İçeriğe atla

Mîroyê Esed

Mîroyê Esed
Emerîkê Serdar ve Mîroyê Esed (solda) Riya Teze gazetesinin yönetiminde, 1980'ler
DoğumMiro Asadoviç Mstoyan
5 Eylül 1919
Aragatsotn, Ermenistan SSC
Ölüm4 Şubat 2008
Erivan, Ermenistan
MilliyetSovyet Kürdü
Vatandaşlık Sovyetler Birliği
MeslekGazeteci, Milletvekili
Siyasi parti Sovyetler Birliği Komünist Partisi
Ödüller Onur Nişanı

Mîroyê Esed (RusçaМиро Асадович Мстоян/Miro Asadoviç Mstoyan, 5 Eylül 1919 – 4 Şubat 2008), Sovyet Kürdü yazar, Ermenistan SSC Yüksek Sovyeti 10. Dönem milletvekili, gazeteci.

Hayatı

Ermenistan SSC Yüksek Sovyeti Prezidyumu Başkanı Babken Sarkisov, Talin milletvekilli Mîroyê Esed (sağda) ile birlikte

1919 yılında Ermenistan SSC'nin Aragatsotn şehrine bağlı Elegez (1938'den önceki adı Camûşvana Mezin/Büyük Camışlı) köyünde doğdu. Önce Transkafkasya Kürt Öğretmen Okulu'nu, ardından da Erivan Devlet Üniversitesi Hukuk Fakültesini bitirdi. 1937 yılında köyünde öğretmenlik yapmaya başladı, okul müdürü oldu. İkinci Dünya Savaşı yıllarında Elegez Kürt Tiyatrosu'nda hem oyunculuk hem de yöneticilik yaptı. Daha sonra Ermenistan Komünist Partisi'nin Elegez bölgesi sekreterliğine getirildi.[1]

Birçok defa Ermenistan Komünist Partisi merkez komitesine seçildi. Sovyet Yazarlar Birliği ve Sovyet Gazeteciler Birliği'ne alındı. Yazar Qaçaxê Mirad (Haçik Şababoviç Muradov) ile 7. ve 8. sınıflar için edebiyat dersi kitabı hazırladı. Kitaplar Ermenistan Eğitim Bakanlığı tarafından resmen kabul edildikten sonra Kürt okullarında okutuldu.[2] 1955 yılında Riya Teze gazetesinin editörlüğüne getirildi ve görevini 1989 yılına kadar, tam 34 yıl boyunca sürdürdü.[3][4] 1989'da Komünist Partisi tarafından yaşlandığı ve çalışamayacağı söylenilerek emekli edildi.[5] Ancak başka bir iddiaya göre de 34 yıllık çalışmanın ardından gelen emekliliğin sebebi Emerîkê Serdar'ın yalanları olmuştu. Emerîkê Serdar'ın yüzünden devlet Mîroyê Esed'i işten çıkarmış ve emekli etmişti.[6]

1980 yılında Ermenistan SSC Yüksek Sovyeti'ne 10. dönem Talin rayonu milletvekilli olarak seçildi.[7] 1985'te yapılan seçimle beraber görevi sona erdi. Çalışmalarından dolayı Kızıl Bayrak Nişanı, Onur Rozeti Nişanı gibi madalyalarla beraber 7 madalyayla mükafatlandırıldı. 4 Şubat 2008'de 89 yaşında Erivan'da öldü.

Eserleri

  • Sîsê (1961)
  • Ewledê Weten (1969)
  • Hisreta Dil (1973)

Ödülleri

Kaynakça

  1. ^ Kurdê herî bi nav û deng li Ermenîstanê (Mîroyê Esed)
  2. ^ "Bîranîna Mîroyê Esed". 1 Şubat 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ocak 2017. 
  3. ^ "Rol û Kemala Rojnema "Rya Teze" (Têzîs), Emerîkê Serdar". 14 Eylül 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ocak 2017. 
  4. ^ "Rojnema Riya Teze 80 salîye, Eskerê Boyik". 6 Temmuz 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ocak 2017. 
  5. ^ "Mîroê Esed Çû Pênsîaê, Emerîkê Serdar". 2 Şubat 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ocak 2017. 
  6. ^ "Navê qelp dibe bela serê mirov", Temure Xelil
  7. ^ "Депутаты Верховного Совета Армянской ССР X созыва (1980 - 1985) - Ermenistan SSC Yüksek Sovyeti 10. Dönem milletvekilleri (1980 - 1985)". 13 Mayıs 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ocak 2017. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Erebê Şemo</span>

Erebê Şemo (Rusça: Arab Şamoyeviç Şamilov, Sovyet Kürdü yazar. İlk Kürtçe roman olan Şivanê Kurmanca’yı kaleme almıştır. Kürt romanının babası Şemo, latin harflerinden oluşan Kürtçe alfabenin de mimarlarından biri olmuştur. Ermenistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti Emektar Kültür İşçisi ve Kızıl Bayrak Nişanı gibi ödüllerin sahibidir. 1930'lu yılların başlarında oluşturulan Kürtçe alfabe Şemo-Marogulov alfabesinin hazırlıyıcılarındandır.

Samand Aliyeviç Siyabendov, Belarus Cephesi 48. Ordu 217. Piyade Tümeni 755. Piyade Alay komutan yardımcısı yarbay, Sovyet Kürdü Sovyetler Birliği Kahramanıdır.

Nado Mahmudov, Sovyet Kürdü yazar ve siyasetçi, SSCB Yüksek Sovyeti 1. dönem milletvekili, Ermenistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti ulaştırma bakanı yardımcısı, kamu hizmetleri komiseri, belediye ekonomisi ve pamuk üretiminden sorumlu devlet komitesi başkanı.

<span class="mw-page-title-main">Ayna Sultanova</span>

Ayna Sultanova, Azeri devrimci. Azerbaycan'ın ilk kadın komünist devrimcilerinden biridir. 'Şark kadını' dergisinin ilk editörüdür. Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyetinde(ASSC) Yüksek Mahkeme başkanı ve Eğitim, Adalet Komisarlığı gibi yüksek görevlerde bulunmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Aşot Hovhannisyan</span>

Aşot Hovhannisyan, Sovyet ve Ermeni siyasetçi. Ermenistan Komünist Partisi Birinci Sekreteri, tarihçi ve akademisyen.

<i>Riya Teze</i>

Riya Teze veya kiril alfabesiyle Р’йа т'әзә, Mart 1930 tarihinde Ermenistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nde Ermenistan'daki Kürtler için Kürtçe dilinde yayımlanmaya başlayan gazete. Gazete Ermenistan Komünist Partisi'nin Kürtçe yayın organıydı.

<span class="mw-page-title-main">Babken Sarkisov</span> Sovyet devlet adamı, siyasetçi

Babken Esayeviç Sarkisov - Sovyet devlet adamı, siyasetçi.

<span class="mw-page-title-main">Mircafer Bağırov</span> Azeri Sovyet siyasetçi

Mircafer Bağırov, Josef Stalin yönetiminde bulunan Sovyetler Birliği'nde 1932 ile 1953 yılları arası Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti Komünist lideri.

<span class="mw-page-title-main">Ermenistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti bayrağı</span>

Ermenistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti bayrağı, Ermenistan SSC tarafından 17 Aralık 1952 tarihinde kullanılmaya başlanmıştır. Ortasında tüm yüzeyin 1/4 kısmı kadar yatay mavi şerit olan düz kırmızı bayrağın sol üst köşesinde orak ve çekiç, onların üstündeyse Kızıl yıldız tasvir edilmiştir. Kırmızı, "çalışan kitlelerin devrimci mücadelesini", çekiç ve orak köylülerin ve işçi birliğini temsil eder. Kızıl yıldız ise komünist partinin sembolüdür.

<span class="mw-page-title-main">Sûsika Simo</span>

Sûsika Simo, Sovyet Kürdü dengbêj. Ermenistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nde Kürtçe şarkılar besteleyen Simo sahneye çıkan ilk kadın dengbêj olarak kabul edilir.

<span class="mw-page-title-main">Heciyê Cindî</span>

Heciyê Cindî veya Hajiye Jndi, Sovyet Kürdü yazar, araştırmacı ve filologdur.

<span class="mw-page-title-main">Şeyhulla Çanbarisov</span> Sovyet Başkurt bilim insanı, tarih bilimleri doktoru, politikacı, asker ve profesör (1916-1996)

Şeyhulla Habibulloviç Çanbarisov, Sovyet Başkurt bilim insanı, tarih bilimleri doktoru, politikacı, asker, profesör. Ufa Rektörleri Konseyi başkanlığı ve Sovyetler Birliği Komünist Partisi'nin Ufa'daki yerel örgütünün lideri olan Çanbarisov, Ufa'nın milletvekilliğini de yapmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Ariadna Çasovnikova</span> Kazak Sovyet Politikacı

Ariadna Leonidovna Çasovnikova, Kazakistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti Yüksek Sovyeti Başkan Vekilliği yapan Kazak Sovyet politikacı. Hizmetleri dolayısıyla bir kez Kızıl Bayrak İşçi Nişanı ve iki kez Onur Rozeti Nişanı ile onurlandırıldı.

<span class="mw-page-title-main">Sovyetler Birliği'nde Kürtler</span>

Sovyetler Birliği'nde Kürtler, Sovyetler Birliği sınırları içerisinde içinde yaşayan Kürt kişi veya grupları betimler.

<span class="mw-page-title-main">Mehmet Babayev</span>

Mehmet Silo Babayev, Sovyet Kürdü bilim insanı, ziraat uzmanı, aktivist. Yekbûn içerisinde çok sayıda faaliyet yürüttü.

Eskerê Boyîk,, Sovyet Kürdü Yezîdî şair ve yazar.

<span class="mw-page-title-main">Karlênê Çaçanî</span>

Karlênê Çaçanî, Sovyet Kürdü bilim insanı ve yazar. Sovyetler Birliği'nde Kürtler hakkındaki çalışmalarıyla tanınır.

<span class="mw-page-title-main">Sarmen</span> Ermeni şair ve yazar

Sarmen veya tam adıyla Armenak Sarkisoviç Sarkisyan, Ermeni şair ve yazar.

<span class="mw-page-title-main">Ofelya Hambardzumyan</span> Ermeni halk müziği şarkıcısı

Ofelya Karapeti Hambardzumyan, Ermeni halk müziği şarkıcısıydı.

Kamran Bağırov, Azerbaycan Komünist Partisi Merkezî Komitesinin Birinci Sekreteri.