İçeriğe atla

Nevzat Erkmen

Nevzat Erkmen
Doğum1931
İzmir
Ölüm16 Nisan 2020 (88-89 yaşlarında)
İstanbul
Ölüm sebebiCovid-19
Vatandaşlık Türkiye
Mezun olduğu okul(lar)İktisadi ve Ticari İlimler Akademisi
MeslekÇevirmen, Yazar
OrganizasyonTürk Beyin Takımı
Tanınma nedeniUlysses Çevirisi

Nevzat Erkmen (d. 1931, İzmir – ö. 16 Nisan 2020, İstanbul) yazar, edebiyatçı, çevirmen ve Türk Beyin Takımı onursal başkanı. Pek çok eser ve çevirisi bulunmaktadır, fakat özellikle James Joyce'un kült eseri Ulysses'i Türkçeye kazandırması ile tanınmıştır.[1]

Hayatı

1931 yılında İzmir'de doğdu. İzmir Karataş Ortaokulu, İnönü Lisesi (günümüzde Namık Kemal Lisesi) ve ardından İktisadi ve Ticari İlimler Akademisi'nden mezun oldu. Milli Eğitim Bakanlığı'nın verdiği bursu kazanarak, New York Üniversitesi'nde Pedagoji bilim dalında yüksek lisans ve doktorasını tamamladı.[2][3]

Eğitiminin ardından çeşitli özel şirketlerde çalıştı. 1963'de The Coca-Cola Export Corporation tarafından ABD'ye gönderilerek, pazarlama ve yöneticilik dallarında kendini geliştirdi. İstanbul, İzmir, Bursa, Adana ve Ankara Coca-Cola fabrikalarının kuruluşlarında önemli rol oynadı. Turyağ AŞ'de genel müdür yardımcılığı, Çukurova Gıda Sanayi ve Ticaret AŞ'de (Schweppes) genel müdürlük ve yönetim kurulu üyeliği gibi görevlerde bulundu.[4]

1980 yılından itibaren Cumhuriyet gazetesi Zekâ Oyunları köşesini yönetmeye başladı, 1992 yılında World Puzzle Federation'ın (Dünya Zekâ Oyunları Federasyonu) kurucu üyesi ve Türkiye Temsilcisi oldu.[2] Aynı yıl, Cumhuriyet gazetesinin de katkılarıyla ilk Türk Beyin Takımı'nın seçilmesini sağladı ve 1992-2005 arasında Türk Beyin Takımı'nın kaptanlığını yaptı.[5] 2005'te takımın Onursal Kaptanı oldu. 1995'te Türkiye Zekâ Oyunları Kulübü'nü kurdu ve Beyin Olimpiyatları'nda Türkiye'ye Dünya Üçüncülüğü kazandırdı.

1983'te Söz Yayın Oyunajans yayınevini kurdu. Ajansı kurma amaçları arasında psikanaliz, erotoloji, anlambilim çalışmalarını, Geştalt Yaklaşımı, Don Juan'ın (eski Meksika şamanlarının sonuncusu) öğretileri, zen, yoga ve taoculuk birikimlerini paylaşmak gibi sebepler vardı.[2] Kendi öykü kitabı Apartman Aşkları ve Carlos Castaneda dahil pek çok çeviri kitaplarını bu yayınevinde yaynladı. Türk Dilinin Uyak (Kafiye) Sözlüğü'nü hazırladı, Jack Kerouac'ın Dharma Bums'ını Zen Kaçıkları adıyla Türkçeleştirdi, Şeyh Nefzavi'nin Itırlı Bahçe'sini çevirdi.[2]

1996 yılında James Joyce'tan yaptığı Ulysses çevirisi Yapı Kredi Yayınları tarafından yayımlandı.[1] Aynı yıl The International James Joyce Foundation üyeliğine kabul edildi ve İrlanda Cumhurbaşkanı tarafından gönderilen bir mektupla ödüllendirildi.[2] 1998'de James Joyce Centre tarafından Dublin'de düzenlenen Bloomsday etkinliklerine katıldı ve burada Ulysses'i Türkçesinden okudu. Ulysses çevirisiyle ayrıca Türkiye Yayıncılar Birliği'nin Yılın Çevirmeni ödülünü ve Nokta dergisinin Doruktakiler 1996 Çeviri Ödülü'nü kazandı.

Nevzat Erkmen P.E.N Türkiye Çeviri Atölyesi'nde birçok çevirmen yetiştirmiştir.[6] Vefat ettiğinde son olarak Joyce'un Finnegans Wake'ini çeviriyor ve bu iki kitabın çeviri süreçlerini anlattığı Ulysses ve Finnegans Wake Güncelerini hazırlıyordu.[3]

Covid19 pandemisinin başlarında Coronavirüs'e yakalanarak, 16.04.2020 tarihinde 89 yaşındayken hayata gözlerini yummuştur.[7]

Eserleri

  • Arsadaki Çadır (çocuk romanı)[8]
  • Mantık ve Matematik Oyunları 1, 2 (2000)
  • Apartman Aşkları (öykü, 2002)
  • Türk Dilinin Uyak (Kafiye) Sözlüğü
  • Gizemciler ve Seks
  • Ulysses Sözlüğü (2005).[9]
  • Çocuklar ve Gençler için Zeka Oyunları

Çeviriler

  • Zen Kaçıkları (J. Kerouac'dan, 1982)
  • İkinci Erk Çemberi (1995)
  • Ixtlan Yolculuğu (1995)
  • Ulysses (James Joyce 1996)[1]
  • Itırlı Bahçe (Şeyh Muhammed El Nefzavi'den, Sir R. Burton 1998)[10]
  • Erk Öyküleri (2000)
  • Don Juan'ın Öğretileri[11]
  • Yaqui Kızılderililerinin Bilgi Yöntemi[12]
  • Bir Başka Gerçeklik (Carlos Castaneda'dan)
  • Yin Yang - Çin'de Sevişme (Çin Erotolojisi Belgeseli)
  • İçinizdeki Çocuk 2-Geştalt Terapisi-Yenilik, Heyecan ve Büyüme (F. S. Perls, P. Goodman, R. Hefferline'den, 2000)[13]
  • Ward 72 (Orhan Kemal'in 72. Koğuş'undan İngilizceye çeviri)
  • Güvencesizlikteki Bilgelik (Alan W. Watts'dan, Mukaddes İlgün ile, 2001)
  • İçinizdeki İnce Siz (Louis Proto'dan, 2002)
  • Zen'in Eti Zen'in Kemiği (der. Paul Reps, 2003)
  • Zamanın Çarkı[14]

Kaynakça

  1. ^ a b c Joyce, James (1997). Ulysses. 2d ed. Nevzat Erkmen, Enis Batur. İstanbul: Yapi Kredi. ISBN 975-363-148-0. OCLC 46474237. 
  2. ^ a b c d e https://www.yapikrediyayinlari.com.tr. "Nevzat Erkmen". YKY - Yapı Kredi Yayınları. 23 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Mayıs 2021. 
  3. ^ a b Duvar, Gazete (16 Nisan 2020). "Nevzat Erkmen kimdir?". 17 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Mayıs 2021. 
  4. ^ "Nevzat Erkmen". www.biyografya.com (İngilizce). 23 Nisan 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Mayıs 2021. 
  5. ^ "Tarihçe - 1992'den bu yana". Türk Beyin Takımı. 26 Şubat 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Mayıs 2021. 
  6. ^ "PEN Türkiye Merkezi » Nevzat Erkmen, Eserleriyle Yaşayanlar arasına katıldı". www.pen.org.tr. 7 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Mayıs 2021. 
  7. ^ "Çevirmen Nevzat Erkmen Covid-19 nedeniyle yaşamını yitirdi". birgun.net. 27 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Mayıs 2021. 
  8. ^ Erkman, Nevzat (2010). Arsadaki çadır. İzmir: Top Yayıncılık. ISBN 978-605-5742-38-6. OCLC 850745224. 
  9. ^ Erkmen, Nevzat (2006). Ulysses sözlüğü : inceleme. İstanbul: Yapı Kredi. ISBN 975-08-1063-5. OCLC 181328338. 
  10. ^ al-Nafzāwı̄, Abū 'Abd Allāh 'Umar (1998). Itırlı Bahçe : 16. yüzyıl Arap seks elkitabı. İstanbul: Söz Yayın. ISBN 975-7190-16-0. OCLC 872028465. 
  11. ^ Sánchez, Víctor (2003). Don Carlos'un öğretileri : Savaşçının el kitabı Carlos Castaneda'nın bize sunduğu Don Juan'ın öğretileri üzerinde pratik uygulamalar. Nevzat Erkmen. İstanbul: Söz Yayın. ISBN 975-7190-39-X. OCLC 62762501. 
  12. ^ Castaneda, Carlos (1998). Don Juan'in Ögretileri : Yaqui kizilderilerinin bilgi yöntemi. Nevzat Erkmen. İstanbul: Soz. ISBN 975-95491-8-2. OCLC 1186917845. 
  13. ^ Perls, Frederick S. (2000). İnsan kișiliǧinde heyecan ve büyüme : Geştalt terapisi: içimizdeki çocuk. 1.baskı. Ralph Franklin Hefferline, Paul Goodman, Nevzat Erkmen. İstanbul: Soz Yayın. ISBN 975-7190-24-1. OCLC 456550004. 
  14. ^ Castaneda, Carlos (2001). Zamanın çarkı. 1.baskı. Nevzat Erkmen, Jülide Değirmenciler. İstanbul: Söz Yayın. ISBN 975-7190-31-4. OCLC 815926747. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Samuel Beckett</span> İrlandalı yazar, eleştirmen ve şair (1906–1989)

Samuel Barclay Beckett, İrlandalı yazar, oyun yazarı, eleştirmen ve şair. 20. yüzyıl deneysel edebiyatının önde gelen yazarlarından biridir. James Joyce'un takipçisi olduğu için "son modernistlerden", daha sonraki pek çok yazarı etkilemiş olduğu için de "ilk postmodernistlerden" biri olarak değerlendirilir. Beckett ayrıca, Martin Esslin'in "Absürt Tiyatro" olarak adlandırdığı akımın en önemli yazarı sayılmaktadır. Eserlerinin çoğunu Fransızca ya da İngilizce yazıp, diğer dile kendisi çevirmiştir. En bilinen eseri Godot'yu Beklerken'dir.

<span class="mw-page-title-main">Başar Sabuncu</span> Türk yazar, yönetmen, çevirmen, sahne tasarımcısı ve oyuncu

Fuat Başar Sabuncu, Türk oyun ve senaryo yazarı, tiyatro ve sinema yönetmeni, çevirmen, sahne tasarımcısı, oyuncu.

<span class="mw-page-title-main">Sokollu Mehmed Paşa</span> 36. Osmanlı sadrazamı

Sokollu veya Sokullu Mehmed Paşa, I. Süleyman döneminde Osmanlı donanmasının Kaptan-ı Deryalığı ve yine I. Süleyman, II. Selim ve III. Murad dönemlerinde 14 yıl Osmanlı Devleti'nin sadrazamlığını yapmış Osmanlı devlet adamıdır. I. Süleyman'ın son sadrazamı olmuştur. Hem Osmanlı İmparatorluğu'nun zirvede bulunduğu dönemi simgelemesi itibarıyla hem de icraatları, projeleri ve kişiliği sayesinde en önemli Osmanlı sadrazamlarından biri kabul edilir. II. Selim'in damadı ve Esmehan Sultan'ın eşidir.

<span class="mw-page-title-main">Osman Gazi</span> Osmanlı Beyliğinin kurucusu ve ilk padişahı (1299–1324)

I. Osman veya bilinen adlarıyla Osman Gazi ya da Osman Bey, Osmanlı Beyliği ve Osmanlı Hanedanı'nın kurucusu ve beyliğin ilk padişahı olan Türk hükümdar ve komutandır. Yaşadığı dönemde liderliğini yaptığı beylik başlangıçta küçük bir Türk beyliği iken, ölümünden sonraki yüzyıllarda büyük bir imparatorluğa dönüştü. Dedesinin Süleyman Şah veya Gündüz Alp isimli olduğu ve soyunun Oğuzların Bozok koluna mensup Kayı boyuna dayandığı düşünülmektedir. Büyükannesi Hayme Hatun, babası Ertuğrul Gazi ve annesi Halime Hatun'dur. Tarihçi Âşıkpaşazâde'nin yazdığına göre Osman Gazi, bir taraftan kendisinin Oğuzların Üçok koluna mensup "Gök Alp" neslinden olduğunu ileri sürerken diğer taraftan da kendi dedesinin isminin "Kaya Alp oğlu Süleyman Şah" değil, "Kutalmışoğlu Süleyman Şah" olduğunu söylediği iddia edilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">James Joyce</span> İrlandalı yazar ve şair (1882-1941)

James Augustine Aloysius Joyce İrlandalı yazar, şair, öğretmen ve edebiyat eleştirmeni. Modernist avangart akıma katkıda bulunduğu için 20. yüzyılın en etkili ve önemli yazarlarından biri olarak kabul edilmektedir. Joyce'un Ulysses (1922) adlı romanı, Homeros'un Odisseia'indeki bölümlerinin, özellikle bilinç akışı olmak üzere çeşitli edebi tarzlarda paralelleştirildiği bir dönüm noktasıdır. Diğer bilinen eserleri kısa öykü derlemesi Dublinliler (1914) ile Sanatçının Gençlik Portresi (1916) ve Finneganın Vahı (1939) romanlarıdır. Diğer yazıları arasında üç şiir kitabı, bir oyun, mektuplar ve zaman zaman gazetecilik bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">III. Murad</span> 12. Osmanlı padişahı (1574–1595)

III. Murad, divan edebiyatındaki mahlasıyla Muradi, 12. Osmanlı padişahı ve 91. İslam halifesi. Saltanatı sırasında Osmanlı İmparatorluğu en geniş sınırlara ulaşmasına rağmen, devletteki yozlaşma yine saltanatı sırasında başlamıştır. Saltanatı boyunca sefere gitmemiştir.

Hamdi Koç, Türk yazar ve çevirmen.

<span class="mw-page-title-main">Cavid Bey</span> Osmanlı maliyeci, iktisatçı ve siyasetçi

Mehmed Cavid Bey, II. Meşrutiyet döneminde maliye nazırlığı yapmış Yahudi kökenli Osmanlı siyasetçisi. Atatürk'e suikast girişiminin sorumlularından biri olduğu gerekçesiyle tutuklandı ve yargılandıktan sonra idam edildi. Osmanlı İmparatorluğu’nda liberalizm düşüncesinin öne çıkan isimlerindendi. Hukukçu, dil eleştirmeni ve çevirmen Şiar Yalçın'ın babasıydı.

<span class="mw-page-title-main">Nihal Yeğinobalı</span> Türk yazar (1927-2020)

Nihal Yeğinobalı, Türk yazar ve çevirmen.

<span class="mw-page-title-main">Memet Fuat</span> Türk yazar ve eleştirmen

Memet Fuat , Türk eleştirmen, yazar, yayıncı ve eğitimci.

<span class="mw-page-title-main">Orhan Veli Kanık</span> Türk şair (1914–1950)

Orhan Veli Kanık, daha çok Orhan Veli olarak tanınan Türk şairdir. Melih Cevdet ve Oktay Rifat ile birlikte yenilikçi Garip akımının kurucusu olan Kanık, Türk şiirindeki eski yapıyı temelinden değiştirmeyi amaçlayarak sokaktaki adamın söyleyişini şiir diline taşıdı. Şair otuz altı yıllık yaşamına şiirlerinin yanı sıra hikâye, deneme, makale ve çeviri alanında birçok eser sığdırdı.

<span class="mw-page-title-main">Orhan Pamuk</span> Nobel ödüllü Türk roman yazarı

Orhan Ferit Pamuk, Türk romancı. Birçok başka edebiyat ödülünün yanı sıra, 2006 yılında Nobel Edebiyat Ödülü'ne layık görüldü ve 54 yaşında, bu ödülü kazanan en genç edebiyatçılardan biri oldu. Kitapları altmış üç dile tercüme edildi, yüzden fazla ülkede yayımlandı ve 13 milyon baskı yaptı. 2006 yılında Time dergisi tarafından dünyanın en etkili 100 kişisi arasına seçilen Pamuk, Nobel ödülüne lâyık görülen ilk Türk'tür.

<span class="mw-page-title-main">İstanbul Büyükşehir Belediyesi</span> İstanbuldaki belediye işlerinden sorumlu kamu kurumu

İstanbul Büyükşehir Belediyesi veya kısaca İBB, İstanbul ilinin belediye işlerinden sorumlu devlet kurumudur. Kırım Savaşı sonrasında Avrupa ülkeleri ile ilişkilerin artması ve devlet kurumlarının batı ülkelerine benzetilmeye çalışması sonrasında, 1855 tarihli Bâb-ı Âli kararıyla İhtisap Nezareti'nin kaldırılması sonucunda kurulmuştur. Şu anki Büyükşehir belediye başkanı, Cumhuriyet Halk Partisi üyesi Ekrem İmamoğlu'dur.

<span class="mw-page-title-main">Tikal</span>

Tikal, bugünkü Guatemala'daki yağmur ormanlarındaki Peten ilinin kuzeybatısında bulunan en büyük Maya kenti ve tören merkezidir. Güney düzlüklerindeki öteki Maya merkezleri gibi Tikal da orta oluşum döneminde küçük bir köydü. Geç oluşum döneminde büyük piramit ve tapınakların yapılmasıyla önemli bir tören merkezi haline geldi. Klasik dönemde büyük saraylar, piramitler, alanlar yapıldı. Maya hiyeroglif yazısı ve karmaşık takvim sistemi ortaya çıktı, anıtsal heykeller ve vazo resimleriyle üstün bir Maya sanatı gelişti.

<span class="mw-page-title-main">Fenilketonüri</span>

Fenilketonüri, Fenilketonuria ya da PKU; otozomal çekinik kalıtım gösteren metabolik bir hastalıktır. Hasta kişiler fenilalanin amino asitini tirozin amino asitine çeviremezler. İki amino asit arasındaki tek fark tirozinde bulunan hidroksil grubudur (-OH). Fenilalanini tirozine çevirmek için gerekli olan reaksiyonu katalizleyen enzime fenilalanin hidroksilaz (PAH) enzimi adı verilir ve fenilketonüri hastalarında karaciğerde işlev gören bu enzim aktif değildir. Dolayısıyla vücutta birikmiş olan fenilalanin ve türevleri beyin omurilik sıvısına geçer, burada bileşiklerin düzeyi yükselir ve hasta bireyde zeka ve nörolojik gelişim geriliğine neden olur.

Havva Pınar Kür, Türk yazar, çevirmen.

<span class="mw-page-title-main">Alberto Manguel</span> Arjantinli yazar

Alberto Manguel, Arjantinli yazar, editör, çevirmen ve Arjantin Ulusal Kütüphanesi'nin eski genel müdürü.

Münir Göle, Türk yazar, fotoğraf sanatçısı ve çevirmen.

Ayberk Erkay, Türk Edebiyatçı, çevirmen, koleksiyoner.

<span class="mw-page-title-main">Şehrizor</span> Vikimedya liste maddesi

Şehrizor veya Şehrezûr, Irak'ın Kürdistan Bölgesel Yönetimi sınırları içerisinde kalan Süleymaniye şehrinin batısında, Cibâl bölgesinde verimli bir ovadır. Bölge, İran, Irak ve Türkiye arasındaki sınır bölgesinde kalmaktadır. Havraman Dağları'nın batısında yer alır ve yaklaşık 60 x 40 km genişliğindedir.