İçeriğe atla

Niceto Alcalá-Zamora

Niceto Alcalá-Zamora
6. İspanya Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı
1. İkinci Cumhuriyet Cumhurbaşkanı
Görev süresi
11 Aralık 1931 - 7 Nisan 1936
Başbakan Manuel Azaña
Alejandro Lerroux
Diego Martínez Barrio
Alejandro Lerroux
Ricardo Samper
Alejandro Lerroux
Joaquín Chapaprieta Torregrosa
Manuel Portela Valladares
Manuel Azaña
Yerine geldiğiKral XIII. Alfonso
Yerine gelenManuel Azaña
Diego Martínez Barrio (geçici)
1. İkinci Cumhuriyet Bakanlar Kurulu Başkanı
Görev süresi
14 Nisan - 14 Ekim 1931
Yerine geldiğiJuan Bautista Aznar-Cabañas
Yerine gelenManuel Azaña
Kişisel bilgiler
Doğum 6 Temmuz 1877
Priego de Córdoba
Ölüm 18 Şubat 1949
Buenos Aires
Dini Romen Katolik

Niceto Alcalá-Zamora (d. 6 Temmuz 1877 - ö. 18 Şubat 1949), İspanyol devlet adamı, başbakan ve İkinci Cumhuriyet'in devlet başkanı (1931-1936). Değişik kesimleri uzlaştırma çabaları, sonunda görevden alınmasına ve ülkesinden sürülmesine yol açmıştır.

1905'te parlamentoya (cortes) seçilen Alcalá-Zamora, 1917'de bayındırlık bakanı, 1922'de de savaş bakanı oldu. İspanya'nın Anual'da (Fas) uğradığı yenilgi, hakkında soruşturma açılmasına yol açtı. Soruşturma, General Primo de Rivera'nın iktidarı ele geçirerek parlamentoyu dağıtması, raporu örtbas etmesi ve savaşı sona erdirmesiyle sonuçlandı. Alcalá-Zamora, diktatörlüğün kurulmasından Kral XIII. Alfonso'yu sorumlu tutarak cumhuriyetçilere katıldı. San Sebastian İttifakı içinde (Ağustos 1930) sosyalistlerin ve Katalan solunun yanında yer aldı. Nisan 1931'deki belediye seçimlerindeki başarıdan yararlanarak Devrim Komitesi'nin önderi sıfatıyla Alfonso'nun tahttan çekilmesini talep etti. Alfonso İspanya'dan ayrıldı. Alcalá-Zamora da hapisten çıkarak başbakan oldu. Ama parlamentonun yeni anayasaya kilise karşıtı ağır hükümler getirmesi üzerine 14 Ekim 1931'de istifa ettiyse de 11 Aralık'ta İkinci Cumhuriyet'in ilk cumhurbaşkanı seçildi.

Bir Katolik olarak yeni anayasayı onaylamamakla beraber, kısıtlı yetkilerini partiler arasındaki kutuplaşmayı yumuşatmak için kullandı. Böylece bir yandan aşırı solu dizginlerken, öbür yandan da anayasanın gözden geçirilmesini isteyenlerin iktidarı ele geçirmesini engelledi. Sonuçta hemen bütün partilerin şimşeklerini üzerine çekti. Şubat 1936'da Halk Cephesi seçiminin ardından parlamento bu durumdan yararlanarak Alcalá-Zamora'yı 5'e karşı 238 oyla görevden aldı; Fransa'ya ardından da Arjantin'e gitti ve orada öldü. Naaşı 1979'da İspanya'ya getirildi.

Kaynakça

Siyasi görevi
Önce gelen:
XIII. Alfonso
(İspanya Kralı olarak)
İspanya Cumhurbaşkanı
1931–1936
Sonra gelen:
Manuel Azaña


İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Demokrat Parti (1946)</span> Türkiyede bir siyasi parti (1946–1960)

Demokrat Parti, 7 Ocak 1946'da kurulan, kurulduğu yıl yapılan seçimlerde azınlıkta kalıp 4 yıl sonra yapılan seçimlerde 27 yıllık tek parti dönemini sona erdiren Türk siyasi partisi olarak bilinir. Sırasıyla 1950, 1954 ve 1957 seçimlerini kazanmış ve 10 yıl boyunca iktidar olmuştur. Demokrat Parti, 27 Mayıs 1960 askeri darbesi ile iktidardan düşürülmüş ve 29 Eylül 1960'ta kapatılmıştır. Demokrat Parti'nin kısaltması DP olarak yazılmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">İspanya İç Savaşı</span> Cumhuriyetçiler ve Milliyetçiler arasında yaşanan ve 1936-1939 arası İspanyada olan savaş

İspanya İç Savaşı, 17 Temmuz 1936–1 Nisan 1939 tarihleri arasında, demokratik seçimle başa gelmiş İkinci İspanyol Cumhuriyeti’ne sadık Cumhuriyetçiler ile General Francisco Franco liderliğinde isyancı bir grup olan Milliyetçiler arasında yaşanmıştır. Savaşı Milliyetçiler kazanmıştır ve Franco, 1939’dan öldüğü yıl olan 1975’e kadar İspanya’yı yönetmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Romano Prodi</span> İtalyan siyasetçi ve ekonomist

Romano Antonio Prodi, sırasıyla 1996-1998 ve 2006-2008 yılları arasında iki kez İtalya Başbakanı olan ve Avrupa Komisyonu'nun onuncu başkanı olarak görev yapan İtalyan politikacı, ekonomist ve akademisyen. Prodi, İtalya'daki merkez solun kurucusu ve İkinci Cumhuriyet'in simge isimlerinden biri olarak kabul edilmektedir. Akademik kariyerinden dolayı "Profesör" lakabıyla anılır.

<span class="mw-page-title-main">Augusto Pinochet</span> Şili diktatörü (1973–1990)

Augusto José Ramón Pinochet Ugarte, 1973 yılından 1990 yılına kadar Şili'yi dikta rejimi ile yöneten general. 1973'ten 1998'e kadar Şili ordusunun başkomutanı ve 1973'ten 1981'e kadar Şili Cunta Hükûmeti'nin başkanı.

<span class="mw-page-title-main">François Mitterrand</span> 21. Fransa cumhurbaşkanı

François Maurice Adrien Marie Mitterrand Fransız siyasetçi, 1981-1995 yılları arasında iki dönem görev yapan Fransa cumhurbaşkanı. Beşinci Cumhuriyet'in kuruluşundan (1958) sonra Sosyalist Parti'den seçilen ilk cumhurbaşkanıdır.

<span class="mw-page-title-main">Manuel Azaña</span>

Manuel Azaña Díaz, İspanyol siyaset ve devlet adamı. İkinci Cumhuriyet döneminde devlet başkanlığı yapmıştır.

<span class="mw-page-title-main">XIII. Alfonso</span>

XIII. Alfonso, 1886-1931 yılları arasında İspanya kralı.

<span class="mw-page-title-main">Mısır Krallığı</span> eski bir krallık

Mısır Krallığı 1922'den 1953'e kadar var olmuş krallık.

Muhafazakâr Parti, resmî adı Muhafazakâr ve Birlikçi Parti, Tory'ler olarak da bilinirler,

<span class="mw-page-title-main">Nikola Pašić</span>

Nikola Pašić, 1891 ve 1918 yılları arası toplam 5 kez Sırbistan Başbakanlığı yapmış ve 1918-1926 yılları arasında da 3 defa Sırp, Hırvat ve Sloven Krallığı'nın başbakanı olarak görev yapmış Sırp siyasetçi.

<span class="mw-page-title-main">Yeni Demokrasi (Yunanistan)</span>

Yeni Demokrasi, merkez sağ Yunan siyasi partisi. 1974'te kurulduktan sonra Yunan siyasetinde etkili olan parti, günümüzde iktidar partisidir.

<span class="mw-page-title-main">Adolfo Suárez</span> İspanya eski başbakanı (1976–1981)

Adolfo Suárez González, Temmuz 1976-Ocak 1981 arasında İspanya başbakanı. Francisco Franco'nun Falanj örgütünü yeniden düzenleyen Milliyetçi Hareket'in genel sekreterliğini yapmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Dolores Ibárruri</span>

Dolores Ibárruri Bask kökenli komünist politikacı ve İspanya İç Savaşının daha çok La Pasionaria olarak bilinen cumhuriyetçi lideri.

<span class="mw-page-title-main">Mariano Rajoy</span>

Mariano Rajoy Brey, 2011'den 2018'e kadar İspanya Başbakanı olarak görev yapan ve güvensizlik oylamasıyla hükûmeti düşürülen İspanyol siyasetçidir. 5 Haziran 2018'de Halk Partisi liderliğinden istifa ettiğini açıkladı.

<span class="mw-page-title-main">Finlandiya Parlamentosu</span>

Finlandiya Parlamentosu, 9 Mayıs 1906'da kurulan Finlandiya'nın tek kamaralı yüksek yasama organıdır. Finlandiya Anayasası uyarınca, egemenlik halka aittir ve bu güç Parlamentoya verilmiştir. Parlamento, her dört yılda bir, D'Hondt sistemi kullanılarak seçilen 200 üyeden oluşur. Bu üyelerin 199'u Finlandiya'dan 1 tanesi ise Åland'dan seçilir.

<span class="mw-page-title-main">Restorasyon (İspanya)</span> 1874 yılında darbe ile lağvedilen Birinci İspanya Cumhuriyetinin yerine kurulan yapı

Restorasyon ya da Bourbon Restorasyonu, Martínez-Campos'un 29 Aralık 1874 yılında yaptığı darbe ile lağvettiği Birinci İspanya Cumhuriyeti'nin yerine kurulan yapı. Kurulan bu yapı XIII. Alfonso döneminde 14 Nisan 1931 yılında İkinci İspanya Cumhuriyeti'nin kurulmasıyla yıkıldı.

<span class="mw-page-title-main">Temistoklis Sofulis</span> Yunanistan başbakanı (1860-1949; hd. 1924)

Temistoklis Sofulis, Liberal Parti'nin merkez sol kanadında olan ve Sisam Adası'ndan önemli bir merkezci Yunan politikacı. Uzun yıllar parti liderliğini sürdürdü.

<span class="mw-page-title-main">Yemen Sosyalist Partisi</span> Yemende sosyalist bir siyasi parti

Yemen Sosyalist Partisi, Yemen'de sosyalist bir siyasi partidir. 1978 yılında kurulan parti Ulusal Kurtuluş Cephesi'nin halefi olup 1990 yılında Yemen'in birleşmesine kadar Güney Yemen'de iktidar olmuştur. Başlangıçta Marksist-Leninist olan parti, günümüzde demokratik sosyalist muhalefet partisidir.

<span class="mw-page-title-main">Francisco Largo Caballero</span> İspanyol politikacı ve sendikacı

Francisco Largo Caballero İspanyol bir politikacı ve sendikacıydı ve İspanyol Sosyalist İşçi Partisi'nin (PSOE) ve İşçi Genel Birliği'nin (UGT) tarihi liderlerinden biriydi. Caballero, 1936 ve 1937'de, İspanya İç Savaşı sırasında İkinci İspanya Cumhuriyeti Başbakanı olarak görev yaptı.

Franco İspanyası'nda devlet terörü İspanya İç Savaşı sonrasında iktidara gelmiş olan Francisco Franco önderliğindeki milliyetçilerin toplumsal hayata dair giriştiği katliam, yargısız infaz, tasfiye, tecavüz, sürgün gibi yasadışı uygulamaları anlatır. Rejim, iç savaştan mağlup çıkan İkinci Cumhuriyetçiler, aydınlar, komünistler, Protestanlar, eşcinseller, azınlıklar, Bask-Katalan milliyetçilerini hedef almıştır. Uygulamalar Katolik Kilisesi tarafından onaylanmış, Guardia Civil adlı yasal kolluk kuvvetleri ve Falanjist milisler tarafından uygulanmıştır.