İçeriğe atla

N'kisi

N'kisi
TürüPsittacus erithacus
TanınmasıIntelligent use of language

N'kisi, ileri düzeyde İngilizce konuşma becerileri ve diğer yetenekler sergilediği düşünülen bir gri papağandır (Psittacus erithacus).

Başarılar

Ocak 2004 itibarıyla N'kisi yaklaşık 950 kelimelik bir kelime dağarcığına sahipti[1][2] ve bunları genellikle tam cümleler kullanarak, doğru bağlamlarda kullanabiliyordu. Örneğin, İngilizcede düzensiz fiil çekimlerini bilmese bile düzenli fiil çekimlerini kullanabilir ("fly" ("uçmak") fiilinin gerçekte düzensiz olan geçmiş zaman fiil çekimi olan "flew"ı ("uçtu") bilmese bile düzenli fiil çekimi "flied"ı kullanmayı akıl edebilmesi gibi), düşüncelerini önceden öğrenilmiş ifadelere bağlı kalmadan iletebilirdi. N'kisi, fotoğrafları anlama, fotoğrafta görünen nesneleri kelime dağarcığı elverdikçe adlandırma ve bilmediği şeyler için diğer kelimeleri birleştirerek yeni terimler icat etme yeteneğine (aromaterapi yağları için "güzel kokulu ilaç" gibi) sahip gözükmekteydi. Şempanzeler üzerindeki çalışmalarıyla bilinen primatolog Jane Goodall'ın bir anekdotuna göre, N'kisi daha önce fotoğrafını gördüğü Goodall ile karşılaştığında "Şempanzen var mı?" diye sormuş,[3][4] bu sorusuyla N'kisi'nin olası bir mizah anlayışı sergilediği iddia edilmiştir.

Kaynakça

  1. ^ "Archived copy". 16 Eylül 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Haziran 2011. 
  2. ^ "BBC NEWS - Science/Nature - Parrot's oratory stuns scientists". 19 Mayıs 2006. 19 Mayıs 2006 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  3. ^ "- USA WEEKEND - usaweekend.com". 5 Şubat 2013. 5 Şubat 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  4. ^ "Archived copy". 29 Haziran 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Haziran 2011. 

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Fince</span> Sondan eklemeli Finlandiyanın resmi dili

Fince (

Akadca, Doğu Sami dillerine ait Antik Mezopotamya'da, özellikle Asur ve Babil imparatorluklarında kullanılmış ölü dil. Dil, kayda geçmiş ilk Sami dili olup, aslen soysal açıdan akraba olmadığı Sümerce için kullanılmış çivi yazısı ile yazılmıştır. Akadca ismini Akad İmparatorluğu'nun başkenti Akad şehrinden almıştır. Bir izole dil olan Sümerce ve Akadcanın birbirleri üzerindeki karşılıklı etkileşimleri, bu iki dilin bir dil birliği içerisinde sınıflandırılmasına yol açmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Alberto Korda</span> Kübalı fotoğrafçı

Alberto Díaz Gutiérrez ya da bilinen adıyla Alberto Korda, Kübalı fotoğrafçı. 1960 yılında çektiği ve zamanla bir simge hâlini alan Guerrillero Heroico isimli Che Guevara fotoğrafı ile bilinir.

Fiil veya eylem, varlıkların yaptığı işi, hareketi, oluşu çeşitli ekler alarak şahıs ve zamana bağlı olarak anlatan kelimedir.

<span class="mw-page-title-main">Japonca</span> Doğu Asya dili

Japonca, Japonlar tarafından konuşulan Japon dil ailesine bağlı bir dildir. Başta Japonya ve Japon diasporasındakiler olmak üzere yaklaşık 128 milyon kişi tarafından konuşulmaktadır. Japonya'da de facto millî dil olarak kabul edilip Palau'da tanınmış azınlık dilidir.

<i>Pan</i> (cins) bonobo ve şempanzeyi içeren primat cinsi

Şempanze, Orta ve Batı Afrika'da yayılış gösteren Pan cinsine mensup iki insansı türüne verilen genel ad.

<span class="mw-page-title-main">Jane Goodall</span>

Jane Goodall, İngiliz primatolog, etolog ve antropolog.

<span class="mw-page-title-main">Halaçça</span>

Halaçça, İran'da konuşulan bir Türk dilidir. Yazı dili kimliği yoktur, ağız olarak konuşurlara sahiptir. 2017 sayımlarına göre 52.800 konuşanı vardır. Bu dil Alman türkolog Gerhard Doerfer'in dikkatini çekmesiyle o güne kadar dilleri açısından sıradan bir Türk halkı oldukları, Azericenin bir ağzını konuştukları düşünülen Halaçlar ve dilleri Türk dilbilim araştırmalarında önemli bir yere sahip oldu. Fakat daha sonra Halaçlar'ın bir Azeri halkı olmadığı gibi dilleri de Azericenin bir ağzı olmayıp Eski Türkçeden de özellikler gösteren bir Türk dili olduğu ortaya çıktı. Dil, günümüzde büyük ölçüde Farslaşmıştır. Dilde belirsiz kökenli yaklaşık 150 kelime vardır.

Birleşik sözcük veya birleşik kelime, dilde yeni bir kavramı karşılamak amacıyla iki veya daha çok sözcüğün kaynaşarak oluşturduğu sözcük. Bu söz öbeklerini oluşturan sözcükler ses düşmesi, ses türemesi, sözcük türü kayması veya anlam kayması açısından aralarına ek giremeyecek kadar kalıplaşmıştır.

Dilek kipleri veya tasarlama kipleri; Türkçede fiillerin gereklilik, istek, dilek, şart veya emir bildiren hallerinden her biri. Optatif olarak da bilinir. Bu kiplerde "zaman" ifadesi yoktur. Türkçede dört dilek kipi vardır:

Yenisöylem, George Orwell'in 1984 romanında Parti tarafından yönetilen totaliter bir kurgusal devlet olan Okyanusya'nın resmî dili olan bir kontrollü dildir. İngiliz Sosyalizmi'nin (İngsos) ideolojik gereksinimlerini karşılamak için yaratılmıştır. Sınırlı bir dil ve kelime dağarcığına sahip olup düşünme yeteneğini azaltarak rejim tarafından istenmeyen düşünceleri sınırlayan bir dilsel tasarım olarak ortaya çıkmıştır. Toplum üzerinde uygulanmak üzere üretilmiş "totaliter bir algoritma"dır. Kitabın 1984 çıkışlı Kelebek Yayınevi basımında bir Yenisöylem Sözlüğü bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Atina toplu taşıma sistemi</span>

Atina Toplu Taşıma Sistemi, Yunanistan'ın en büyük taşımacılık sistemidir. Sistem, OASA S.A. kuruluşu tarafından işletilmektedir ve Atina'nın tüm kentsel ve metropoliten alanlarına hizmet etmektedir.

Esperanto dilbilgisi, kuralları aşırı şekilde düzenli olması için tasarlanmıştır. Eklemeli bir dil olan Esperanto'nun kelime dağarcığı Hint-Avrupa dil ailesi, özellikle de Latin, Slav ve Germen dilleri esas alınarak hazırlanmıştır. Esperanto serbest cümle dizimine sahiptir, cümledeki ögelerin yerleri değiştirildiğinde cümlenin anlamı değişmez.

Bazı hayvan davranışlarını proto-dinlerle ilişkilendiren çalışmalar hayvan inancı adı altında incelenmektedir. İnsan dışı canlıların Tanrı'ya veya tanrılara inandığı, dua ettiği, ibadet ettiği, metafizik kavramına sahip olduğu, ritüel öneme sahip eserler yarattığı veya insan dinlerinde görülen davranışları sergilediğine dair hiçbir kanıt yoktur. Bununla beraber hayvanların dini inanca sahip olup olamayacakları dinin tanımına bağlıdır. Antroposantrik, antropomorfik, tanrısal ve sözmerkezci olmayan davranışların "din" kabul edilmesi durumunda, hayvanların dini inanışlarının olduğu iddia edilebilir. Ayinsel davranışlar şempanze, fil, yunus ve diğer hayvanlarda görülmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Kansai lehçesi</span>

Kansai lehçesi, ağırlıklı olarak Japonya'nın Kansai bölgesinde konuşulan bir grup Japonca lehçesidir. Kansai lehçesi, özellikle Osaka-ben olarak anılan, Kansai'nin büyük şehri Osaka'nın konuşmasıyla karakterize edilir. Standart Japonca konuşan kişiler tarafından hem daha melodik hem de daha sert olarak nitelendirilir.

<span class="mw-page-title-main">Voseo</span>

İspanyolca dilbilgisinde, voseo ikinci şahıs tekil zamiri için Vos kullanımıdır. Voseo kullanan lehçelerde ya yerine ya da tú'nun yanında kullanılır. Voseo, İspanyolca öğrencilerine nadiren ikinci dil olarak öğretilir. Bununla birlikte, son yıllarda İspanyolca konuşulan dünyada bölgesel lehçelerin geçerli bir parçası olarak daha fazla kabul görmüştür. Tekil ikinci tekil şahıs için kullanımı tuteo olarak bilinir.

<span class="mw-page-title-main">İspanyolcada fiil çekimi</span> İspanyolcada fiil çekime genel bakış

Bu madde İspanyolcadaki kipleri ve düzenli ve bazı yaygın düzensiz fiil çekimlerini örneklerle birlikte bulundurur. Düzensiz fiiller hakkında daha fazla bilgi için İspanyolcada düzensiz fiiller maddesine bakınız.

<span class="mw-page-title-main">Moskova Uluslararası Film Festivali</span>

Moskova Uluslararası Film Festivali ilk olarak 1935'te Moskova'da düzenlenen ve 1959'dan beri düzenli hale gelen film festivalidir. Kuruluşundan 1959'a kadar her iki yılda bir Temmuz ayında Karlovy Vary festivali ile dönüşümlü olarak gerçekleştirildi. Festival 1999'dan beri her yıl düzenlenmektedir.

Irakly Shanidze Gürcü yönetmen ve fotoğrafçıdır.

<span class="mw-page-title-main">Japoncada fiil çekimi</span>

Japonca fiiller, diğer birçok dildeki fiiller gibi amaçlarını, nüanslarını veya anlamlarını değiştirmek için fonetik olarak değiştirilebilir. Japoncada çekim sırasında bir kelimenin başlangıcı korunurken, kelimenin sonu anlamını değiştirmek için bir şekilde değiştirilir. Japonca fiil çekimleri kişi, sayı ve cinsiyetten bağımsız olup fiil çekimi formları, olumsuzlama, şimdiki ve geçmiş zaman, irade, pasif ses, nedensellik, emir ve koşul kipi ve yetenek gibi anlamları ifade edebilir. Ayrıca diğer fiillerle ve ek anlamlar için edatlarla kombinasyon için özel formlar da bulunmaktadır.