İçeriğe atla

Nerçinsk Antlaşması

Nerçinsk Antlaşması
1734 yılından kalma "Çin Tataristanı"nı gösteren harita, Nerçinsk'te belirlenen Rusya-Çin sınırını yaklaşık olarak gösterir.
İmzalanma27 Ağustos 1689

Nerçinsk Antlaşması, Rusya Çarlığı ile Çin'deki Çing Hanedanı arasında 27 Ağustos 1689 tarihinde Nerçinsk'te imzalanan ve Rusya'nın Amur Havzasındaki ileri karakollarını kaldırarak doğuya doğru genişlemesini durduran barış antlaşması. Çin ile Rusya arasında imzalanan tarihteki ilk antlaşmadır.[1]

Amur kıyısındaki Albazin kalesini kuran Kazaklar ile Çinliler'i karşı karşıya getiren sınır çatışmalarının sürmesi üzerine naibe Sofia Alekseyevna, Fyodor Alekseyeviç Golovin başkanlığındaki bir elçilik kurulunu Pekin'e gönderdi. Nerçinsk'te Çin birlikleri tarafından tutuklanan kurul, Cizvit rahipleri Gerbillon ve Pereira'nın uzlaştırıcı girişimi sayesinde bir antlaşma yapmayı başardı.

Rusya antlaşmayla Amur Havzasıyla birlikte, Ohotsk Denizine ve Uzak Doğu pazarlarına kolayca ulaşma olanağını yitirdiyse de, Transbaykal üzerindeki iddialarını Çin'e kabul ettirdi ve Rus ticaret kervanlarının engellenmeksizin Pekin'e gidebilmelerini güvence altına aldı. Golitsın'in dış politikasının başarısını kanıtlayan Nerçinsk Antlaşması'yla Stanovoy Sıradağları ve Ergun Nehri iki ülke arasında sınır olarak kabul edildi.

Sonraki İlişkili Antlaşmalar

1727 yılındaki Kiahta Antlaşması ile kapsamı genişletilen onaylanan Nerçinsk Antlaşması, 1858-60 yıllarına değin Rus-Çin ilişkililerinin temelini oluşturdu. 1858'de Aigun ve 1860'ta Pekin Antlaşmalarında yeni belgeler imzalanarak Rusya'nın lehine bazı sınır düzenlemeleri yapıldı.

Kaynakça

  1. ^ Alexis Sidney Krausse (1899). Russia in Asia: a record and a study, 1558-1899. G. Richards. ss. 330-31. 27 Haziran 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Ağustos 2011. 

İlgili Araştırma Makaleleri

Gümrü Antlaşması, Türk Kurtuluş Savaşı sırasında Türkiye Büyük Millet Meclisi Hükümeti ile Ermenistan Demokratik Cumhuriyeti arasında 3 Aralık 1920'de imzalanan antlaşmadır. Ayrıca TBMM'nin uluslararası alanda imzaladığı ilk antlaşmadır.

<span class="mw-page-title-main">Moskova Antlaşması (1921)</span> Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti ile TBMM Hükûmeti arasında 16 Mart 1921de imzalanan antlaşma

Moskova Antlaşması, Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti ile Türkiye Büyük Millet Meclisi Hükûmeti arasında 16 Mart 1921'de imzalanan antlaşmadır. Bu antlaşma ve devamı niteliğindeki antlaşmalarla belirlenmiş olan sınırlar günümüzde Türkiye, Gürcistan, Ermenistan ve Azerbaycan arasında hâlen geçerlidir.

Hünkâr İskelesi Antlaşması 8 Temmuz 1833 tarihinde İstanbul'un Beykoz ilçesinde bulunan Hünkar kasrında imzalanmıştır. Kasrın denize açılan kapısına da Hünkâr İskelesi denir. Antlaşmanın adı da buradan gelmektedir. Osmanlı İmparatorluğu'nun Rus İmparatorluğu ile imzaladığı bir karşılıklı yardımlaşma ve saldırmazlık antlaşmasıdır.

Aynalıkavak Antlaşması (Tenkihnamesi), 21 Mart 1779 Osmanlı İmparatorluğu ile Rus İmparatorluğu arasında imzalanan bir düzenleme ve ticaret antlaşmasıdır.

<span class="mw-page-title-main">Edirne Antlaşması (1829)</span>

Edirne Antlaşması, 14 Eylül 1829 tarihinde Osmanlı İmparatorluğu ve Rus İmparatorluğu arasında Edirne şehrinde imzalanan barış antlaşması.

<span class="mw-page-title-main">Bükreş Antlaşması (1812)</span>

Bükreş Antlaşması, 28 Mayıs 1812 tarihinde Osmanlı İmparatorluğu ve Rus İmparatorluğu arasında bugünkü Romanya'nın Bükreş şehrinde imzalanan, 5 Temmuzda onaylanan ve 1806-1812 Osmanlı-Rus Savaşı'nı sona erdiren barış antlaşmasıdır.

<span class="mw-page-title-main">Bucaş Antlaşması</span> Osmanlı için önemli bir antlaşma

Bucaş Antlaşması, 18 Ekim 1672 tarihinde Osmanlı İmparatorluğu ile Lehistan-Litvanya Birliği (Polonya) arasında imzalanmış bir barış antlaşmasıdır. Bu antlaşma Osmanlı Devleti'nin Batı'da toprak kazandığı son antlaşmadır. Ayrıca Osmanlı Devleti, Bucaş Antlaşması ile batıda en geniş sınırlarına ulaşmıştır.

<span class="mw-page-title-main">II. Katerina</span> Rus Çariçesi

Çariçe II. Katerina veya Büyük Katerina, 34 yıl boyunca Rus İmparatorluğu'nu yönetmiş ve 18. yüzyıl Rusyası'na damgasını vuran Rusya imparatoriçesiydi. Kırım Hanlığı'nı Rusya topraklarına katmasıyla tanınır.

<span class="mw-page-title-main">Berlin Antlaşması (1878)</span> 13 Temmuz 1878de imzalanan barış antlaşması

Berlin Antlaşması, Osmanlı İmparatorluğu, Rus İmparatorluğu, Büyük Britanya, Alman İmparatorluğu, Avusturya-Macaristan İmparatorluğu, İtalya Krallığı ve Fransa arasında 13 Temmuz 1878 tarihinde Berlin'de imzalanan barış antlaşmasıdır.

<span class="mw-page-title-main">Rusya Çarlığı</span> 1547de Korkunç İvanın Çar unvanı almasıyla başlayan ve 1721 de I. Petronun Rusyayı imparatorluğa çevirmesiyle son bulan Rus devleti

Rusya Çarlığı, 1547 yılında Korkunç İvan'ın Çar unvanı almasıyla başlayan ve 1721'de Çar I. Petro'nun Rus İmparatorluğu'nu kurmasıyla son bulan Rus devletinin resmî adıdır. Çarlıktan önce bu topraklarda Moskova Knezliği egemen olduğu için çarlık Batı Avrupa dillerinde Moskova olarak adlandırılmaktadır. Ayrıca Rusça ve Türkçe kaynaklarda da Moskova Çarlığı olarak bilinir.

<span class="mw-page-title-main">Yahudi Özerk Oblastı</span>

Yahudi Özerk Oblastı, Rusya'ya bağlı özerk oblast. Mayıs 1928'de kuruldu. 1934'te özerk devlete dönüştürülen oblast, Sovyetler Birliği dağıldıktan sonra tekrar oblast statüsüne getirildi. Bölge, Moskova'nın 8.000 km. doğusunda, Çin ve Yakutistan arasında yer alır.

<span class="mw-page-title-main">Amur Oblastı</span> Rusyadaki bir idarî birim

Amur Oblastı, Moskova'ya 8,000 kilometre uzaklıkta, Amur ve Zeya Nehri'nin kıyısında bulunan Rusya'ya bağlı oblasttır. Kuzeyinde Saha Cumhuriyeti, doğusunda Habarovsk Krayı ve Yahudi Özerk Oblastı, güneyinde Çin ve batısında Zabaykalski Krayı vardır. Stanovoy Sıradağlarının doruğuna kadar uzanan toprakları içine almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Ermenistan tarihi</span>

Ermenistan tarihi, günümüzdeki Ermenistan Cumhuriyeti'nin sınırları içinde kalan bölgelerin tarih öncesi zamanlardan günümüze kadar süregelen tarihidir. Antik Ermenistan tarihsel olarak Ermeni krallığı olarak biliniyordu. İmparatorluk Büyük Dikran hükümdarlığı altında zirveye ulaştı. Ermenistan, MS 300 yılında dünyada Hıristiyanlığı kabul eden ilk ülke oldu.

<span class="mw-page-title-main">Türkmençay Antlaşması</span> Barış antlaşması

Türkmençay Antlaşması, Rus İmparatorluğu ile Kaçar Hanedanlığı arasında 10 Şubat 1828 tarihinde imzalanmış bir barış antlaşmasıdır.

<span class="mw-page-title-main">Aigun Antlaşması</span> Rus İmparatorluğu ile Çinin Mançu hükümdarları Çing Hanedanı arasında gerçekleşen 1858 tarihli Eşitsiz anlaşmadır

Aigun Antlaşması 1858 yılında Rus İmparatorluğu ile Çin'in Mançu hükümdarları Çing Hanedanı arasında gerçekleşen Uzak Doğu Rusyası ile günümüzde Kuzeydoğu Çin olarak bilinen Mançurya arasındaki günümüz sınırının büyük kısmının oluşturulduğu Eşitsiz anlaşmadır. Stanovoy Dağları ile Amur Nehri arasındaki toprakların Çing İmparatorluğu'ndan Rus İmparatorluğu'na devri ile 1689 tarihli Nerçinsk Antlaşması'nı tersine çevirmiş. Rusya, Çin'den 600,000 kilometrekare (231,66 sq mi) üzerinde toprak almıştır.

<span class="mw-page-title-main">Stanovoy Sıradağları</span>

Stanovoy Sıradağları ve Moğolcada Sükebayatur ve Sükhbaatar veya Dış Khingan Dağları Uzak Doğu Rusyası'nın güneydoğusunda yer alan sıradağlardır. Güneybatıdan kuzeydoğuya 900 km uzunluğundadır, batısında Olyokma Nehri, doğusunda Uçur Nehri bulunur. Ohotsk Denizi'nin neredeyse yanında bulunur. Arktik Okyanusu'nun Lena) kolu ile Büyük Okyanus'un Amur kolunu ayırır. Bu sebepten dolayı, 1689 yılından 1858 yılına kadar Çin ile Rusya arasındaki sınırı oluşturmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Argun Nehri</span> Nehir

Argun ya da Ergune, Amur Nehri ile birlikte doğu Çin-Rusya sınırının bir kısmını oluşturan 1.621 kilometrelik bir nehirdir. Yukarı kısımları Çin'de Hailar Nehri olarak bilinir. Argun, Amur Nehri'ne birleşene kadar olan yaklaşık 944 kilometre (587 mi) boyunca Rusya ile Çin arasındaki sınırı oluşturmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Moskova Antlaşması (1920)</span>

Moskova Antlaşması, Gürcistan Demokratik Cumhuriyeti ile Sovyet Rusya arasında 7 Mayıs 1920'de Moskova'da imzalanan antlaşmadır. Bolşevik Rusya, düşman güçlerin birliklerini Gürcistan topraklarında tutmayacağı sözü karşılığında Gürcistan'ın bağımsızlığını tanımıştır. Bu antlaşma kapsamında Sovyet Rusya, Türkler ile Gürcüler arasında o tarihte tartışmalı olan Batum, Ardahan ve Artvin bölgelerini de Gürcistan Demokratik Cumhuriyeti'nın bir parçası kabul etmiştir.

Nikolay Pavlovich, Kont Ignatyev, (Kont), doğumu (Ocak 1832, St. Petersburg, Ölümü Rusya Haziran 1908, Çar II. Aleksandr döneminde Rusya'nın Orta Asya'daki dış politikasının yönetiminde önemli bir rol oynayan Pan-Slavist diplomat ve devlet adamı.

<span class="mw-page-title-main">Rusya'nın Sibirya'yı fethi</span>

Rusya'nın Sibirya'yı fethi, 16. ve 18. yüzyıllar arasında Rusya Çarlığı ve daha sonra Rus İmparatorluğu'nun Sibirya'nın büyük bir kısmını keşifler ve savaşlar yoluyla topraklarına katmasıydı.