İçeriğe atla

Nesipbek Ayt

Nesipbek Ayt
DoğumNesipbek Ayt
22 Eylül 1950
Terekti-Kakpatas, Çöçek,Tarbagatay vilayeti,Doğu Türkistan
MilliyetKazak
VatandaşlıkKazakistan

Nesipbek Ayt (Kazakça: Nesipbek Aytulı Kazak şair, gazeteci, çevirmen. Kazakistan'ın Onurlu İşçisi (2011), Kazakistan Cumhuriyeti Devlet Ödülü sahibi (2012).

Yaşamı

Nesipbek Ayt, 22 Eylül 1950'de Doğu Türkistan'ın İli Kazak Özerk İlinde Tarbagatay vilayetinin merkezi Çöçek (Çavçak veya Çuguçak da denilir) şehrinin Terekti-Kakpatas köyünde doğdu. 1962 yılında ebeveynleri ile Kazakistan'a taşındı. Semey oblası, Şubartav ilçesi, Barşatas köyünde liseyi bitirdi. Yazmaya Şubartav ilçesinin "Yeni Hayat (Jana Ömir)" gazetesinde başlar. 1974 yılında Kazak Devlet Üniversitesinin Gazetecilik Fakültesini bitirir. 1974'ten 1984'e - "Baldırgan" dergisinin şiir bölümü başkanı, "Jalın" yayınevinin editörü. 1984—1994 yılları arası Kazakistan Yazarlar Birliği başkanının edebiyat danışmanı, 1995—1996 yılları «Akın» derneğinin müdürü, 1997 — 2001 yılları arası «Kazak Edebiyatı» gazetesinde eleştiri bölümünün başkanı, «Juldız» dergisinin şiir bölümü başkanı olup, 2001 yılından beri Astana şehrindeki L.N.Gumilev adındaki Avrasya Milli Üniversitesinde, Cumhurbaşkanlığı Kültür Merkezinde çalışmaktadır. Halihazırda «Altın Tamır» dergisinin baş editörüdür. Ayrıca Astana'daki Saken Seyfullin Eyalet Müzesi'nin yöneticisidir.

Edebi yönü

  • İlk «Balalık» denen şiiri 1965 yılı Şubartav'da «Jana Ömir» gazetesinde,
  • ilk koleksiyonu 1972 yılı Mukagali Makatayevin seyahat anısı dilekleri ile «Leninci Genç» (Leninşil Jas) (şimdiki «Jas Alaş») gazetesinde,
  • ilk kitabı 1974 yılı «Kozıköş» denen adla yayınlandı.
  • «Jürektegi jаñğırıqtаr»,
  • «Äke turаlı sır»,
  • «Jаñbır äni»,
  • «Tündelep uşqаn tırnаlаr»,
  • «Ruhımnıñ pаdişаsı»,
  • «Muqаğаliy-Jeltоqsаn»,
  • «Bäyterek»;
  • çocuklar için «Bаlа-bаqşаğа bаrаr jоldа»,
  • «Jelkildep ösken qurаqtаy»,
  • «Kümis küyme» («Serebryanıy sunduçоk»)
  • «Qаrtаymаydı kün nege?» adlı kitapları,
  • «Eskendir qоrğаnı» (Ä.Nаuwаn),
  • «İgоr jоrığı turаlı jır», v. b. tercüme kitapları çıkmıştır.[1]

Türklerin büyük şairi Yunus Emre'nin,Çin'in eski devir şairi Bo Tsızyu'nun, Fransız şair DJ. Rоdаri'nin, ayrıca M.İsаkоvskiy, A. Bаrtо, S.Mihаlkоv, Sergey Аlekseeviç Bаruzdiyn, B. Berestоv, T.Sıdıkоv, S.Jusuyev'in şiirlerini tercüme etmiştir.

  • «Bаs süyekteri» (1976),
  • «Jаsınnıñ sınığı» (1977),
  • «Nаyzаğаy» (1978),
  • «Jürektegi jаñğırıqtаr» (1979) şiirleri çoğunlukla «Jаlın» аlmаnаğı içinde yayınlanmıştır,
  • «Muhtаr men Аbız» tоlğаwı, Muhtar Avezov'un 100 yıllığına armağan edilmiştir.[2]
  • «Muqаğаliy-Jeltоqsаn» şiiri 2001 yılı Cumhuriyet Edebi yarışmasında,
  • «Bäyterek»
  • «Köz jаsım» (2006),
  • «Böritоstаğаn» (2007),
  • «Qulаnоynаq» (2009) adlı kitapları ve
  • «Bögenbаy»,
  • «Berdiqоjа»,
  • «Şаqаntаy»,
  • «Qаrа-ötkel qırğını» vb. şiirleri yayınlandı.

Ödüller

  • 2020 - Kazak edebiyatının gelişimine ve 70. doğum günü ile bağlantılı olarak önemli bir katkı için "Altın Barıs" (Altın Pars) rozetinin takdimi ile Kazakistan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı'ndan teşekkür mektubu (22 Eylül).[3]
  • 2019 - Ulusal edebiyatta yiğitçe çalışmaları için Akorda'da Kazakistan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanının elinden 3 derece "Barıs" ödülü.[4][5]
  • 2016 - "Kazakistan Cumhuriyeti'nin 25 yıllık bağımsızlığı" Madalyası[6]
  • 2012 - "Arkatirek" şiirleri için edebiyat ve sanat alanında Kazakistan Cumhuriyeti Devlet Ödülü.[7]
  • 2011 - Kazakistan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı'nın 5 Aralık 2011 tarihli Kararı ile Kazak edebiyatının şiirine büyük katkılarından dolayı " Kazakistan Onurlu İşçisi " unvanı ile ödüllendirildi .
  • 2004 - Rus edebiyatının gelişimine ve uzun yıllar süren yaratıcı faaliyetlere olağanüstü bir katkı için Parasat Nişanı.[8]
  • Mukagali Makatayev'in adını taşıyan Kazakistan Yazarlar Birliği Ödülü
  • Jambıl Jabayev Uluslararası Edebiyat Ödülü
  • Uluslararası Edebiyat Ödülü "Alaş"
  • Kendisine Kazakistan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı "Altın barıs" rozeti ve kişisel bir teşekkür mektubu verildi.
  • Kazakistan Cumhuriyeti hükûmeti ve yıldönümü madalyaları vb. ile ödüllendirildi.
  • Doğu Kazakistan bölgesinin Tarbagatay ve Ayagöz ilçelerinin fahri vatandaşı.

Kaynakça

  1. ^ "Arşivlenmiş kopya". 12 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ocak 2021. 
  2. ^ https://odb-abai.kz/?option=com_content&view=article&id=726%3A2017-07-14-04-15-45&catid=24%3A2014-05-21-18-06-07&lang=ru []
  3. ^ https://www.gov.kz/memleket/entities/mcs/press/news/details/aktoty-rayymkulova-memleket-basshysynyn-kuttyktau-hatyn-tabystady?lang=ru []
  4. ^ "Arşivlenmiş kopya". 13 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ocak 2021. 
  5. ^ https://informburo.kz/novosti/tokaev-vruchil-gosudarstvennye-nagrady-i-premii-v-chest-dnya-nezavisimosti-99621.html 15 Ekim 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.?
  6. ^ "Arşivlenmiş kopya". 16 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ocak 2021. 
  7. ^ "Arşivlenmiş kopya". 3 Aralık 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ocak 2021. 
  8. ^ "Arşivlenmiş kopya". 15 Haziran 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ocak 2021. 

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Kazakistan</span> Doğu Avrupa ve Orta Asyada yer alan egemen devlet

Kazakistan, resmî adıyla Kazakistan Cumhuriyeti, topraklarının büyük bölümü Orta Asya'da, küçük bir bölümü Doğu Avrupa'da yer alan bir ülkedir. Kazakistan, günümüzdeki yedi bağımsız Türk devletinden biri olup Türk Devletleri Teşkilatı ve TÜRKSOY'un üyesidir. 2.724.900 km² yüzölçümü ile dünyanın en büyük dokuzuncu ülkesidir. Müslüman çoğunluklu ülkelerin ve Türk devletlerinin yüzölçümü bakımından en büyüğü, doğal kaynaklar bakımından da en zenginidir. Kazakistan Türk tarihinin önemli devletlerinden olan Saka, Hun, Göktürk, Kıpçak, Karahanlı, Altın Ordu gibi devletlerin merkez üssü; Kıpçak, Oğuz, Karluk gibi Türk boylarının beşiği olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Hilmi Yavuz</span> Türk yazar, şair ve akademisyen

Hilmi Yavuz Türk yazar, şair ve akademisyen.

<span class="mw-page-title-main">Refik Durbaş</span> Türk şair ve gazeteci

Refik Durbaş, Türk şair, gazeteci ve yazardır.

Ahmet Oktay asıl adı ile Ahmet Aktay Börtecene Türk şair, yazar, gazeteci.

<span class="mw-page-title-main">Kazakistan bayrağı</span> Ulusal bayrak

Kazakistan bayrağı (Kazakça: Қазақстан Республикасының мемлекеттiк туы, Qazaqstan Respublikasynyñ memlekettık tuy), Kazakistan Cumhuriyeti’nin ulusal ve resmî bayrağıdır.

<span class="mw-page-title-main">Fazıl Hüsnü Dağlarca</span> Türk şair

Fazıl Hüsnü Dağlarca, Türk şair. 2007 yılına kadar yayınlanmış 60'tan fazla şiir koleksiyonuyla Türkiye Cumhuriyeti'nin en üretken Türk şairlerinden birisi olan Dağlarca Struga Şiir Akşamları Altın Çelenk Ödülüne layık görüldü. 1971 yılında Şilili şair Pablo Neruda'nın aldığı Nobel Edebiyat Ödülü için hazırlanan listede adaylardan birisi olduğu 50 yıllık İsveç Akademisi arşivlerinin 2022'de kamuoyuna açılması ile ortaya çıktı.

<span class="mw-page-title-main">Abay Kunanbayoğlu</span>

Abay İbrahim Kunanbayoğlu, Kazak Türkü şair, besteci ve filozof. Liberal İslam'ı da temel alarak Kazak-Türk Medeniyetini Avrupa ve Rus medeniyetlerine yakınlaştırmayı hedefleyen bir reformcuydu. Şiirlerinde genel olarak, Kazak halkının sosyal ve ahlaki sorunlarına değinmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Gonca Özmen</span> Türk şair

Gonca Özmen, Türk şair.

<span class="mw-page-title-main">Ahmet Erhan</span> Türk şair ve öykü yazarı

Ahmet Erhan, Türk öğretmen, şair ve öykü yazarı.

<span class="mw-page-title-main">Şakerim Kudayberdiyev</span>

Şakerim Kudayberdioğlu ya da Şahkerim Kudayberdioğlu, – şair, yazar, filozof, tarihçi ve bestecidir.

<span class="mw-page-title-main">Darhan Kuandıkoğlu Kıdırali</span> Darkhan Kydyrali

Darhan Kuandıkoğlu Kıdırali, Kazak tarihçi, yazar ve Türk Akademisi başkanı.

<span class="mw-page-title-main">Mukağali Makatayev</span>

Mukağali Makataev, Kazak Sovyet şair, yazar ve çevirmendir.

Sattar Askaroğlu Erubaev, Kazak yazardır.

İbrahim Tenekeci, Türk şair.

<span class="mw-page-title-main">Abay Tasbolatov</span> Kazak siyasetçi ve Kazakistan Silahlı Kuvvetleri korgenerali

Abay Tasbolatov Kazak siyasetçi, Kazakistan Silahlı Kuvvetleri korgenerali, 2006-2011 yılları arasında Cumhuriyet Muhafızları komutanı ve 2012'den beri Mazhilis'in üyesi.

<span class="mw-page-title-main">Kazakistan kültürü</span> Kazakistan ve halkıyla ilişkilendirilen insan faaliyeti ve sembolizm modeli.

Kazakistan, göçebe pastoral ekonomisine dayanan ve iyi ifade edilmiş bir kültüre sahiptir. Kazakistan'da İslam, 7-12. yüzyıllarda tanındı. Koyun dışında birçok geleneksel yemek Kazak kültüründe sembolik değerini günümüzde de korumaktadır. Kazak kültürü büyük ölçüde Türklerin göçebe yaşam tarzından etkilenmiştir. Ayrıca göçebe bir halk olan İskitlerden de güçlü bir şekilde etkilenmiş gözükmektedir.

Yessengaly Abdijapbarovich Raushanov bir Kazak şairidir.

<span class="mw-page-title-main">Abai Meydanı</span>

Abai Meydanı Kazakistan'ın Almatı şehrinde bir meydanıdır. Adını orta kısımda yer alan Kazak şair ve aydın Abai Kunanbayoğlu'dan almıştır. Meydanda halka açık bir bahçe ve çeşmeler bulunmaktadır. Meydan, Cumhuriyet Sarayı'nın ön tarafında yer almaktadır. Çevresinde ise Hotel Kazakhstan, Arman sineması ve Kók Tóbe Parkına bağlanan bir teleferik durağı bulunmaktadır.

Oralhan Bökey, Kazak Türk'ü romancı, gazeteci, hikâye ve tiyatro yazarı.

<span class="mw-page-title-main">Safuan Şaymerdenov</span>

Safuan Şaymerdenov, Kazak yazar. 1992 yılında Kazakistan Cumhuriyeti Halk yazarı unvanını almıştır.