İçeriğe atla

Namrunlu Oshin

Victor Langlois tarafından yapılan Namrun Kalesi'nin 19. yüzyıla ait bir çizimi

Namrunlu Oshin (Ōšin) veya Lampronlu Oshin (ErmeniceՕշին Լամբրոնացի, romanize: Oshin Lambronatsi) Ermeni bir nakharardır. Tarihi kaynaklara göre, 1070'lerin başında Gence (günümüz Azerbaycan'ı) kenti yakınlarındaki bir kaleden ailesiyle birlikte gelerek Kilikya'ya yerleşen, 12. ve 13. yüzyıllarda Kilikya Ermeni Krallığı'nı yöneten Lampron Hanedanı'nı kurmuştur.

Rus soybilimci ve tarihçi Cyril Toumanoff'a göre Oshin, Kamsarakanların bir kolu olan Pahlavuni klanının bir üyesiydi.[1] Bizanslıların kendisini Selçuklu Türklerinin ilerleyişine karşı koruyamamasından hayal kırıklığına uğrayan Oshin, 1072 yılında Gence yakınlarındaki kalesinden batıya, Kilikya'ya göç etti.[2] 12. yüzyıl tarihçisi Ani'li Samuel, Oshin'in ata topraklarından ayrılışı hakkında şöyle yazmıştır: '...kardeşi Halgam, eşi ve diğer soylularla birlikte. Servetini ve aziz havari Petrus'un parmağını yanına alarak Kilikya'ya girdi ve Tarsus'a doğru Toros Dağları'nın eteğindeki Lampron Kalesi'ni Müslümanlardan ele geçirdi.'[3] Akrabası Ablgharib Artsruni, Bizans İmparatoru Konstantin IX Monomachos adına Toroslar ve Mopsuestia'yı yönetiyordu.[4] Batı Kilikya'daki iki kaleyi, Tarsus yakınlarındaki Kilikya Kapıları civarında bulunan Lampron (Namrun) ve Barbaron'u Oshin'e devretti.[5] Ani'li Samuel, Oshin'in Namrun Kalesi'ni Müslümanlardan ele geçirdiğini ima ederken, Hethumidlere yakın diğer Ermeni yazarlar, Oshin'in yalnızca daha sonra Namrun kalesini kendisine bırakan Ablgharib'in sadık bir reisi olduğunu ifade ederler. Ermeni tarihçi ve keşiş Edessalı Matthew ve Kilikya'da diplomat, yargıç ve askeri subay olarak görev yapan, Ermenistan silahlı kuvvetlerinin başkomutanı Sparapet Sempad sadece laf arasında Oshin'den bahsederler.[5] Bizans İmparatoru, Ermenilerin kendisi ile işgalci Selçuklular arasında tampon görevi görmesinden memnundu ve Oshin'e, Toroslar'da yerleşik diğer iki Ermeni lider olan I. Ruben ve Kogh Vasil ile birlikte, tümüne sebastos imparatorluk unvanını vererek konumlarını onayladı.[2]

Oshin, Steven Runciman gibi tarihçiler tarafından,[2] Anna Komnena'nın Alexiad adlı eserinde[6] anlatılan general Mikhail Aspietes ile özdeşleştirilmiştir. Ayrıca, Norman papaz ve yazar Ralph of Caen'in (Gesta Tancredi'de) ve Albertus Aquensis'in[5] bahsettiği Ursinus[7] ile de ilişkilendirilmiştir. Tarihçi Joseph Laurent, Revue des Études Arméniennes dergisinde yayımlanan 'Arméniens de Cilicie: Aspiétès, Oschin, Ursinus' adlı makalesinde Ursinus, Aspietes ve Oshin'in farklı kişiler olduğunu savunur. Ancak Christopher Macevitt, Ursinus ve Oshin arasındaki bağlantıları ikna edici ve güçlü bulur.[8] Eylül 1097'de, Boulogne'lu Baldwin, kısa süre önce ele geçirilmiş olan Tarsus'u Tancred'den aldığında, Oshin/Ursinus, Tancred'e elçiler göndererek Mamistra'ya saldırmasını tavsiye etti. Böylece Oshin, Baldwin veya Tancred'den herhangi birini destekleyebilecek bir konumdaydı. Haçlılar Antakya'ya doğru ilerlediklerinde ise Oshin, onların Kilikya'dan ayrılmasını isteyerek, kendilerine erzak sağladı.[8]

Çocukları

Tarsus valisi Ablgharib Artsruni'nin kızlarından biriyle evlendi ve çocukları oldu.:

  • II. Hethum († 1143), Lampron lordu
    • II. Oshin (1125 † 1170), Lampron lordu
    • Smbat († 1153), Baberon lordu
      • Vasak († 1199'dan sonra), Baberon lordu
        • Konstantin (1180 † 1263), Baberon lordu

Kaynakça

  1. ^ Toumanoff, Cyril. "KAMSARAKAN". Encyclopædia Iranica. 17 Mayıs 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ekim 2008. 
  2. ^ a b c Robinson, Francis; P. C. Hughes (1969). "Lampron: Castle of Armenian Cilicia". Anatolian Studies. British Institute at Ankara. 19: 183-207. doi:10.2307/3642624. 
  3. ^ Macevitt, 57
  4. ^ Kurkjian, 214
  5. ^ a b c The later Crusades, 633
  6. ^ Sewter, 372
  7. ^ Edouard Dulaurier was the first to identify Ursinus with Oshin. Macevitt, 57
  8. ^ a b Macevitt, 195

Başvuru kaynakları

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Tarsus</span> Mersinin ilçesi

Tarsus, Mersin ilinin en doğusundaki ilçesidir. İlçe doğuda Adana, batıda Mersin merkez, kuzeyde Pozantı ve Çamlıyayla, güneyde Akdeniz ile çevrilidir. Tarihte en yaygın Kilikya olarak anılan bölgede bulunan ilçenin Hitit Uygarlığı başta olmak üzere köklü bir uygarlık geçmişi vardır. Hititler döneminde Tarsus, Kizzuvatna eyaletinin bir kentiydi.

Harran Muharebesi, 7 Mayıs 1104 tarihinde Selçuklu emirleri ile Haçlı devletleri Antakya Prensliği ve Urfa Kontluğu arasında 12. yüzyılda Harran'in hemen güneyinde Rakka'da yapılan bir muharebe. Birinci Haçlı seferi sonucunda yeni kurulan iki Haçlı devletine karşı yapılan ilk büyük muharebedir ve Haçlı orduları büyük bir yenilgiye uğratılmıştır. İki önemli Haçlı komutanı da Selçuklu Hanedanına esir düşmüştür.

<span class="mw-page-title-main">I. Manuil</span> Bizans İmparatoru

I. Manuil Komninos, 1143-1180 yılları arasında tahtta kalan Bizans imparatorudur.

<span class="mw-page-title-main">II. İoannis</span> Bizans imparatoru (1118-1143)

II. İoannis Komninos ya da Comnenus 1118 ile 1143 yılları arasında Bizans imparatoru. Ayrıca "İyi İoannis" veya "Güzel İoannis" (Kaloïōannēs) olarak da bilinir, imparator I. Aleksios ile İrini Dukena'nın en büyük erkek çocuğu ve Komninos Restorasyonu boyunca hüküm süren ikinci imparatordur. İoannis, yarım yüzyıl önce Malazgirt Meydan Muharebesi'nden sonra imparatorluğunun uğradığı zararı telafi etmeye kararlı, dindar ve kendini adamış bir hükümdardı.

<span class="mw-page-title-main">Anna Komnini</span> Anna Komnini

Anna Komnini, genellikle Latin alfabesi ile Anna Comnena olarak yazılır, Bizanslı prenses, âlim, hekim, hastane yöneticisi ve tarihçi. Bizans imparatoru I. Aleksios ile karısı İrini Dukena'nın kızıdır. Babasının hükümdarlığını anlatan ve babası hakkında bir prenses tarafından yazılmış tek kitap olan Aleksiad'ı yazmıştır.

<span class="mw-page-title-main">I. Levon</span>

II. Leo, ayrıca II. Leon, II. Levon ya da II. Levon, Onuncu Kilikya Ermeni Lordu ya da "Dağların Lordu" ve ilk Kilikya Ermeni kralı ya da I. Levon.

<span class="mw-page-title-main">III. Boemondo</span>

Antakyalı III. Boemondo, 1163 yılından ölümüne kadar Antakya Prensliği prensi. Konstans ile ilk kocası Raymond de Poitiers çiftinin oğludur.

<span class="mw-page-title-main">II. Levon</span>

II. Levon ya da Leon II, 1269/1270 yılından 1289 yılına kadar Kilikya Ermeni Krallığı Kralı. Kral I. Hethum ile Kraliçe Zabel çiftinin oğludur. Hethumid Hanedanı üyesidir.

<span class="mw-page-title-main">Hethumid Hanedanı</span>

Hethumid Hanedanı, Ayrıca Lampron Ailesi olarak da bilinir, 1226 yılından 1373 yılına kadar Kilikya Ermeni Krallığı yönetmişlerdir. Ruben Hanedanı üyesi ve Kilikya Ermeni Prensliğini Krallık yapıp ilk Kral olarak tac giyen I. Levon'un ölümü ile tacın yasal varisi olan kızı İsabella ile evlenen, Hethum ile başlayıp, çiftin oğlu II. Levon ile devam etmiş Ermeni hanedanıdır.

Manuil Vutumitis, I. Aleksios Komnenos'un dönemi öne çıkan Bizanslı generali ve diplomatıdır. İmparatorun en çok güvendiği yardımcısıdır. Selçuklu Hanedanından İznik'in alındığı Kuşatmada ve Kilikya'nın yeniden fethinde yer almış ve Birinci Haçlı Seferi'nde yer alın Haçlı Prenslerine giden birçok misyonda İmparatorluk elçisi olarak katılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Kilikya</span> Anadoluda Toros dağlarıyla çevrili alanı kapsayan antik bölge

Kilikya, Anadolu'nun Alanya'dan başlayıp, doğuda Kinet Höyük'te son bulan, kuzeyden de Toros dağlarıyla çevrili alanı kapsayan antik bölgedir.

<span class="mw-page-title-main">Gregorios Pakurianos</span> Bizanslı general

Gregorios Pakourianos, Grigol Bakurianis-dze; Yunanca: Γρηγόριος Πακουριανός; Ermenice: Գրիգոր Բակուրյան, Grigor Bakurian; Bulgarca: Григорий Бакуриани;

Devol Antlaşması, Birinci Haçlı Seferi'nin ardından Antakya Prensi I. Boemondo ile Bizans İmparatoru I. Aleksios arasında 1108'de imzalanan antlaşmadır. Antlaşma, günümüzde Devol olarak bilinen Bizans kalesi Diabolis'te imzalandığından ötürü bu adla anılmaktadır. Antlaşma, Antakya Prensliği'ni Bizans İmparatorluğu'nun vasal devleti yapmaya yöneliktir.

<span class="mw-page-title-main">Gözne Kalesi</span> Toros ilçesinde bir kale

Gözne Kalesi Mersin ilinde bir kale örenidir.

<span class="mw-page-title-main">I. Joselin</span> Urfa kontu

Joselin de Courtenay, 1119 ile 1131 yılları arasında Celile Prensi ve Tilbaşar Lordu, 1119 ile 1131 yılları arasında Urfa Kontu. Gücünün zirvesinde Urfa Kontluğu'nu yönetti. Savaş gücü sayesinde büyük ve dengesiz sınırları korudu.

<span class="mw-page-title-main">Antakya Halefiyet Savaşı</span>

Antakya Halefiyet Savaşı olarak da bilinen Antiochene Veraset Savaşı, 1201 ve 1219 yılları arasında Suriye'nin kuzeyinde, Antakyalı III. Boemondo ile tartışmalı halefi arasında gerçekleşen bir dizi silahlı çatışmadır. Antakya Prensliği, 12. yüzyılın son on yıllarında bölgedeki önde gelen Hristiyan gücüydü; ancak Ermeni Kilikya üstünlüğüne meydan okudu. Suriye'deki önemli bir kale olan Bakras'ın Kilikyalı I. Levon tarafından ele geçirilmesi, 1190'ların başlarında uzun süreli bir çatışma meydana getirmişti. Levon, Antakya'yı ele geçirmeye çalıştı; ancak Yunan ve Latin kentlileri bir komün kurdular ve Ermeni askerlerinin şehri işgal etmesini engellediler. III. Boemondo'nun en büyük oğlu Raymond, 1197'de arkasında Raymond-Roupen adında bir bebek oğlu bırakarak öldü. Çocuğun annesi, Ermenistanlı Alice, I. Levon'un yeğeni ve varsayımsal varisiydi. III. Boemondo ve Antakya soyluları, Raymond-Roupen'in Antakya'daki büyükbabasının yerini alma hakkını doğruladılar; ancak komün III. Boeemondo'nun küçük oğlu, Trablus kontu Boemondo'yu tercih etti.

<span class="mw-page-title-main">I. Levon (Ermenistan prensi)</span> Ermenistan prensi

I. Leo, ayrıca I. Levon ya da I. Leon, beşinci Kilikya Ermeni Lordudur ya da “Dağların Lordu” (1129/1130-1137).

<span class="mw-page-title-main">Namrun Kalesi</span> Çamlıyaylada bir Kale

Namrun Kalesi, Türkiye'nin Mersin şehrine bağlı Çamlıyayla ilçesinde yer alan bir kaledir. Genel özellikleri daha eski tarihleri işaret ettiği için, Asurluların "İllubru" adlı kalesi olduğu da söylenir. Orta Çağ'da Kilikya Ermeni Krallığı'nın bir parçası iken, kale Lampron adıyla biliniyordu ve Ermeni Hethumid prenslerinin atalarının ikamet yeriydi. Toros Dağları'nda yer alan kale, Tarsus ve Gülek Boğazı'na geçiş yapar.

Ablgharib Artsruni, Bizans İmparatorluğu'nda Kilikya valisi olarak hüküm sürmüş bir Ermeni prensi, magistros ve devlet adamıdır.

<span class="mw-page-title-main">Victor Langlois</span> Fransız Doğu bilimci (1829 – 1869)

Victor Langlois, Orta Çağ araştırmalarında uzmanlaşmış bir Fransız tarihçi, arkeolog, profesör, nümismatist ve oryantalisttir. Langlois, özellikle Ermeni tarihi ve kültürü üzerine yaptığı çalışmalarla tanınmıştır. Ermeni tarihi hakkında otuzdan fazla kitap yazmıştır.