İçeriğe atla

Nikomedyalı Teofilakt

Nikomedialı Theofilakt
Bizanslı bir episkopos
Doğum765
Ölüm845, Muğla, Roma İmparatorluğu
Yortu8 Mart

Nikomedialı Teofilakt, (765 - 845, Muğla) Bizanslı bir episkopos. Anadolu'nun Bizans İmparatorluğuna ait topraklarında doğmuş ve sürgünde yine Anadolu'nun Karya bölgesindeki (günümüzde Muğla'nın kuzeyi) Strobilos kalesinde vefat etmiştir.[1] Manastır ve Kilise Yapıcı ya da İman savuncusu (Apolojet) Theofilakt olarak da tanınır. Ortodoks Kilisesi'nde Mart ayının 8'inde anılır

Nikomedia episkoposu olarak şehirde kiliseler, darülacezeler, hastaneler inşa etmiştir. İkonoklast krizi sırasında sürgüne yollanmıştır.[2]

Hayatı

Çocukluğuna dair herhangi bir belge yoktur. 780 yılında aile evinden çıkıp Konstantinopolis'te katiplik yapmaya başlamıştır. 785 yılında Konstantinopolis patriği Tarasios'un yanında çalışmaya başlamıştır.[3] Şehirdeki manastırların yönetimi konusunda Tarasious, Theofilakt'a güvenmiştir. 800 yılında Nikomedia'ya episkopos olarak atanana kadar bu manastırlardan birisinde kalmıştır.

Nikomedia'nın episkoposluğunu 15 yıl boyunca yapmıştır. Aziz Cosmas ve Damianus'a adanmış olan büyük sıhhi merkezin inşasını yapmıştır.[4] Bu merkezin inşası Nikomedia'y hacıları, fakirleri ve destekçileri çekmiştir. Zenginler bağışlarda bulunarak yakınlardaki kilise ve darülacezedelerin gelişmesini sağlamışlardır. Kalifiye çalışanlar, hekimler ve hemşirelik yapan hizmetçiler işe alarak ihtiyacı olan bireylere bakım olanağı sağlamıştır.

İmparator V. Leon tarafından ikonaklazmın ikinci yılında kovularak, episkoposluk bölgesini bırakmak zorunda kalmıştır. Karya (kuzey Muğla) bölgesindeki Strobilos kalesine yollanmıştır. Otuz yıl sonrasında, 845 yılında hastalık ve işkencelerin yarattığı sıkıntılar nedeniyle vefat etmiştir.[5]

Kaynakça

  1. ^ Moulet 2016, s. 497.
  2. ^ Moulet 2016, s. 425.
  3. ^ Moulet 2016, s. 231.
  4. ^ Moulet 2008, s. 300.
  5. ^ Moulet 2016, s. 440.

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Muğla</span> Muğla ilinin merkezi olan şehir

Muğla, Türkiye'nin Muğla ilinin merkezi olan şehirdir.

<span class="mw-page-title-main">Menteşe Beyliği</span> Anadoluda bir Türk beyliği

Menteşeoğulları Beyliği Anadolu Selçuklu Devleti'nin çökmesi ve dağılmasıyla başlayan Anadolu Beylikleri döneminde Güneybatı Anadolu’da kurulmuş bir Türk beyliğidir. Sınırları aşağı yukarı bugünkü Muğla iline denk gelen bu beyliğin hakimiyeti, 13. yüzyılın ortalarından 15. yüzyılın başlarına kadar devam etti. Diğer Anadolu Beylikleri gibi Osmanlı İmparatorluğu hakimiyetine girdi. Muğla ili Osmanlı Devleti'nin son dönemlerine kadar Menteşe Sancağı olarak anıldı.

<span class="mw-page-title-main">Nikomedia</span> Bitinya bölgesinde bir antik kent

Nikomedya Marmara Denizi'ne açılan İzmit Körfezi'nin ucunda Bitinya Kralı I. Nikomedes tarafından kuruldu.

<span class="mw-page-title-main">İmrahor Camii</span>

İmrahor İlyas Bey Camii veya Studios Manastırı, Hagios İoannes Prodromos Kilisesi, günümüze ulaşabilen en eski Bizans Dönemi dini yapısıdır. İstanbul'un Fatih ilçesi, Yedikule semtinde, İmam Aşir Sokak'ta bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Phocas</span>

Phocas (547-610) Bizans imparatoru (602-610). Lejyon gedikli subaylarındandı. İmparator Mauricius'a karşı bir askeri ayaklanmaya elebaşılık yapıp isyan başarılı olunca imparatorluk görevini gaspedip meşru İmparator Mauricius'un boynunu vurdurdu. Hükümdarlığı zamanında Pers-Sasani istilaları ve içeride ardı arkası gelmeyen suikastler oldu. 610'da Herakleios tarafından tahttan indirildi ve öldürüldü.

<span class="mw-page-title-main">I. Mihail</span>

I. Mihail Rangabe, 811–813 arasında Bizans imparatoru.

<span class="mw-page-title-main">III. Leon</span> Bizans imparatoru

III. Leon, 717'den 741'deki ölümüne dek hüküm süren Bizans imparatoru. Tahta geçmesi ile birlikte 695'ten beri süregelen Yirmi Yıllık Anarşi dönemini sonlandıran III. Leon döneminde Arapların Konstantinopolis kuşatması püskürtülmüş, Ekloga adında yeni bir kanun yazılmış ve ikonoklazm başlamıştır.

<span class="mw-page-title-main">Antakyalı Lukianos</span>

Antakyalı Lukianos, , hristiyan rahip, teolog ve şehit. Akademisyenliği ve münzevi adanmışlığı ile tanınır. Katolik Kilisesince Ocağın 7'sinde, Ortodoks Kilisesince Ekim'in 15'inde anılır.

Nikomedialı (İzmitli) Eusebius, 338 yılından ölümüne kadar Konstantinopolis patrikliği yapmıştır. Arius gibi Antakyalı Lukianos'un öğrencisidir. Başlangıçtan itibaren Arius ile aynı görüşte olmuş, onu cesaretlendirmiş ve desteklemiştir.

Aziz Klemens Kilisesi; Ankara'nın Altındağ ilçesinde bulunan tarihi bir kilisedir. 4. yüzyılda, Ancyra şehrinin o zamanki episkoposu olan Aziz Klemens adına inşa edilmiştir. Doğu Roma dönemi boyunca farklı yıllarda başkaca kilise, manastır ve katedral yapılarının inşa edildiği bilinse de günümüze ulaşan tek emsal olması sebebiyle Ankara'daki yegane Bizans kilisesi olarak kabul edilir. Osmanlı döneminde camiye çevrilen fakat 1916 Ankara Yangını esnasında tamamen yanması sonucu terk edilen yapıdan geriye yalnızca bir duvar ve iç cephesinde yatay kolları kazınarak silinmiş bir Latin haçının bulunduğu mermer blok kalmıştır. Kurtarılan birkaç sütun başlığı ve pencere sövesi ise Roma Hamamı Açıkhava Müzesi'nde sergilenmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Mistra</span> Mistra

Mistra, Mezistre veya Misehor, Mora Vakainamelerinde (kroniklerinde) Μυζηθράς Myzithras, kale için bir kasaba ve Lakonya, Mora'nın eski bir belediyesi. Yunanistan'da 2011 yılında gerçekleşen yerel idareler reformundan beri Sparta belediyesinin bir parçasıdır. Antik Sparta'nın yanında Taygetus dağında konumlanmıştır. 14 ve 15. yüzyıllarda Bizans Mora Despotluğu'na başkentlik ettiği dönem zenginlik ve kültürel bir yükseliş yaşamıştır. Şehirde yerleşim Osmanlı döneminde devam etmiştir ancak Batılı Seyyahlar yanlışlıkla burayı antik Sparta olduğunu düşünmüşlerdir. 1830larda burası terk edilip, yaklaşık sekiz kilometre doğusunda yeni kasaba Sparta inşa edilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Mor Yakup Kilisesi</span>

Mor Yakup Kilisesi, Mardin'in Nusaybin ilçesinde bulunan bir Ortodoks kilisesidir. Nusaybin piskoposu olarak görev yapan Mor Yakup tarafından yaptırılmıştır. İçinde Mor Yakup'un türbesi de bulunmaktadır. Yukarı Mezopotamya'nın en eski kiliselerinden biri olarak kabul edilir.

<span class="mw-page-title-main">III. Antiohos</span>

III. Antiohos, Seleukos İmparatorluğu'nun 6. hükümdarı. MÖ 222'den MÖ 187'ye kadar hükümdarlık yapmıştır. Krallık topraklarını I. Seleukos dönemindeki en geniş sınırlarına tekrar ulaştırarak “Büyük” unvanını almış ancak Romalılar karşısında Magnesia Muharebesi'nde aldığı ağır yenilgi nedeniyle kendi döneminde Avrupa ve Batı Anadolu'daki topraklarını kaybetmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Theodoros (aziz)</span> Bizanslı Hristiyan aziz

Theodoros, Bizans Rumu Hristiyan aziz, kilise babası, keşiş ve teolog. Studios Manastırı igumenosu olarak görev yaptığı sırada yazdığı manastır kuralları kölelik karşıtı ilk yazılı kayıt olarak kabul edilmektedir. Bizans manastırcılığının ve Bizans'ta klasik edebi türlerin canlanmasında büyük rol oynamış, ikonoklazma karşı sert görüşleri nedeniyle imparator I. Nikiforos ve V. Leon ile ve dönemin patrikleriyle karşı karşıya gelmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Romalı Hipolit</span>

Romalı Hipolit,, Hristiyan apolojet ve iman şehidi. Yortusu 13 Ağustos, 30 ocak.

<span class="mw-page-title-main">Nikomedyalı Pantaleon</span>

Nikomedialı Pantaleimon 305 yılındaki Diocletianus zulmünün şehitlerinden birisidir, Bitinya'daki Nikomedia şehrindendir. Katolik Kilisesi'nde Temmuz 27'de, Ortodoks Kilisesi'nde ise Ekim 10'da anılır.

<span class="mw-page-title-main">Ankiralı Nilus</span>

Ankyralı Nilus ya da Sinai'li Nilus bir manastır başkeşişi ve yazar, Altın Ağızlı Yuhanna’nın müritlerinde ve savunucularından birisidir. Hem Katolik hem Ortodoks Kilisesi tarafından aziz olarak hürmet edilir ve Kasım’ın 12’sinde anılır.

<span class="mw-page-title-main">İstanbul mimarisi</span> İstanbul mimarisine genel bakış

İstanbul mimarisi, şehrin tüm semtlerinde silinmez bir iz bırakan birçok etkiyi yansıtan yapıların geniş bir karışımını tanımlar. Şehrin antik kısmı hala kısmen, şehri istiladan korumak için İmparator II. Theodosius tarafından 5. yüzyılda yaptırılan Konstantinopolis Surları ile çevrilidir. Kent içindeki mimari, Bizans, Ceneviz, Osmanlı ve modern Türkiye kaynaklarından gelen bina ve yapıları içermektedir. Kentin mimari açıdan önemli birçok varlığı vardır. İstanbul, uzun tarihi boyunca kültürel ve etnik bir eritme potası olarak ün kazanmıştır. Sonuç olarak şehirde gezilecek çok sayıda tarihi cami, kilise, sinagog, saray, kale, kule ve sarnıçlar bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Kirroslu Theodoretus</span>

Cyrrhuslu Theodoretus ihtilaflı bir Kilise Babası, episkopos, Antakya Kateşistik Okulu'na ilham veren bir teolog ve İncil yorumcusu. Geç antik dönemin Kayserili Eusebius, Sozomenos, Sokrates Skolastikos ve Evagrius Skolastikos ile birlikte ana kilise tarihçilerindendir. Süryani Kilisesi’nce aziz kabul edilir.

<span class="mw-page-title-main">Sikeonlu Theodoros</span>

Sykeonlu Theodoros Yunan bir keşiş, Episkopos ve çileciydi; 6. yüzyılın ortasında İmparator I. Justinianus’un hüküm sürdüğü sırada Galatya bölgesinde, Anastasiopolis (Beypazarı) yakınlarındaki bir köy olan Sykeon’da doğdu. 22 Nisan 613’de, İmparator Herakleios’un hüküm sürmeye başladığı ilk yıllarda, öldü. Sykeonlu Theodoros’un hayatı, 7. yüzyılın ortalarında Bizanslı tarihçi Georgios Amartlos tarafından yazıldı ve bu kaynak döneminin kültürü hakkında bilgi veren en önemli kaynaklardan biridir. Katolik ve Ortodoks Kiliseleri tarafından bir aziz olarak hürmet edilir. Yortusu 22 Nisan’dır.