İçeriğe atla

NATO'nun Yugoslavya'yı bombalamasının kronolojisi

24 Mart

F-117 27 Mart 1999

NATO kuvvetleri Yugoslavya'ya karşı hava harekâtı başlattı.

25 Mart

Yugoslavya, ABD, İngiltere, Almanya, Fransa ve Hollanda ile diplomatik ilişkileri kesti.

Romanya ve Bulgaristan'dan yapılan resmi açıklamalarda da NATO harekâtı desteklenirken, operasyonda fiili olarak yer alınmayacağı belirtildi.[1]

27 Mart

Aviano Üssü 28 Mart 1999

NATO, dördüncü dalga saldırısında Belgrad ve Priştine yakınlarında çok sayıda askeri hedefi vurdu.[1]

F-117 uçaklardan biri Budjanovci yakınlarında Sırp kuvvetleri tarafından omuzdan atılan çok basit sisteme sahip SA-3 tipi füzeyle vurularak düşürüldü.

31 Mart

Tomahawk 31 Mart 1999

1 Nisan

İbrahim Rugova Belgrad'da Miloşeviç ile bir görüşme yaptı ve NATO operasyonunun bir an önce durdurularak soruna görüşmeler yoluyla çözüm bulunmasını istedi.[2]

3 Nisan

NATO uçakları Novi Sad'daki Tuna nehri üzerinden geçen ikinci köprüyü de imha ettiler.[2]

5 Nisan

Aleksinaç

Aleksinaç kentinde 250 kiloluk bir NATO bombasının vurması sonucunda 17 kişi öldü.[3]

6 Nisan

Yugoslavya yönetimi Paskalya nedeniyle Kosova'da tek taraflı ateşkes ilan etti. ABD, İngiltere, İtalya, Almanya ve Fransa ateşkes ilanını, NATO'nun isteklerini karşılamadığı gerekçesiyle reddetti.[2]

9 Nisan

Priştine 2000

Priştine'de NATO'nun telefon santralını hedefleyen bombası yerleşim bölgesine düştü, ancak can kaybı yaşanmadı.[3]

12 Nisan

NATO pilotları Grdelica'da bir köprüyü geçmekte olan trene iki füze attı26 Mart 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. Sırp kaynaklara göre 14 kişi öldü, 16'nin yaralandı.[3]

13 Nisan

13 Nisan bombalanan Bačište

NATO Bačište otelini vurdu.

14 Nisan

14 Nisan 1999

NATO uçakları, Sırp askeri araçları diye Djacovica bölgesinde Arnavut bir göçmen konvoyunu vurdu26 Mart 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. 73 ölü, 33 kişinin de yaralandı.[2][3]

21 Nisan

NATO Ušće televizyon merkezini ve Slobodan Miloşeviç'in liderliğindeki Sırbistan Sosyalist Partisi'nin Belgrad'daki merkezini de vurdu.

22 Nisan

Crvena Zastava fabrikası 22 Nisan 1999

23 Nisan

Sırbistan Radyo Televizyonu
Sırp gazeteci anıtı

NATO Sırbistan Radyo Televizyonunu bombaladı. 16 gazeteci yaşamını yitirdi.

27 Nisan

Sırp kasabası Surdulica'ya isabet eden füze en az 20 kişinin ölümüne yol açtı. NATO, askeri barakaları vurmayı amaçlayan füzelerinden birinin hedefini şaşırdığını ve yerleşim bölgesine düştüğünü açıkladı.[4]

28 Nisan

Belgrad'ın güneyindeki ordu barakalırını vurduğunu sanan NATO uçakları bir yerleşim merkezini vurdu. Saldırıda en az 20 sivil öldü.[3]

NATO'nun bir füzesi Yugoslavya-Bulgaristan sınırında bir evi yanlışlıkla vurdu. Olayda yaralanan olmadı.[4]

29 Nisan

Ostružnica Köprüsü

1 Mayıs

NATO uçakları Priştine yakınlarındaki Lužane Köprüsü'nü vurduğu, köprü vurulurken üzerinden geçmekte olan otobüsteki yolcuların 47'sinin öldüğü, 16'sının da yaralandığı bildirildi.[4][5]

2 Mayıs

Yugoslavların elinde 32 günden beri esir olan üç Amerikan askeri serbest bırakıldı.[5]

Slobodan Miloşeviç'in Clinton'a gönderdiği mesajında, ikili görüşme yapmayı teklif ettiği ve NATO'ya da ayrıntıları basına açıklamayan dört öneri sunduğu belirtildi.

3 Mayıs

Theodore Roosevelt Uçak Gemisi 3 Mayıs 1999

Kosova'ya düzenlediği hava saldırısında bir yolcu otobüsünün vurulması sonucunda 20 kişinin yaşamını yitirdi, 47'nin de yaralandı.[5]

5 Mayıs

"Fransız Sınır Tanımayan Doktorlar" yardım kuruluşuna bağlı bir konvoy, Priştine'de bombalandı.

Arnavutluk'ta bir Amerikan AH-64 Apache saldırı helikopterinin eğitim uçuşu sırasında düştü, kazada 2 pilot öldü.[5]

6 Mayıs

Almanya'nın Bonn kentinde düzenlenen Gelişmiş Ülkeler (G-8) Zirvesi'nde, NATO'nun Yugoslavya'ya karşı düzenlediği operasyonlar görüşüldü.[5]

7 Mayıs

Niş'te pazar yerini ve bir hastanenin avlusunu vuran NATO uçakları 15 kişinin ölümüne yol açtılar.[3][5]

8 Mayıs

NATO'nun Yugoslavya'ya yönelik operasyonunda Belgrad'daki İtalyan ve Çin Halk Cumhuriyeti büyükelçilikleri vuruldu. Patlama sonucu hasara ugrayan İtalyan Büyükelçiliği çalışanlarına zarar gelmezken; 3 füzenin isabet ettiği ve yerle bir olan Çin Büyükelçiliği'nde 4 kişi öldü. Patlama sonucunda yangın çıkan binada 5'i ağır olmak üzere 20'den fazla kişinin de yaralandığı bildirildi.[3][5]

10 Mayıs

Yugoslav ordusu, bazı birliklerini Kosova'dan çekmeye başladı.

ABD Başkanı Bill Clinton, NATO füzelerinin Belgrad'daki Çin Büyükelçiliği'ni vurmasıyla ilgili olarak Çin Devlet Başkanı Jiang Zemin'e bir mesaj göndererek, büyükelçiliğin vurulmasının istemeden, yanlışlıkla yapıldığını ifade ettiğini belirtti.

12 Mayıs

Niş vuruldu. 14 sivil yaralandı.

13 Mayıs

Novi Sad Radyo Televizyonu vuruldu.

14 Mayıs

NATO, 87 Kosovalı'nın ölümü, 78'inin de yaralanmasıyla sonuçlanan saldırının sorumluluğunu üstlendi, ancak Korişa köyünün askeri bir hedef olduğunu bildirdi.[5]

15 Mayıs

Bor, Avrupa'nın en büyük bakır madeni vuruldu.

17 Mayıs

Bor vuruldu. 1 kişi hayatını kaybetti.[]

18 Mayıs

İbrahim Rugova, Javier Solana ve Wesley Clark ile Brüksel'deki NATO Genel Merkezi'nde bir araya geldi. Rugova, Sırp hedefleri "etkisiz" duruma getirilene kadar NATO'nun hava akınının sürdürülmesini isteyerek, "Kosova'da artık tek çözüm bağımsızlık olarak ortaya çıktı" dedi.[5]

19 Mayıs

Kosovo 1999

Kosova'daki Gnjilane vuruldu. 4 ölü, 16 yaralı.

20 Mayıs

Belgrat

NATO'nun hava operasyonları sürerken, Belgrag'daki bir hastanenin isabet alması sonucu 3 hasta ve 1 koruma görevlisinin öldüğü bildirildi.[3][5]

NATO hava saldırıları, Belgrad'daki İsviçre, Libya ve İsrail diplomatik misyonlarında hasara neden oldu.[4]

21 Mayıs

NATO uçaklarının Yugoslavya'nın başkenti Belgrad'daki bir termik santrali bombalaması sonucunda 10 işçi yaralandı ve birçok kent karanlıkta kaldı.

22 Mayıs

Haşim Taçi'nin siyasi muhalifleri olan Kosova Kurtuluş Ordusu militanlarının kontrolü altında bulunan bir askeri kışlayı da "yanlışlıkla" vuruldu.[5]

24 Mayıs

Dragan Milunoviç adlı Sırp milletvekili NATO bombardımanında öldü. Ayrıca operasyonlarda su ve elektrik tesislerinin vuruldu, birçok kentin elektiriksiz ve susuz kaldığı.[5]

25 Mayıs

Kosova'nın Uroşevaç kentinde bir yerleşim biriminin vurulması sonucu 7 Arnavut ağır yaralandı. NATO uçakları ayrıca Belgrad'daki Sırbistan İçişleri Bakanlığı binasını da vurdu.[5]

26 Mayıs

Srem Mitroviçası 26 Mayıs 1999

30 Mayıs

Sirbistan'ın güneyindeki Varvarin bir köprünün vuruldu14 Ocak 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. 11 ölü ve 40 yaralı.

1 Haziran

NATO harekâtı sırasında, Sancak'taki Yenipazar kentinde 23 sivil öldürüldü.[6]

2 Haziran

Rusya'nın Kosova Özel Temsilcisi Viktor Çernomirdin ile AB temsilcisi ve Finlandiya Cumhurbaşkanı Martti Ahtisaari, Kosova krizine barışçı bir çözüm bulma çabaları çerçevesinde Belgrad'a giderek, Yugoslavya Devlet Başkanı Slobodan Miloşeviç ile görüştüler. Rusya ve AB temsilcileri Belgrad yönetimine uluslararası toplumun barış planını ilettiler.[6]

3 Haziran

Yugoslavya Parlamentosu, G-8 ülkeleri tarafından hazırlanan Kosova Barış Planı'nı kabul etti. Karar, Martti Ahtisaari ve Viktor Çernomırdin'in Belgrad'taki temaslarından sonra alındı.[6]

4 Haziran

Kosova Barış Planı'nın Yugoslavya Parlamentosu tarafından kabul edilmesinin ardından askeri yetkililerden oluşan NATO heyetinin Belgrad'a gideceği ve Sırpların Kosova'dan çekilmeye başlayana kadar operasyonun da sürdürüleceği bildirildi.

5 Haziran

NATO ve Yugoslav askeri yetkililerinin, Sırp güvenlik güçlerinin Kosova'dan geri çekilmesi ve NATO bombardımanının sona erdirilmesi konularını görüşmek üzere Makedonya-Kosova arasındaki Blaçe sınır kapısı yakınlarında bir araya geldikleri, ancak görüşmelerden bir sonuç alınamadığı belirtilirken, görüşmelerin devam edeceği bildirildi.[6]

7 Haziran

Kosova 1999

NATO ve Yugoslav askeri heyetleri arasında Sırp askerlerinin Kosova'dan çekilmesiyle ilgili yapılan görüşmelerin dün kesilmesinin ardından ittifak güçlerinin Yugoslavya'ya yönelik harekâtı yoğunlaştırarak sürdürecekleri bildirildi.

9 Haziran

NATO ve Yugoslavya askeri yetkilileri Sırplar'ın Kosova'dan çekilmelerine ilişkin yapılan görüşmelerde anlaştılar. Anlaşmanın NATO ve Yugoslavya yetkilileri tarafından imzalandığı açıklandı.

10 Haziran

NATO Genel Sekreteri Javier Solana düzenlediği basın toplantısında, NATO Avrupa Kuvvetleri Komutanı General Wesley Clark'a, NATO'nun Yugoslavya'ya karşı hava operasyonunu askıya alması yolunda talimat verdiğini söyledi.

BM Güvenlik Konseyi, Kosova'ya uluslararası askeri ve sivil birimlerin yerleştirilmesini onayladı.

Kaynakça

  1. ^ a b "MART 1999". 5 Aralık 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mart 2009. 
  2. ^ a b c d "NİSAN 1999". 5 Aralık 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mart 2009. 
  3. ^ a b c d e f g h NATO'nun falsoları[]
  4. ^ a b c d "Bombalar bazen aklını yitiriyor". 25 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mart 2009. 
  5. ^ a b c d e f g h i j k l m "MAYIS 1999". 5 Aralık 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mart 2009. 
  6. ^ a b c d "HAZİRAN 1999". 5 Aralık 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mart 2009. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Ibrahim Rugova</span>

Ibrahim Rugova, Kosova Cumhurbaşkanı. 2002 yılından görev başında ölümüne dek Kosova Cumhurbaşkanlığı ve Kosova'nın önde gelen siyasi partisi Kosova Demokratik Birliği'nin (LDK) başkanı. 1944'te o dönemde Yugoslavya'nın bir parçası olan Kosova bölgesinin Çerçi (Cerrcë) köyünde doğmuştur. Babası ve dedesi II. Dünya Savaşı'nın hemen akabinde, Nazi Almanyası işgal güçleri ile iş birliği yaptıkları gerekçesiyle kurşuna dizilmişlerdir. Üniversite öğrenimini Paris'te Sorbonne Üniversitesi'nde yapmıştır. 1990'da ihracına dek Yugoslav Komünist Partisi'nin üyesi olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Bosna Savaşı</span> Bosna Hersekte 3 yıl sürmüş askeri bir çatışma

Bosna Savaşı, 1992 ile 1995 yılları arasında Bosna-Hersek'te meydana gelen uluslararası bir silahlı çatışmaydı. Savaşın, genellikle daha önceki bir dizi şiddet olayını takiben 6 Nisan 1992'de başladığı kabul edilir. Savaş, 14 Aralık 1995'te Dayton Anlaşması'nın imzalanmasıyla sona erdi. Ana savaşan taraflar, sırasıyla Hırvatistan ve Sırbistan tarafından yönetilen ve sağlanan proto-devletler olan Bosna-Hersek Cumhuriyeti, Hersek-Bosna Hırvat Cumhuriyeti ve Sırp Cumhuriyeti güçleriydi.

<span class="mw-page-title-main">Slobodan Milošević</span> Sırbistanın ilk cumhurbaşkanı

Slobodan Milošević, Sırbistan ve Yugoslavya'nın eski devlet başkanıdır.

<span class="mw-page-title-main">Priştine</span> Kosovanın başkenti ve en büyük şehri

Priştine Kosova'nın başkenti ve en büyük şehri.

<span class="mw-page-title-main">Bosna-Hersek tarihi</span> Bosna-Hersek ülkesinin tarihi

Bosna-Hersek tarihi Bosna-Hersek'in tarih öncesi zamanlardan günümüze uzanan tarihini kapsar.

<span class="mw-page-title-main">Kosova Savaşı</span>

Kosova Savaşı veya 1998-1999 Kosova Savaşı, Yugoslavya Federal Cumhuriyeti ordusunun, bağımsızlık isteyen Kosova Kurtuluş Ordusu’na ve bu örgüt yanında yer alan milis güçlerine karşı yürüttüğü operasyon ve buna karşı NATO'nun başlattığı müdahaledir.

Kosova tarihi günümüzdeki bağımsız Kosova Cumhuriyeti’nin sınırları içinde kalan toprakların tarih öncesi dönemlerden günümüze kadar uzanan tarihini kapsar.

<span class="mw-page-title-main">Yugoslavya Federal Cumhuriyeti</span>

Yugoslavya Federal Cumhuriyeti Balkanlar’da yer alan, iki cumhuriyetten oluşan ve 1992-2003 yıllarında yaşamış olan bir devlettir. Ülke iç savaşta parçalanan Yugoslavya SFC'nin sınırları değişen devamı sayılabilir. 2003'te devletin resmi adı değişti ve Sırbistan-Karadağ adı alındı. Devletin bulunmuş olduğu alanda bugün Sırbistan, Karadağ ve Kosovatanınma süreci bulunur.

<span class="mw-page-title-main">Kararlı Güç Harekâtı</span> Acil Mukabele Gücü ile NATOnun Sırp Cumhuriyetine karşı yürüttüğü kapsamlı askeri operasyon

Deliberate Force Operasyonu veya Kararlı Güç Harekâtı, BM Acil Mukabele Gücü ile NATO'nun Sırp Cumhuriyeti'ne karşı yürüttüğü kapsamlı askerî operasyonudur. Bosna-Hersek topraklarını işgal eden Sırp askeri hedeflerine yönelik gerçekleşmiştir. Bombardımana gerekçe olarak Sırp askerlerinin Srebrenitsa katliamı ve Markale katliamları gibi Avrupa'nın II. Dünya Savaşı'ndan sonra gördüğü en büyük soykırım olayları gösterildi.

<span class="mw-page-title-main">Yugoslavya'nın dağılması</span>

Yugoslavya’nın dağılması, Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti'nin Josip Broz Tito'nun ölümünden sonra artan etnik çekişmeler, ekonomik bunalım ve Doğu Avrupa'daki değişiklikler nedeniyle 1980'lerin sonlarından 2000'li yıllara kadar yaklaşık 20 yıl süren kanlı bir süreç sonunda yedi ayrı egemen ülkeye bölünmesidir.

<span class="mw-page-title-main">Belgrad Taarruzu</span>

Belgrad Taarruzu ya da Belgrad Stratejik Taarruz Harekâtı, II. Dünya Savaşı sırasında Yugoslavya Cephesi'nde, Kızıl Ordu ve Yugoslav Partizanlar'la Wehrmacht arasında gerçekleşen muharebelerdir. Esas olarak Yugoslavya'nın başkenti Belgrad'a yönelik olan bu genel taarruz harekâtı, 14 Eylül - 24 Kasım 1944 tarihleri arasında devam etmiş ve sonunda Alman işgalindeki Yugoslavya bu işgalden çıkmıştır. Sovyet ve Yugoslav kuvvetleri ayrı ve yeterli eşgüdüm olmadan harekât yaptılar. Bu durum Alman birliklerinin Belgrad bölgesinden tahliyesi için fırsat yarattı.

<span class="mw-page-title-main">Srebrenitsa ve Jepa'nın düşmesi</span> Bosna Savaşında bir kuşatma

Srebrenica'nın düşmesi, 1991-1995 Yugoslavya İç Savaşı 'nın en dramatik olayıdır.

1983 Belgrad saldırısı, Türkiye'nin Belgrad Büyükelçiliği binası yakınlarında düzenlenen ve Büyükelçi Galip Balkar'ın ölümüyle sonuçlanan suikast.

<span class="mw-page-title-main">Sırbistan-Türkiye ilişkileri</span>

Bu madde, Sırbistan-Türkiye ve eskiden beri süregelen Türk-Sırp ilişkilerini içerir.

<span class="mw-page-title-main">Yugoslavya</span> Eski bir Balkan devleti

Yugoslavya, Balkanlar’ın batısında 20. yüzyılda, üç defa farklı yapı ve idari şekille kurulmuş olan bir devlet olmuştur. Bu ada sahip olan devlet, 1918-2003 yıllarında çeşitli idari yapılarda varlığını sürdürmüş bir Balkan devletidir.

<span class="mw-page-title-main">Yugoslav Savaşları</span> Eski Yugoslavya topraklarında meydana gelen bir dizi savaş ve etnik çatışmalar

Yugoslav Savaşları, 1991'den 2001'e kadar Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti'nde meydana gelen bir dizi ayrı ama birbiriyle ilişkili etnik çatışmalar, bağımsızlık savaşları ve isyanlardı. 1991, daha önce Yugoslavya'yı oluşturan cumhuriyetler olarak bilinen altı tarafla eşleşen altı bağımsız ülkeye ayrıldı: Slovenya, Hırvatistan, Bosna-Hersek, Karadağ, Sırbistan ve Kuzey Makedonya. Yugoslavya'yı oluşturan cumhuriyetler, yeni ülkelerdeki etnik azınlıklar arasında savaşları körükleyen çözülmemiş gerilimler nedeniyle bağımsızlıklarını ilan ettiler. Çatışmaların çoğu, yeni devletlerin tam uluslararası tanınmasını içeren barış anlaşmalarıyla sona ermiş olsa da, çok sayıda ölüme ve bölgede ciddi ekonomik hasara neden oldu.

1981 Kosova protestoları, Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti'ne bağlı özerk cumhuriyet olan Kosova Özerk Sosyalist Bölgesi'nin başkenti Priştine'de 11 Mart 1981 tarihinde başlayan ve 3 Nisan 1981'e kadar devam eden protestolar dizisi. Mitroviça'da da olayların patlak vermesi üzerine Yugoslavya predizyumu, olağanüstü hâl ilan etmiş ve birçok kişi ölmüştür.

<span class="mw-page-title-main">Rrahman Morina</span>

Rrahman Morina, Yugoslav komünist politikacı, Kosova Komünistler Ligi'nin 27 Ocak 1989 - 12 Ekim 1990 tarihleri arasında görev yapan son parti genel sekreteridir. Kosova Arnavutu olan Morina Arnavutluk ve Kosova'nın Birleşmesina karşı çıkan sıkı bir Arnavut ayrılıkçılığı karşıtı idi.

<span class="mw-page-title-main">Galip Balkar</span> Türk diplomat

Ahmet Galip Balkar, Türk diplomattır. Türkiye'nin Belgrad Büyükelçisi olarak görev yaptığı sırada ESAK tarafından düzenlenen suikast sonucunda öldü.

<span class="mw-page-title-main">Fehmi Agani</span>

Fehmi Agani, 1990'larda Kosova Demokratik Birliği'nin (LDK) önde gelen düşünürü ve siyasi stratejisti olarak kabul edilen bir sosyolog ve politikacıydı. 1998-1999 Kosova Savaşı öncesinde uluslararası müzakerelerde LDK'yi temsil etti, ancak savaş sırasında siyasi tutumları nedeniyle Sırp askerleri tarafından öldürüldü.