İçeriğe atla

Nahçıvan kaya işaretleri

Nahçıvan kaya işaretleri[1]

2016 yılında Culfa bölgesi Ərefse ve Milah köyleri arasında Ağsal denilen yerde kaya işaretleri bulundu.[2] İlk olarak Nahçıvan'da görülen bu işaretlerin benzerleri[3] Güney Azerbaycan ve Doğu Anadoluda yaygındır[4][5] Agsal'da üç kaya işareti bulundu. İşaretlerin her biri bir kayaya oyulmuştur. Bu işaretlerden biri bir dairedir. Bazı kısımlar bitkilerle kaplı olduğu için şu an iyi görünmüyor. Çapı 0, 65 metre genişliği 10 cm derinliği 5 cm dan oluşmaktadır. Kuzey tarafında 5 cm genişliğinde bir akıtma kanalı bulunmaktadır.[1] Diğer iki işaret daha iyi görünüyor. İkinci işaret ovaldir. Çapı 0, 50 cm olan bu işaretin batıda iki akıtma kanalı mevcuttur. Üçüncü işaret orak şeklindedir. Ana kaya yüzeyinden 10 cm derinlikte yer alan bu işaret, akıtma kanalının güney tarafında ve 20 cm genişliğindedir.[1] Kaya işaretlerinin akıma kanallarının ortak bir özelliği, vadiye doğru yönelmeleridir, bu da onların sıvı akışı için kullanıldığını gösterir.[1] Bazı mezarların yanında kaya işaretlerinin olması da bunların kültürel amaçla kullanıldığını göstermektedir. Türbelerin kaya işaretlerinin yanında yer alması ve bazı işaretlerin dilek deliği olarak kullanılması[3] da bu görüşü desteklemektedir. Günümüz köylülerinin ziyaret ettiği Ağsal kaya levhalarının çevresinde bir dilek ağacının olması ilginçtir.

Kaynakça

  1. ^ a b c d Urartuların Güney Kafkasya Politikası (PDF). Naxçıvan: "Əcəmi". 2021. s. 215. 12 Nisan 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 20 Ekim 2021. 
  2. ^ Bahşeliyev, E., Bahşeliyev, V. (2019). “Urartu Devleti’nin Güney Kafkasya Politikasında Nahçıvan’nın yeri”, AMİSOS, 4, 15-45.
  3. ^ a b Belli, O. (2010). Urartu Kaleleri’n deki Anıtsal Kaya işaretleri” - “Monumentale Felszeiehen im Bereich urartäischer Festungsanlagen”, Anadolu Araştırmaları, 11, 2010, p 84
  4. ^ Konyar, E. (2006). “An Ethno-Archaeological Approach to the ‘Monumental Rock Signs’ in Eastern Anatolia”, Colloquium Anatolicum, V, 113-126.
  5. ^ Konyar, E. (2008). “Urartu Coğrafyasında Anıtsal Kaya işaretleri: İşlevleri Üzerine Etno-Arkeolojik Bir Yaklaşım”, Muhibbe Darğa Armağanı. İstanbul, 311-320

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Süveyş Kanalı</span> Kızıldeniz ile Akdenizi birbirine bağlayan kanal

Süveyş Kanalı, Akdeniz'i Kızıldeniz'e bağlayan ve Mısır'ın Osmanlı idaresinde olduğu dönemde açılan kanal.

<span class="mw-page-title-main">Priene</span>

Priene, Aydın Söke'de Selçuk-Efes'e yaklaşık 100 km uzaklıkta kurulmuş bir İyon şehridir. Şehir Menderes nehrinin 10 km kuzeyindedir. Şehir kurulduğunda deniz kıyısındaydı. Menderesin alüvyonu nedeniyle şehir şimdi kilometrelerce kara içerisindedir.

<span class="mw-page-title-main">Urartular</span> Van Gölü civarında kurulmuş Demir Çağ krallığı

Urartular, başkenti Tuşpa (Van) olan tarihi krallık. Urartu Devleti en güçlü döneminde, günümüzdeki Doğu Anadolu Bölgesi, Kuzeybatı İran, Irak'ın küçük bir bölümü ile kuzeyde Aras Vadisi'ne egemendi.

<span class="mw-page-title-main">Kanlıdivane</span> Mersinin Erdemli ilçesinde yer alan antik kent

Kanlıdivane, günümüzde Mersin'in Erdemli ilçesinde yer alan antik kent. MÖ 3. yüzyılda kurulan ve MS 4. yüzyılda adı Neapolis olarak değişen kentin Elaiussa Sebaste'nin sur dışında yer alan uzantısı olduğu tahmin edilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Kemençe</span>

Kemençe, rebap, keman türü yaylı çalgılarla akraba olduğu düşünülen, bir yay yardımıyla çalınan üç telli geleneksel halk çalgısının adı olup, klasik kemençe ile karıştırılmasını önlemek amacıyla Karadeniz kemençesi olarak da adlandırılmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Manna Krallığı</span> Mannalar

Manna devleti, , Minni veya Manas — MÖ IX yüzyıldan MÖ VI yüzyıla kadar tarihi Azerbaycan topraklarında, günümüz Güney Azerbaycan'ın kuzeybatısında Urmiye Gölü'nün kıyısında kurulmuş eski bir devlettir. Manna, yazılı kaynaklarda bahsedilen ilk merkezi devlet olarak kabul edilir. Başkenti İzirtu şehridir. Manna devleti, eski geleneklere sahip bir bölgede, eski tarihin çok geniş bir döneminde ekonomik ve kültürel açıdan önde gelen bir bölgede ortaya çıkmıştı. Manna, MÖ III-II binyıllarda bu bölgede var olmuş Kuti, Lullubi, Turukki kabilelerinin ve diğer kabilelerin doğrudan mirasçısıydı. Manna devleti MÖ. 615-613 yılları arasında Medya Devleti'ne katılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Karaz kültürü</span>

Karaz Kültürü,Erken Tunç Çağı'na ait bir kültürdür. Sovyet arkeolog Boris Kuftin'in çalışmalarında ortaya konulan, Geç Kalkolitik Çağ ve Tunç Çağı boyunca Doğu Anadolu Bölgesi, Transkafkasya, Azerbaycan ve Kuzeybatı İran'ı içine alan bir yayılma gösteren kültürdür.

<span class="mw-page-title-main">Kayalıdere, Varto</span> Muş ilinin Varto ilçesine bağlı bir köy

Kayalıdere, Muş ilinin Varto ilçesine bağlı bir köydür.

Hurrice veya Mitannice, MÖ 3. ve 2. binyıllar arasında Anadolu ve Kuzey Mezopotamya'da hüküm süren Hurriler tarafından konuşulmuş bir dildir. Genellikle bu dili konuşanların Ermeni Dağlık Bölgesi'nden gelip MÖ 2. binyıl'ın başlarında güneydoğu Anadolu ve kuzey Mezopotamya'ya yayıldıklarına inanılmaktadır.

Genlik modülasyonunun bir türü. Bu yöntem ile televizyon yayıncılığında aynı yayın bandını daha çok sayıda yayıncının kullanabilmesi amaçlanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Antiohos Sarayı</span>

Antiohos Sarayı Konstantinopolis şehrinde bulunan 5. yüzyıl binası. Sarayın yapısı 1940 ve 1950'li yıllarda Hipodrom'a yakın yapılan kazılarda ortaya çıkarılmıştır, kalanların bazıları hala görülebilir durumdadır. 7. yüzyılda, sarayın bir parçası kiliseye çevrilmiştir. Bu bölüm kutsal emanet Hipodrom'un Azize Eufemia Emaneti olarak Palaiologus dönemi'ne kadar hizmet etmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Yeşil Cami (Bursa)</span> Bursa, Türkiyede bir cami

Yeşil Cami, Bursa'da ilk dönem Osmanlı mimarisinin önemli örnekleri arasında yer alan bir tarihi yapı.

Nevali Çori, Şanlıurfa ilinin Hilvan ilçesine bağlı Güluşağı mahallesinin hemen kuzeybatısında bulunan bir höyüktür. Höyük, Atatürk Baraj Gölü suları altında kalmadan önce Fırat'ın bir kolu olan Kantara Deresi'nin iki yanında yer almaktaydı. Dere höyüğü ikiye bölmüş durumdadır. Yerleşme, derenin doğu yakasında 90 X 40 metre boyutlarında, batı yakasında ise daha küçük bir alandır. Bu yerleşmelerden büyük olanı (doğu) Nevali Çori I, batı taraftaki ise Nevali Çori II olarak adlandırılmaktadır. Yerleşmenin arkeolojik olarak en önemli tabakaları, beş yapı katı olarak izlenen, Nevali Çori I olarak tanımlanan kesimdeki Çanak Çömleksiz Neolitik Çağ tabakalarıdır. Bu tabakalarda yürütülen kazı çalışmaları ve buluntular üzerinde yapılan analizler, Nevali Çori neolitik halkının esas olarak avcı - toplayıcı yaşam tarzını sürdürmekle birlikte, tarım ve hayvancılık yaptığını ortaya koymaktadır. Ortaya çıkarılan mimari kalıntılar ise Orta Fırat Havzası'nın Erken Neolitiği hakkında önemli bilgiler vermiştir. Özellikle, Göbekli Tepe, Urfa – Yeni Mahalle, Karahan, Sefer Tepe, Hamzan Tepe ve Taşlı Tepe gibi arkeolojik alanlarda benzerleri görülen T biçimli sütunların yer aldığı kült binası önemli bir keşif olmuştur.

Gre Virike Höyüğü, Şanlıurfa il merkezinin 75 km güneybatısında, Birecik ilçesinin 15 km güneyinde, Fırat'ın doğu kıyısında yer alan bir höyüktür. Höyük, 15 metre yükseklikte, 70 x 60 metre boyutlarındadır.

<span class="mw-page-title-main">Dicle Köprüsü</span> Diyarbakırda bir köprü

Dicle Köprüsü, Diyarbakır'ın Sur ilçesinde Dicle Nehri üzerinde yer alan tarihî bir köprüdür. On açıklığa sahip olduğu için yerel halkça On Gözlü Köprü olarak bilinirken eski Silvan yolu güzergâhında bulunduğundan bazı kaynaklarda ise Silvan Köprüsü olarak da geçer. Şehir merkezine 3 kilometre uzaklıkta olup Diyarbakır'dan gelerek Mardin'e devam eden, sonra doğuya doğru ayrılan tali yolun bağlantı yerinde, kentin merkezini Bağıvar beldesi ile civar köylere bağlayan noktada bulunmaktadır. Köprünün ilk yapım tarihi ile ilgili farklı türde görüşler vardır. Bu görüşlerden bazıları köprünün şimdiki yerinde, antik dönemde de bir köprü olduğunu öne sürer. Birkaç defa kısmen veya tamamen yıkılıp yeniden inşa edildiği düşünülen köprünün, yapım yılı olarak bilinen en yakın ve doğru tarih, köprü üzerinde yer alan kitabeden fark edilmektedir. Kitabeye göre Mervaniler döneminde 1065 yılında yaptırılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Alâeddin Camii (Niğde)</span>

Alâeddin Camii 1223 yılında Niğde'de yaptırılmış Selçuklu yapısıdır.

İnkaya Mağarası, İzmir ili, Güzelbahçe ilçesi, Yelki Mahallesi sınırlarında, Kocadağ'ın doğu yamacında bulunan mağaradır.

<span class="mw-page-title-main">Nahçıvan Tepe</span>

Nahçıvan tepe yerleşim yerinde, 2017 yılında Azerbaycan Ulusal Bilimler Akademisi Nahçıvan Şubesi ekibi Veli Bahşaliyev'in öncülüğünde kazıların başlatıldığı antik yerleşke.

<span class="mw-page-title-main">Ayanis Kalesi</span>

Ayanis Kalesi, Van iline 35 kilometre mesafedeki Ayanis Köyü’nün kuzeybatısında bir tepe üzerine kurulmuştur. Van Gölü doğusunda yer alan kale, 150 metre genişliğinde 400 metre uzunluğunda Doğu-batı doğrultusunda uzanan tepelikte imar edilmiştir. 250 metre Van Gölü'nden yüksekliktedir.

Kültepe, Azerbaycan'ın Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti'nin Babek Rayonu'nda yer alan ve Neolitik Çağ'dan beri yerleşim görmüş bir köy ve belediyedir. 1.859 nüfusa sahiptir.