İçeriğe atla

Nilofar Bayat

Nilofar Bayat
Doğum1994
Kabil,Afganistan
MeslekTekerlekli sandalye basketbol oyuncusu Aktivist
ÖdüllerBBC 100 Kadın(2021)

Nilofar Bayat, Afganistan Tekerlekli Sandalye Basketbol Milli Takımı'nın kaptanı ve engelli kadınların haklarının savunucusudur.Taliban'ın iktidara gelmesiyle eşiyle birlikte İspanya'ya sığınmıştır. 2021 yılında BBC'nin yayınladığı 100 Kadın'dan biri olmuştur.[1]

Yaşamı

Bayat henüz 2 yaşındayken Taliban rejiminden bir roketin Kabil'deki evine isabet etmesi üzerine şarapnel parçaları omuriliğine zarar verdi ve erkek kardeşi öldürüldü. Bu durum ailesini ve yaşam biçimini tamamen değiştirdi. Nilofar Bayat, tekerlekli sandalye basketbolundaki ilk maçını Kabil'in ortasındaki açık bir sahada, etrafa hakaretler yağdıran ve ona isim takan erkeklerin çoğunlukta olduğu bir ortamda oynadı. Ama o vazgeçmedi ve yine de oynamaya devam etti. Afganistan'ın kadın milli tekerlekli sandalye basketbol takımı uluslararası yarışmalara Bali Kupası'yla başladı. Bu onların altın madalyayı evlerine götürmelerine engel olmadı.12 kişilik ekip Asya Para Oyunları'na katıldı.[2] Son yıllarda Bayat, Afganistan'da bir şeylerin değişmekte olduğundan umutluydu. Kadınlar için eğitim ve çalışma özgürlüğüne sahip olan bir neslin parçasıydı. O ve bir mayın tarafından yaralanan kocası, başkent Kabil'de kalmak ve ülkeyi geliştirmeye devam etmek istemişti ama hayalleri kısa sürdü. 20 Ağustos 2021'de İspanyol hükûmeti ve İspanya Basketbol Federasyonu sayesinde, İspanyol silahlı kuvvetlerine ait bir uçakla yüz kişiyle birlikte İspanya'ya uçtular.İspanya'nın kuzeyindeki Bilbao şehrinde bir tekerlekli sandalye basketbol takımında oynaması teklif almıştır.[3][4] Kendisi gibi tekerlekli sandalye oyuncusu olan eşi Ramish de Uluslararası Kızılhaç Komitesi için çalışmaktadır. Afganistan'dan kaçan mültecilerin sesini duyurmuştur ve Afgan kadınlar için bir dernek kurmuştur.[1]

Kaynakça

  1. ^ a b "BBC'nin 2021 yılı 100 Kadın listesi yayımlandı: Bu yılki listede Sevda Altunoluk ve Elif Şafak da var". BBC News Türkçe. 18 Nisan 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Mayıs 2023. 
  2. ^ Glinski, Stefanie (12 Mart 2019). "Fighting a 'double curse': Afghan hopefuls for Paralympic gold". The Guardian (İngilizce). ISSN 0261-3077. 30 Eylül 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Mayıs 2023. 
  3. ^ "Afghan basketball star Nilofar Bayat tells her story of escape". The Globe and Mail (İngilizce). 23 Ağustos 2021. 6 Mayıs 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Mayıs 2023. 
  4. ^ West, Vincent (15 Şubat 2022). "Afghan basketball star finds hope in Spain after fleeing Taliban". Reuters (İngilizce). 1 Ekim 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Mayıs 2023. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Afganistan</span> Batı, Orta ve Güney Asyanın birleştiği yerde bulunan devlet

Afganistan ya da resmî adıyla Afganistan İslam Emirliği, Orta Asya'nın güneyinde denize kıyısı olmayan bir ülkedir. Doğu ve güneyde Pakistan; batıda İran; kuzeyde Türkmenistan, Özbekistan ve Tacikistan; kuzeydoğuda ise Çin ile komşudur. 652.000 km² yüz ölçümlü, kuzey ve güneydoğusunu düzlüklerin oluşturduğu dağlık bir ülkedir. Başkenti ve en büyük şehri Kâbil'dir. Yaklaşık 40 milyonluk nüfusunun çoğunluğunu Peştunlar, Tacikler, Hazaralar ve Özbekler oluşturur. Ülke, uluslararası alanda Afganistan İslam Cumhuriyeti olarak tanınmaktadır. ABD'nin Afganistan'dan çekilmesine akabinde gerçekleşen Taliban saldırıları ile 15 Ağustos 2021'de Taliban'ın başkent Kâbil'i ele geçirmesi sonucunda kurulmuş olup, yönetimin devri konusundaki tartışmalar ve görüşmeler devam etmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Afganistan Devrimci Kadın Birliği</span>

Afganistan Devrimci Kadın Birliği veya kısaca RAWA, İngilizce: Revolutionary Association of the Women of Afghanistan), 1977 yılında Afganistan’ın başkenti olan Kâbil’de Meena Keshwar Kamal liderliğinde kurulmuştur. RAWA, feminist, köktendincilik karşıtı, seküler demokrasi için çalışan ve laiklik yanlısı bir organizasyondur.

<span class="mw-page-title-main">Afganistan pasaportu</span> pasaport

Afgan pasaportu Pasaport Genel Müdürlüğü tarafından uluslararası seyahat amacıyla Afgan vatandaşlarına verilir. Geçerli bir Afgan kimlik kartına (Tazkira) sahip olan her kişi, her 5-10 yılda bir yenilenen bir Afgan pasaportu için başvurabilir ve alabilir.

<span class="mw-page-title-main">Afganistan'da turizm</span>

Afganistan turizm Bilgi ve Kültür Bakanlığı tarafından düzenlenir. Afganistan'da faaliyet gösteren en az 350 turizm şirketi bulunmaktadır. Turizm, onlarca yıllık savaşın ardından gelen 1978 Sevr Devrimi'nden önce zirvedeydi. Afganistan'a giriş için geçerli bir vize ve pasaport gerekmektedir. 1999'da Birleşmiş Milletler Kabil'de kalmanın günlük maliyetini 70 ABD doları olarak hesapladı.

Afganistan kadın milli futbol takımı, 2021'de Kabil'in düşüşüne kadar Afganistan'ın kadın millî takımıdır. Afganistan Futbol Federasyonu (AFF) yetkisi altında oynadılar.

Lima Aafshid Afganistan kökenli bir şairdir ve yazardır. 2021 yılında BBC tarafından her yıl tekrarlanan 100 Kadın listesinde ismi yer almıştır. Lima Aafshid Afganistan'ın başkentinde bulunan Kabil Üniversitesinden mezundur ve bu üniversiteye ait olan "Sher-e-daneshgah" adlı derneğin üyesidir.

Rada Akbar, Afganistan'da doğup büyüyen, sanatı kadın düşmanlığına ve baskıya karşı sesini yükseltmek için bir araç olarak kullanan bir aktivist, küratör ve sanatçıdır.2015 yılında UNICEF Yılın Fotoğraf Ödülü'nde Mansiyon ödülü, 2021 yılında Prens Claus ödülü, MujerHoy ödülleri ve BBC 100 Kadın ödülünü sahip olmuştur.

Wahida Amiri, kütüphaneci, hukuk mezunu ve protestocudur. Taliban hükûmetinin kadınlara karşı uyguladığı zorlu politikaları protesto etmek için Amira ve arkadaşları tarafından "Afganistan'ın Mücadeleci Kadınları Hareketi"'ni kurmuşlardır. 2017 yılından beri kadınları okumaya motive etmek için içinde 5.000'den fazla kitaptan oluşan kütüphanesi Kabil'de bulunmaktadır.2021 yılında BBC'nin yayınladığı 100 Kadın listesinde yer almıştır.

Zuhal Atmar, Afgan girişimci ve çevre aktivistidir. Afganistan'ın ilk kağıt geri dönüşüm fabrikası Gul-e-Mursal'ı(Şam Gülü) 2016 yılında kurdu. BBC'nin 2021 için etkili ve ilham veren 100 kadın listesine dahil edildi.

Fatima Gailani, 1954 yılında Kabil'de doğmuş, Afgan Kızılayı'nın başkanı olarak görev yapmış bir siyasi lider ve kadın hakları aktivistidir. BBC 2021 yılı 100 Kadın listesine girmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Salima Mazari</span>

Salima Mazari, Afgan bir siyasetçi. Afganistan'ın Belh vilayetinin Çar Kent İlçesinin Kaymakamıdır. Aynı zamanda Afganistan'daki üç kadın kaymakamdan biri olarak görev yapmış olmasıyla adından söz ettirmiştir.

Halima Sadaf Karimi, Afgan politikacı ve eski milletvekili.

Laila Haidari, 1978 yılında doğmuş, Afgan aktivist ve restoran işletmecisidir. 2010 yılında Afganistan'ın Kabil kentinde kurduğu bir uyuşturucu rehabilitasyon merkezi olan Mother Camp'i işletiyor. Ayrıca Mother Camp'i finanse eden bir Kabil kafesi olan Taj Begum'un da sahibi. Taj Begum bir kadın tarafından işletiliyor ve bekar erkek ve kadınların birlikte yemek yemesine izin veriyor. Kafe, tabuları yıktığı için sık sık baskınlara uğruyor. Haidari, 2018 tarihli Laila Köprüde adlı belgesel filmin konusudur.

<span class="mw-page-title-main">Hoda Khamosh</span> Afgan muhabir

1996 doğumlu olan Hoda Khamosh, Afgan gazeteci, şair ve kadın hakları aktivistidir.

<span class="mw-page-title-main">Crystal Bayat</span>

Crystal Bayat, Afgan kökenli kadın hakları savunucusu,Afganistan'ın içinde de dışında da siyasi aktivizmle uğraşmaktadır. Taliban'ın tekrar iktidara gelmesiyle birlikte değişen olaylara karşı protestolar yapmıştır. Hayatının büyük bir bölümünü demokrasi ve toplumsal değişimler için uğraşmıştır. 2021 yılında BBC'nin yayınladığı en ilham veren 100 Kadın'dan biri olmuştur.

Razia Barakzai, Afgan üniversite profesörü, aktivist ve protestocudur. Taliban'ın tekrar iktidara gelmesiyle kadınların çalışma ve eğitim hakkı için birçok yürüyüş organize etmiştir. Hayatları riskte olan Afgan kadınlarının verdikleri mücadeleleri anlatan "We Are Still Here" isimli romanda yer almıştır. 2021 yılında BBC'nin yayınlandığı en ilham veren 100 kadından biri olmuştur.

Aliya Kazimy, Afganistan'ın kuzeyindeki Mezar-ı Şerif'te bir üniversite profesörüdür. Taliban'ın yönetimi ele geçirmesinin kadınların giyinmesine izin verme biçimini nasıl değiştirdiğiyle ilgili yazıları ile de tanınır.

Masouma, Afganistan doğumlu bir Afgan bir hukukçu. Masouma aslında bir takma ad olarak kullanılmaktadır, çünkü gerçek adı güvenlik nedeniyle gizli tutulmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Rehana Popal</span>

Rehana Popal, göçmenlik ve medeni hukuk konusunda uzmanlaşmış bir Afgan avukat.

2002 Kabil- Afganistan doğumlu Fatima Sultani, Noshaq zirvesine tırmanan en genç dağcı kadın olarak kabul edilir.