İçeriğe atla

Mükerrem Turgunbayeva

Mükerrem Turgunbayeva (ÖzbekçeMukarram Turgʻunboyeva; 1913–1978) Sovyetler döneminin Özbek koreografı ve dansçısıydı.

Andican iline bağlı Shakhrikhan'da doğan Turgunbayeva, küçük yaşta yetim kaldı ve amcasıyla aynı ailede büyüdü. Büyükannesinin ajansı aracılığıyla dansa ilgi duymaya başladı ve daha sonra Semerkant'taki deneysel tiyatroda oyuncu olarak çalıştı.[1] Performanslarında geleneksel Özbek dansı ve Klasik Batı dansını birleştirerek bunları yan yana sunmuştur. Tanovar dansları gibi birçok geleneksel dans için ürettiği koreografi, diğer performansların değerlendirildiği standart olmaya devam ediyor.[2] 1939'da Özbekistan'daki ilk müzikal tiyatro olan Muqimi'nin kuruluşunda yer aldı ve daha önce 1933'te orada Pakhta (Pamuk) balesinin koreografisini yaptı; ayrıca 1938'de Basmacı Hareketi'ne karşı verilen savaş hakkında Shakhida adlı eseri üzerinde çalıştı.[3] 1957'de Bahor Ensemble'ı kurdu; çağdaş Özbekistan'da hala saygın bir performans sergileyen grup, onu repertuvar eserlerinin çoğunun koreografı olarak görüyor.[2] Çalışmaları sayesinde Özbekistan SSC Halk Sanatçısı olarak adlandırıldı.[4] Taşkent'te Turgunbayeva ve eserlerine adanmış bir müze bulunmaktadır. Koleksiyonları 1920'lerde ve 1930'larda dansa odaklanr ve sergileri, kostümler, posterler ve diğer hatıraların yanı sıra Özbek halk müziği kayıtlarından oluşan bir koleksiyon sunar.[5]

SSCB'nin birçok şehrine ve yurtdışına seyahat etmiştir. Seyahat ettiği ülkeler şunlardır: İran (1942), Çin (1950), Hindistan, Arnavutluk, İtalya, Avusturya (tümü - 1955), Kamboçya, Tayland, Kuzey Kore, Afganistan (tümü - 1956), Libya, Sudan, Fas, Cezayir, Mısır, Tunus (tümü - 1965), Pakistan, Singapur, Malezya, Macaristan (tümü - 1967), Doğu Almanya, Batı Almanya (her ikisi de - 1971), Polonya, Çekoslovakya (her ikisi de - 1972), Bulgaristan (1973), İsveç (1975), Laos, Angola (her ikisi de 1976), Finlandiya, Malta (her ikisi de 1978).

1934-1957'de Özbek Cumhuriyet Bale Okulu'nun öğretmeniydi (1947'den - Özbek Koreografi Okulu, şimdi - Taşkent Devlet Ulusal Dans ve Koreografi Yüksek Okulu). Öğrencileri arasında; G. Izmailova, K. Mirkarimova, Gulnara Mavaeva, Rano Nizamova, Valentina Romanova, Tamara Yunusova, Ravshana Sharipova, Mamur Ergashev, Nasib Madrakhimova, Ugiloy Mukhamedova gibi isimler bulunur.

1953'ten sonra SBKP üyesi olmuştur. Turgunbayeva, Özbek SSC Yüksek Sovyeti'nin üçüncü ila beşinci döneminde vekil olarak görev yaptı.[6]

Kaynakça

  1. ^ Sergey Esenin Müzesi. "Mukarram Turgunbayeva Müzesi". muzei-tashkenta.narod.ru. 1 Aralık 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Kasım 2017. 
  2. ^ a b Tanya Merchant (15 Ağustos 2015). Özbekistan'ın Kadın Müzisyenleri: Avludan Konservatuara. Illinois Üniversitesi Yayınları. ss. 21-. ISBN 978 -0-252-09763-8. 10 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Temmuz 2021. 
  3. ^ Katherine Brisbane; Ravi Chaturvedi; Ramendu Majumdar; Chua Soo Pong; Minoru Tanokura (16 Ağustos 2005). Dünya Çağdaş Tiyatro Ansiklopedisi: Cilt 5: Asya/Pasifik. Routledge. ss. 564-. ISBN 978-1-134-92978-8. 10 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Temmuz 2021. 
  4. ^ price, penelope. "Tashkent – A Night at the Opera". www.uzbekjourneys.com. 9 Ağustos 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Kasım 2017. 
  5. ^ "Mukarram Turgunbayeva Müzesi". eurasia.travel. 1 Aralık 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Kasım 2017. 
  6. ^ "Arşivlenmiş kopya". 18 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Temmuz 2021. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Özbekistan</span> Orta Asyada bir ülke

Özbekistan, resmî adıyla Özbekistan Cumhuriyeti, Orta Asya'da bir ülkedir. Yedi bağımsız Türk devletinden biridir. Kuzeyde Kazakistan, kuzeydoğuda Kırgızistan, güneydoğuda Tacikistan, güneyde Afganistan ve güneybatıda Türkmenistan ile komşudur. Lihtenştayn ile birlikte sadece denize kıyısı olmayan ülkelere sınırı bulunan iki ülkeden biridir. Seküler ve üniter bir cumhuriyet olan Özbekistan 12 il ve bir özerk cumhuriyete (Karakalpakistan) ayrılmıştır. Başkenti Taşkent'tir. Ülke tarihî önemi ve stratejik konumu nedeniyle zengin bir kültürel mirasa sahiptir. Halkın %85'i Özbekçe konuşur. Rusça, yönetimde ve ülkenin farklı etnik grupları arasında ortak dil olarak kullanılmaktadır. Ayrıca Tacik ve Kazak azınlıklar bulunur. Ülkede İslam en yaygın dindir, bunu %5 ile Rus Ortodoksluğu takip eder. Müslümanların çoğu Hanefilik mezhebindendir.

Süleyman Kerem Kuraner, Türk bale sanatçısı.

<span class="mw-page-title-main">Özbekistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti</span> Sovyetler Birliğine bağlı özerk devlet

Özbekistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti, diğer ismiyle Özbekistan SSC, 1917 Ekim Devrimi ile kurulan Sovyetler Birliği'ni oluşturan 15 cumhuriyetten biriydi. Cumhuriyet, 1924 yılında kuruldu. 1991 yılında Özbekistan Cumhuriyeti adıyla bağımsızlığını ilan ederek Sovyetler Birliği'nden ayrıldı.

<span class="mw-page-title-main">Klasik bale</span>

Klasik bale, kökeni 17. yüzyıl Fransız saray balesine dayanan, kuralları belirgin, estetiğe dayalı bir dans formudur.

<span class="mw-page-title-main">Aysulu Tokombayeva</span>

Aysuluu Asanbekovna Tokombayeva, Kırgız balerin.

Beyhan Ayşe Murphy, Türk sanat yönetmeni, koreograf, eğitmen ve sanat aktivistidir.

<span class="mw-page-title-main">Talipcan Sadıkov</span>

Talipcan Sadıkov Özbekistan'da profesyonel müziğin kurucularındandır, müzikli dramalar, kuartetler, operalar ve romanslar bestelemiştir.

<span class="mw-page-title-main">Reinhold Glière</span> Bestekâr

Reinhold Glière, Alman ve Polonya kökenli, Rus ve sonra Sovyet, bestecidir.

<span class="mw-page-title-main">Feyzullah Hocayev</span>

Feyzullah Ubeydullayeviç Hocayev Özbek politikacı.

Abdullah Avlani, Özbek şair. Yeni devir Özbek medeniyeti, edebiyatının esasçılarından biri, çocuk edebiyatı, Özbek milli tiyatrosu, draması, matbuatı, Özbek milli pedagojisinin temeli taşını koyan eğitimci.

<span class="mw-page-title-main">Bolşoy Balesi</span>

Bolşoy Balesi, Moskova'daki Bolşoy Tiyatrosu'nda yerleşik dünyaca ünlü bale topluluğu.

<span class="mw-page-title-main">Gafur Gulam</span>

Gafur Gulam, Sovyet Özbek şair, yazar ve edebi çevirmen. Gafur Gulam, Aleksandr Puşkin, Vladimir Mayakovski ve William Shakespeare gibi birçok etkili yabancı yazarın eserlerini tercüme etmesi ile bilinir ve en çok Şum Bola ile Yadigar adlı eserleri ile bilinir.

<span class="mw-page-title-main">Hamza Hekimzade Niyazi</span>

Hamza Hekimzade Niyazi, Özbek şair, yazar ve edebi çevirmen.

<span class="mw-page-title-main">Nukus Sanat Müzesi</span>

Nukus Sanat Müzesi, veya tam olarak, IV Savitsky'nin adını taşıyan Karakalpakstan Cumhuriyeti Devlet Sanat Müzesi, Özbekistan'ın Nukus kentinde bulunan bir sanat müzesidir. 1966 yılında açılan müze Harezm'den Karakalpaklara kadar uzanan antika eserleri, halk sanatını, Özbek güzel sanatları ve 82,000'den fazla parçadan oluşan bir koleksiyona ve benzersiz olarak, Dünya'nın ikinci büyük Rus avangard koleksiyonuna ev sahipliği yapmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Nina Ananiaşvili</span> Gürcü balerin

Nina veya Nino Ananiaşvili, Gürcü balerin. Gürcistan Devlet Balesi'nin sanat yönetmenidir. Daily Telegraph tarafından tüm zamanların en büyük on iki balerininden biri olarak tanımlandı ve 2002'de US Dance Magazine tarafından Yılın En İyi Balerini seçildi. Ananiaşvili; Sovyet, Rus ve Gürcü bale sahnesinde önemli bir yer edindi.

<span class="mw-page-title-main">Özbekistan Bağımsızlık Günü</span>

Bağımsızlık Günü Özbekistan'da 1 Eylül'de kutlanan resmi bir ulusal bayramdır. Bağımsızlık günü kutlamaları sırasında Taşkent'te havai fişekler, konserler, yarışmalar, askeri geçit törenleri ve çelenk törenleri düzenlenmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Tamara Hanım</span>

Tamara Hanım - Özbek Sovyet dansçı, şarkıcı, Özbek profesyonel dansının öncülerinden biri ve SSCB Halk Sanatçısıdır.

Türkiye'de bale eğitimi resmî olarak, 1948'de İngiliz balerin Ninette de Valois'nin Yeşilköy Bale Okulu'nu İstanbul'da kurması ile başlamıştır; ancak ülkedeki bale sanatının geçmişi Osmanlı İmparatorluğu döneminde 16. yüzyılda İstanbul'da Venedik Balyosu'nun evinde düzenlenen bale gösterisine kadar gider.

Gaytarma, Kırım Tatarlarının halk oyunları topluluğudur.

<span class="mw-page-title-main">Rima Pipoyan</span>

Rima Pipoyan Ermeni koreograf, yönetmen, dansçı ve dans öğretmenidir. Ermenistan'da modern bale ve çağdaş dansın öncülerinden biri olarak kabul edilir. 2017 yılında Ermenistan'da çağdaş dans ve modern balenin gelişimini desteklemeyi amaçlayan "Koreografi geliştirme" eğitim ve kültür vakfını kurdu. 2020 yılından bu yana Erivan Devlet Koreografi Koleji'nde Modern Dans Bölüm Başkanı olarak görev yapmaktadır. Departman onun inisiyatifiyle oluşturuldu. Pipoyan koreografik çalışmalarını İtalya, İspanya, Sırbistan, Hırvatistan, Rusya, Belarus, Almanya, Polonya, Moldova, Gürcistan, Belçika, Portekiz vb. ülkelerde sundu.