İçeriğe atla

Nejdet Sançar

Nejdet Sançar
DoğumAhmet Nejdet
1 Mayıs 1910(1910-05-01)
İstanbul, Osmanlı Devleti
Ölüm22 Şubat 1975 (64 yaşında)
İstanbul, Türkiye
Defin yeriKaracaahmet Mezarlığı, İstanbul
MilliyetTürk
Eğitimİstanbul Üniversitesi
MeslekEğitimci, yazar
Çocuk(lar)1

Ahmet Nejdet Sançar (Çiftçioğlu) (1 Mayıs 1910, İstanbul - 22 Şubat 1975, İstanbul), Türk eğitimci, yazar, düşünür, fikir adamıdır.[1] Nihâl Atsız'ın kardeşidir.[2]

Yaşamı

Nejdet Sançar, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi mezunudur.[3] Askerlikten sonra Sivas Öğretmen Okuluna edebiyat öğretmeni olarak atanmış ancak zamanın Millî Eğitim Bakanı Hasan Âli Yücel'i karşılama törenine katılmadığı gerekçesi ile bu görevden alınmış ve Balıkesir Lisesine atanmıştır.[] 1944 Irkçılık - Turancılık Davası'nda yargılanmıştır. 1960 yılında 16 yaşındaki oğlu Afşin'i yitirmesi üzerine felç geçirmiştir. Afşin için 1962 yılında Yeni İstanbul gazetesinde "Türk Gençliği Nasıl Olmalıdır?" konulu ödüllü bir yarışma düzenlemiş, bu yarışma daha sonraki yıllarda da sürmüştür. Felci atlatmak için uzun yıllar tedavi görmüş, kısmen iyileşmiştir. Bazı Türkçü dergilere makaleler yazmıştır.[4]

Tarihte Türk - İtalyan Savaşları adlı yapıtının genişletilmiş biçimde yeniden basımı için uğraşırken 22 Şubat 1975 günü yaşamını yitirmiştir ve Karacaahmet Mezarlığı'na gömülmüştür.

1944 Irkçılık-Turancılık Davası

Balıkesir Lisesindeki görevini sürdürürken Irkçılık-Turancılık Davası altında Mayıs 1944'te başlayan ve Hüseyin Nihal Atsız, Alparslan Türkeş, Ankara Konservatuvarı Direktörü Orhan Şaik Gökyay, Hikmet Tanyu, Türk Tarihi Profesörü Zeki Velidi Togan, Reha Oğuz Türkkan gibi Türkçülerin de bulunduğu davada tutuklanmış ve Sıkıyönetim Mahkemesi'nde yapılan duruşmalar sonucunda 14 ay hapse mahkûm edilmiştir. Askerî Yargıtay, yargılananlara ilişkin kararı esastan bozmuştur. 5 Ağustos 1946'da 2 Numaralı Sıkıyönetim Mahkemesi'nde tutuksuz olarak başlayan Atsız ve arkadaşlarının davası (bu dava Kenan Öner - Hasan Âli Yücel Davası adı ile tanınmıştır), 31 Mart 1947'de sonuçlanmış ve 29 oturum süren mahkemede bütün sanıkların salıverilmesine karar verilmiştir.

Eserleri

  • 1942: Tarihte Türk-İtalyan Savaşları, Aylı Kurt Yayınları, İstanbul
  • 1943: Irkımızın Kahramanları, Aylı Kurt Yayınları, İstanbul
  • 1947: Hasan Âli İle Hesaplaşma, Aylı Kurt Yayınları, İstanbul
  • 1950: Kızıl Cennet Masalı, Komünizmle Mücâdele Yayınları, Zonguldak
  • 1950: Komünist Nedir?, Komünizmle Mücâdele Yayınları, Zonguldak
  • 1951: Mehmet Emin Yurdakul ve Şiirleri, Komünizmle Mücâdele Yayınları, Zonguldak
  • 1959: Türk Moskof ve Komünist, Toprak Yayınları, İstanbul
  • 1963: Afşın'a Mektuplar, Afşın Yayınları, Ankara
  • 1965: Türk Kahramanları, Afşın Yayınları, Ankara
  • 1966: Gizli Komünist Belgeleri, Afşın Yayınları, Ankara
  • 1977: İsmet İnönü ile Hesaplaşma, Afşın Yayınları, Ankara
  • 1975: Nâzım Hikmet Masalı, Afşın Yayınları, İstanbul
  • 1976: Türkçülük Üzerine Makaleler, Töre-Devlet Yayınevi, Ankara
  • 2016: Türk ve Yabancı Millî Destanlarından Örnekler, Hazırlayan Serkan Akgöz, Bozkurt Yayınları, İstanbul
  • 2018: Irkçılık-Turancılık Dâvâsı Mahkeme Günlükleri, Hazırlayan Serkan Akgöz, Bozkurt Yayınları, İstanbul

Kaynakça

  1. ^ "Nejdet Sançar (1910-1975)". Atatürk Ansiklopedisi. 26 Aralık 2023. 4 Nisan 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Nisan 2024. 
  2. ^ "Arşivlenmiş kopya". 26 Ocak 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Ocak 2016. 
  3. ^ Döken, Seda (2021). Nejdet sançar: Hayatı, fikirleri ve eserleri (1910-1975) (masterThesis tez). Lisansüstü Eğitim Enstitüsü. 4 Nisan 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Nisan 2024. 
  4. ^ "Arşivlenmiş kopya". 25 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Ocak 2016. 

Konuyla ilgili yayınlar

  • Akar, Elif (2023). "Nejdet Sançar (1910-1975)". Atatürk Ansiklopedisi. 
  • Akgöz, Serkan (Aralık 2017). "Nejdet Sancar Biyografisinde Bir Eksik: Yıldızdağı Dergisi". Türk Yurdu, 364. ss. 66-68. 
  • Akkoyun, Turan (Şubat 1994). "Nejdet Sançar'ın Eserlerine Dair Notlar". Türk Kültürü, 370. ss. 94-104. 
  • Atsız, Hüseyin Nihal (Mart 1975). "Nejdet Sançar, 1910-1975". 12 (3/135). Ötüken. s. 3. 
  • Döken, Seda (2021). Nejdet Sançar: Hayatı, Fikirleri ve Eserleri (1910- 1975) (Tez). Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Tarih Anabilim Dalı Türkiye Cumhuriyeti Tarihi Bilim Dalı. 
  • Orhun, Mehmet (Mart 1975). "Nejdet Sançarı'ın Ardından". Ötüken. s. 8. 
  • Özcan, Ömer (Haziran 2008). "Nejdet Sançar Bibliyografyasına Ek". Türk Yurdu. 97 (250). 
  • Öztürk, Yalçın (Ekim 1962). "Nejdet Sançar'ın Çeşitli Konulardaki Fikirleri". Orkun, 9. s. 21-23. 
  • Pakyürek, Nureddin (Mart 1975). "Bir Çınar Devrildi". Ötüken. ss. 16-17. 
  • Tümtürk, İsmet (Mart 1975). "Nejdet Sançar'dan Hatıralar". Ötüken. ss. 11-12. 
  • Sefercioğlu, Necmeddin (Şubat 1996). "Büyük Ülkü Eri Nejdet Sançar". Türk Yurdu, 102. ss. 30-32. 
  • Sefercioğlu, Necmeddin (2006). Çiftçioğlu Nejdet Sançar: Hayatı ve Eserleri. Ankara: Türk Ocakları Ankara Şubesi. 
  • Yılanlıoğlu, İsmail Hakkı (Mart 1975). "Büyük Adam Nejdet Sançar Bey". Ötüken. 12 (3/135). s. 13. 
  • Yıldırım, Hayri (2016). Nejdet Sançar: Türk Irkı Sağ Olsun. İstanbul: Aygan. 
  • "Nejdet Sançar'ın Hayatı ve Eserleri". Ötüken. 3 (135). Mart 1975. s. 5. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Sabahattin Ali</span> Türk yazar, şair, gazeteci ve öğretmen (1907–1948)

Sabahattin Ali, Türk yazar ve şair. Edebî kişiliğini toplumcu gerçekçi bir düzleme oturtarak yaşamındaki deneyimlerini okuyucusuna yansıttı ve kendisinden sonraki Cumhuriyet dönemi Türk edebiyatını etkileyen bir figür hâline geldi. Daha çok öykü türünde eserler verse de romanlarıyla ön plana çıktı; romanlarında uzun tasvirlerle ele aldığı sevgi ve aşk temasını, zaman zaman siyasi tartışmalarına gönderme yapan anlatılarla zaman zaman da toplumsal aksaklıklara yönelttiği eleştirilerle destekledi. Kuyucaklı Yusuf (1937), İçimizdeki Şeytan (1940) ve Kürk Mantolu Madonna (1943) romanları Türkiye'deki edebiyat çevrelerinin takdirini toplayarak hem 20. yüzyılda hem 21. yüzyılda etkisini sürdürdü.

<span class="mw-page-title-main">Nihal Atsız</span> Türk yazar

Hüseyin Nihâl Atsız, Türk yazar, Türkolog, şair, düşünür ve öğretmendir. Türklerin tarihini konu edindiği edebî eserleri ve tarih araştırmaları olan Atsız, Türkçü-Turancı ve ırkçı dünya görüşüne sahiptir. Yaşamının son yıllarında İslam dinini "Araplar tarafından Araplar için kurulmuş bir din" olarak nitelendirerek eleştirmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Turancılık</span> Ural-Altay kökenli halkları birleştirmeyi hedefleyen pan-milliyetçi

Turancılık veya Pan-Turanizm, tüm Ural-Altay kavimlerinin birliğini savunan siyasi görüş. İlk olarak Macarlar, Finler, Estonlar ve Rusya içindeki Fin-Ugor kavimleri ile beraber Tunguzlar, Moğollar ve Türklerin bir araya getirilmesi olarak ortaya çıkmıştır. Türkçü ve Turancı olan Ziya Gökalp, Türkçülüğün Esasları isimli eserinde Turancılığın; Macarları, Moğolları, Tunguzları, Finuvaları içine alan bir kavimler karması olmadığı görüşünü belirterek Turancılığı Türk halkları ile sınırlandırmış ve Türkçülük ile aynı anlamda kullanmıştır. Turancılık bugünkü Türkî devletlerde bu şekilde benimsense de esas olarak Fin tarihçi Matthias Alexander Castrén tarafından Ural-Altay kavimlerinin birliğini sağlamak amaçlı ortaya atılmış bir görüştür.

<span class="mw-page-title-main">Zeki Velidi Togan</span> Başkurt tarihçi, Türkolog ve Başkurt devrimci ve kurtuluş hareketinin lideri

Ahmet Zeki Velidi Togan, Başkurt, Türk tarihçi, Türkolog, Başkurt devrimi ve bağımsızlık hareketi önderi. Asıl adı Ahmet Zeki'dir. Rusya'da iken Validov soyadını kullanmış, Türkiye'ye geldikten sonra Togan soyadını almıştır. "Togan" sözcüğü "doğan" sözcüğünün Başkurtça şeklidir.

<span class="mw-page-title-main">Türkçülük Günü</span> Türkçüler tarafından kutlanan gün

Türkçülük Günü veya Türkçüler Günü, Nihal Atsız'ın yazdığı bir yazıda Sovyet casusu ve vatan haini olarak nitelendirdiği Sabahattin Ali'ye hakaretten 3 Mayıs 1944'te yargılanmasını anan bir gündür.

<span class="mw-page-title-main">Türkçülük</span> Türk ulusunun kültürel-politik birliğini ve yükselmesini amaçlayan düşünce

Türkçülük, Türkizm veya Pan-Türkizm, tüm Türk halkının kültürel ve politik birliğini ve yükselmesini amaçlayan; 1880'lerde Osmanlı İmparatorluğu'nda ve o zamanlar Rus İmparatorluğu'nun bir parçası olan Azerbaycan'da yaşayan Türk aydınlarının başlattığı harekettir.

Ülkücülük, Türk-İslam Ülküsü veya Türkeşçilik, Milliyetçi Hareket Partisinin Türkçülük ve İslamcılık üzerine temellenmiş kurucu ideolojisidir.

<span class="mw-page-title-main">Orhan Şaik Gökyay</span> Türk edebiyat tarihi ve dil araştırmacısı, şair, öğretmen (1902 - 1994)

Orhan Şaik Gökyay, Türk edebiyat tarihi ve dil araştırmacısı, şair, öğretmen.

Cihat Fethi Tevet, Türk doktor, yazar, ansiklopedist ve siyasetçidir.

<i>Bozkurtların Ölümü</i> Roman

Bozkurtların Ölümü, Nihal Atsız'ın Maltepe'de 13 Nisan 1946'da tamamladığı Göktürk Kağanlığı tarihinden bir bölümü ve Kür Şad Destanı'nı anlattığı romanıdır.

Cemal Oğuz Öcal, Türk şairdir.

Reha Oğuz Türkkan, Türk hukukçu, tarihçi, yazar, Türkolog, psikolog, senarist, gelecekçi (futurist) ve Ordinaryüs Profesör. Doğum tarihini daha sonradan Türkçüler Günü olarak kutlanan 3 Mayıs olarak değiştirmiştir.

Sevinç Çokum,, Türk Hisarcılar akımı temsilcilerinden. Hikâye, roman ve senaryo yazarı.

<span class="mw-page-title-main">Türk milliyetçiliği</span> Türk halkını ulusal veya etnik tanımlarla yücelten ve teşvik eden bir siyasi ideoloji

Türk milliyetçiliği, ulusal veya etnik tanımlarla Türk milletinin ilerlemesini, gelişmesini amaçlayan siyasi bir görüştür. Türkçülük ile aynı olmayıp, içinde Türkçülük dahil olmak üzere çeşitli Türk milliyetçisi ideolojileri barındırır.

<span class="mw-page-title-main">Irkçılık-Turancılık Davası</span> Dava

Irkçılık-Turancılık Davası, 7 Eylül 1944'te başlayan ve 29 Mart 1945'e kadar süren, Türk siyasetinde önde gelen 23 ismin Irkçılık-Turancılık suçlamasıyla yargılandığı sürecin adıdır. Toplam 65 oturum sürmüştür. Yargılama sonucunda Zeki Velidi Togan, Hüseyin Nihal Atsız, Alparslan Türkeş, Reha Oğuz Türkkan, Cihat Savaş Fer, Nurullah Barıman, Fethi Tevetoğlu, Nejdet Sançar, Cebbar Şenel ve Cemal Oğuz Öcal çeşitli cezalara çarptırıldılar.

Fatma Müjgân Cunbur, Türk kütüphaneci ve edebiyat araştırmacısı. Bazı kitap ve yazılarında "Müjde Nasiboğlu" ve "Salim Şehidoğlu" imzalarını kullanmıştır. Genel olarak Türk Edebiyatı ve kültürü konularında yaptığı inceleme ve bibliyografya çalışmalarıyla tanınmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Adnan Ötüken İl Halk Kütüphanesi</span>

Adnan Ötüken İl Halk Kütüphanesi; Ankara'nın Çankaya ilçesinde bulunan bir halk kütüphanesidir. Bugün, tarihi Saraçoğlu Mahallesi projesinde sosyal tesis ihtiyacını karşılamak adına inşa edilmiş olan binada hizmet vermekte olan kütüphane; Kızılay semtindeki Kumrular Sokak'ta yer alır. Ankara'daki halk kütüphaneleri arasında en çok ziyaret edilen ve 500 bini aşkın materyalle en geniş koleksiyona ev sahipliği yapan kütüphanedir.

<span class="mw-page-title-main">Nihal Atsız bibliyografyası</span>

Nihal Atsız bibliyografyasında, Atsız'a ait kitaplar, şiirler gibi eserler yer almaktadır.

Hüseyin Namık Orkun, Türk tarihçi, dilbilimci.

Orkun, 1950-1952 tarihleri arasında yayınlanan ve 68 sayı olarak çıkan dergi. Dergi 1950 tarihinde yayın hayatına başlamış olsa da kökeni olarak 1933'te neşredilen Orhun dergisi gösterilmiştir. 1950'de Orhun ismi yerine, yayın ekibinin doğru adlandırma olarak kabul ettikleri Orkun ismi ile yayınlanmış ve ilk derginin devamı olarak lanse edilerek on yedinci sayı ile başlatılmamıştır. Eski sayılarına ithafta bulunmayarak birinci sayı olarak devam etti. Türkçüler Yardımlaşma Derneği'nin bir yayın organı olarak çıkmış ve künyesinde sahibi olarak İsmet Tümtürk'e yer verilmiştir. Derginin başyazarlığını Hüseyin Nihal Atsız yaptı. Derginin çıkarılmasında, yayın hayatına başlamadan iki gün önce kurulan derneğin ve Türkçü çevrelerin kendi matbaalarını kurmaları etkili olmuştu.