İçeriğe atla

Nazlı Zeynep

Nazlı Zeynep
Mısır Prensesi
Gabriel Lekegian tarafından çekilmiş Nazlı Zeynep
Doğum1853
İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu
Ölüm28 Aralık 1913 (59-60 yaşlarında)
Kahire, Mısır Hidivliği, Osmanlı İmparatorluğu
Definİmam Şafii Türbesi
Eş(ler)i
  • Halil Şerif Paşa
    (e. 1872; ö. 1879)
  • Khelil Bouhageb
    (e. 1900; Nazlı'nın ölümü 1913)
HanedanKavalalılar Hanedanı
BabasıMustafa Fazıl Paşa
AnnesiDilazad Hanım

Prenses Nazlı Zeynep Hanım (1853 – 28 Aralık 1913), Mehmed Ali Paşa hanedanından Mısırlı bir prensesti ve 1880'lerden ölümüne kadar Kahire'deki sarayında Arap dünyasında edebi salon geleneğini yeniden canlandıran ilk kadınlardan biriydi.

İlk yılları

Türk kökenli[1] Prenses Nazlı Zeynep, 1853'te İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu'nda doğdu. Babası Kavalalı İbrahim Paşa'nın oğlu ve müstakbel Hidiv İsmail Paşa'nın kardeşi[2] olan Mustafa Fazıl Paşa ve annesi Dilazad Hanım'ın en büyük çocuğu olarak dünyaya geldi.[3] 1866'da babasının, amcası Hidiv'le arasının açılması üzerine 13 yaşında Mısır'dan İstanbul'a taşındı. İstanbul'da, geleneklere aykırı olarak oldukça yüksek eğitimliydi ve yabancı ziyaretçileri ağırladı. Türkçe, Arapça, Fransızca ve İngilizce bilen ve konuşan, iyi eğitimli ve kültürlü bir hanımdı.[4][5]

Kişisel hayat

Aralık 1872'de Türk elçisi Halil Şerif Paşa (Halil Bey) ile evlendi ve Halil Bey'in son görevi için onunla kısa bir süre için son görev yeri olan, Paris'e taşındı.[3][6][7][8] Ancak mutlu bir evlilikleri olmadı ve tek kızı Hayya Hanım bebekken öldü. Eşinin ölümü üzerine Mısır Hidivliği'ndeki Kahire'ye geri döndü ve kraliyet Abidin Sarayı'nın yakınında bulunan "Villa Henry" adlı bir saraya yerleşti.[2]

İkinci kocası, Salem Bouhageb'in oğlu ve sonradan Tunus Başbakanı olan Khelil Bouhageb'di.[2] 1900 yılında evlendiler.[8]

Tanıdıklarının anılarında kıvrak zekalı olduğu ve fotoğrafları, şampanyayı, sigarayı ve piyanolasını sevdiği söylenir.[2]

Etkileri

Bu sarayda suareler düzenlemeye başladı ve Mısırlılar, Muhammed Abduh, Saad Zağlul ve Kasım Emin ve İngilizler, Lord Cromer ve Herbert Kitchener de dahil olmak üzere zamanının entelektüel seçkinleriyle ve elitleriyle dost oldu.[2] Saad Zağlul'u Fransızca öğrenmeye teşvik eden kişi de kendisiydi. Zağlul, Kahire'de hukuk fakültesine gitmiş ve Nazlı Zeynep'e hukuk danışmanı olmuştu.[9] Aynı zamanda Nazlı, onun Safiye Zağlul ile evliliğini de ayarladı.[10][11] Ek olarak, Lord Cromer'in 1888'de Abduh'un sürgünden dönüşünü koordine etmesi de onun ısrarı üzerineydi.[12]

Nazlı Zeynep'in ikili portresi y. 1880

Prenses Nazlı Zeynep, ayrıca 1880'lerin başında Mısırlı bir erkek gibi giyinerek çektirdiği portreler de dahil olmak üzere stüdyo portreleri yaptırdı. Bu fotoğraf Mısırlı elitler arasında kültürel cinsiyet rolü değiştirme trendine yol açtı ve Avrupalı Oryantalist kalıplara gönderme yaparak alay etti.[13][14] Ayrıca, Nazlı'yı Batı Avrupa ve Doğu Akdeniz'in görsel dillerine aşina olan Mısırlı ve Avrupalı entelektüellerle bir araya getirdi.

Ölümü

28 Aralık 1913'te öldü ve Kahire'deki İmam Şafii Fazıl Türbesi'ne gömüldü.[15]

Patronajlar

  • Tunus Musulmane Spor Derneği Onursal Başkanı (1906-1913).[]

Soy ağacı

Ayrıca bakınız

  • Arap dünyasında kadın edebiyat salonları ve toplulukları

Daha fazla okuma

  • Roberts, Mary (2007). Intimate outsiders: the harem in Ottoman and Orientalist art and travel literature. Duke University Press.
  • Storrs, Ronald (1972). The memoirs of Sir Ronald Storrs. Ayer Publishing.
  • De Guerville, A. B. (1906). "New Egypt." E. P. Dutton & Company, New York.

Kaynakça

  1. ^ Labidi, Lilia (2017), "Tunisian Women's Literature of Denunciation", Badri, Balghis; Tripp, Aili Mari (Ed.), Women's Activism in Africa: Struggles for Rights and Representation, Zed Books, ISBN 978-1783609116, The Egyptian Princess Nazli Fadhel (1853–1913), of Turkish origin, started literary salons in Egypt. 
  2. ^ a b c d e Egypt's belle epoque : Cairo and the Age of the Hedonists. New York: Tauris Parke Paperbacks. 2006. ISBN 1845112407. OCLC 73175079. 
  3. ^ a b Malortie, Karl Von (1882). Egypt: Native Rulers and Foreign Interference. W. Ridgway. ss. 300. 
  4. ^ Margot Badran (1 Nisan 1996). Feminists, Islam, and Nation: Gender and the Making of Modern Egypt. Princeton University Press. s. 7. ISBN 1-4008-2143-6. 
  5. ^ Leila Ahmed (29 Nisan 2011). A Quiet Revolution: The Veil's Resurgence, from the Middle East to America. Yale University Press. ss. 24-25. ISBN 978-0-300-17505-9. 
  6. ^ Local/global : women artists in the nineteenth century. Cherry, Deborah., Helland, Janice. Aldershot [England]: Ashgate. 2006. ISBN 0754631974. OCLC 60776816. 
  7. ^ Mithat Cemal Kuntay (1944). Namık Kemal devrinin insanları ve olayları arasında. Maarif Matbaası. s. 312. 
  8. ^ a b Tanman, M (2011). Nil kıyısından Boğaziçi'ne : Kavalalı Mehmed Ali Paşa Hanedanı'nın İstanbul'daki izleri = From the shores of the Nile to the Bosphorus : traces of Kavalalı Mehmed Ali Pasha Dynasty in İstanbul. İstanbul: İstanbul Araştırmaları Enstitüsu. ss. 76, 289-308. ISBN 978-975-9123-95-6. OCLC 811064965. 
  9. ^ Roger Owen (2005). Lord Cromer: Victorian Imperialist, Edwardian Proconsul. Oxford University Press. s. 342. ISBN 978-0-19-927966-1. 
  10. ^ 100 Great Muslim Leaders of the 20th Century. Institute of Objective Studies. 2005. s. 106. ISBN 978-81-85220-06-2. 
  11. ^ Desmond Stewart (1971). The Middle East: Temple of Janus. Doubleday. s. 262. 
  12. ^ Afaf Lutfi al- Sayyid; Afaf Lutfi Sayyid-Marsot; Afāf Lutfī as- Saiyid (1969). Egypt and Cromer: A Study in Anglo-Egyptian Relations. Praeger. s. 93. ISBN 978-0-7195-1810-2. 
  13. ^ Roberts, Mary (20 Ekim 2014). "Nazlı's photographic games: Said and art history in a contrapuntal mode". Patterns of Prejudice. 48 (5): 460-478. doi:10.1080/0031322X.2014.960659. ISSN 0031-322X. 
  14. ^ Seggerman, Alex Dika, (21 Ocak 2021). "Future Publics: The Transnational Origins of Egyptian Modernism". Modernism on the Nile : art in Egypt between the Islamic and the contemporary (İngilizce). s. 30. ISBN 978-1-4696-5306-8. OCLC 1237770013. Erişim tarihi: 28 Mart 2023. 
  15. ^ "THE FORGOTTEN CAIRO MAUSOLEUMS". 15 Ocak 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Aralık 2020. 

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Mısır</span> Kuzey Afrika ve Batı Asyada bir ülke

Mısır, resmî olarak Mısır Arap Cumhuriyeti, Afrika'nın kuzeydoğu köşesi ile Asya'nın güneybatı köşesinde Sina Yarımadası'nı kapsayan kıtalararası bir ülkedir. Kuzeyinde Akdeniz, kuzeydoğusunda Filistin'in Gazze Şeridi ve İsrail, doğusunda Kızıldeniz, güneyinde Sudan ve batısında Libya ile komşudur. Kuzeydoğudaki Akabe Körfezi, Mısır'ı Ürdün ve Suudi Arabistan'dan ayırmaktadır. Kahire, Mısır'ın başkenti ve en büyük şehridir. İkinci büyük şehri olan İskenderiye ise Akdeniz kıyısında önemli bir sanayi ve turizm merkezidir. Yaklaşık 100 milyon nüfusuyla Mısır, dünyanın en kalabalık 14'üncü, Afrika'nın ise en kalabalık üçüncü ülkesidir.

<span class="mw-page-title-main">Drama, Yunanistan</span>

Drama veya Dırama, Yunanistan'da Doğu Makedonya bölgesinin en büyük şehri ve aynı adı taşıyan ilin (nomos) merkezidir. 2011 tarihiyle nüfusu 58.944'tür.

<span class="mw-page-title-main">Cemal Abdünnâsır</span> 2. Mısır devlet başkanı

Cemal Abdünnâsır Hüseyin, 1954'ten 1970'teki ölümüne kadar Mısır'ın ikinci cumhurbaşkanı olarak görev yapan Mısırlı bir subay ve politikacıydı. Nâsır, 1952 Mısır Devrimi'ne öncülük etti ve ertesi yıl geniş kapsamlı toprak reformlarını başlattı. 1954'te bir Müslüman Kardeşler üyesinin suikast girişiminin ardından örgüte baskı uyguladı. Kendisine karşı yapılan bir suikast girişimine adı karışan Devlet Başkanı Muhammed Necib'i ev hapsine aldı ve idari görevi üstlendi. Haziran 1956'da resmen başkan seçildi.

<span class="mw-page-title-main">Sad Zağlûl</span> 19. ve 20. yüzyıl Mısırlı politikacı ve devrimci

Saad Zağlul, tam adı Saad bin İbrahim Zağlul , Mısırlı siyaset ve devlet adamı. İngiltere'yi 1922'de Mısır'a bağımsızlık vermeye zorlayan milliyetçi harekette önemli rol oynamış, 1924'te kısa bir süre başbakanlık yapmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Mısır Hidivliği</span>

Mısır Hidivliği, 1867 yılında Osmanlı İmparatorluğu'nun Mısır Valisi Kavalalı Mehmet Ali Paşa torunu tarafından kurularak 1914 yılına kadar Mısır ve Sudan'ın büyük bir bölümünün yönetimini elinde tutan, iç işlerinde serbest dış işlerinde Osmanlı İmparatorluğu'na bağlı Türk özerk devlettir. Mısır Hidivliği, kurulduğu 1867'ten 1914 yılına kadar Kavalalı Mehmed Ali Paşa'nın soyundan gelen Kavalalılar Hanedanı tarafından yönetilmiştir. Devamında 1953 senesine kadar Mısırı Kavalalılar İngilizlerin himayesinde kontrol ettiler.

<span class="mw-page-title-main">Muhammed Abduh</span> Mısırlı Türk eğitimci, yargıç ve reformcu

Muhammed Abduh tam adıyla Muhammed Abduh bin Hasan Hayrullâh et-Türkmânî el-Mısrî Mısırlı Türk eğitimci, yargıç ve reformcu. Çağdaşlaşmacı İslamcılık'ın kurucusu olarak kabul edilir. İslam ve Özgürlükler gibi son kitaplarında yer alan görüşleri nedeni ile Yeni-Mutezilecilik’in de kurucusu olarak değerlendirildi. Bir Mason Üstadı olan Abduh Bahailik inancı ile de yakın ilişkiler içerisinde olan bir kişilikti.

Londra Antlaşması (1840) 15 Temmuz 1840 tarihinde bir taraf olarak Osmanlı Devleti ve ikinci taraf olarak Mısır Hidivliği, Birleşik Krallık, Avusturya İmparatorluğu, Prusya, Rusya devletlerinden oluşan Büyük Avrupa Güçleri arasında imzalanmış bir barış ve düzenleme antlaşmasıdır. 1839-1841 Osmanlı-Mısır Savaşını sona erdirmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Yukarı Mısır</span>

Yukarı Mısır Mısır' da, adı ile de bilinen Nil Irmağı vadisinin iki yanı boyunca uzanan, güney ucunda Nübye ve kuzey yönüne doğru akan Nil' in Akdeniz' e ulaşmasından önce başlayan Aşağı Mısır bölgesine kadar uzanan bölgeye verilen isimdir.

Mısır Türkleri olarak da anılan Mısır'daki Türkler, Tolunoğulları (868-905), İhşîdîler (935-969), Memlûk (1250-1517) ve Osmanlı da dahil olmak üzere çeşitli Türk hanedanlarının yönetimi sırasında bölgeye gelen yerleşimcilerin torunları olan kısmi veya tam Türk kökenli Mısır vatandaşlarıdır.

<span class="mw-page-title-main">Fevziye bint Fuad</span>

Fevziye bint Fuad veya bilinen adıyla Fevziye Pehlevi, İran Şahı Muhammed Rıza Pehlevi'nin ilk eşi olan İran kraliçesi ve Mısırlı prenses.

<span class="mw-page-title-main">Nazlı Sabri</span>

Nazlı Sabri, Mısır kralı I. Fuad'ın eşi.

<span class="mw-page-title-main">Nubar Paşa</span> Mısırlı diplomat (1825-1899)

Nubar Paşa, Ermeni asıllı Mısırlı devlet adamıydı.

<span class="mw-page-title-main">Mustafa Fehmi Paşa</span>

Mustafa Fehmi Paşa, Mısırlı siyasetçi. Mısır Hidivliği'nde iki defa başbakanlık yapmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Safiye Zağlul</span> Mısırlı aktivist

Safiye Zağlul, Mısırlı politik eylemci. Vefd Partisi'nin ilk liderleri arasındadır. Mısırlıların Annesi olarak anılmış ve Kahire'deki evi Ulus'un Evi olarak adlandırılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Feride (Mısır kraliçesi)</span>

Kraliçe Feride ya da doğum adı ile Safinaz Zülfikar Kral Faruk'un 11 yıl Mısır Kraliçesi olmuş olan ilk karısı. Babası Yusuf Zülfikar Paşa, Türk asıllı Mısırlı bir yargıçtı. Annesi Zainab Sa'id, Kraliçe Nazlı Sabri'nin nedimesiydi.

<span class="mw-page-title-main">Yusuf Zülfikar Paşa</span> Mısırlı diplomat

Yusuf Zülfikar Paşa, Çerkes asıllı Mısırlı bir yargıçtı. Mısır Kraliçesi Feride'nin babasıydı ve bu nedenle Kral I. Faruk'un kayınpederiydi.

Lazoğlu Muhammed Bey, Mehmed Lazoğlu veya Lazoğlu Muhammet Paşa, Mısır'da Maliye Bakanlığı, Savunma Bakanlığı ve 1808-1823 yılları arasında Mısır valiliği yapmış bir Osmanlı devlet adamıdır.

<span class="mw-page-title-main">Babi (mitoloji)</span>

Mısır mitolojisinde Babi veya Baba, eski Mısır'da bulunan hayvanlardan biri olan Arap babununun tanrılaştırılmasıydı. Adı genellikle "babunların boğası" olarak çevrilir ve kabaca "babunların şefi" anlamına gelir.

<span class="mw-page-title-main">Horus'un dört oğlu</span>

Horus'un dört oğlu, Antik Mısır dininde dört tanrıdan oluşan bir gruptu. Esasen mumyalanmış bedenlere eşlik eden dört kanopik kavanozun kişileştirmiş halleridir. Kalp, ruhu cisimleştirdiği düşünüldüğü için bedenin içinde bırakılmıştır. Beyin, sadece mukusun kaynağı olduğu düşünüldüğü için metal kancalarla çıkarılıp atılmıştır. Mide, karaciğer, kalın bağırsaklar ve akciğerler çıkarılıp, mumyalanıp kanopik kavanozlara kondu. Mumyalayıcıların bu ritüelden saptığı zamanlar da oldu: 21. Hanedan döneminde iç organları mumyalayıp sardılar ve onları vücuda geri koyup, kanopik kavanozları boş bıraktılar.

<span class="mw-page-title-main">Prenses Nazlı Fazıl</span>

Zeynep Nazlı Hanımefendi, Kavalalılar Hanedanı'na mensup Mısırlı bir prenses.