İçeriğe atla

N-Metilfenetilamin

N-Metilfenetilamin
N-Methyl-2-phenylethanamine
N-Methylphenethylamine
N-Methyl-β-phenethylamine
Tanımlayıcılar
CAS numarası
3D model (JSmol)
ChemSpider
ECHA InfoCard100.008.758 Bunu Vikiveri'de düzenleyin
CompTox Bilgi Panosu (EPA)
  • InChI=1/C9H13N/c1-10-8-7-9-5-3-2-4-6-9/h2-6,10H,7-8H2,1H3
  • N(CCc1ccccc1)C
Özellikler
Kimyasal formülH13N
Molekül kütlesi27,11 g mol−1
Görünüm Renksiz sıvı
Yoğunluk0.93 g/mL
Kaynama noktası203
Aksi belirtilmediği sürece madde verileri, Standart sıcaklık ve basınç koşullarında belirtilir (25 °C [77 °F], 100 kPa).

N-Metilfenetilamin (NMPEA) insanlarda bir iz amin olan fenetilaminden (PEA) türetilmiş, doğal olarak oluşan bir iz amin nöromodülatörüdür.[1] İnsan idrarında (<1 mg 24 saat) tespit edilir[2] ve pheniletanolamin N-metiltransferaz ile fenetilaminin substrat olarak kullanılmasından üretilir. PEA ve NMPEA alkoloiddir ve bir dizi farklı bitki türünde bulunur.[3] Bazı Akasya türleri, örn A. rigidula oldukça fazla NMPEA (~2300-5300 ppm) içerir.[4] NMPEA pek çok gıdada düşük konsantrasyonda (< 10 ppm) bulunur.[5]

NMPEA amfetamin'in bir pozisyonel izomeridir.[6]

Kimya

Görünüş olarak, NMPEA renksiz bir sıvıdır. NMPEA bir zayıf bazdır ve pKa = 10.14; pKb = 3.86 değerlerine sahiptir.[7] Erime noktası 162-164 °C olan hidroklorür tuzu oluşturur.[8]

NMPEA ticari olarak kullanılabilir olsa da, çeşitli yöntemlerle sentezlenebilir. Eski bir sentez metodu Carothers ve arkadaşları tarafından fenetilamin'in p-toluensulfonamid'ine dönüştürülmesini içerir, ardından metil iyodür kullanılarak N-metilasyon, sonra sülfonamid'in hidrolizi gerçekleşir. Daha yeni bir yöntemde, benzer ilke ile NMPEA'nın N-metil grubunun 14C ile radyo etiketlenmesi kullanılır, fenetilaminin trifloroasetamid'e dönüştürülmesi ile başlar. Önce N-metile edilip (bu özel durumda 14C etiketli metil iyodür kullanılır) amid hidrolize edilir.[9]

NMPEA sıçan beyin mitokondrisinde hem MAO-A (K)M = 58.8 mm) hem MAO-B (K)M = 2 mm) için substrattır.[10]

Farmakoloji

NMPEA, epinefrinin 1/350 katı güce sahip bir presördür.[11]

Ana bileşeni gibi PEA ve izomeri amfetamin gibi, NMPEA güçlü bir insan iz amin ilişkili reseptör 1 (hTAAR1) agonistidir.[12][13] Fenetilamin, amfetamin ve diğer sıçan metilfenetilaminleri ile kıyaslanabilir farmakodinamik ve toksikodinamik özelliklere sahiptir.

PEA gibi, NMPEA da ilk geçiş metabolizmasında monoamin oksidaz tarafından görece hızlı metabolize olur; her iki bileşik de tercihen MAO-B tarafından metabolize olur.

Zehirbilim

NMPEA'nın HCl tuzunun "en az öldürücü dozu (fare, i.p.)" 203 mg/kg'dır;[14] Aynı tuzun farelerde oral alımında LD50 değeri 685 mg/kg'dır.[15]

NMPEA'nın akut toksisite çalışmaları sonrası farelere intervenöz uygulamada LD50 = 90 mg/kg olarak bulunmuştur.[16]

Kaynakça

  1. ^ "Studies on lung N-methyltransferases, a pharmacological approach". Naunyn Schmiedebergs Arch. Pharmacol. 313 (3). Eylül 1980. ss. 263-8. doi:10.1007/bf00505743. PMID 7432557. 
  2. ^ G. P. Reynolds and D. O. Gray (1978) J. Chrom. B: Biomedical Applications 145 137–140.
  3. ^ T. A. Smith (1977). "Phenethylamine and related compounds in plants." Phytochemistry 16 9–18.
  4. ^ B. A. Clement, C. M. Goff and T. D. A. Forbes (1998) Phytochemistry 49 1377–1380.
  5. ^ G. B. Neurath et al. (1977) Fd. Cosmet. Toxicol. 15 275–282.
  6. ^ "Rat brain-uptake index for phenylethylamine and various monomethylated derivatives". Neurochem. Res. 38 (4). Nisan 2013. ss. 842-6. doi:10.1007/s11064-013-0988-1. PMID 23389662. 
  7. ^ W.H. Carothers, C. F. Bickford and G. J. Hurwitz (1927) J. Am. Chem. Soc. 49 2908–2914.
  8. ^ C. Z. Ding et al. (1993) J. Med. Chem. 36 1711–1715.
  9. ^ I. Osamu (1983) Eur. J. Nucl. Med. 8 385–388.
  10. ^ O. Suzuki, M. Oya and Y. Katsumata (1980) Biochem. Pharmacol. 29 2663–2667.
  11. ^ W. H. Hartung (1945) Ind. Eng. Chem. 37 126–137.
  12. ^ Broadley KJ (Mart 2010). "The vascular effects of trace amines and amphetamines". Pharmacol. Ther. 125 (3). ss. 363-375. doi:10.1016/j.pharmthera.2009.11.005. PMID 19948186. Fig. 2. Synthetic and metabolic pathways for endogenous and exogenously administered trace amines and sympathomimetic amines ...
    Trace amines are metabolized in the mammalian body via monoamine oxidase (MAO; EC 1.4.3.4) (Berry, 2004) (Fig. 2) ... It deaminates primary and secondary amines that are free in the neuronal cytoplasm but not those bound in storage vesicles of the sympathetic neurone ...
    Thus, MAO inhibitors potentiate the peripheral effects of indirectly acting sympathomimetic amines ... this potentiation occurs irrespective of whether the amine is a substrate for MAO. An α-methyl group on the side chain, as in amphetamine and ephedrine, renders the amine immune to deamination so that they are not metabolized in the gut. Similarly, β-PEA would not be deaminated in the gut as it is a selective substrate for MAO-B which is not found in the gut ...
    Brain levels of endogenous trace amines are several hundred-fold below those for the classical neurotransmitters noradrenaline, dopamine and serotonin but their rates of synthesis are equivalent to those of noradrenaline and dopamine and they have a very rapid turnover rate (Berry, 2004). Endogenous extracellular tissue levels of trace amines measured in the brain are in the low nanomolar range. These low concentrations arise because of their very short half-life ... 
  13. ^ "A renaissance in trace amines inspired by a novel GPCR family". Trends Pharmacol. Sci. 26 (5). Mayıs 2005. ss. 274-281. doi:10.1016/j.tips.2005.03.007. PMID 15860375. In addition to the main metabolic pathway, TAs can also be converted by nonspecific N-methyltransferase (NMT) [22] and phenylethanolamine N-methyltransferase (PNMT) [23] to the corresponding secondary amines (e.g. synephrine [14], N-methylphenylethylamine and N-methyltyramine [15]), which display similar activities on TAAR1 (TA1) as their primary amine precursors. 
  14. ^ A. M. Hjort (1934) J. Pharm. Exp. Ther. 52 101–112.
  15. ^ C. M. Suter and A. W. Weston (1941) J. Am. Chem. Soc. 63 602–605.
  16. ^ A. M. Lands and J. I. Grant (1952). "The vasopressor action and toxicity of cyclohexylethylamine derivatives." J. Pharmacol. Exp. Ther. 106 341–345.

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Amino asit</span> Proteinlerin temel yapı taşı

Amino asitler, proteinleri oluşturan temel yapı taşlarıdır.

<span class="mw-page-title-main">Gut</span>

Gut veya damla hastalığı,, ayırt edici özelliği tekrarlayan akut enflamatuvar artrit—kırmızı renkli, hassas, sıcak, eklem şişliği— olan bir tıbbi durumdur. En sık etkilenen bölge, ayak başparmağının tabanındaki tarak kemiği-parmak kemiği eklemidir. Bununla birlikte kireçlenme, böbrek taşı veya ürat nefropati şeklinde de var olabilir. Gutun sebebi kanda ürik asit düzeylerinin yükselmesidir. Ürik asit kristalleşir ve kristaller eklemlerde, tendonlarda ve çevre dokularda birikir.

<span class="mw-page-title-main">Metanol</span> basit alkol

Metanol ya da metil alkol (CH3OH ya da kısaca MeOH), en basit yapılı alkoldür. Geçmişte odunun damıtılması ile elde edildiğinden odun alkolü ya da odun ruhu denir. Günümüzde metanol, karbonmonoksit ile hidrojenin yüksek basınç altında yüksek sıcaklıklara maruz bırakılması ile üretilir. Renksiz, uçucu, hafif alkol kokulu, suyla tamamen karışan bir sıvıdır. Metanol, sıklıkla kullanılan iyi bir çözücü ve yakıttır.

<span class="mw-page-title-main">Louis Ignarro</span>

Louis J. Ignarro Amerikalı farmakolog. Nitrik oksitin etkileşimlerini gösteren çalışmasıyla Robert F. Furchgott ve Ferid Murad ile birlikte 1998 Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü'nü almıştır. 1985 yılından beri UCLA Tıp Fakültesi'nde farmakoloji profesörü olarak çalışmaktadır. Araştırmaları konusunda birçok makale yayınlamış olan Ignarro, kardiyovasküler bilimin ilerlemesine yaptığı katkılar nedeniyle 1998'de Amerikan Kalp Derneği'nin Temel Araştırma Ödülü'nü de almıştır. Aynı yıl ABD Ulusal Bilimler Akademisi'ne, bir sonraki yıl ise Amerikan Sanat ve Bilimler Akademisi'ne kabul edilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Dopamin</span> Hem hormon hem de nörotransmitter olarak işlev gören organik kimyasal

Dopamin, hücrelerde ve canlılarda önemli rol oynayan nöromodülatör bir moleküldür. Çoğu hayvanda ve bazı bitkilerde sentezlenir. Katekolamin ve feniletilamin familyasından olan bir organik bileşiktir. Beyin ve böbreklerde sentezlenen L-DOPA molekülünden bir adet karboksil grubunun çıkarılmasıyla sentezlenen bir amindir. Dopamin, merkezi sinir sisteminde nörotransmiter olarak görev yapar. Nörotransmitterler beynin belirli bölgelerinde sentezlenir, ancak sistemsel olarak birçok bölgeyi etkilerler. Beyin, biri ödül sisteminde önemli bir rol oynayan birkaç farklı dopamin yolağı içerir. Hafıza, hareket, motivasyon, ruh hali ve dikkat süresi dahil olmak üzere birçok vücut fonksiyonunda rol oynar. Genellikle yapılması durumunda sonucunda ödül beklenen eylemler ve aktiviteler, beyindeki dopamin seviyesini artırır. Birçok bağımlılık yapan ilaç dopamin seviyelerini arttırarak çalışır.

<span class="mw-page-title-main">Amfetamin</span> Merkezi sinir sistemi uyarıcısı

Amfetamin (alfa-metil-fenetilamin) narkolepsi ve dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu dahil çeşitli bozuklukların tedavisinde, kilo kontrolünde, iştah azaltıcı olarak kullanılan sentetik bir uyarıcıdır (stimülan). Özellikle DEHB tedavisinde ilaç olarak yaygın kullanımları sebebiyle rahatlıkla elde edilebilir. Bu sebeple yasa dışı olarak en sık kullanılan uyarıcı maddelerden biridir. Yan etki olarak şizofreni benzeri psikozlara neden olur. Yaklaşık 20 günlük kullanım sonunda tolerans gelişir. Zayıf olarak MAO enzimini de inhibe ettiğinden MAO inhibitörleri ve SSRI'lar ile beraber kullanılırsa serotonin sendromuna sebep olabilir. Bu durum siproheptadin ile tedavi edilebilir. DEHB tedavisinde kullanılan ticari ilaçlardan Dexedrine, Elvanse ve Adderall amfetamin içeren ilaçlar arasında sayılabilir.

<span class="mw-page-title-main">Magnezyum</span> atom numarası 12 olan kimyasal element

Magnezyum (Mg), gümüş beyazlığında bir metaldir ve genellikle alaşım maddesi olarak, yani başka metallerle karıştırılarak kullanılır. Kimyasal simgesi Mg, atom numarası 12; atom ağırlığı 24,312 olan bu element en hafif metallerden biridir ve bu özelliğiyle önem kazanmıştır. Toz halindeki magnezyum kolayca tutuşur ve parlak bir alevle yanar. Bu özelliği nedeniyle, elektrikli fotoğraf makinesi flaşları çıkmadan önce, magnezyum yakılarak flaşlı fotoğraflar çekilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Kolşisin</span> kimyasal bileşik

Kolşisin (colchicine) gut ve Behçet hastalığı'nın tedavisinde kullanılan bir ilaçtır. Gut hastalığında NSAID'lere veya steroidlere göre daha az tercih edilir. Kolşisin ayrıca perikardit ve ailevi Akdeniz ateşi tedavisinde kullanılır.

Monoamin oksidaz veya MAO, monoaminlerin oksidasyonunu katalizleyen enzimlerdir. Bu enzim Mary Bernheim tarafından ilk olarak karaciğer hücrelerinde tespit edilmiş ve "tyramine oxidase" olarak isimlendirilmiştir. Dopamin, norepinefrin ve serotonin gibi amin nörotransmitterlerini parçalar. Bu protein mitokondri dış zarında bulunur. Monoamin oxidaz A ya da MAOA geni tarafından sentezlenir. Monoamin oksidaz eksikliği Brunner sendromuna sebep olur.

<span class="mw-page-title-main">Michael Smith (kimyager)</span>

Michael Smith, CC, OBC Britanya asıllı Kanadalı biyokimyacı. Kary B. Mullis ile birlikte, 1993 yılında "DNA-bazlı kimya dahilindeki metotların gelişimine yaptıkları katkılar için" Nobel Kimya Ödülü'ne nail görülmüştür. Smith; "oligonükleotid-bazlı, bölgesel yönlendirilmiş mutagenezin tespiti ve bunun protein araştırmaları için geliştirilmesi için yaptığı önemli katkıları için" bu ödülü kazanırken, Smith ile beraber aynı yıl ödül alan Kary Mullis ise "polimeraz zincir tepkimesi (PCR) metodunu icat ettiği için" ödüle nail görülmüştür. Smith ödül gerekçesindeki konudaki ilk makalesini 1978 tarihinde yayımlamıştır.

<span class="mw-page-title-main">Skandiyum</span> periyodik tabloda kalsiyum ve titanyumun arasında yer alan ve atom numarası 21 olan elementtir

Skandiyum, periyodik tabloda kalsiyum ve titanyumun arasında yer alan ve atom numarası 21 olan elementtir. 1879 yılında İsveçli bilim insanı Lars Fredrik Nilson tarafından bulunmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Robert F. Furchgott</span> Amerikalı biyokimyager (1916 – 2009)

Robert Francis Furchgott, 1998 Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü sahibi Amerikalı biyokimyacı. Ödülü aynı yıl Louis Ignarro ve Ferid Murad ile paylaşmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Elias James Corey</span> Amerikalı kimyager

Elias James "E.J." Corey (12 Temmuz 1928) Amerikalı organik kimyacı. 1990 yılında "organik sentez üzerine geliştirdiği teori ve metodolojilerden dolayı Nobel Kimya Ödülü'nü kazanmıştır. Yaşayan en büyük kimyagerlerden biridir. Çok sayıda sentetik reaktifler, metodolojiler geliştirmiş ve organik sentez biliminin gelişmesine katkıda bulunmuştur.

<span class="mw-page-title-main">George H. Hitchings</span> 1988 yılında Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülü sahibi Amerikalı hekim

George Herbert Hitchings Amerikalı hekim. 1988 yılında Nobel Fizyoloji veya Tıp Ödülünü James W. Black ve Gertrude Elion ile birlikte "ilaç tedavisine ilişkin önemli ilkeleri keşifleri için" kazanmıştır. Hitchings özellikle kemoterapi çalışmalarıyla bu ödüle hak kazanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Teobromin</span>

Teobromin, kakao bitkisinde bulunan, C7H8N4O2 kimyasal formülüne sahip acı bir alkaloid. Çikolata, çay ve kola fındığı da dahil olmak üzere bazı gıdalarda bulunur. Kimyasal, teofilin ve kafein ile birlikte ksantin alkaloidi olarak sınıflandırılır. Kafein, teobromine kıyasla fazladan bir metil grubuna sahip olması bakımından farklıdır.

Organik kimyada sikloalkin, bir alkinin siklik analoğudur. Bir sikloalkin, bir veya daha fazla üçlü bağ içeren, kapalı bir karbon atomu halkasından oluşur. Sikloalkinlerin genel formülü CnH2n-4 tür. C–C≡C–C alkin biriminin doğrusal doğası nedeniyle, sikloalkinler yüksek oranda zorlanabilir. Yalnızca, halkadaki karbon atomlarının sayısı, bu geometriyi karşılamak için gerekli esnekliği sağlayacak kadar fazla olduğunda mevcut olabilir. Bu molekül sınıfının en küçük bileşenleri deneysel olarak gözlemlenemeyecek kadar çok zorlanma yaşayabilirken, büyük alkin içeren karbosikllerde zorlanma gözlenmez. Siklooktin (C8H12), izole edilebilen ve stabil bir bileşik olarak depolanabilen en küçük sikloalkin grubudur. Bununla birlikte, daha küçük sikloalkinler, diğer organik moleküller ile reaksiyonlar yoluyla veya geçiş metallerine kompleksleşme yoluyla üretilebilir ve hapsedilebilir.

<span class="mw-page-title-main">Kloroplatinik asit</span> inorganik bileşik

Kloroplatinik asit (hekzakloroplatinik asit olarak da bilinir), [H3O]2[PtCl6](H2O)x (0≤x≤6) formülüne sahip bir inorganik bileşiktir. Kırmızı bir katı, genellikle sulu bir çözelti olarak önemli bir platin kaynağıdır. Genellikle kısaca H2PtCl6 olarak yazılsa da, hekzakloroplatinat anyonunun (PtCl62-) hidronyum (H3O+) tuzudur. Hekzakloroplatinik asit oldukça higroskopiktir.

Roman A. Zubarev, Rus bilim insanı. Karolinska Enstitüsü'ndeki Tıbbi Biyokimya ve Biyofizik Bölümü'nde tıbbi proteomik profesörüdür. Araştırmaları biyoloji ve tıpta kütle spektrometrisinin kullanımına odaklanmaktadır.

Katin ve norpsödoefedrin olarak da bilinen D-norpsödoefedrin, bir uyarıcı olarak işlev gören fenetilamin ve amfetamin kimyasal sınıflarının psikoaktif bir ilacıdır. Cathinone ile birlikte doğal olarak Catha edulis'te bulunur ve genel etkilerine katkıda bulunur. Yaklaşık %7-10 amfetamin potensine sahiptir.

Triptamin, esansiyel amino asit olan triptofanın bir indolamin metabolitidir. Triptamin yapısı, melatonin, serotonin, bufotenin ve dimetiltriptamin (DMT), psilosibin, psilosin ve diğerleri gibi psikedelik türevleri dahil olmak üzere belirli aminerjik nöromodülatörlerin ortak bir özelliğidir. Triptaminin memeli beyninde ifade edilen eser miktarda aminle ilişkili reseptörleri aktive ettiği ve dopaminerjik, serotonerjik ve glutamaterjik sistemlerin aktivitesini düzenlediği gösterilmiştir.