İçeriğe atla

Nimipular

Nimipular
Önemli nüfusa sahip bölgeler
Diller
Nimipuca, İngilizce
Din
Hristiyanlık, yerel inançlar

Nimipular ya da Nez Perceler (Nez Percé İngilizce okunuşu /ˌnɛzˈpɜrs/ Fransızca okunuşu /ne pɛʁse/) ABD'nin Kuzeybatı Pasifik bölgesi (Columbia Nehri Platosu)'nda yaşayan ve Sahaptin dillerinden Nimipucayı konuşan bir kızılderili kabilesidir. Tahminlere göre Lewis ve Clark'ın seferlerine kadar bu alanda 10.000'in üzerinde yerli halk yaşamaktaydı. Kabile şu anda Idaho'da bir rezervasyonda idare ve ikamet etmektedir. Nez Perçe'ler kendilerine kısaca "The people" veya "we the people" anlamına gelen Nimíipuu ismini vermişlerdir.[1] Nez Percé ismi (anlamı hızmalı burun) Fransızcadan, halkın burnuna taktıkları sallanan süsden esinlenerek, türeyen bir isimdir. Nehrin aşağısındaki kabileler boyunca daha sık olmasına rağmen özellikle bu kabile için verilen bir isimdir.[2]

Nez Perce bebeği, 1911.

Geleneksel topraklar

Nez Perce toprakları Lewis ve Clark gelene kadar yaklaşık 17,000,000 akre (69,000 km²)'lik bir alandı. Bölge Snake, Salmon ve Clearwater nehirlerinin çevrelediği Washingtonûn bir bölümü, Oregon ve Idaho'yu kapsıyordu. Kabile 45° K ve 47° K enlemleri arasında, doğuda Bitterroots Dağı'ndan batıda Blue Mountains'e kadar uzanır.

Kaynakça

  1. ^ Aoki, Haruo (1994). Nez Perce dictionary. University of California Press. 
  2. ^ Loewen, James W; Lies Across America: What Our Historic Sites Get Wrong; Page 101

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Felemenkçe</span>

Felemenkçe, Hint-Avrupa dil ailesinin Cermen dilleri grubundan dil. Hollandaca ve Flamanca gibi lehçeleri vardır, bunlar özellikle yazılı dilde birbirine oldukça yakındır. Felemenkçe ve lehçeleri; Hollanda, Belçika ve Surinam'da resmî dil konumundadır.

<span class="mw-page-title-main">Türk devletleri listesi</span> Vikimedya liste maddesi

Bu liste tarih boyunca Türk halkları tarafından kurulmuş özerk cumhuriyet, bağımsız cumhuriyet, beylik, imparatorluk ve hanedanlık hakkındadır.

<span class="mw-page-title-main">Almanlar</span> Almanya vatandaşları

Almanlar, Almanya'nın yerlileri veya sakinlerine ve bazen daha geniş olarak Almanca kökenli bir dili veya Almanca dilini anadili olarak konuşan kişilere denir. Almanya anayasası Almanya'da yaşayanları Alman vatandaşı olarak tanımlar. Bugün, Alman dili, Alman kimliğinin birincil kriteri olarak görülmektedir. Dünyadaki toplam Alman sayısına ilişkin tahminler 100 ile 150 milyon arasında değişmektedir ve çoğu Almanya'da yaşamaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Michigan</span> Amerika Birleşik Devletlerinde eyalet

Michigan (

<span class="mw-page-title-main">Idaho</span> Amerika Birleşik Devletlerinde eyalet

Idaho (

<span class="mw-page-title-main">Lewis Carroll</span> İngiliz Anglikan din adamı, fotoğrafçı ve yazar (1832-1898)

Charles Lutwidge Dodgson ya da daha çok tanındığı takma adıyla Lewis Carroll, İngiliz çocuk edebiyatı yazarı. Alice Harikalar Diyarında ve onun devamı olan Aynanın İçinden adlı kitaplarıyla tanınır. Kelime oyunları, mantık ve fantezideki yeteneği sayesinde ün kazanmıştır. Jabberwocky ve The Hunting of the Snark adlı şiirleri absürt edebiyat örneklerindendir. Dodgson aynı zamanda matematikçi, fotoğrafçı, mucit ve Anglikan papazıdır.

<span class="mw-page-title-main">Şef Joseph</span> Kızılderili lideri

Hinmatóoyalahtq'it ya da Şef Joseph veya Reis Joseph, Nimipuların Wallowa kolundan Kızılderili reisi. Babası Tuekakas'tır. Oregon'daki kabile topraklarının beyazların yerleşimine açılması üzerine, kabilesiyle birlikte Kanada'ya kaçma girişimi başarısızlıkla sonuçlanmıştır.

İskoçlar, İskoçya'da yaşayan halkın adıdır.

Xx Türk alfabesinde kullanılmayan bir Roma harfidir. IPA'daki değeri damağın arkasından gelen bir H sesidir. Türkçedeki ıxlamur (ıhlamur) sözcüğünün bu harfle yazılması doğru ses değerlerine örnek teşkil eder. Bazı dillerde normal H sesinden biraz daha sert ve hırıltılıdır. Yunanca, Kürtçe, Lazca ve Azerbaycan Türkçesinde de tıpkı Arapçadaki Hı (خ) gibi bir art damak sesini çıkarmak için kullanılır. Kiril Alfabesindeki Х harfi ile aynı ses değerine sahiptir.

<span class="mw-page-title-main">İsrailoğulları</span> Demir Çağında Kenanda yaşamış Semitik halk

İsrailoğulları, İshak'ın oğlu İsrail'in 12 oğlunun yarattığı, kabile ve monarşik olarak bir dönem Kenan'ın bir bölümünde hâkimiyet kurmuş bir İbrani konfederasyonuydu. Arkeolojik delillere göre İsrailoğulları, antik Transürdün ve Filistin'in yerlileri olan Kenanlılardan farklı bir topluluktu. Sümer kökenli İbranilerin, Sümerin dağılışından sonra kabileler halinde Verimli Hilal'e dağıldığı, önce Haran'a sonra ise Güney Kenan'a göç ettiği ve bölgeyi zorla ele geçirmediği arkeolojik açıdan doğrulanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Daniel Day-Lewis</span> İngiliz oyuncu

Sir Daniel Michael Blake Day-Lewis, İngiliz emekli oyuncu. Genellikle sinema tarihinin en büyük aktörlerinden biri olarak tanımlanan Day-Lewis, kırk yılı aşan kariyeri boyunca üç Akademi Ödülü, dört BAFTA Ödülü, üç Ekran Oyuncuları Derneği Ödülü ve iki Altın Küre Ödülü de dahil olmak üzere çok sayıda ödül aldı. Day-Lewis, 2014 yılında tiyatroya hizmetlerinden ötürü şövalyelik unvanı aldı.

<span class="mw-page-title-main">Zulular</span> Bantu halkı

Zulular, Güney Afrika ve çevresinde yaşayan bir Bantu halkı. Halk, Güney Afrika, Lesotho, Esvatini gibi ülkelerin batılı kaşiflerin keşfinden önce asıl yerli halktı. Uzun süren Irkçılık akımları sonrası, diğer birçok ülkede olduğu gibi Zulular da kabile hayatı ya da şehir hayatına uyum sağlamış ve eşit haklara sahip olmuştur. Zulular genelde kabileler halinde yaşayagelmişlerdir. Günümüzde şehir hayatına uyum sağlayabilmiş olanları azdır.

<span class="mw-page-title-main">Curia</span> Romanın erken dönemlerinde kabile üyelerinin bir araya gelerek kabile ile ilgili meselelerini tartıştıkları yer

Curia, Roma'nın erken dönemlerinde aşağı yukarı kabilelere göre yapılmış toplumsal taksimle oluşmuş her bir alt bölüm ve aynı zamanda kabile üyelerinin bir araya gelerek kabile ile ilgili meselelerini tartıştıkları yer. Etimolojik olarak Eski Latince "erkekler topluluğu" anlamına gelen "co-viria" teriminden türetilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">William Clark</span> Amerikalı kâşif

William Clark, Amerikalı kâşif, Kızılderili ajanı ve teğmen. Kuzey Amerika kıtasının iç kesimlerinin kâşifidir.

Sahaptin dilleri, Amerika Birleşik Devletleri'nde Washington, Oregon ve Idaho eyaletlerinin Kolumbiya Platosu denen bölgesinde konuşulan Penuti dil ailesinin Plato Penuti dilleri bölümünden Kızılderili dilleri grubu. Yalnızca iki dilden oluşur.

<span class="mw-page-title-main">Kolumbiya Nehri</span>

Kolumbiya Nehri ya da Columbia Nehri, Kuzey Amerika'da Pasifik Kuzeybatısı'nın en büyük nehridir ve uzunluğu 2,000 km'dir. ABD'nin dördüncü en büyük nehridir. Kanada'nın Britanya Kolumbiyası eyaletindeki Rocky Dağlarında doğan nehir, Amerika Birleşik Devletleri'nin Washington eyaletine geçer ve Oregon eyaletiyle sınır oluşturduktan sonra Büyük Okyanus'a dökülür. Drenaj havzası kabaca Fransa büyüklüğündedir ve Amerika Birleşik Devletleri'nin yedi eyaletine ve bir Kanada eyaletine kadar uzanır. Hacim bakımından Amerika Birleşik Devletleri'nin dördüncü büyük nehri olan Kolumbiya, Pasifik'e dökülen Kuzey Amerika nehirleri arasında en büyük debiye sahip olanıdır. Kolumbiya, dünyadaki nehirler arasında 36. en büyük debiye sahiptir.

Plato Kızılderilileri, Kuzey Amerika'nın Pasifik Okyanusuna bakan batı kısmında içbölgede, Amerika Birleşik Devletleri'ne ait Dağlararası Platolar denen bölgesindeki kuzey Idaho, batı Montana, doğu Washington, doğu Oregon ve kuzeydoğu Kaliforniya eyaletlerinde ve Kanada'ya ait Batı Kanada bölgesindeki Britanya Kolumbiyası eyaletini orta ve güneyindeki İç Britanya Kolumbiyası denen kısmında Kuzey Amerika yerlileri kültür bölgesinden yerli kültürü oluşturan Kızılderililer. Kuzeyde Subarktik Kızılderilileri, doğuda Ova Kızılderilileri, güneyde Büyük Havza Kızılderilileri, güneybatıda Kaliforniya Kızılderilileri ve batıda Pasifik Kuzeybatısı Kızılderilileri kültür grupları yer alır.

<span class="mw-page-title-main">Kızılderili savaşları</span> Kuzey Amerika yerlilerinin beyaz yerleşimciler tarafından boyunduruk altına alınması

Kızılderili savaşları ya da ABD Kızılderili savaşları, Yeni Dünya'da Kuzey Amerika'nın yerlisi ABD Kızılderilileri ile Eski Dünya'dan gelen Avrupalı göçmen yerleşimciler arasında patlak veren ve 1622-1924 yıllarında aralıklı olarak asırlara yayılan Amerikan Bağımsızlık Savaşı öncesi ve sonrası bir dizi çatışmalar silsilesidir. Savaşın ana sebebi, keşfedildiği andan itibaren Amerika kıtasını doğudan işgal etmeye başlayan Avrupalı sömürgecilerin sürekli artması ve bu artış sonunda yerlileri batıya sürmeleridir. Bu savaşlar Amerika kıtasının doğu kıyısından batı kıyısına kadar genişlemenin mukadder olduğunu ifade eden Kader Manifestosu gibi ideolojiler tarafından teşvik edildiği gibi, politik kaygıyla zorla ya da antlaşmalarla Kızılderili Tehciri gibi etnik temizlik hareketleri de savaşların tetikleyici unsurlarıdır. Bu savaşlar sırasında ABD Kızılderili katliamları da görülür.

<span class="mw-page-title-main">Çinuklar</span>

Çinuklar ya da Şinuklar, Amerika Birleşik Devletleri'nin Washington ile Oregon eyaletlerinde Kolumbiya Nehri Vadisinde yaşayan, Pasifik Kuzeybatısı Kızılderilileri kültür grubundan bir Kızılderili halkı. Çinuk dilleri ailesine giren üç dili konuşurlar. Diğer ABD Kızılderilileri gibi Çinuklar da yasal olarak Kızılderili rezervasyonu adı verilen kamp benzeri toplama yerleşimlerde yaşamak zorundadırlar. Geçmişte deniz kürk ticaretinde aktif olan halklardan biriydi.

Luobalar ya da Lhobalar, Tibet'in güneydoğusundaki Pemako bölgesinde ve bunun civarında yaşayan, Çin-Tibet dillerini konuşan çeşitli kabile halklarından oluşan bir etnik grup. Çin Halk Cumhuriyeti devletinin resmî olarak tanıdığı 56 etnik gruptan biridir.