarları savunmadaki silahlı askerler zanneden Timur ordusu geri çekilmiş.

Kaynaklar

  1. ^ Hakobyan, Julia (12 Eylül 2003). "Life in the Monuments of Death: A visit to the cemetery village, Noraduz". ArmeniaNow. 5 Aralık 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Ermenistan</span> Güney Kafkasyada bir ülke

Ermenistan, resmî adıyla Ermenistan Cumhuriyeti, Avrasya'nın Güney Kafkasya bölgesinde bulunan, denize kıyısı olmayan bir ülkedir. Batı Asya'daki Ermeni Yaylaları üzerinde yer alan ülke, batısında Türkiye, kuzeyinde Gürcistan, doğusunda Azerbaycan, güneyinde ise İran ve Azerbaycan'ın bir parçası olan Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti ile sınır komşusudur.

<span class="mw-page-title-main">Erivan</span> Ermenistanın başkenti

Erivan, Ermenistan'ın en büyük şehri ve 1918'den beri başkentidir. Erivan, Ermenistan'ın on ikinci başkentidir.

<span class="mw-page-title-main">Timur</span> Timur İmparatorluğunun kurucusu ve ilk hükümdarı (1336–1405)

Timur sonrasında Timur Küregen, Timurlu İmparatorluğu'nun kurucusu olan Türk veya Türk-Moğol asker ve komutan. 1370'ten itibaren düzenlediği seferlerle günümüzdeki Orta Asya, Rusya, İran, Hindistan, Afganistan, Kafkasya, Ortadoğu ve Anadolu'nun büyük bir bölümünü ele geçirmiştir. Çağatay ulusunu oluşturan boylardan Barlaslar'ın önderi olan Turagay ile Tekina Hatun'un çocuğu olarak 1336'da Semerkant yakınlarındaki Şehr-i-Sebz'e bağlı Hoca Ilgar köyünde dünyaya gelen Timur, 1370'te Çağatay Hanlığı'nın batısını denetim altına alan askeri bir lider olarak kendini göstermiştir.

<span class="mw-page-title-main">Timur İmparatorluğu</span> Asyada hüküm sürmüş eski bir imparatorluk

Timur İmparatorluğu, Timurlu Devleti, Timurlular veya Turan İmparatorluğu, Fars ve İslam medeniyeti unsurları ile Türk-Moğol devlet ve askeri teşkilat unsurlarını bünyesinde barındıran Emir Timur tarafından kurulmuş bir devlettir.

<span class="mw-page-title-main">Semerkant</span> Özbekistan şehri

Semerkant, Özbekistan'ın 12 ilinden biri olan Semerkant ilinin yönetim merkezi olan şehir. Zerefşan Nehri vadisinde, başkent Taşkent'in 275 km güneybatısında yer alır. Nüfus açısından Özbekistan'ın en büyük ikinci şehri, tarihi ve sosyo-kültürel açıdan en önemli şehridir. 2500 sene öncesine dayanan tarihiyle dünyanın en eski şehirleri arasında yer alan Semerkant, İpek Yolu'nun önemli bir kavşağında yer almasından dolayı tarih boyunca siyasi, ekonomik ve kültürel açıdan önemli bir yerleşim yeri oldu.

<span class="mw-page-title-main">Karacaahmet Mezarlığı</span> İstanbulun Üsküdar ilçesindeki bir mezarlık

Karacaahmet Mezarlığı, İstanbul'un Üsküdar ilçesinde yer alan İstanbul'un en büyük ve aynı zamanda en eski mezarlığıdır.

<span class="mw-page-title-main">Albanya</span> Kafkaslar Bölgesinde tarihi bir ülke

Albanya ya da Albania, bugünkü Azerbaycan ile Dağıstan'ın güneyini kapsayan eski bir krallık. Albanya Yunanca ve Latince "dağlık toprak" anlamına gelir, ülkenin yerli adı ise bilinmemektedir. MÖ 3. ve 4. yüzyıllarında kurulmuştur. 705'te ise Araplar tarafından yıkılmıştır. Başkenti önce Kebele, sonra Berde şehri oldu. Krallığın resmi dili ise Albanca'ydı.

<span class="mw-page-title-main">Eçmiyazin</span>

Eçmiyazin ya da bazen kullanılan şekliyle Eçmiadzin, Erivan'dan batıya doğru 20 kilometre mesafede bulunan Ermenistan'ın Armavir İdari Bölgesi'ne bağlı bir şehirdir, 52.757 kişilik nüfusu vardır. Belediye Başkanı Karen Emena Grigorian'dır.

<span class="mw-page-title-main">Nekropol</span>

Nekropol (Nekropolis), arkeolojik şehirlerde mezarlıkların ve toplu mezar yerlerinin bulunduğu bölgeye verilen isimdir. Yunanca nekros-polis ölü(ler) şehri demektir. Antik çağdaki şehirlerde mezar yerlerinin günümüz şehirlerinden farkı, günümüzde daha çok yerleşim yerlerine uzakta ve şehrin dışında olan mezarların, o dönemlerde şehirle iç içe olmasıdır.

<span class="mw-page-title-main">Dilican</span> Ermenistanda şehir

Dilican, Ermenistan'ın Tavuş marzına bağlı bir şehir.

Berkuk, tam adı Melikü'z-zahir Seyfeddin El-Osmani El-Yelboğavî Berkuk, Çerkes kökenli Burcî Memlûkler hanedanının ilk Memlük hükümdarı. İç çekişmelerle yıpranan Memlûk Devleti'ni merkezi bir devlet durumuna getirmeye çalışmıştır. "Berkuk" ismi Çerkesçedir ve onun doğuştan ismidir.

<span class="mw-page-title-main">Haçkar</span>

Haçkar veya K(h)açkar genellikle Ermenistan'da bulunan, Ermeni kültüründe önemli bir yere sahip işlenmiş anıtsal taşlardır.

<span class="mw-page-title-main">Goşavank</span>

Goşavank Ermenistan'ın Gosh isimli köyünde bulunan bir manastırdır. Manastır tarihi Kafkas Albanlarının manastırı olmuştur. 19. yüzyılda buraya Türkiye ve İran'dan Ermeni göçleri olmuştur. Alban salnameci Mhitar Goş'un vatanı olan yöre ismini de bu şahıstan almıştır. Bugüne oldukça iyi şartlarda ulaşmış olan manastırda ayrıca oldukça beğenilen ve önemsenen haçkar örneklerinden biri de yer almaktadır. Bugün manastır dinî bir yapı olarak görevini sürdürmemektedir; bunun yerine popüler bir turistik mekân hâline gelmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Ermenistan Azerileri</span> Ermenistanda bir zamanlar yaşamış olan bir Türk halkı

Önceleri sayıları birkaç yüz bin kişiye ulaşan, Ermenistan'da yaşayan Azeri ve diğer Türk nüfusun (Erivanlı, Yerevanlı, "Yeraz" veya Batı Azerbaycanlı, Dağlık Karabağ Sorunu olduktan sonra sayısı artık sıfıra yaklaşmıştır. Bu yıllarda Ermenistan Azerileri Dağlık Karabağ Sorunu yüzünden, baskı ve tecavüzlere maruz kalıp, Ermenistan'ı terk etmeye mecbur kaldılar. Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği'nin bilgilerine göre, Ermenistan'da halihazırda tahminen birkaç yüz Azeri yaşamaktadır. ki, bunların çoğunluğunu bölgede yaşayan Ermenilerle evlenmiş Azerileri ve yaşlı veya hasta olduğu için Ermenistan'ı terk edemeyen Azeriler oluşturmaktadır. Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği'nin, raporuna göre, bu kişiler ayrımcılığa maruz kalmamak için adlarını değiştirmekte ve kimliklerini gizlemektedirler.

<span class="mw-page-title-main">Agrigento</span> Agrigento iline bağlı komün (Sicilya, İtalya)

Agrigento, İtalya'nın güneybatısındaki Sicilya Özerk Bölgesi'nde, Agrigento iline bağlı ve Napoli şehrinin merkezinin 20 km kuzeybatısından bulunan bir kent ve bir komün.

<span class="mw-page-title-main">III. Manuil (Trabzon imparatoru)</span> Trabzon imparatoru

III. Manuil Megas Komninos, 20 Mart 1390 tarihinden ölümüne kadar kadar Trabzon İmparatorluğu'nun imparatoru. III. Aleksios ile Theodora Kantakuzini'nin oğludur.

<span class="mw-page-title-main">Kırım</span> Karadenizdeki bir yarımada

Kırım, Doğu Avrupa'da, Karadeniz'in kuzey kıyısında yer alan ve Karadeniz ile Azak Denizi tarafından çevrelenen Ukrayna’da bulunan bir yarımada. Ukrayna'nın Herson Oblastı'nın güneyinde ve Rusya'nın Kuban bölgesinin batısında bulunmaktadır. Perekop Kıstağı ile Herson Oblastı'na bağlanmaktadır ve Kerç Boğazı ile Kuban'dan ayrılmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Şaki</span> Ermenistanda belediye

Şaki köyü Ermenistan'ın Syunik Bölgesi'nde bulunmaktadır. 1831'de köyün nüfusu 48 kişi, 1897'de 1191, 1926'da 792, 1939'da 1159, 1959'da 1385, 1970'te 1704, 1979'da 1698, 1989'da 1449, 2001'de 1390, 2004'te ise 1598 kişi idi. Ermenistan Ulusal İstatistik Teşkilatının 2011'de gerçekleştirdiği nüfus sayımına göre, köyün nüfusu 1611 kişiydi, bu itibarıyla köyün nüfusu 2004 yılınkine göre artmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Culfa Ermeni Mezarlığı</span> Azerbaycanda bir Ermeni mezarlığı

Culfa Ermeni mezarlığı Culfa şehri yakınında bir mezarlıktı. Ermenice Jugha olarak da bilinen mezarlık, Azerbaycan'ın eksklavı olan Nahçıvan yaklaşık 10,000 anıt mezara sahiptir. Mezar taşları, çoğunlukla Orta Çağ Hristiyan Ermeni sanatının karakteristik olarak dekore edilmiş çapraz taşlarından oluşan binlerce haçkardan oluşuyordu. Mezarlık, Azerbaycan hükûmetinin anıtları yok etmek için sistematik bir kampanya başlattığı 1990'ların sonlarında hala ayakta duruyordu.

<span class="mw-page-title-main">Balıklı Ermeni Mezarlığı</span> İstanbulda bulunan bir Ermeni Mezarlığı

Balıklı Ermeni Mezarlığı, İstanbul'un Zeytinburnu ilçesinin Seyitnizam mahallesinde bulunan bir Hristiyan mezarlığı. Kabristan adını eski bir yerleşim yeri olan günümüzde ise Zeytinburnu'nun semtlerinden biri olan Balıklı'dan almaktadır. Bakımı ve işletmesi Türkiye Ermenileri Patrikliği tarafından yapılmaktadır.