İçeriğe atla

Muránska Platosu Millî Parkı

Koordinatlar: 48°47′11″K 20°01′47″D / 48.78639°K 20.02972°D / 48.78639; 20.02972
Muránska Platosu Millî Parkı
Národný park Muránska planina
IUCN kategori II (millî park)
Kľak'tan bakış (1409m DS)
Alan türü millî park
SınıflandırmaIUCN II
Devlet Slovakya
DevletSlovakya
İlçeTisovec
Koordinatları 48°47′11″K 20°01′47″D / 48.78639°K 20.02972°D / 48.78639; 20.02972
Kapladığı alan 213.18 km²
Kuruluş tarihi Ekim 1997'de ilan edildi ve 27 Mayıs 1998'de açıldı
Kontrol kuruluşu Revúca'daki Správa Národného parku Muránska planina (Muránska Dağları Millî Parkı Yönetimi)

Muránska Platosu Millî Parkı (SlovakçaNárodný park Muránska planina), Slovakya'nın en genç millî parklarından biridir. Çekirdek alan 21.318 hektar ve koruma alanı 21.698 hektardır. 14 daha küçük korunan bölge içerir. Merkezi Revúca'da bulunmaktadır.[1]

Tarihi

Muránska Platosu Millî Parkı bölgesi ilk olarak 1976 yılında korunan bir peyzaj alanı olarak ilan edilmiştir. Bu statü Ekim 1997'de milli park olarak değiştirilmiştir. Park resmi olarak 27 Mayıs 1998'de açılmıştır.[1]

Konum

Muránska Platosu Millî Parkı, ülkenin kuzeyindeki Horehronie bölgesi ile güneydeki Gemer bölgesi arasındaki sınırdan uzakta, Orta ve Doğu Slovakya arasındaki sınırda yer almaktadır. Bölge, batıda Klenovská Rimava vadisinden Javorinka sırtlarına ve doğuda Červená Skala köyüne kadar uzanmaktadır. Milli park, Banská Bystrica Bölgesi'nde, kuzeyde Brezno, güneyde Rimavská Sobota ve güney doğuda Revúca bölgesinde 3 alana yayılmıştır. Tisovec kasabası ve sekiz köyün kadastro bölgeleri, milli park ve tampon bölgesi sınırları içinde yer almaktadır.[1] Jeolojik olarak Slovenské rudohorie sıradağlarının bir parçası olan Muránska planina (Muránska Platosu) bölgesini kapsamaktadır.[2]

Jeoloji

Muránska Platosu'nun jeolojisi Mezozoik döneme kadar uzanmaktadır. Bu süre zarfında büyük bir dolomit ve kireç taşı bloğu mevcut milli parkın yerine taşındı ve bir örtü oluşturdu. Bu fenomen nedeniyle milli parkın çekirdeği hala karstik oluşumları olan bir kalker ve dolomit platosundan oluşmaktadır. Milyonlarca yıl boyunca, su yavaş yavaş vahşi bir karakter kazandıran derin oluklar ve vadiler oluşturmaya devam etti. Dik kayalık vadiler esas olarak bölgenin kuzeybatı ve güneydoğu kenarlarında bulunmaktadır. Buna karşın, platonun yüzeyi nispeten düzdür ve 900 m ile 1400 m arasındadır. İyi gelişmiş karst nedeniyle, plato çok sayıda uçurum, mağara, düden ve kaynaklarla doludur.[1]

Muránska Platosu Millî Parkı'nın rölyefi çok sağlam ve birçok yerde kayalıktır. Merkezi bölge, Spišsko-gemerský kras'ın bir parçası olan Muránska Platosu dağları masifinden oluşur.[1] Červená Skala (Šumiac'ın bir bölümü) yerleşiminden Tisovec kasabasına kadar olan karstik alanın toplam uzunluğu yaklaşık 25 km'dir.

Milli parkta yer alan en alçak konum 400 m DS rakımda Muráň köyü yakınlarında bulunmaktadır. En yüksek nokta 1,439 m DS'de Fabova hoľa'dır, ancak daha yüksek bir zirve 1,476 m'de Stolica tampon bölgesinde bulunur. Stolica ayrıca Slovak Ore Dağlarının en yüksek zirvesidir.[3]

Bölgede ziyarete açık olmayan 150'den fazla önemli mağara bulunmaktadır.

Flora

Milli Parktaki bitki örtüsü biyolojik çeşitliliği ve tür zenginliği ile dikkat çekicidir ve 35 endemik ve endemik-altı türe, örneğin Daphne arbuscula'ya ev sahipliği yapmaktadır. Ormanlar milli park alanının yaklaşık %90'ını kaplar.

Turizm

Turistik cazibe merkezleri arasında 300 km'lik işaretli yürüyüş parkurları ve iki eğitim parkuru yer almaktadır. Parka en iyi erişim, çevresindeki köyler ve yerleşim yerlerindendir, örneğin Muráň ve Závadka nad Hronom. Sıradağın ortasında bir kayanın üzerinde Muráň kalesi yer almaktadır.[1]

Korunan alanlar

Milli park 10 ulusal doğa koruma alanı, 1 ulusal doğal anıt, 1 doğal anıt, 7 doğa koruma alanı, 1 özel koruma alanı ve toplumun önem verdiği 1 alandan oluşmaktadır:[1]

  • Ulusal doğa koruma alanları:
    • Cigánka
    • Hrdzavá
    • Javorníková
    • Kášter
    • Malá Stožka
    • Poludnica
    • Šarkanica
    • Šiance
    • Veľká Stožka
    • Zlatnica
  • Ulusa doğa anıtları:
    • Bobačka
  • Doğa anıtları:
    • Wesselényiho jaskyňa
  • Doğa koruma alanları:
    • Čertova dolina
    • Fabova hoľa
    • Havrania dolina
    • Mašianske skalky
    • Mokrá poľana
    • Nad Furmancom
    • Zlatnianske skalky
  • Özel koruma alanları:
    • Muránska planina - Stolica
  • Toplumun önem verdiği alanlar:
    • Muránska planina

Kaynakça

  1. ^ a b c d e f g Lacika, Ján; Ondrejka, Kliment (2009). Kollár, Daniel (Ed.). National Parks. Bratislava: DAJAMA. ss. 76-85. ISBN 978-80-89226-28-3. 
  2. ^ Lucinda Mallows, Lucy Mallows (2007). Slovakia: The Bradt Travel Guide. Bradt Travel Guides. s. 6. ISBN 1-84162-188-9. 5 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Nisan 2020. 
  3. ^ Vološčuk, Ivan (1999). The National Parks and Biosphere Reserves in Carpathians: The Last Nature Paradise. Tatranská Lomnica: ACANAP. ss. 109-114. 

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Akdeniz Bölgesi</span> Türkiyenin Akdeniz kıyısındaki coğrafi bölgesi

Akdeniz Bölgesi, Türkiye'nin yedi coğrafi bölgesinden biridir. Anadolu'nun güneyinde Akdeniz kıyısı boyunca uzanır. Genişliği 120–180 km arasında değişir. Batı ve kuzey batısında Ege Bölgesi, kuzeyinde İç Anadolu Bölgesi, doğusunda Güneydoğu Anadolu Bölgesi, güneyinde ise Akdeniz bulunur. Güneydoğudan Suriye ile komşudur. Türkiye'nin başka bölgelerinde olduğu gibi Akdeniz Bölgesi'nde de bölge sınırları ile yönetim birimleri olan illerin sınırları tümüyle çakışmaz.

<span class="mw-page-title-main">Karadeniz Bölgesi</span> Türkiyenin Karadeniz kıyısındaki coğrafi bölgesi

Karadeniz Bölgesi, ismini Karadeniz'den alan, Sakarya Ovası'nın doğusundan Gürcistan sınırına kadar uzanan Türkiye'nin yedi coğrafi bölgesinden biridir. Gürcistan, Doğu Anadolu Bölgesi, İç Anadolu Bölgesi, Marmara Bölgesi ve adını aldığı deniz ile komşudur. Türkiye'deki bölgeler arasında büyüklük bakımından üçüncü sırada yer almaktadır, ayrıca doğu batı genişliği ve yerel saat farkı en fazla olan bölgedir. Karadeniz Bölgesi'nin en büyük ve gelişmiş şehirleri sırasıyla 1.371.274 nüfusuyla Samsun, ardından Trabzon ve Ordu'dur.

<span class="mw-page-title-main">Yayla</span> yüksek yerlerdeki derin akarsu vadileriyle yarılmış, deniz yüzeyinden yüksekte kalan, düz arazi şekli

Yayla veya plato, yüksek yerlerdeki derin akarsu vadileriyle yarılmış, deniz yüzeyinden yüksekte kalan, düz arazi şeklidir. Yükseklikleri beş yüz metreden birkaç bin metreye kadar çıkabilir. Örneğin Türkiye'deki Erzurum-Kars Yaylası'nın yüksekliği 2000 metre civarında olmasına rağmen Orta Asya'da bulunan Pamir Yaylası'nın yüksekliği 4000 m civarındadır.

<span class="mw-page-title-main">Ulubey Kanyonu</span> Uşak, Ulubeyde doğa parkı

Ulubey Kanyonu, Uşak ilinin Ulubey ilçesi sınırları içerisinde bulunan kanyon. Orman ve Su İşleri Bakanlığı tarafından 27 Haziran 2013'te tabiat parkı ilan edilmiştir.

Taşeli Platosu, Güney Anadolu'da Orta Toroslarda yer alır. Batıda Akseki, doğuda ise Mut-Silifke hattı ile sınırlanır. Antalya Körfezi ile Mersin Körfezi arasında yarımadayı andıran kaba bir çıkıntı oluşturur. Eski zamanlarda "Taşlık Kilikya" anlamında "Cilicie Trachée" adı kullanılırdı.

<span class="mw-page-title-main">Denali Ulusal Parkı ve Koruma Bölgesi</span>

Denali Ulusal Parkı ve Koruma Bölgesi Amerika Birleşik Devletleri Alaska eyaleti iç bölgesinde, Denali Borough, Matanuska-Susitna Borough'da bulunan, Kuzey Amerika kıtasının en yüksek zirvesi olan 6 194m irtifalı McKinley Dağı'nı ihtiva eden ABD Ulusal Park Hizmetleri tarafından idare edilen bir ulusal park ve ve Koruma Bölgesi'dir.

<span class="mw-page-title-main">Saguaro Millî Parkı</span>

Saguaro Ulusal Parkı, Amerika Birleşik Devletleri Arizona eyaletinin güneyinde olup, Tucson şehri yakınlarında bulunan Sonora Çölü arazilerini içine alan ve "Tucson Dağları" adı verilen tepeleri ile "Rincon Dağları" arazilerini içine alan iki bölgeden oluşan, 370,04 km² yüzölçümünü kapsayan, ABD Ulusal Park Hizmeti tarafından idare edilen bir millî parktır. Bu ulusal park 14 Ekim 1994'te kurulmuş ve ismini kapsadığı çölün tipik bitkisi olan büyük "saguaro" türü kaktüsten almıştır.

<span class="mw-page-title-main">Gates of the Arctic Ulusal Parkı</span>

Gates of the Arctic Ulusal Parkı ve Koruma Bölgesi Amerika Birleşik Devletleri Alaska eyaletinin kuzey kesiminde ve tümüyle Kuzey Kutup Dairesi içinde bulunan ve ABD ulusal parklarından en kuzeyde olanı; Brooks Sıradağları'nı kapsayan; 34.287 km²lik yüzölçümü ile ikinci büyük ABD ulusal parkı olan ve ABD Ulusal Park Hizmeti tarafından idare edilen bir millî parktır.

<span class="mw-page-title-main">Glacier Bay Ulusal Parkı ve Koruma Bölgesi</span>

Glacier Bay Ulusal Parkı ve Koruma Bölgesi Amerika Birleşik Devletleri Alaska eyaletinin "tava sapı" şeklindeki güneyinde Juneau şehrinin batı yakınlarında bulunan, 13.287 km² yüzölçümünü kapsayan, ABD Ulusal Park Hizmeti tarafından idare edilen bir millî parktır.

<span class="mw-page-title-main">Wrangell–St. Elias Ulusal Parkı ve Koruma Bölgesi</span>

Wrangell–St. Elias Ulusal Parkı ve Koruma Bölgesi Amerika Birleşik Devletleri Alaska eyaletinde Anchorage şehrinin batı yakınlarında bulunan, 33.682,5 km² yüzölçümünü kapsayan, ABD Ulusal Park Hizmeti tarafından idare edilen bir millî park'tır. Ulusal park ve koruma bölgesi birlikte 53.320.757 km² alanla, federal büro-daire olan Ulusal Park Hizmeti tarafından idare edilen en geniş arazili kuruluştur.

<span class="mw-page-title-main">Clark Gölü Ulusal Parkı ve Koruma Bölgesi</span>

Clark Gölü Ulusal Parkı ve Koruma Bölgesi, güneybatı Alaska'da bulunan bir ABD millî parkıdır.

<span class="mw-page-title-main">Colorado Platosu</span>

Kolorado Platosu, ABD'nin güney-doğusunda coğrafik ve jeolojik niteliklere göre belirlenmiş çok büyük bir bölgedir. Tüm yüzölçümü 337.000 km² olup Utah, Arizona, New Mexico ve Kolorado eyaletlerine yayılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Kaçkar Dağları Millî Parkı</span>

Kaçkar Dağları Millî Parkı büyük bölümü Rizenin Çamlıhemşin ilçesinde, bir bölümü Erzurum ve Artvin illerine uzanan millî park. 51.550 hektarlık mili park Fırtına Deresi ile Hemşin Deresi arasında yer alan Kaçkar Dağları üzerinde kurulmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Blidinje Tabiat Parkı</span>

Blidinje Tabiat Parkı, 30 Nisan 1995 tarihinde kurulan, Bosna-Hersek'te yer alan bir tabiat parkıdır. Dinar Alpleri'nin merkezinde yer alır ve Bosna-Hersek'in önemli kültürel ve tarihi mirasa sahip Dinar karstında önemli doğal, hidrojeolojik koruma alanı olarak kabul edilir. Dinar Alpleri sıradağlarının büyük dağları, Dugopolje platosu, Blidinje Gölü, Grabovica vadisi ve diğer karakteristik karstik özelliklerden oluşur.

<span class="mw-page-title-main">Torfeno Branişte</span>

Torfeno Branişte Bulgaristan'daki Vitoşa Dağı'nda Bistrişko Branişte koruma alanı ile birlikte bir doğa koruma alannıdır. Koruma alanı 728,8 ha alan kaplamaktadır. Kapsama alanı içinde Vladayska, Boyanska ve Dragalevska nehirlerinin üst havzaları da dahil olmak üzere Çerni Vrıh, Uşite ve Çernata Skala tepeleri arasındaki Büyük Plato ve Kapaklivets Platosu yer almaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Kazbek Millî Parkı</span>

Kazbek Millî Parkı(Gürcüce: ყაზბეგის ეროვნული პარკი), Gürcistan'ın kuzeydoğusundaki Mtsheta-Mtianeti bölgesindeki Kazbek Belediyesi'nde yer alan bir millî parktır.

Gürcistan'ın Güney Kafkasya bölgesi, çevresel, kültürel veya benzer değerleri nedeniyle çeşitli korunan alanlara ev sahipliği yapmaktadır. Bunlardan en eskisi - günümüzdeLagodekhi Koruma Alanları olarak bilinir - Gürcistan'ın Rus İmparatorluğu'nun bir parçası olduğu 1912 yılına tarihlenmektedir.

2012 yılı itibarıyla Başkurdistan'da şu kategorilerde toplam 229 korunan alan bulunmaktadır: doğa koruma alanları (3), ulusal parklar (1), doğa parkları (4), yerel doğa parkları (1), devlet doğa koruma alanları (29), tabiat anıtları (182), botanik bahçeleri (1), sağlık iyileştirici yerler ve tatil köyleri (7).

<span class="mw-page-title-main">Mardin-Midyat Eşiği</span>

Mardin-Midyat Eşiği, Türkiye'nin Güneydoğu Anadolu Bölgesi'nde yer alan bir platodur.

<span class="mw-page-title-main">Vilsandi Millî Parkı</span>

Vilsandi Millî Parkı, Estonya'nın Saaremaa ilçesinde yer alan bir millî parktır. Park Vilsandi Adası ile birlikte Saaremaa Adası'nın batısındaki bazı adaları ve Saaremaa Adasının Harilaid Yarımadası'nı da kapsar. Yüzölçümü 237.6 km²'dir. Nemli deniz iklimine sahiptir. Vilsandi, 247 kuş türüne ve yaklaşık 80 balık türüne ev sahipliği yapmaktadır. Estonya'daki korunan bitki türlerinin üçte biri milli parkta görülebilmektedir.