İçeriğe atla

Nicolaus von Amsdorf

1588 yılında Peter Gottlandt tarafından resmedilmiş Amsdorff Gravürü.

Nicolaus von Amsdorf (3 Aralık 1483-14 Mayıs 1565) Alman Lütheryen Teolog ve erken Protestan Reformcusu. Naumburg'un Piskoposoydu. Böylelikle Kutsal Roma Germen İmparatorluğundaki ilk Lüteryen Piskopos olmuş oldu.

Biyografi

Elbe Nehri yakınlarındaki Torgau'da dünyaya gözlerini açtı.[1]

Leipzig'te eğitim görmesinin ardından Wittenberg'te açılan ilk üniversitelerden birinde (1502) eğitim gördü. Kısa bir zaman içerisinde çeşitli akademik onurlara layık görüldü ve 1511 yılında Profesör unvanını kazandı.

Tıpkı Andreas Karlstadt gibi teoloji hayatının ilk yıllarında Skolastik Teolojinin savunucularından birisi oldu fakat Martin Luther'in etkisi alında Aristoteles'in düşüncelerini Hippolu Augustinus'un "İlahi Lütuf (Divine Grace)" görüşlerini savunmak maksadıyla terk etti. Böylelikle geriye kalan hayatının tümünde Martin Luther'in en kararlı yoldaşlarından birisi oldu.[1][2]

Nicolaus von Amsdorf'un heykeli.

Amsdorf; 1519'da Leipzig Konferansında, 1521'de Martin Luther'in yargılandığı süreçte ve Luther'in Wartburg'ta ki inzivaya çekilişinde hep onun yanında oldu. Magdeburg, Goslar ve Einbeck'teki Reform çabalarını destekledi. İnanmayanların da ibadet edebileceğini beyan ettiği ve Alman Asilzade I. Philip'in çok eşliliğini eleştireceği Schmalkalden'deki münazaralara katıldı.[1]

Nicolaus; güçlü bir iradeye, sağlam bir tartışma yeteneğine ve hatırı sayılır bir ilme sahipti. Bu özellikleri hasebiyle Reform üzerinde güçlü bir etkisi oldu. Pek çok kaybolmamış müsvedde eseri hala bulunmaktadır. Bu eserler, Martin Luther'i ve onun düşünce dünyasını anlamak için mühim eserlerdir. Nicolaus'un iyilikler ile ilgili görüşlerini benimseyen küçük bir mezhep onun adını almıştır; ama artık günümüzde bu oluşum önem arz etmemektedir.[1][3]

Naumburg-Zeitz'in Piskoposu Philipp von der Pfalz'ın vefatıyla birlikte 1542'in Ocak ayında Saksonya Prensi ve Luther tarafından buraya atandı. Bu vazifesi pek zordu ve Magdeburg'a geri dönmek istedi fakat Luther tarafından kalmaya ikna edildi. Luther'in vefatından ve ağır bir yenilgi alınan Mühlberg Muharebesinin ardından mecburen entelektüel anlamda rakibi von Pflug'a ve genç Weimar düküne teslim oldu. Burada Friedrich Schiller Üniversitesi'nin kuruluşunda bulundu. Bu üniversitede Luther'in özgür irade, günah ve iyi işlerin işlevsiz olmadığına, aksine insanın kurtuluşunda rol oynadığına dair eserlerinin basılma görevinde bulundu. Hayatı boyunca Lüterciliğin saflığını savunmaya devam etti.[1]

1565 yılında Eisenach kentinde dünyaya gözlerini yumdu. Aziz Georg kilisesine gömüldü.[1]

Kaynakça

  1. ^ a b c d e f Chisholm, Hugh, ed. (1911). "Amsdorf, Nicolaus Von". Encyclopædia Britannica (11th ed.). Cambridge University Press.
  2. ^ Peter Brunner: Nikolaus von Amsdorf als Bischof von Naumburg. Gütersloher Verlagshaus, Gütersloh 1961. S. 60f.
  3. ^ Helmut Scherf: . In: Stadtverwaltung Eisenach (Hrsg.): . Heft 6/82. Eisenach 1982, S. 8–9.

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Friedrich Nietzsche</span> Alman filozof, filolog ve şair (1844–1900)

Friedrich Wilhelm Nietzsche, Alman klasik filolog ve filozoftur. Nietzsche'nin fikirleri ve üslubu, yerleşik düşünce kalıplarını kırmıştır, bu nedenle yaşadığı dönemde var olan bir klasik disipline sokulamamıştır. Nietzsche, günümüzde yepyeni bir felsefi ekol olarak yaşam felsefesi disiplininin kurucusu olarak kabul edilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Richard Wagner</span>

Richard Wagner, Alman opera bestecisi, tiyatro direktörü, müzik teorisyeni ve yazarı.

<span class="mw-page-title-main">Johann Sebastian Bach</span> Alman klasik müzik bestecisi

Johann Sebastian Bach, Alman barok müzik bestecisi ve orgcudur.

<span class="mw-page-title-main">Georg Philipp Telemann</span> Alman Barok akımına bağlı müzisyen, besteci ve virtüöz

Georg Philipp Telemann, Alman müzisyen, besteci ve çeşitli enstrümanların virtüözü. Besteleri Alman barok stilindedir.

<span class="mw-page-title-main">Johann Wolfgang von Goethe</span> 18. ve 19. yüzyılda yaşamış Alman yazar, siyasetçi, ressam ve doğabilimci

Johann Wolfgang Von Goethe, Alman hezarfen; edebiyatçı, siyasetçi, ressam ve doğabilimcidir. 1776 yılından itibaren, Weimar dukalığının bakanı olarak çeşitli idari ve siyasi görevlerde bulunmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Martin Luther</span> Protestanlık reformunu başlatan Alman rahip, teolog, üniversite profesörü ve yazar (1483–1546)

Martin Luther, Alman keşiş, teolog, üniversite profesörü, Protestanlığın babası ve Lüterciliği yaratan, geliştiren ve yayan kişi. Almanya'da baskılara rağmen Kutsal Kitap'ın Latinceden Almancaya tercüme edilmesinde rol oynamıştır.

<span class="mw-page-title-main">Saksonya-Anhalt</span> Almanyada eyalet

Saksonya-Anhalt Almanya Federal Cumhuriyeti'ni oluşturan 16 eyâletten biridir. Başkenti Magdeburg, en büyük kenti ise Halle'dir. Doğusunda Brandenburg eyaleti, güneyinde Türingiya ve Saksonya eyaletleri, batısında ise Aşağı Saksonya eyaleti ile komşudur.

<span class="mw-page-title-main">Reform (tarih)</span> 16. yüzyılda yalnızca Kutsal Kitapa dayanan bir ilahiyat anlayışını ortaya çıkaran hareket

Reform veya Yenilikçi Devrim 16. yüzyılda başlatılarak tüm Avrupa’yı etkilemiş ve Katolik Kilisesi’ne karşı yapılmış dinsel bir harekettir. Bu hareket Avrupa'nın değişim ve dönüşümüne sebep olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Albertus Magnus</span> Alman aziz ve filozof

Albertus Magnus, Orta Çağ'da kendisine doktor üniversalis unvanı verilmiş olan 13. yüzyıl Alman skolastik filozofu ve tanrıbilimcisi. Albertus, Anselmus, Petrus Abelard, Saint Victor'dan Hugh, Petrus Lombard, Thomas Aquinas ve Duns Scotus en ünlü skolastikler arasındadır.

<span class="mw-page-title-main">Gottfried Leibniz</span> Alman matematikçi ve filozof (1646-1716)

Gottfried Wilhelm Leibniz, Alman matematikçi, filozof, hukukçu ve dönemin idarecilerine danışmanlık yapmış bir entelektüeldir. Matematik tarihi ve felsefe tarihinde önemli bir yer tutar. Leibniz, Isaac Newton’dan bağımsız olarak "Sonsuz küçük" teorisini geliştirdi. Leibniz'in bu formülü yayınlandığından bu yana hâlâ kullanılmaktadır. Geliştirdiği homojenitenin deneyüstü kanunu ve süreklilik yasası yirminci yüzyılda matematiksel karşılık buldu. Mekanik hesaplayıcılar alanında en üretken insanlardan biri oldu. Pascal’ın hesaplayıcısına otomatik çarpma ve bölme fonksiyonlarını eklemeye çalışırken, 1685'te çarklı hesaplayıcıyı ilk tanımlayan insan oldu ve aritmometre -ilk toplu üretilen mekanik hesaplayıcı- kullanarak Leibniz çarkını icat etti. Ayrıca ikili sayma sistemini rafineleştirdi, bu çalışması tüm dijital hesaplayıcıların soyut temelini oluşturdu.

<span class="mw-page-title-main">Thomas Müntzer</span>

Thomas Müntzer, Alman rahip, Protestan reformcu, ilahiyatçı, devrimci, söz yazarı.

<span class="mw-page-title-main">Ulrich von Hutten</span> Alman hümanist (1488-1523)

Ulrich von Hutten, Martin Luther Reformları yanlısı, Alman hümanist düşünür ve şair.

<span class="mw-page-title-main">Dietrich Bonhoeffer</span> Alman ilahiyatçı ve Nazi karşıtı (1906-1945)

Dietrich Bonhoeffer, Nazizm'e karşı durmuş Alman Lüteryan teologdur.

<span class="mw-page-title-main">Andreas Karlstadt</span> Alman ilahiyatçı (1486-1541)

Andreas Rudolph Bodenstein von Karlstadt, Andreas Karlstadt ya da Andreas Carlstadt ya da Karolostadt olarak bilinir. Protestan Reform'u döneminde yaşamış, Alman Teolog, Wittenberg Üniversitesi'nin rektörü, Martin Luther'in çağdaşı ve radikal reformcu.

<span class="mw-page-title-main">V. Nicolaus</span>

Papa V. Nicolaus. Doğum adı Tommaso Parentucelli. 6 Mart 1447'den 24 Mart 1455'teki ölümüne dek papalık yapan İtalyan din adamı.

<span class="mw-page-title-main">Katharina von Bora</span> Reform hareketinin önderi Martin Lutherin eşi

Boralı Katharina, Reform hareketinin önderi Martin Luther'in eşi ve Protestan Reformunun önde gelen figürlerinden birisiydi. Martin Luther ile olan evliliğinin ardından Katharina Luther olarak anılmıştır. Hakkında pek fazla şey bilmememize rağmen Reform sürecinde mühim bir isim olduğu düşünülür. Martin Luther ile evlilikleri; Protestan Aile ve Ruhban Evliliklerinin yapısına örnek teşkil etmektedir. Katharina aynı zamanda "die Lutherin" olarak da anılmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Karl Rahner</span>

Karl Rahner, Alman bir Cizvit rahip olup, Henri de Lubac, Hans Urs van Balthasar ve Yves Congar ile Katolik Kilisesi’nin 20. yüzyıldaki en etkili teologlarından birisi olarak kabul edilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Otto von Freising</span> Avusturyalı Orta Çağ vakainüvisi

Otto von Freising Alman papaz ve vakainüvis. 1138'den itibaren Otto I ismiyle Freising piskoposluğu yapmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Romano Guardini</span> Alman Katolik İlahiyatçı

Romano Guardini, vaftiz adı Romano Michele Antonio Maria Guardini, İtalyan kökenli Alman bir Roma Katolik rahibi, din filozofu ve ilahiyatçı.

<span class="mw-page-title-main">V. Hermann von Wied</span>

Hermann von Wied 1515'ten 1546'ya kadar Köln Başpiskoposu-Elektörüydü.