İçeriğe atla

Naki İsanbet

1980

Naki İsanbet (Tatarca Näqi İsänbät; Rusça; Naki Isanbet, İngilizce; Nakie Isanbet)(1899-1992) Tatar yazar, ansiklopedist, şair, oyun yazarı, çocuk kitapları yazarı, folklor uzmanı ve filolog. Tanımlayıcı ve anlatımsal Tatar sözlüklerini toplama ve derleme çalışmaları ile bilinir.

Näqi Siracetdin ulı Zakirov adıyla Başkurdistanda doğdu. Köy medresesi ile başlayan eğitimi Ufa şehrinde (Başkurdistan ) "Husania" medresesinde devam etti. 15 yaşında ünlü Kazan medresesi olan Möxämmädiä'nın öğrencisi olarak eserlerini dergilerde yayınlamaya başladı.

Bu sırada kelimelere ve dile olan ilgisi artmaya başladı. İsanbet hayatı boyunca insanoğlunun sanatına ve anadiline olan mutlak sevgisini korudu.

Söylemleri bazı halk türkülerinin temelini oluşturdu: Sarma su, Akordeon, Sen pipo çalıyordun . Oyunları (Nasreddin Hoca, Zifa, Evrak Çantası, Musa Celil, Kaçaklar) her zaman Tatar tiyatrolarının repertuvarlarında yer aldı.

Folklor türü de dahil olmak üzere çocuklar için de kitaplar yazdı. Oluşturduğu üç ciltlik Tatar ulusal atasözleri eseri Abdullah Tukay Devlet Ödülü'ne layık görüldü.

Naki İsanbet, ilk kez 1940'ta yayınlanan İdegay isimli destanda Tatar halkının kahramanlık destanını yazdı. Eserin özet metninde yaratıcı restorasyon ilkesini kullandı. Destanın yeni ve sade versiyonunu da hazırladı ancak savaş ve sonrasında gelen otorite yasakları yayınlanmasını engelledi. Eser yazara refere edilmeksizin 1980'lerin sonunda ancak yayınlandı.

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Mustafa Adil Özder</span>

Mustafa Adil Özder, Türk folklor araştırmacısı, yazar ve şair.

<span class="mw-page-title-main">Ergenekon Destanı</span> Moğol ve Türk destanı

Ergenekon Efsanesi veya Ergenekon Destanı; kaynaklara göre Göktürklerin yeniden doğuşuna ilişkin hikâye.

<span class="mw-page-title-main">Fakir Baykurt</span> Toplumcu gerçekçi Türk yazar

Fakir Baykurt, Türk yazar ve sendikacı.

<span class="mw-page-title-main">Herman Melville</span> Amerikalı yazar (1819 – 1891)

Herman Melville, Amerikalı yazardır.

<span class="mw-page-title-main">Selim İleri</span> Türk yazar, senarist, eleştirmen

Ali Selim İleri, Türk yazar, senarist, eleştirmen.

<span class="mw-page-title-main">Orhan Şaik Gökyay</span> Türk edebiyat tarihi ve dil araştırmacısı, şair, öğretmen (1902 - 1994)

Orhan Şaik Gökyay, Türk edebiyat tarihi ve dil araştırmacısı, şair, öğretmen.

Destanların nazım şekli ve türünü, hem Halk Edebiyatı hem de Âşık Edebiyatı bünyesinde bulmak mümkündür.

Naki Tezel, Türk yazar ve halk bilimcisi.

<span class="mw-page-title-main">Digenis Akritas</span>

Digenis Akritis, Yunan folklorunda Διγενῆς Ἀκρίτας, Türk Folklorunda ise Battal Gazi olarak bilinir, Akritik şarkıların en ünlüsüdür.

<span class="mw-page-title-main">Tracy Hickman</span> Amerikalı yazar ve oyun tasarımcısı

Tracy Raye Hickman, fantezi romanı yazarıdır. Margaret Weis ile beraber yazdıkları Ejderha Mızrağı Destanı ile tanınmaktadır.

Efdalzade Hamîdüddin Efendi, Osmanlı şeyhülislamı.

Zeynep Abdullah kızı Biişeva, Sovyet Başkurt şair, romancı, oyun yazarı.

<span class="mw-page-title-main">Ali el-Hadî</span> On İki İmamın onuncusu

Ali el-Hadî veya Ali Naki, On İki İmam'ın onuncusu, 9. İmam Muhammed el-Cevâd'ın oğlu.

<span class="mw-page-title-main">Heciyê Cindî</span>

Heciyê Cindî veya Hajiye Jndi, Sovyet Kürdü yazar, araştırmacı ve filologdur.

<span class="mw-page-title-main">Kayyum Nasırî</span>

Kayyum Nasırî veya tam adıyla Abdülkayyum Abdünnasır oğlu Nasırov, Tatar dil bilgini, öğretmen ve yazar. Ceditçilik hareketinin önemli temsilcilerinden ve Tatar milliyetçilerindendir.

<span class="mw-page-title-main">Ali Asgar Kemal</span>

Ali Asgar Kemal, Tatar yazar.

<span class="mw-page-title-main">Kırım Tatar folkloru</span>

Kırım Tatar folkloru Kırım Tatarlarının, milli kültürün ayrılmaz bir parçası olan söz sanatlarını, halk geleneklerini ve Kırım Tatar dilini içeren bir kavramdır.

Tatar edebiyatı, - Tatar halkının geleneklerinden köken alan edebi eserleri içeren kavram.

Gizzatullina-Volzhskaya, Sahibzhamal Gizzatullovna Tatar, Rus ve Sovyet aktris ve yönetmeni. TASSR'ın Onur ödülü sahibi Kadın Oyuncusu.

<span class="mw-page-title-main">Friedrich Reinhold Kreutzwald</span> Kalevipoegi yazması ve derlemesiyle tanınan Eston yazar (1803-1882)

Friedrich Reinhold Kreutzwald, ülke için ulusal edebiyatın babası olarak kabul edilen Estonyalı bir yazardı. Estonya ulusal destanı Kalevipoeg'in yazarıdır.