İçeriğe atla

Mustafa Olpak

Mustafa Olpak (d. 1953, resmi kayıtlara göre 1 Ocak 1955,[1] Ayvalık - 4 Ekim[] 2016[2]), Afrika asıllı Türk mermer ustası, yazar ve aktivist.

Olpak'ın ataları bugün Kenya topraklarında bulunan Kikuyu kabilesindendir.[3] 1890 yıllarında Girit'e köle olarak getirilmiş, Resmo'da satılmıştır. Türkiye-Yunanistan nüfus mübadelesinden sonra aile Ayvalık'a yerleşmiştir.[4] Olpak askerlikten sonra Sevgi adında bir Türk kadınla evlendi.[5] Çiftin Özgür ve Zeynep adlarında iki çocukları vardır.[1]

Olpak 2006'da Afrikalılar Kültür ve Dayanışma Derneği'ni kurdu.[6] Açılış törenine UNESCO Köle Yolu Projesi başkanı Ali Moussa Iye katıldı.[7][8]

Arap Kızı Camdan Bakıyor[9] (İngilizce Baa Baa Black Girl olarak vizyona giren)[10] adlı film, büyükbabasının Türk bir ailece satın alınmasını, Cumhuriyet döneminden sonra İstanbul'a taşınmalarını konu alıyor.[11]</ref> Ekim 2016'da hayatını kaybetti.

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ^ a b "Köklerini araştıran adam Mustafa Olpak, Hürriyet, 17 Temmuz 2005, erişim tarihi 9 Mart 2015". 2 Nisan 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Mart 2015. 
  2. ^ "Bizim Afrikalılar öncüsünü kaybetti". Hürriyet. Erişim tarihi: 9 Ekim 2016. 
  3. ^ "Afrika'nın kapıları İzmir'e açılıyor, Yeni Asır, 21 Kasım 2008, erişim tarihi 9 Mart 2015". 17 Şubat 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Mart 2015. 
  4. ^ "Şu bizim kara Afrikalılar, Taraf, 20 Mayıs 2008, erişim tarihi 9 Mart 2015". 12 Eylül 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Mart 2015. 
  5. ^ Mustafa Olpak, Kenya-Girit-İstanbul: Köle Kıyısından İnsan Biyografileri, pp. 137-138, İstanbul, Ozan Yayıncılık, 2005 ISBN 975-7891-80-0
  6. ^ "Turks with African ancestors want their existence to be felt, Today's Zaman, 11 Mayıs 2008 Pazar, erişim tarihi 9 Mart 2015". 27 Ağustos 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Mart 2015. 
  7. ^ "Mustafa Olpak'ın Kurduğu Dernek, UNESCO'nun da Dikkatini Çekti: Hayallerinin ötesine geçti". 9 Ağustos 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Mart 2015. 
  8. ^ "Slave route project, no. 4; The Slave Route newsletter; Vol.:4; 2007" (PDF). 3 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 10 Mart 2015. 
  9. ^ "Kameradan Köleliğin Tarihine Bakış, erişim tarihi 9 Mart 2015". 19 Temmuz 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Mart 2015. 
  10. ^ ‘Breaking The Chains’ Prize, Zanzibar International Film Festival, July 5, 2007, erişim tarihi 9 Mart 2015; Arşiv kopyası, Wayback Machine sitesinde (16 Şubat 2012 tarihinde arşivlendi)
  11. ^ Zanzibar Film Festivali:Dealing with the Gruesome History of Slavery, erişim tarihi 9 Mart 2015; Arşiv kopyası, Wayback Machine sitesinde (21 Temmuz 2007 tarihinde arşivlendi)

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Ayvalık</span> Balıkesir ilçesi

Ayvalık, Türkiye'nin Balıkesir ilinin bir ilçesidir. Balıkesir'in en batısında, Ege Denizi kıyısında bulunan ilçe, Türkiye'nin en önemli turizm merkezlerinden biridir. Ayvalık kış mevsimlerinde büyük bir kasaba nüfusuna sahip olmakla birlikte, yaz mevsimlerinde turizmin de etkisiyle dönemsel nüfus artışı yaşamaktadır. Tarihte çeşitli uygarlıklara ev sahipliği yapmış olan Ayvalık, 2017'den beri UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'nde yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Kenya</span> Doğu Afrikada bir ülke

Kenya, resmî adıyla Kenya Cumhuriyeti, Afrika kıtasının doğu kısmında yer alan bir ülkedir. Ülkenin sınır komşularını: Etiyopya, Somali, Tanzanya, bir kısmı Victoria Gölü ile olmak üzere Uganda ve Güney Sudan oluşturmaktadır. Bunun haricinde ülkenin güneydoğusunda Hint Okyanusu yer almaktadır. Ülkenin başkenti ve en büyük şehri Nairobi'dir.

<span class="mw-page-title-main">Tanzanya</span> Ortadoğu Afrikada bulunan bir ülke

Tanzanya, resmî adıyla Tanzanya Birleşik Cumhuriyeti, Doğu Afrika'da bir ülkedir. Afrika Büyük Gölleri bölgesinde yer alır. Ülke kuzeybatıda Kenya; kuzeyde Uganda; batıda Ruanda, Burundi ve Kongo Demokratik Cumhuriyeti; güneybatıda Zambiya; güneyde ise Malavi ve Mozambik ile komşudur. Doğuda Hint Okyanusu'na kıyısı bulunur. Afrika'nın en yüksek dağı olan Kilimanjaro Dağı ülkenin kuzeydoğusundadır. Afrika'nın Büyük Gölleri'nin üçüne kıyısı vardır. Kuzey ve batıda Afrika'nın en büyük gölü olan Victoria Gölü ile kıtanın en derin gölü olan Tanganika Gölü, güneyde ise Malavi Gölü bulunur. Ülkenin doğu kıyıları sıcak ve nemlidir. Zanzibar adaları kıyının biraz açığında bulunur.

<span class="mw-page-title-main">Afrika</span> kıta

Afrika, yüzölçümü ve nüfus yoğunluğu açısından dünyanın en büyük ikinci kıtasıdır. Kendisine bitişik kabul edilen adalar ile birlikte 30,8 milyon km²'lik alanı ile dünya yüzölçümünün %6'sını ve dünya üzerindeki toprakların %24,4'ünü kapsar. 1 milyar kişilik nüfusuyla dünya nüfusunun %15'ini barındırır. Afrika, kuzeyde Akdeniz, güneyde Hint Okyanusu, batıda Atlas Okyanusu, doğuda Sina Yarımadası, Kızıldeniz ve Süveyş Kanalı ile çevrelenmiştir. Madagaskar'ı ve çeşitli takımadaları bünyesinde barındırır. Kıtada 54 adet diplomatik olarak tanınmış bağımsız devlet, dokuz bölge ve 3 adet de sınırlı tanınmış devlet bulunur.

<span class="mw-page-title-main">Girit Türkleri</span>

Girit Türkleri, Girit adasının Müslüman sakinleriydi. Osmanlı öncesi ada halkından İslamiyet'e geçenlerin bir kısmı 19. yüzyıl başında Yunan milliyetçiliği akımlarının etkisinde kalarak Hristiyanlığa geri dönmüş (irtidad), Girit Türkleri toplumunun dışına çıkmışlar, Müslüman kalanlar ise Türk kimliğini benimseyerek kendilerine Türk demişlerdir.

<span class="mw-page-title-main">Afrika kökenli Türkler</span> Türkiyede yaşayan Afrika kökenli etnik grup

Afrika kökenli Türkler veya Afro-Türkler, Osmanlı İmparatorluğu'na Afrika'dan köle olarak getirilen ya da kendi istekleriyle Anadolu'ya veya Kıbrıs'a gelerek yerleşenlerin torunlarıdır. Köle olarak getirilenlerin bir kısmı sonradan ülkelerine dönmüş, kalanları Ege ve Akdeniz bölgelerine yerleşerek tarım alanında çalışmış, köyler kurmuşlardır.

<span class="mw-page-title-main">Türkiye'deki Dünya Mirasları listesi</span> Vikimedya liste maddesi

Türkiye'de yirmi bir tane UNESCO Dünya Mirası bulunmaktadır. İlk olarak 1985'te İstanbul'un Tarihî Alanları, Göreme Millî Parkı ve Kapadokya ile Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası, son olarak da 2023'te Gordion ile Anadolu'nun Ortaçağ Dönemi Ahşap Hipostil Camileri listeye dâhil edildi. Listedeki varlıklardan on dokuzu kültürel, ikisi karma alandır. Türkiye'nin Dünya Mirası Geçici Listesi'nde ise yetmiş dokuz tane varlığı bulunmaktadır.

1962 Afrika Uluslar Kupası, CAF'ın üçüncü kez düzenlendiği Afrika Uluslar Kupası'ydı ve Etiyopya'da yapıldı. Bu turnuvaya 9 ülke katılmak istediği için ilk defa bu Afrika Uluslar Kupası'nda eleme maçları oynandı ve eleme maçları sonunda 4 takım, finallere katılmaya hak kazandı. Finalde son şampiyon Mısır ve ev sahibi Etiyopya mücadele etti ve ilk kez bir takım, kupayı uzatma dakikalarında bulduğu gollerle kazandı.

<span class="mw-page-title-main">Doğu ve Orta Afrika Futbol Federasyonları Konseyi</span> Doğu Afrika ülkelerinin futbol federasyonlarının üye olduğu futbol konseyi

Doğu ve Orta Afrika Futbol Federasyonları Konseyi, Doğu Afrika ülkelerinin futbol federasyonlarının üye olduğu futbol konseyidir. Aynı zamanda bir CAF iştirakidir. Afrika'nın en eski alt-bölgesel futbol organizasyonudur.

<span class="mw-page-title-main">Afrika'daki Dünya Mirasları listesi</span> Vikimedya liste maddesi

Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO) Afrika'da 145 Dünya Mirası belirlemiştir. Bu sit alanları 35 ülkede yer almaktadır.

<i>12 Yıllık Esaret</i> (film)

12 Yıllık Esaret, David Wilson'ın 1853 tarihli aynı adlı köle anlatısından uyarlanmış 2013 İngiliz-Amerikan yapımı tarihsel epik dram filmidir. Film New York Eyaletinde özgür bir siyahi olarak doğmuş olan ve 1841 yılında Washington DC'de kaçırılıp köle olarak satılan Solomon Northup'un 12 yıl boyunca köle olarak geçirdiği yaşamı anlatmaktadır. Film Northup'un 1853 yılında aynı isimle yazdığı Twelve Years a Slave isimli anılarına dayanılarak sinemaya uyarlanmıştır. Anılarını yayınlamadan önce Northup 12 yıl boyunca, Louisiana eyaletinde tarlalarda köle olarak çalışmıştır. Northup'un anılarının ilk bilimsel baskısı, 1968 yılında Sue Eakin ve Joseph Logsdon'un eş editörlüğünde gerekli izinler alınmasının ardından redakte edilerek, doğruluğu kanıtlandıktan sonra basılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Lupita Nyong'o</span> Kenya asıllı Meksikalı oyuncu ve film yönetmeni

Lupita Amondi Nyong'o, Kenyalı-Meksikalı oyuncu ve film yönetmenidir. Kenyalı anne tarafından Meksika'da doğdu ve Kenya'da büyüdü. Hampshire College Sinema ve Tiyatro Çalışmalarında lisans elde ederek ABD'de üniversiteye gitti.

<span class="mw-page-title-main">Valongo Rıhtımı</span>

Valongo Rıhtımı, Rio de Janeiro liman bölgesindeki Coelho e Castro ve Sacadura Cabral caddeleri arasında yer alan eski bir rıhtımdır.

<span class="mw-page-title-main">Zanzibar Uluslararası Film Festivali</span>

Dhow Ülkeleri Festivali olarak da bilinen Zanzibar Uluslararası Film Festivali (ZIFF), Tanzanya'nın Zanzibar kentinde her yıl düzenlenen film festivalidir. Doğu Afrika'daki en büyük kültürel etkinlik olarak tanımlanmıştır.[kim?] ZIFF, film ve diğer kültürel endüstrileri bölgesel sosyal ve ekonomik büyümenin katalizörü olarak geliştirmek ve tanıtmak amacıyla 1997 yılında kurulan bir sivil toplum kuruluşudur.

<span class="mw-page-title-main">Afrika'da kölelik</span>

Kölelik tarihsel olarak Afrika'da yaygındı ve Modern Afrika'da kölelik hala bazı Afrika ülkelerinde devam etmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Zanzibar Sultanlığı</span> Afrika daki eski bir İslam devleti

Zanzibar Sultanlığı, 1856-1964 yılları arasında Zanzibar Sultanı tarafından kontrol edilen bir İslam devletiydi. Sultanlığın toprakları günümüzde Kenya'nın ve Zanzibar'ın sahil kısmını kapsıyordu

<i>Bdeogale crassicauda</i>

Bdeogale crassicauda, Güney Kenya'dan Mozambik'in merkezine kadar, Orta Afrika'da bulunan Kuyruksürengiller (Herpestidae) ailesinden bir memelidir. Yoğun kahverengi/siyah kürkü, kısa tüylü kulakları ve yumuşak bir burnu vardır. Küçük boyutu, genellikle gece aktif olması ve ele geçirme zorluğu nedeniyle yetersiz rapor edilmiştir. Bu türün rengi eşeysel olarak dimorfik değildir; ancak boyutlarında küçük farklılıklar vardır.

<span class="mw-page-title-main">Lor tatlısı</span>

Lor tatlısı, şerbetli bir tatlıdır. Ege Bölgesin'de yapılır. Kullanılan lor peynirinin kesinlikle tuzsuz olmalıdır. Ayrıca pek çok şerbetli tatlıda olduğu gibi lor tatlısının yapımında da tatlının sıcak, şerbetin ise soğuk olması gerekir. Balıkesir Ayvalık mutfağında yer alır. Lor tatlısı 1920'li yıllarda Yunanistan'ın Girit adasından Balıkesir'in Ayvalık ilçesine yerleşen aileler tarafından getirilmiştir. Giritli Türklerin mutfağına ait bir tatlıdır. Ayvalık Lor Tatlısı 26.12.2022 tarihinde Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.

<span class="mw-page-title-main">Steve McQueen (yönetmen)</span>

Sir Steve Rodney McQueen İngiliz film yönetmeni, görsel sanatçı, senarist, film yapımcısı, televizyon yazarı, televizyon yapımcısı ve televizyon yönetmenidir. Solomon Northup'un 1853 tarihli kölelik anılarının uyarlaması olan ödüllü filmi 12 Years a Slave (2013) ile tanınır. Ayrıca 1981 İrlanda açlık grevi hakkında tarihi bir drama olan Açlık (2008), seks bağımlılığıyla mücadele eden bir yönetici hakkında bir drama olan Utanç (2011) ve İngiliz televizyon dizisinin bir uyarlaması olan Widows (2018)'u yönetti ve yazarlarından biriydi. 2020'de, "Londra'da Batı Hint topluluğu içinde 1960'ların sonundan 80'lerin başlarına kadar geçen" beş filmden oluşan bir koleksiyon olan Small Axe’i yayınladı.

<span class="mw-page-title-main">William Whaley</span>

William Whaley bir İngiliz köle tüccarıydı. Liverpool Limanı'ndan en az 22 köle yolculuğuna katıldı ve İngiliz Amerikasın'daki en büyük köle tüccarlarından biriydi. Köle tüccarı olmadan önce en büyük iki köle tüccarı olan William Davenport ve William Earle'ü çalıştırdı.