İçeriğe atla

Nezihe Viranyalı

Nezihe Viranyalı

Nezihe Viranyalı (1925, Vidin – 22 Aralık 2004, İstanbul), ilk Türk kadın pilotlardan birisidir.

Sabiha Gökçen tarafından yetiştirilen dört kadın pilotun (diğerleri Edibe Subaşı, Yıldız Eruçman ve Sahavet Karapars) sonuncusudur. Planörle 100 saatten fazla, motorlu uçaklarla 2800 saatten fazla uçuş yaptı, 1950'li yıllarda yurtdışında hava akrobasi gösterilerinde Türkiye'yi temsil etti. Gösterilerde daha çok paraşütle atlama gerçekleştirdi.[1]

Yaşamı

1925'te Bulgaristan'ın Vidin şehrinde dünyaya geldi.[2][3] İlk Türk kadın pilot Sabiha Gökçen'in uçakla Balkanlar'ı gezmesinden ve Sofya'da yaptığı gösterilerden çok etkilenerek Türkiye'ye geldi.[4] Türkkuşu Eğitim Merkezi'ne kaydoldu. Sabiha Gökçen tarafından yetiştirildi. Yaz aylarında İnönü kamplarına giderek Emrullah Ali Yıldız'dan eğitim aldı.[4] Önce paraşütçülük, daha sonra planör ve pilot brövesi aldı. 1955 yılında Hollanda ve Almanya'da yapılan uluslararası gösterilere paraşütçü olarak katıldı. Havacılık tarihinin efsanevi pilotu Jacqueline Cochran tarafından ABD'ye davet edilmesi üzerine Tenesse Üniversitesi'ne giderek özel bursla sivil havacılık okulunda eğitim gördü.[4] 1956 yılında Bağdat'ta yapılan uçuş gösterilerine Türkkuşu filosunun pilotu olarak katıldı.

Nezihe Viranyalı'nın Karacaahmet Mezarlığı'ndaki kabri, İstanbul

Nezihe Viranyalı, 100'den fazla paraşütle atlayış gerçekleştirdi. Türkkuşu okullarında yüzlerce öğrenci yetiştirdi. Türk Hava Kurumu'ndan emekli oldu. Planörle 100 saatten fazla, motorlu uçaklarla 2800 saatten fazla uçuş yaptı. Amerikalı yazar Stuart Kline Türk Havacılık Kronolojisi adlı kitabında yazı ve resimlerle Türkiye'nin ilk kadın pilotlarından Nezihe Viranyalı'ya yer vermiştir.

Hayatının son yıllarını İstanbul'da bir huzurevinde geçiren Viranyalı'nın, kaza sonucu kırılan ayağı ve omzu nedeniyle geçirdiği ameliyatlar sonrasında kangren olan bir bacağı kesildi.[2] 2004 yılında Dünya Gazetesi tarafından kendisine Türk Kadın Onur Ödülü verildi. Bağırsak kanseri olan Viranyalı, 22 Aralık 2004 günü İstanbul'da hayatını kaybetti. Karacaahmet Mezarlığı'nda toprağa verildi.[5]

Nezihe Viranyalı, hayatı boyunca Atatürk'ün çizdiği çağdaş Türk kadını modeline uymak için çabaladı. 1940'lı yıllarda Ankara'da ilk özel otomobili olan kadınlardan birisiydi. Buz pateni yapar, akordeon çalardı. Almanca, İngilizce, Bulgarca ve Rusça biliyordu.

Kaynakça

  1. ^ Gültüna, Sencer. "Türk pilot Nezihe Viranyalı ve Safiye Sultan". Canlihaber.com sitesi, 22 Aralık 2014. 29 Mart 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Şubat 2021. 
  2. ^ a b Durmuş, Fatma. "Göklerin Son Kızı". Yeni Şafak gazetesi, 5 Aralık 2004. 26 Ocak 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Şubat 2021. 
  3. ^ "Arşivlenmiş kopya". 21 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Haziran 2020. 
  4. ^ a b c "Göklerin Kraliçesi: Bulgaristanlı Nezihe Viranyalı". Bghaber.org, 23 Aralık 2017. 20 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Şubat 2021. 
  5. ^ "İlk kadın pilotlardan Nezihe Viranyalı öldü". Hürriyet gazetesi, 23 Aralık 2004. 29 Mart 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Şubat 2021. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Wright Kardeşler</span> Tarihte ilk defa motorlu uçak uçuran Amerikalı mucit kardeşler

Wright Kardeşler olarak tanınan Orville Wright ve Wilbur Wright, tarihte ilk defa motorlu uçak uçuran Amerikalı kardeşlerdir.

<span class="mw-page-title-main">Sabiha Gökçen</span> Türk pilot ve dünyanın ilk kadın savaş pilotu

Sabiha Gökçen, Türk pilot. Türkiye'nin ilk kadın pilotlarından biri olan Sabiha Gökçen, dünyadaki ilk kadın savaş pilotudur. Mustafa Kemal Atatürk’ün sekiz manevi evladından birisi idi. Uçuş kariyeri boyunca 8.000 saat civarı uçuş gerçekleştirdi ve otuz iki farklı askerî operasyona katıldı. Adı, İstanbul'un ikinci havalimanı olan Sabiha Gökçen Havalimanı'na verilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Türk Hava Kurumu</span> Türkiyede havacılık alanında faaliyet gösteren bir dernek

Türk Hava Kurumu veya kısaca THK, Türkiye'de havacılık sanayisini kurmak; askerî, sivil, sportif ve turistik havacılığın gelişmesini sağlamak için 16 Şubat 1925 tarihinde Mustafa Kemal Paşa'nın emriyle kurulmuş bir dernektir. Atatürk'ün işareti ile kurulduğunda Cevat Abbas Gürer kurucu ve başkan idi ve dernek "Türk Tayyare Cemiyeti" adını taşımaktaydı, 1935 yılında "Türk Hava Kurumu" adını aldı.

<span class="mw-page-title-main">Leman Bozkurt Altınçekiç</span> ilk Türk kadın jet pilotu

Leman Bozkurt Altınçekiç, İlk Türk kadın jet pilotu. NATO kuvvetlerinin de ilk ve uzun zaman boyunca tek kadın jet pilotu oldu.

<span class="mw-page-title-main">Bedriye Tahir Gökmen</span> ilk Türk kadın pilot

Bedriye Tahir Gökmen, ilk Türk kadın pilottur. Gökmen Bacı adıyla tanınır.

<span class="mw-page-title-main">Vecihi Hürkuş</span> Türkiyenin ilk yerli uçağını üreten pilot, mühendis ve girişimci

Vecihi Hürkuş, Türk savaş pilotu, havacılık mühendisi ve havacılık öncüsüdür. Türkiye'nin ilk uçağı VECİHİ K-VI'yı inşa etmiş ve ülkenin ilk sivil uçuş okulunu kurmuştur.

Edibe Subaşı (Kutucuoğlu), ilk Türk kadın pilotlardan birisidir. Sabiha Gökçen tarafından yetiştirilmiş olan dört kadın pilottan biridir. (Diğerleri Nezihe Viranyalı, Yıldız Uçman ve Sahavet Karapas'tır.) Türkiye'nin ilk kadın akrobasi pilotudur.

Yıldız Eruçman, ilk Türk kadın paraşütçüdür.

<span class="mw-page-title-main">Havacılık</span>

Havacılık, insanlar tarafından üretilmiş hava taşıtlarıyla uçmak ya da uçmak için gerekli olan makinelerin tasarımıyla veya bakımlarıyla uğraşmak demektir. Daha genel bir anlamda, havacılık terimi, hava taşıtı ile ilgili olan tüm eylemleri, endüstrileri, kurumları kapsamaktadır. Ticari havacılık, sivil havacılık, genel havacılık, askerî havacılık, deniz havacılığı, kara havacılığı, ultralight havacılık, sanal havacılık gibi türleri bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Havacılık tarihi</span> İnsanlığın uçuş serüveni

Havacılık tarihi, insanlığın ilk günlerindeki ilkel uçuş denemeleri ve 17 Aralık 1903'te Wright Kardeşlerin ilk havadan ağır motorlu uçuşu yapması da dahil olmak üzere insanlı uçuşun gelişiminin tamamıdır.

<span class="mw-page-title-main">Genel havacılık</span>

Genel havacılık, askeri olmayan ve belli bir tarifeli hava taşımacılığı hariç her türlü uçuşu kapsar ve yelken kanat ile yapılan bir uçuştan Boeing 747 ile yapılan tarifesiz bir kargo taşımacılığına kadar olan çok geniş bir alanı kapsar. Gelecekte uçuşların büyük çoğunluğunun bu şekilde olması beklenmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Leyla Memmedbeyova</span>

Leyla Mehmedbeyova, , ilk Azeri kadın havacısı idi. Aynı zamanda Güney Kafkasya ve Batı Asya'da ilk kadın pilottu.

<span class="mw-page-title-main">Hanna Reitsch</span> Alman pilot

Hanna Reitsch, helikopter ve jet uçağı kullanan ilk kadın Alman test pilotu.

<span class="mw-page-title-main">Husûsî pilot lisansı</span> Pilot lisansı

Husûsî pilot lisansı (PPL), herhangi bir hava taşıtında "ticarî olmamak kaydıyla" pilotluk yapılmasına imkân veren pilot lisansı. PPL, İngilizce private pilot licence kavramının akronimidir. PPL alabilmek için gerekli olan şartlar ICAO tarafından belirlenir. PPL kısaltmasının arkasından parantez içinde eklenen harf hava aracının sınıfını belirtir: PPL(A) > uçak, PPL(H) > helikopter vs.

Türkkuşu, Türk Hava Kurumu (THK) bünyesindeki uçuş okulu. Çeşitli motorlu ve motorsuz hava araçları ile sivil uçuş eğitimi verir. Halihazırda İnönü, Efes, Erzincan ve Karain olmak üzere 4 adet eğitim merkezi vardır.

<span class="mw-page-title-main">Ali İsmet Öztürk</span> Türk akrobasi pilotu

Ali İsmet Öztürk, Türkiye'nin ilk profesyonel sivil akrobasi pilotu. Aynı zamanda akrobasi uçağı tasarımcısı, uçak ve helikopter bakım teknisyeni ve havacılık dalında faaliyet gösteren bir iş adamıdır. Türkiye'de genel kamuoyunda ismini çok konuşulan "Avrasya Taklası" ile duyurmuştur. Yurt içi ve yurt dışı gösterilerinde kendi tasarımıyla geliştirmiş olduğu "'Mor Menekşe'' adlı 407 Hp güce sahip tek motorlu akrobasi uçağını kullanmaktadır. .

<span class="mw-page-title-main">Derek Piggott</span>

Alan Derek Piggott "GBR-MBE", İngiliz havacı ve pilot.

<span class="mw-page-title-main">Ankara Hava Kuvvetleri Müzesi</span> Ankaranın Etimesgut ilçesi sınırlarında yer alan askeri havacılık müzesi

Ankara Havacılık Müzesi ya da Ankara Hava Kuvvetleri Müzesi, Türk Hava Kuvvetleri'nin sahip olduğu ve işlettiği askeri havacılık müzesidir. Müze, Ankara'nın Etimesgut ilçesi sınırlarında, İstanbul Yolunun 12. kilometresinde Şaşmaz mevkiinde yer almaktadır. Müze alanı 64.321 m2 (692.350 ft2)'dir.

<span class="mw-page-title-main">Paramotor</span>

Paramotor, motorlu bir yamaç paraşütünün ("PPG") koşum takımı ve itici kısmının genel adıdır. İki temel tip paramotor vardır: ayakla fırlatma ve tekerlek fırlatma.

<span class="mw-page-title-main">Kadın havacılar listesi</span> Vikimedya liste maddesi

Bu liste önemli kadın havacıların yer aldığı listedir. Havacılık alanında imalatçı, tasarımcı, pilot ve sponsor olarak öne çıkan kadınlar yer almaktadır. Ayrıca kadın havacı örgütlerinin bir listesini de içermektedir.