İçeriğe atla

Māra Zālīte

Māra Zālīte
Doğum18 Şubat 1952 (72 yaşında)
Krasnoyarsk Sovyetler Birliği
MilliyetLeton
Mezun olduğu okul(lar)Letonya Üniversitesi
Tanınma nedeniEdebiyat
EvlilikJānis Ķuzulis (e. 1979)
ÖdüllerÜç Yıldız Nişanı

Māra Zālīte (d. 18 Şubat 1952) tanınmış bir Leton yazar[1] ve kültür çalışanıdır.

Zālīte'nin edebi eserleri şiir, denemeler, oyunlar, drama, düzyazı ve librettoları içerir. Eserlerinde genellikle tarihsel sorunlarla uğraşır ve mitoloji, Leton kültürü ve insanlarıyla örtüşen sembolik anlamlara sahiptirler. Yazarın eserleri Rusça, İngilizce, Almanca, İsveççe, Estonca ve Fransızca dahil birçok dile çevrilmiştir.[2]

Zālīte'nin ilk edebi eserleri 1970'lerin başında yayınlandı. 1980'lerde Zālīte oyun yazarlığına, müzikaller için libretto bestelemeye ve rock operalar yazmaya başladı. Eserleri, Raimonds Pauls ve Jānis Lūsēns gibi birçok Leton sanatçı tarafından müziklerinde kullanıldı.[3]

Yazar, Üç Yıldız Nişanı da dahil olmak üzere birçok edebi ödül ve ulusal ödül kazandı ve Letonya'nın en büyük sosyal figürlerinden biri olarak kabul edildi.[4] İlk düzyazı çalışması olan otobiyografik romanı "Beş parmak" (2013), hem okuyucular hem de yazarlık camiasının üyeleri tarafından geniş bir beğeni topladı.[5][6]

Kaynakça

  1. ^ Cornis-Pope, Marcel; Neubauer, John (29 Eylül 2010). HISTORY OF THE LITERARY CULTURES OF EAST-CENTRAL E. John Benjamins Publishing Company. ss. 221-. ISBN 978-90-272-3458-2. 23 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Eylül 2011. 
  2. ^ "PERSONAL BIOGRAPHY : Māra Zālīte". www.marazalite.lv (İngilizce). 7 Nisan 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Mayıs 2018. 
  3. ^ "Meža gulbji : Māra Zālīte". www.marazalite.lv (Letonca). 21 Haziran 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Mayıs 2018. 
  4. ^ "Latvijas Institūts | Iedzīvotāju aptaujā noskaidrotas desmit izcilākās Latvijas personības". www.li.lv. 13 Mayıs 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Mayıs 2018. 
  5. ^ "Nācis klajā Māras Zālītes autobiogrāfiskais romāns "Pieci pirksti"" (Letonca). 10 Mayıs 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Mayıs 2018. 
  6. ^ "Māra Zālīte. Paradīzes putni". 9 Mayıs 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Mayıs 2018. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Edebiyat</span> sözlü ya da yazılı anlatıma dayanan sanat

Edebiyat, yazın veya literatür, dil aracılığıyla; duygu, düşünce, hayal, olay, durum veya herhangi bir olgunun edebî bir tarzda ve etkili bir şekilde yazılı veya sözlü anlatımını gerçekleştiren; malzemesi söz ve ses; muhatabı insan olan bir sanat dalıdır. Edebî yazılar yazan sanatçılara edebiyatçı denir. Daha kısıtlayıcı bir tanımla, edebiyatın; bir sanat formu olarak oluşturulan yazılar olduğu düşünülmüştür. Bunun nedeni, günlük kullanımdan farklı olarak edebiyatın, dil ürünü olmasıdır.

<span class="mw-page-title-main">Hans Christian Andersen</span> Danimarkalı yazar ve şair

Hans Christian Andersen, Danimarkalı yazar, şair.

<span class="mw-page-title-main">Aslı Erdoğan</span>

Aslı Erdoğan,, Türk fizikçi ve yazar.

<span class="mw-page-title-main">Eurovision Şarkı Yarışması'nda Letonya</span>

Letonya, Eurovision Şarkı Yarışması'na ilk kez katıldığı 2000 yılından beri 19 kez katılmış, İlk katıldığı yıl "My Star" adlı şarkısıyla Brainstorm müzik grubunun temsil ettiği yarışmada 3. olmuştur. Letonya 2002 yılında "I Wanna" adlı şarkısıyla Marie N ile yarışmayı kazanmıştır. Letonya yarışmayı kazanan ikinci Sovyet ülkesi olmuştur. 2003 yarışması başkent Riga'da yapılmıştır. Ülke üçüncü kez İlk 10'da 2005 yılında Walters & Kazha ikilisiyle 5. olarak yer almıştır.

<span class="mw-page-title-main">Liepāja</span>

Liepāja;, Letonya'nın batısında, Baltık Denizi kıyısında kurulmuş, tam olarak 21. doğu enlemi üzerinde bulunan bir şehirdir. Letonya'nın Kurzeme Bölgesi'nin en büyük, ülkenin Riga ve Daugavpils'ten sonraki en büyük şehridir. Önemli bir liman şehri olan Liepāja'nın 1 Ocak 2011 tarihi itibarıyla nüfusu 83,000'dir.

Letonya, İsveç'in başkenti Stockholm'da yapılan 2016 Eurovision Şarkı Yarışması'na katılımını onaylamıştır. Letonya'nın şarkı ve temsilcisi, ülkenin kamusal yayın kuruluşu Latvijas Televīzija (LTV) tarafından düzenlenen "Supernova" isimli ulusal final doğrultusunda seçilmiştir. Letonya'yı Aminata Savadogo yazarlığında "Heartbeat" adlı şarkısıyla Justs temsil etmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Kārlis Zāle</span>

Kārlis Zāle, Leton heykeltıraş. Riga'da yer alan Kardeşler Mezarlığı'ndaki anıt ile şehir merkezindeki Özgürlük Anıtı'nın tasarımı kendisine aittir.

Letonya, 2017 Eurovision Şarkı Yarışması'na Agnese Rakovska, Kristaps Ērglis ve Kristians Rakovskis'in yazdığı "Line" adlı şarkıyla katılmıştır. Letonya'nın şarkı ve temsilcisi, ülkenin kamusal yayın kuruluşu Latvijas Televīzija (LTV) tarafından Supernova 2017 adlı Ulusal final yöntemi doğrultusunda Ukrayna'da Letonya'yı temsil eden kişi belirlenmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Ted Nolan</span>

Theodore John Nolan, Kanadalı buz hokeyi oyuncusu ve koç. 1978-1986 yılları arasında National Hockey League takımlarından Detroit Red Wings ve Pittsburgh Penguins'in formasını giyen Nolan Buffalo Sabres, New York Islanders takımları ile Letonya ve Polonya erkek millî buz hokeyi takımında antrenör olarak görev yapmıştır. Letonya, Nolan yönetiminde 2014 Kış Olimpiyatları'na katılmaya hak kazanmış ve turnuvayı sekizinci olarak tamamlamıştır.

<span class="mw-page-title-main">Jēkabpils</span> Letonya şehri

Jēkabpils Letonya'da yer alan bir şehirdir. Şehrin nüfusu 1 Temmuz 2017 tarihi itibarıyla 23,656'dır.

Letonya, 2019 Eurovision Şarkı Yarışması'na katılmıştır. Leton yayıncı Latvijas Televīzija (LTV) tarafından İsrail'in başkenti Tel Aviv'de yapılan 2019 yarışması'nda Letonya'yı temsil eden katılımcı Supernova 2019 yarışması'nın kazananı "That Night" adlı şarkısıyla Carousel olmuştur.

Letonya, 2020 Eurovision Şarkı Yarışması 'na katılacaktır. Leton yayıncı Latvijas Televīzija (LTV) tarafından Hollanda'nın kenti Rotterdam'da yapılacak 2020 yarışması'nda Letonya'yı temsil edecek katılımcı Supernova 2020 yarışması'nın kazananı olacaktır.

<span class="mw-page-title-main">Inese Jaunzeme</span>

Inese Jaunzeme, Leton-Sovyet cirit atıcı ve doktor. Melbourne'deki 1956 Yaz Olimpiyatları'na cirit atmada altın madalya kazandı.

<span class="mw-page-title-main">İlk Letonya Ulusal Uyanışı</span>

İlk Letonya Ulusal Uyanışı veya İlk Uyanış, 1850-1880 yılları arasında Letonya'daki Baltık Alman hakimiyetine karşı çıkan bir grup iyi eğitimli olan Genç Letonyalılar arasında kültürel ve ulusal bir uyanış hareketiydi. Courland Valiliği, modern Letonya ulus devletinin temelini oluşturdu. Bu, Genç Letonyalılar Avrupa romantik milliyetçilik hareketlerinden ve Çek Ulusal Dirilişinden etkilenmiştir. Çabalarının çoğu Letonyalıları eğitmek, Almanları eleştirmek ve damgalamayı Letonca dilinden, geleneklerinden ve kültüründen çıkarmak için harcandı. Hareket, 1850'den sonra Livonya Valiliği'nde en yüksek eğitim yeri olan Tartu Üniversitesi'nde başladı ve yaklaşık 30 etnik Letonyalı öğrenci katıldı. Courland'dan bir öğrenci olan Krišjānis Valdemārs, yurt odasında kendini o zaman duyulmamış bir Letonya olarak tanımlayan bir not yayınladı. Çok geçmeden 10-13 kişilik bir grup onun etrafında büyüdü; Alman baskısı Letonyalıların durumu hakkında tartıştıkları “Letonya akşamları” düzenlediler. Juris Alunāns ve Krišjānis Barons kısa süre sonra lider üye oldular. Mājas Viesis ve Pēterburgas Avīzes gazetelerini kurdular. Hareket başlangıçta onu Alman hakimiyetinin olduğu Baltık eyaletlerine karşı bir araç olarak gören Rus yetkililer tarafından desteklendi. 1868'de Genç Letonyalı Fricis Brīvzemnieks, dainas olarak bilinen Letonya halk şarkılarını toplamaya başladı. Çalışmalarına 1894'te ilk dainas kitabını yayınlayan ve sonunda Dainas'ın Babası (Dainutēvs) olarak bilinen Krišjānis Barons tarafından devam edildi. Bir başka edebi aktivist, 13. yüzyıl Livonya Ryhmend günlüklerinde kırmızı-beyaz-kırmızı bayraktan söz eden öğretmen Atis Kronvalds'dı. Bu renkler sonunda Letonya'nın bayrağı oldu. Kronvalds, Letonyalılar arasında eğitimi teşvik etmek için yorulmadan çalıştı ve birçok yeni kelime oluşturarak Letonca dilini modernize etti. 1868'de, başlangıçta, Estonya mahsulü başarısızlığı mağdurlarına yardım etmek için bir yardım kuruluşu olarak, Riga ve bölgelerinde Letonya kültürel yaşamını organize eden Riga Letonya Derneği kuruldu. Olfdolfs Alunāns liderliğindeki ilk Letonya tiyatro topluluğu burada kuruldu ve Letonya'da oyun yazarlığının doğmasına neden oldu. 1873 yılında, ilk Letonya şarkı festivali Riga'da yapıldı, bu sırada şarkıların çoğu Letonya halk şarkılarıydı. Orada yapılan yeni şarkılardan biri, Baumaņu Kārlis'in bestelediği bir şarkıydı, daha sonra Letonya'nın milli marşı oldu. Milliyetçiliğin büyümesinden korkan orijinal adı “Tanrı, Letonya'yı korusun!” Rus sansürleri tarafından “Tanrı, Baltıkları kutsasın” olarak değiştirildi.1888'de, Andrejs Pumpurs tarafından yazılan ulusal destan Lāčplēsis ilk olarak yayınlandı. lk Uyanış, çoğunlukla iyi eğitimli sınıflar arasında kültürel bir hareketti ve Letonya toplumu daha olgunlaştıkça, yeni siyasi ve bilimsel fikirlerle ilgilendikçe kısa sürede ivme kaybetti. Önde gelen Genç Letonyalıların çoğu evlerinden uzakta erken öldü veya Rusya'da çalıştı. Letonyalılar ayrıca okullarda Letonca kullanımının yasaklandığı bir Ruslaşma dalgası yaşadılar. İlk Uyanışı, çok daha politik olan ve Sosyal Demokrat Parti'nin kurulmasına yol açan Yeni Akım hareketi izledi. İlk Uyanış'ın folkloğa olan ilgisi, 1920'lerde Ernests Brastiņš ve Kārlis Marovskis-Bregžis tarafından yaratılan Baltık neopagan hareketi Dievturība tarafından sürdürüldü.

Letonya Halk Cephesi 1988-1993 yılları arasında, Letonya SSC'i ve daha sonra Letonya'da faaliyet gösteren bağımsız bir siyasi varlıktır. İlk olarak Perestroyka'yı desteklemek için oluşturuldu ve daha sonra Letonya'nın SSCB'den bağımsızlığı için çalıştı.

Leton mitolojisi, Letonya tarihi boyunca ortaya çıkan, bazen birbirini takip eden nesiller tarafından detaylandırılan ve diğer zamanlarda reddedilip yerine başka açıklayıcı anlatılar konan mitlerin toplamıdır. Bu mitler Leton halkının halk geleneklerinden ve Hıristiyanlık öncesi Baltık mitolojisinden kaynaklanmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Latvijas Radio</span>

Latvijas Radio (LR) ("Letonya Radyosu"), Letonya merkezli bir devlet radyo ağıdır. 1 Kasım 1925 tarihinde kurulmuş olup Avrupa Yayın Birliği üyesidir. Merkezi Riga'da yer almaktadır.

Letonya, İsveç'in Malmö kentinde yapılan 2024 Eurovision Şarkı Yarışması 'na Dons'un seslendirdiği "Hollow" adlı şarkısıyla katılmıştır. Leton yayıncı Latvijas Televīzija (LTV) tarafından yapılan Supernova 2024 yarışması ile temsilcisini seçmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Dons</span>

Artūrs Šingirejs, bilinen adıyla Dons, Leton şarkıcı ve şarkı yazarıdır. Letonya'nın en popüler şarkıcılarından biridir ve en çok çalınan şarkı dalında Letonya Müzik Kayıt Ödülleri En İyi Radyo Hiti ödülünü yedi kez kazanmıştır. Dons 2024 Eurovision Şarkı Yarışması'nda Letonya'yı "Hollow" adlı şarkıyla temsil edecektir.

<span class="mw-page-title-main">Hilda Vīka</span>

Hilda Vīka-Eglīte olarak da bilinen Hilda Vīka, Letonyalı sanatçı ve yazardı. Günlük yaşamın ve hayali görüntülerin stilize edilmiş suluboya ve yağlı boya tablolarını yaptı. Kendi eserlerini resimleyen şiir, öykü ve romanlar yazdı. 1930'lardan itibaren eserlerine Letonya mitolojisini dahil etti. Sovyet döneminde sosyalist gerçekçiliğe uyum sağladı ancak 1950'lerde sanatçı birliğinden ihraç edildi. Yazar Viktors Eglītis ile evliydi.