İçeriğe atla

Muvaffak Menemencioğlu

Muvaffak Menemencioğlu
Doğum1884
Ölüm1969
Çocuk(lar)Nermin, Suzan, Turgut
Ebeveyn(ler)Rifat Bey, Feride Hanım
Akraba(lar)Namık Kemal (dedesi), Numan Menemencioğlu (kardeşi)
5 Ocak 1932 tarihli Son Posta gazetesinde Muvaffak Menemencioğlu

Ahmet Muvaffak Menemencioğlu (1884, İstanbul - 7 Nisan 1969), Türk mailiye müfettişi, gazeteci, spor yöneticisi.

Türkiye'e bisiklet sporunun öncülerinden olan Menemencioğlu, Türkiye Bisiklet Federasyonu'nun ilk başkanıdır. 1926-1931 yılları arasında Türkiye Futbol Federasyonu başkanlığı yapmıştır. Fenerbahçe Spor Kulübü'nün kurucularından ve geçmiş genel başkanlarındandır.

Menemencioğlu, Son Osmanlı Meclis-i Mebusanı'nda Saruhan (Manisa) milletvekil idi. Cumhuriyet döneminde 1930-1944 arasında Anadolu Ajansı Genel Müdürü olarak görev yapmıştır.

Yaşamı

1884 yılında İstanbul'da doğdu. Doğu Akdeniz Bölgesi'nde yaşamış, zamanla Adana ve çevresine yerleşerek bölgenin yönetiminde söz sahibi olan âyânlardan biri olmuş Menemencioğulları ailesindendir.[1] Babası, Osmanlı Devleti'nde son Meclis-i Ayan Reisliği yapmış olan Rifat Bey, annesi vatan şairi Namık Kemal'in kızı Feride Hanım'dır.[2] 1942-1944 yıllarında Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanı olan Numan Menemencioğlu'nun ağabeyidir.

Ortaöğrenimini Selânik Yadigâr-ı Terakki Mektebi ve Moda semtindeki Saint Joseph Lisesi'nde tamamladı.[3] Paris'te hukuk eğitimi gördü. Fransızca ve İngilizce öğrenen Muvaffak Bey, maliye ve iktisat alanında uzmanlaştı. Paris'te Tanin gazetesini temsil etti. Daha sonra Abdüllah Zühtü Bey'in yayımladığı Yeni Gazete'ye geçti.[4]

1909'da Maliye Müfettiş Muavinliğine tayin edilmesinden hemen sonra Fransız Maliye Teftiş Kuruluna staja gönderildi. Aynı yılın sonunda yurda döndüğünde Dördüncü Sınıf Maliye Müfettişliğine tayin edildi.

Maliye Baş Müfettişi iken seçimlere katıldı ve Son Osmanlı Meclis-i Mebusanı'nda Saruhan (Manisa) milletvekili olarak görev yaptı. Meclis-i Mebusan'ın kapatılmasından bir süre sonra Ankara'ya gidip Mustafa Kemal Paşa önderliğindeki kurtuluş mücadelesine katıldı.

Londra Konferansı'na giden Bekir Sami başkanlığındaki Türkiye Büyük Millet Meclisi Hükûmeti heyetinde malî müşavir olarak bulundu. Kars (1921), Tiflis (1922) konferanslarına temsilci olarak katıldı. Reji Umum Müfettişliği, Muhtelit Mübadele Komisyonu Türk Heyeti Müşavirliği görevlerinde bulundu.[5]

Bir yandan da sporla yakından ilgilendi. 1923 yılında kurulan Bisiklet Federasyonu'nun (o zamanki adı: Bisiklet Heyet-i Müttehidesi) ilk başkanı oldu. 1926-1931 yılları arası Türkiye Futbol Federasyonu başkanlığını, 1928-1932 yılları arasında Fenerbahçe Spor Kulübü başkanlığını üstlendi.

1930'da Anadolu Ajansı Genel Müdürü oldu. Anadolu Ajans Genel Müdürlüğünü 1944 yılına kadar sürdürerek bu görevde en uzun süre kalan kişi oldu. Emekli olduktan sonra İstanbul ve Ankara gazetelerinde yazarlık yaptı. 1946'da Ankara'da kurulan Gazeteciler Cemiyeti'nin kurucuları arasında yer aldı.[6]

Ailesi

Eşi Katerina Rum asıllıydı. Çiftin Nermin, Suzan ve Turgut adında üç çocuğu olmuştur. Turgut, Türkiye Cumhuriyeti Vaşington Büyükelçiliği yapmıştır.[1] Nermin, Nazım Hikmet'i dünya basınında tanıtan ilk makalenin yazarı, şiirlerinin ilk İngilizce çevirmeni olarak tanınır.

Kaynakça

  1. ^ a b Karakoç, Ercan; Yayla, Turay (2020). "Ünlü Menemencioğlu Ailesi Ve Türk Bürokrasisindeki Yerleri". Anadolu Ve Balkan Araştirmalari Dergisi. 3 (5). s. 99. doi:10.32953/abad.690885. ISSN 2618-6004. 28 Aralık 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Aralık 2021. 
  2. ^ Yener Süsoy (25 Aralık 2006). "Kahire'nin son tanığı". Hürriyet (gazete). 29 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Aralık 2021. 
  3. ^ "Ahmet Muvaffak Menemencioğlu". Maliye Müfettişleri Derneği sitesi. 5 Şubat 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Şubat 2024. 
  4. ^ "Muvaffak Menemencioğlu" (PDF). 13 Mart 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 5 Şubat 2024. 
  5. ^ Türkiye Büyük Millet Meclîsi Vakfı Yayınları No : 15 Türk Parlamento Tarihi Meşrutiyete Geçiş Süreci I. ve II. Meşrutiyet II. Cilt Ayan Ve Mebûsân Meclisleri Üyelerinin Özgeçmişleri Prof. Dr. İhsan Güneş Türk Parlamento Tarihi Araştırma Grubu sayfa 270
  6. ^ "Hakkımızda - Gazeteciler Cemiyeti". Gazeteciler Cemiyeti web sitesi. 7 Eylül 2020. 5 Şubat 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Şubat 2024. 
Sportif görevi
Önce gelen:
Yusuf Ziya Öniş
Türkiye Futbol Federasyonu Başkanı
1926-1931
Sonra gelen:
Hamdi Emin Çap
Önce gelen:
Ali Naci Karacan
Fenerbahçe SK Başkanı
1928-1932
Sonra gelen:
Sait Selahattin Cihanoğlu

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Meclis-i Mebûsan</span> Osmanlı parlamentosunun alt kanadı

Meclis-i Mebûsan, Osmanlı İmparatorluğu'nda, 23 Aralık 1876 tarihli anayasaya göre kurulmuş ve Birinci Meşrutiyet ve İkinci Meşrutiyet dönemlerinde görev yapmış çift meclisli yasama organının alt organıdır. Seçilmiş parlamenterlerden oluşmakta ve padişah tarafından atanan üst kamara üyelerinin oluşturduğu Seçkinler Meclisi ile birlikte, genel parlamentoyu oluşturmaktaydı.

<span class="mw-page-title-main">Ahmet Ferit Tek</span> Türk politikacı

Ahmet Ferit Tek, Türk siyasetçi, diplomat, fikir adamı.

1920 Osmanlı Meclis-i Mebusanı ya da VI. Meclis-i Mebusan, 12 Ocak - 18 Mart 1920 tarihleri arasında görev yapan son Osmanlı Meclis-i Mebûsanı'dır. 16 Mart 1920'de İstanbul'un İtilaf Devletleri tarafından işgal edilmesi nedeniyle 18 Mart'ta çalışmalarını sonlandırdı. Bu meclisteki mebusların büyük bölümü 23 Nisan 1920 tarihinde Ankara'da açılan Büyük Millet Meclisi'ne katıldı.

<span class="mw-page-title-main">Numan Menemencioğlu</span> Türk siyasetçi ve diplomat (1893-1958)

Hüseyin Nuğman Kemal Menemencioğlu, Ağustos 1942 - Haziran 1944 tarihleri arasında Türkiye Dışişleri Bakanı, öncesinde ve sonrasında milletvekilliği ve büyükelçilik yapmış Türk diplomat ve siyasetçidir.

1914-1918 Osmanlı Meclis-i Mebusanı, Bâb-ı Âli Baskını sonrası 1914'te tek parti düzeninde seçime gidildi ve V. Meclis-i Mebûsan 87 sandalyenin tamamını İttihat ve Terakki kazandı. Bu Meclis I. Dünya Savaşı boyunca görev yaptı.

<span class="mw-page-title-main">İbrahim Çolak (asker)</span>

Halil İbrahim Çolak,, Türk asker, siyasetçi ve iş insanı.

<span class="mw-page-title-main">Cevat Abbas Gürer</span> Türk asker ve siyasetçi

Mehmet Cevat Abbas Gürer, Türk asker, siyasetçi, Mustafa Kemal Paşa’nın başyaveri, Meclis-i Mebûsan ve TBMM I., II., III., IV. ve V. dönem Bolu milletvekili.

<span class="mw-page-title-main">Mehmet Sabri Toprak</span> Türk siyasetçi ve diplomat

Mehmet Sabri Toprak, Türk Bürokrat, eski Tarım Bakanı ve Fenerbahçe Spor Kulübü'nün 10. başkanıdır.

<span class="mw-page-title-main">Şakir Kesebir</span> Türk politikacı

Mehmet Şakir Kesebir, Türk siyasetçi.

<span class="mw-page-title-main">Ahmed Rıza</span> Osmanlı siyasetçi

Ahmed Rıza Bey, Osmanlı siyasetçi, eğitimci ve ideolog. İttihat ve Terakkî Cemiyeti'nin önde gelen kurucularından ve Osmanlı İmparatorluğu'nda önemli siyasal gelişmeleri sağlayan İkinci Meşrutiyet döneminin önde gelen Jön Türk grubunun başındaki isimlerindendir. Auguste Comte'un pozitivizm felsefesini günümüz Türkiye'sine taşıyan kişidir. Osmanlı'nın kurtuluşunu ve kalkınmasını, kişi veya siyasal rejim değişiklikleri yerine toplumsal yapı değişikliğinde gören ve bu yönde çalışmalar üreten ilk kişi olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Rıfat Turgut Menemencioğlu</span> Siyasetçi

Rıfat Turgut Menemencioğlu (1914-2010), Türk diplomat.

<span class="mw-page-title-main">Türkiye Bisiklet Federasyonu</span>

Türkiye Bisiklet Federasyonu, Türkiye'de bisiklet faaliyetlerini yürütmek, gelişmesini ve yurt genelinde yayılmasını sağlamak, bu konularda her türlü düzenlemeyi yapmak, kararlar almak ve uygulamakla yetkili kurumdur. 1923 yılında kurulan kurumun merkezi Ankara'nın Ulus semtindedir. Mevcut başkanı Emin Müftüoğlu'dur. TBF, UCI ve UEC'ye üyedir.

<span class="mw-page-title-main">Anadoluhisarı İdman Yurdu SK</span> İstanbulda bir spor kulübü

Anadolu Hisarı İdman Yurdu, 1913 yılında İstanbul'un Anadoluhisarı semtinde kurulmuş, renkleri yeşil - sarı olan 1 asırlık spor kulübüdür. Maçlarını 2.500 kişilik Anadolu Hisarı Spor Akademisi Stadı'nda oynamaktadır. Basketbol, bisiklet, hokey, hentbol, atıcılık, atletizm, güreş, isveç jimnastiği, yüzme, eskrim ve kürek branşlarında da faaliyet göstermektedir.

Mehmet Selahattin Çam, Türk siyasetçi.

<span class="mw-page-title-main">Hacı Adil Arda</span> Osmanlı ve Türk siyasetçi

Hacı Mehmed Adil Arda, Osmanlı Devleti ve Türkiye Cumhuriyeti dönemlerinde önemli görevler üstlenmiş siyaset ve devlet adamı.

<span class="mw-page-title-main">Fenerbahçe Bisiklet Şubesi</span> Fenerbahçe Spor Kulübünün 1912-1960 arasında etkin olmuş kolu

Fenerbahçe Bisiklet Şubesi, Fenerbahçe Spor Kulübü'nün 1912-1960 yılları arasında çeşitli dönemlerde faaliyet gösteren branşıdır.

<span class="mw-page-title-main">Ahmet Turgut Çulha</span>

Ahmet Turgut Çulha, Türk eczacı ve siyasetçi.

Menemenlizade Rifat Bey (1856-1932), son Osmanlı döneminde siyaset adamı.

İlhami Bey (Dinçer) (?-?), Türk siyasetçidir.

Nermin Muvaffak, Nermin Menemencioğlu Streater Türk edebiyatçı, çevirmen, eğitimci.