İçeriğe atla

Mária Wittner

Mária Wittner
Macaristan Ulusal Meclisi Üyesi
Görev süresi
16 Mayıs 2006 - 5 Mayıs 2014
Kişisel bilgiler
Doğum 9 Haziran 1937(1937-06-09)
Budapeşte, Macaristan
Ölüm 14 Eylül 2022 (85 yaşında)
Budapeşte, Macaristan
Milliyeti Macar
Partisi Fidesz
Mesleği Stenograf, aktivist ve siyasetçi

Mária Wittner (Gazdagh-Wittner; 9 Haziran 1937 – 14 Eylül 2022),[1][2] Macar stenograf, aktivist ve siyasetçidir.

Yaşamı ve kariyeri

Wittner, 9 Haziran 1937'de Budapeşte, Macaristan'da doğdu. Ortaokul'da eğitimini yarıda bırakarak stenograf olarak çalışmaya başladı.[1]

1956 Macaristan Devrimi'nin destekçileri arasında yer aldı.[1]

Ayaklanmanın ardından Péterfy Sándor Devlet Hastanesi'nde tedavi altına alındı. İşgal altındaki ülkeden kaçmaya çalıştı ama tutuklandı. Sorgulandıktan sonra serbest bırakılsada ardından bir kez daha ülkeden kaçmaya çalıştı birkaç hafta Avusturya'da kaldı. Ortamın düzelmesiyle ülkesi Macaristan'a dönerek işçi olarak çalışmaya başladı. Ardından 16 Temmuz 1957'de tutuklanmış arkasından 23 Temmuz 1958'de ölüme mahkûm edilmiştir. Cezası İkinci Temyiz Mahkemesi tarafından 24 Şubat 1959'da ömür boyu hapse çevrilmiş bir süre içerde kaldıktan sonra sağlık sorunları nedeniyle 25 Mart 1970'de serbest bırakılmıştır.[1]

Hapisten çıktıktan sonra terzilik ve temizlikçilik yaptı. 1980 yılında malulen emekli oldu. Komünizm yönetiminin sona ermesinden sonra 1956 Macaristan Devrimi'nin farklı emektar örgütlerinin çalışmalarına katıldı. Hizmetleri nedeniyle 1991'de Macaristan Cumhuriyeti Liyakat Nişanı'nı aldı.[1]

Fidesz listesinden 2006 ve 2010 yıllarında Macaristan Ulusal Meclisi'ne delege olarak girdi. Parlamentoda 30 Mayıs 2006-13 Mayıs 2010 tarihleri arasında İstihdam ve Çalışma Komitesi üyeliği yaptı. Son olarak 14 Mayıs 2010'da İnsan Hakları, Azınlık, Yurttaşlık ve Din İşleri Komisyonu üyesi olarak görev aldı.[3]

Ölümü

Wittner, 14 Eylül 2022'de doğum yeri Budapeşte, Macaristan'da 85 yaşında öldü.

Kaynakça

  1. ^ a b c d e "Biography" (PDF). Országgyűlés. 23 Şubat 2014 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. 
  2. ^ "1956 Hungarian freedom fighter Wittner dies aged 85". 15 Eylül 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Eylül 2022. 
  3. ^ "Register". Országgyűlés. 5 Aralık 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Macaristan</span> Orta Avrupada bir ülke

Macaristan, Orta Avrupa'da Karpatlarda kurulu olan ve denize kıyısı olmayan bir ülkedir. Komşuları; batıda Avusturya ve Slovenya, kuzeyde Slovakya, doğuda Romanya ve Ukrayna, güneyde Sırbistan ve Hırvatistan'dır. Başkenti Budapeşte olan Macaristan, OECD, NATO, AB, Vişegrad Grubu ve Schengen üyesidir. Ülkedeki resmî dil, Fin-Ugor dillerinden olan ve Avrupa Birliği'nin 24 resmî dilinden biri olan Macarcadır. Bu bağlamda Macarca, Avrupa Birliği'nde Fince, Estonca ve Maltaca ile beraber Hint-Avrupa dillerinden olmayan dört dilden biridir.

<span class="mw-page-title-main">Budapeşte</span> Macaristanın başkenti

Budapeşte, Macaristan'ın başkenti ve en kalabalık şehridir. Şehir sınırları içindeki nüfusa göre Avrupa Birliği'nin dokuzuncu en büyük şehri ve Tuna nehri üzerindeki ikinci en büyük şehirdir; şehrin yaklaşık 525 kilometrekarelik bir alanda tahmini nüfusu 1.752.286'dır. Hem şehir hem de ilçe olan Budapeşte, 7.626 kilometrekarelik bir alana ve 3.303.786 nüfusa sahip Budapeşte metropolitan alanının merkezini oluşturur. Şehrin nüfusu, toplam Macaristan nüfusunun %33'ünü oluşturmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Macaristan millî futbol takımı</span>

Macaristan millî futbol takımı, Macaristan'ı uluslararası arenada temsil eden futbol takımıdır. 1938 ve 1954 FIFA Dünya Kupası'nda aldıkları ikincilik en büyük başarılarıdır.

<span class="mw-page-title-main">Ferenc Puskás</span> Macar futbolcu (1927-2006)

Ferenc Puskás, Macar futbolcu ve teknik direktörü. Tüm zamanların en iyi futbolcularından biri olarak kabul edilir ve oynadığı maç attığı gol oranına göre tüm zamanların en verimli golcülerinden biridir, millî kariyerinde Macaristan millî takımı için 84 maçta 83 gol, Nemzeti Bajnokság I ve İspanya Ligi'nde toplam 533 maçta 511 gol atmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Imre Nagy</span> Macar diplomat ve siyasetçi (1896-1958)

Imre Nagy, Macar siyasetçi. İki kez Macaristan başbakanlığı görevini yürüttü.

<span class="mw-page-title-main">Macaristan tarihi</span> Macaristan ülkesinin tarihi

Macaristan tarihi, Macarların ya da Avrupa'da bilinen adları ile Hungarların kökenine ilişkin genel olarak kabul edilen görüş belirsiz ve tartışmalı olmasına karşın; onların milattan sonra 9. yüzyıla kadar Avrasya'nın ovalarında yaşayan göçebe topluluklar oldukları yönündedir.

<span class="mw-page-title-main">Béla Kun</span> Macar komünist devrimci (1886-1938)

Béla Kun [ˈbeːlɒ kun], Macar komünist politikacı.

<span class="mw-page-title-main">1956 Macaristan Ayaklanması</span>

1956 Macaristan ayaklanması veya Macaristan Halk Cumhuriyeti sonrası dönemle anıldığı isimle Macar Devrimi, 1956 yılında Macaristan'daki Sovyetler Birliği destekli stalinist hükûmete karşı başlatılan halk hareketidir.

<span class="mw-page-title-main">Sándor Ferenczi</span> Macar ruhçözümcü ve psikiyatr (1873-1933)

Sandor Ferenczi İlk adı Sandor Fraenkel., Macar psikanalist.

<span class="mw-page-title-main">Viktor Orbán</span> Macaristan başbakanı (1998–2002, 2010–görevde)

Viktor Mihály Orbán, Macar siyasetçi ve 2010 yılından beri Macaristan Başbakanı. Aynı zamanda 2003 yılından beri Fidesz partisinin genel başkanıdır.

<span class="mw-page-title-main">János Áder</span> Macaristan cumhurbaşkanı (2012-2022)

János Áder, Macar bir avukat ve politikacı.

Sovyetlerin Macaristan'ı işgali, Macaristan'ın II. Dünya Savaşı'nda mağlup olmasından sonra başlayıp, 45 yıl devam eden bir süreci ifade etmektedir. İşgal, 1991 yılında SSCB'nin dağılmasından kısa bir süre önce sona ermiştir.

<span class="mw-page-title-main">András Hegedüs</span> Macar siyasetçi (1922-1999)

András Hegedüs, Macar komünist siyasetçi. 1955-1956 yılları arasında Bakanlar Kurulu Başkanı olarak görev yaptı. 28 Ekim 1956'daki Macar Devrimi'nin beşinci gününde Sovyetler Birliği'ne kaçtı, ancak 1958 yılında geri döndü ve sosyoloji dersleri verdi.

<span class="mw-page-title-main">István Dobi</span> Macar siyasetçi

István Dobi, Macar politikacı. 1948-1952 yılları arası Macaristan Başbakanı oldu. 1949'da ülkenin tam kontrolünü ele aldıktan kısa bir süre sonra partiye katılarak göreve gelen ilk komünistti.

<span class="mw-page-title-main">Gyula Károlyi</span>

Gyula Károlyi de Nagykároly muhafazakâr Macar politikacı. 1931-1932 yılları arasında Macaristan başbakanlığı yapmıştır. Daha önce 191'da birkaç aylığına Szeged'de bulunan karşı devrim hükûmetine de başbakanlık yapmıştır. Başbakan olarak selefi István Bethlen'in ılımlı muhafazakâr politikasını sürdürmeye çalışsa da daha az başarılı oldu.

<span class="mw-page-title-main">János Kádár</span> Macaristan başbakanı (1912-1989, hd. 1956-1958 & 1961-1965)

János Kádár, Macar devlet adamı, politikacı, Macar Sosyalist İşçi Partisi Genel Sekreteri, 1956 yılından, emekli olduğu 1988 tarihine kadar 32 yıl boyunca Macaristan'a Başkanlık yapmış komünist lider. İlerlemiş yaşı ve buna bağlı sağlık problemleri yüzünden 1988 yılında emekli olmak zorunda kalıncaya kadar Parti Genel Sekreterliği görevini sürdürdü ve görevini daha genç reformcu kadrolara devretti.

<span class="mw-page-title-main">Ferenc Szálasi</span>

Ferenc Szálasi Macar faşist örgütlenme olan Ok Haç Partisi kurucusu ve lideriydi. II. Dünya Savaşı'nın son dönemlerinde ülkedeki Miklós Horthy rejiminin Müttefik Devletlerle barış görüşmesi için temas halinde olduğunun ortaya çıkması üzerine Naziler tarafından düzenlenen Panzerfaust Harekâtı sonrasında Ok Haç Partisi iktidarı almış, Szálasi ise fiilen ülkenin tek lideri konumuna yükselmiştir. Kısa süren Ok Haç Partisi iktidarı sırasında binlerce rejim karşıtı, komünist ve Yahudi toplama kamplarına sürülmüş ve katledilmiştir. Kızıl Ordu'nun Macaristan'ı kurtarmasının ardından yakalanmış, mahkemeye çıkartılmış ve insanlığa karşı işlediği suçlardan hüküm giyerek idam edilmiştir.

Chakib Pierre Daher Lübnan asıllı Macar bir doktor ve politikacı, 2010'dan 2014'e kadar Borsod-Abaúj-Zemplén İlçesi Bölge Listesi'nden Ulusal Meclis (MP) üyesidir. 5 Temmuz 2010 - 5 Mayıs 2014 tarihleri arasında Sağlık İşleri Komitesi ve 28 Şubat 2011 - 23 Eylül 2013 tarihleri arasında Dış İlişkiler Komitesi üyeliği yapmıştır.

István Tóth-Potya, Macar eski millî futbolcudur.

<span class="mw-page-title-main">Mór Than</span>

Mór Than Macar bir ressamdı. Realist ekolde resim yapmış ve zamanının birçok yüksek profilli Macar ve Avusturyalı ressamıyla çalışmıştır. İtalya'da, Fransa'da ve memleketi Macaristan'da bulunmuştur. Hayatının ilerleyen dönemlerinde Macaristan'daki çeşitli müze ve galerilerde çalışmıştır.