İçeriğe atla

Namık Gedik

Namık Gedik
Türkiye İçişleri Bakanı
Görev süresi
12 Ekim 1956 - 27 Mayıs 1960
Başbakan Adnan Menderes
Yerine geldiğiİbrahim Ethem Menderes
Yerine gelenMuharrem İhsan Kızıloğlu
Görev süresi
17 Mayıs 1954 - 10 Eylül 1955
Başbakan Adnan Menderes
Yerine geldiğiİbrahim Ethem Menderes
Yerine gelenİbrahim Ethem Menderes
Türkiye Büyük Millet Meclisi
9., 10. ve 11. Dönem Milletvekili
Görev süresi
22 Mayıs 1950 - 27 Mayıs 1960
Seçim bölgesi1950 – Aydın
1954 – Aydın
1957 – Aydın
Kişisel bilgiler
Doğum 1911
İstanbul
Ölüm 29 Mayıs 1960 (49 yaşında)
Ankara
Partisi Demokrat Parti
Evlilik(ler) Melahat Gedik
Çocuk(lar) Arda Gedik, Ayla Gedik
Bitirdiği okul İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi
Mesleği Doktor

İsmail Namık Gedik (1911, İstanbul - 29 Mayıs 1960, Ankara),[1] Türk siyasetçi ve eski Türkiye İçişleri Bakanı.

Hayatı

Kabataş Erkek Lisesi ve İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi'ni bitirdi. Dahiliye Hastalıkları Mütehassıslığı, Çine Hükûmet Tabibliği, Haydarpaşa Numune Hastanesi Verem Pavyonu Mütehassıslığı, Muğla Hastanesi Baştabibliği, 9., 10., 11. Dönem Aydın Milletvekili ile aralıklı olarak 1804 gün Dahiliye Vekilliği yaptı. Cumhuriyet tarihinde Şükrü Kaya'dan (4028 gün) sonra en uzun süre İçişleri Bakanlığı yapan siyasetçidir.

6-7 Eylül Olayları Gedik'in İçişleri Bakanlığı döneminde gerçekleştiği için eleştirilerden payını almıştır.

Darbe tehlikesine karşı Adnan Menderes'e şehir dışına çıkması önerisinde bulunmuş ve 23 Mayıs günü Adnan Menderes Ankara'dan ayrılmıştır. Aynı öneriyi götürdüğü Celal Bayar ise Cumhurbaşkanlığı Köşkü'nde kalmayı yeğlemiştir.[2] 27 Mayıs 1960 Darbesi olduğu gün tutuklu bulunduğu Harp Okulu'nun penceresinden atlayarak intihar ettiği öne sürülmüştür.[3] Cunta subaylarının ağır işkencelerine maruz kalarak hayatını kaybettiği ve bu cinayete intihar süsü verildiği iddia edilmişse de, eşine eski harflerle yazdığı mektupta "dönüşü olmayan bir yola gittiğini" belirterek intihar etmeye karar verdiği anlaşılmış ve ailesi tarafından onaylanmıştır.

Evli ve iki çocuk babasıydı.

Kaynakça

  1. ^ "Namık Gedik (1911-1960)". Atatürk Ansiklopedisi. 13 Haziran 2022. 27 Ekim 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Ekim 2023. 
  2. ^ Tarihin Arka Odası-Habertürk TV, (oğlu) Arda Gedik, 22 Mayıs 2010.
  3. ^ Ortaylı, İlber (2017). Türkiye'nin yakın tarihi. 27. baskı. Cağaloğlu, İstanbul: Timaş. s. 119. ISBN 978-605-114-316-3. OCLC 703454414. 
Siyasi görevi
Önce gelen:
İbrahim Ethem Menderes
Türkiye İçişleri Bakanı
12 Ekim 1956 - 27 Mayıs 1960
Sonra gelen:
Muharrem İhsan Kızıloğlu
Önce gelen:
İbrahim Ethem Menderes
Türkiye İçişleri Bakanı
17 Mayıs 1954 - 10 Eylül 1955
Sonra gelen:
İbrahim Ethem Menderes

İlgili Araştırma Makaleleri

27 Mayıs, Miladi takvime göre yılın 147. günüdür. Yıl sonuna kadar kalan 218 gün vardır.

<span class="mw-page-title-main">Adnan Menderes</span> 9. Türkiye başbakanı

Ali Adnan Menderes, Türk siyasetçi. 1950-60 yılları arasında Türkiye Cumhuriyeti Başbakanlığı görevinde bulundu. Ayrıca, aynı tarihler arasında kurucuları arasında yer aldığı Demokrat Parti (DP) Genel Başkanlığını yürüttü. Menderes, Türkiye siyasi tarihinde idam edilen ilk ve tek Türkiye Cumhuriyeti başbakanı olarak tarihe geçti. 1990'da Türkiye Büyük Millet Meclisi çıkardığı yasayla, Menderes ve onunla beraber idam edilen Maliye Bakanı Hasan Polatkan ve Dışişleri Bakanı Fatin Rüştü Zorlu'ya itibarlarını iade etmiştir.

<span class="mw-page-title-main">27 Mayıs Darbesi</span> Demokrat Parti hükûmetinin artan otoriterleşmesine karşı yapılan askerî darbe

27 Mayıs Darbesi, 27 Mayıs 1960 tarihinde yapılan ve Türkiye Cumhuriyeti tarihinde gerçekleşmiş ilk askerî darbe. Ayrıca 27 Mayıs Askerî Müdahalesi, 27 Mayıs İhtilali veya 27 Mayıs Devrimi olarak da anılır. Darbe emir komuta zinciri içinde yapılmamıştır, 37 düşük rütbeli subayın planları ile Tümgeneral Cemal Madanoğlu'nun komutanlığında icra edilmiştir. Kritik mevziler bu subayların ellerindeki asker ve silahlarla önce ordudaki Komuta Kademesinin etkisiz hâle getirilmesi ile ele geçirilmiştir. Cumhurbaşkanı Celal Bayar, Başbakan Adnan Menderes ve bazı hükûmet üyeleri tutuklanmıştır. 235 general ve 3.500 civarında subay emekliye sevk edilmiş, üniversitede bulunan 147 öğretim görevlisi görevden alınmış ve bazı üniversiteler kapatılmıştır. Bununla beraber 520 savcı ve yargıç görevden alınmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Hayrettin Erkmen</span> Türk siyasetçi

Hayrettin Erkmen, Türk siyasetçi.

<span class="mw-page-title-main">Yassıada Yargılamaları</span> 1960 darbesinden sonraki mahkeme süreci

Yassıada Yargılamaları, 27 Mayıs 1960 Darbesi'nden sonra iktidardan uzaklaştırılan Demokrat Parti yönetiminin, darbeyi gerçekleştiren cunta tarafından kurulan özel bir mahkemede yargılandığı davalar dizisi. Yargılamalar Demokrasi ve Özgürlük Adası 'nda yapıldığı için bu isimle anılırlar. İki eski bakan ve bir başbakanın idam edilmesiyle sonuçlanan yargılamalar, Türk siyasi hayatında çok önemli bir yere sahiptir ve bu konudaki tartışmalar günümüzde de sürmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Etem Menderes</span> Türk siyasetçi

İbrahim Etem Menderes, Türk siyasetçi, eski Türkiye İçişleri Bakanı, Menderes inşaat şirketinin kurucusu.

Münif İslamoğlu, Türk siyasetçidir.

<span class="mw-page-title-main">Celal Ertuğ</span> Türk siyasetçi

Celal Ertuğ, Türk siyasetçi.

Hasan Şemi Ergin, Türk siyasetçidir.

<span class="mw-page-title-main">Faik Öztrak (1882 doğumlu siyasetçi)</span> Türk siyasetçi

M. Faik Öztırak, Türk siyasetçi, eski Türkiye İçişleri Bakanı.

<span class="mw-page-title-main">Mustafa Gülcügil</span>

Mustafa Gülcügil, Türk siyasetçi, eski Türkiye İçişleri Bakanı.

Nuri Kemal Bayar, Türk siyasetçidir.

Ahmet Kınık, Türk bürokrat ve siyasetçi.

Makbule Dıblan, Türk siyasetçidir.

Aziz Köksal, Türk siyasetçi.

Sait Sina Yücesoy -, Türk siyasetçidir.

Mustafa Süreyya Endik, -, Türk siyasetçidir.

<span class="mw-page-title-main">Hasan Numanoğlu</span>

Dr.Hasan Fehmi Numanoğlu, -, Türk siyasetçi.

Adnan Menderes, 27 Mayıs Darbesi sonrası Başbakanlık görevinden alındı ve Yüce Divanda yargılandı. Mahkemede suçlu bulunan 62 yaşındaki Menderes, İmralı Cezaevi'ne nakledilerek 17 Eylül 1961, Pazar günü asılarak idam edildi.

Bu sayfada 1960 yılında Türkiye'de görevdeki siyasi kurumlar ve kişiler, yaşanan olaylar, doğan ve ölen kişiler yer alır.