İçeriğe atla

Muhsin İsrafilbeyov

Muhsin İsrafilbeyov
AzericeMöhsün Nəcməddin oğlu İsrafilbəyov
Doğum12 Ağustos 1892(1892-08-12)
Şamahı, Bakü Guberniyası, Kafkasya Genel Valiliği, Rus İmparatorluğu
ÖlümAğustos 1941 (48-49 yaşlarında)
Bakü, Azerbaycan SSC, Sovyetler Birliği
MilliyetAzeri
MeslekDevrimci, hekim
Etkin yıllar1917–1941
ÖdüllerKızıl Bayrak İşçi Nişanı

Muhsin Necmettin oğlu İsrafilbeyov (AzericeMöhsün Nəcməddin oğlu İsrafilbəyov) ve Muhsin Kadirli (AzericeMöhsün Qədirli), Azeri devrimci ve hekimdi. Azerbaycan Komünist Partisi'nde faal biri olarak biliniyordu.[1]

İlk yılları

Muhsin İsrafilbeyov, 12 Ağustos 1892'de Rus İmparatorluğu'nun Kafkasya Genel Valiliği'ne bağlı Bakü Guberniyası'nın Şamahı şehrinde doğmuştur. 1911'de Bakü "Real" Okulu'dan mezun olduktan sonra Kiev Üniversitesi'ne kabul edilmiştir. 1911'den 1917'ye kadar Kiev Üniversitesi'nde okurken öğrencilerin devrimci gösterilerine katılmıştır.

Kariyeri

İsrafilbeyov, 1917'de Bakü'ye vardığında, Bolşevik örgütü olan Himmet'in sekreteri ve büro üyesi, RSDF(b)P BK ve Bakü Sovyeti üyesi seçilmiştir. 1918'de Lenkeran ve Cevat ilçelerinin acil durum komiseri olarak atanmıştır. Ağustos 1918'den itibaren RSFSR Halk Komiserliği bünyesindeki Transkafkasya dairesinin başına seçilmiş, ardından sırası ile RK(b)P Astrahan İl Komitesi üyesi, il yürütme komitesi üyesi, başkan yardımcısı ve sağlık departmanı başkanı olmuştur. Mayıs 1919'da RSFSR'nin Dışişleri Halk Komiserliği Ortadoğu Departmanında çalışmıştır. Doğu Halkları Komünist Örgütlerinin 2. Tüm Rusya, 5. ve 7. Kongrelerine katıldı. Moskova'da Vladimir Lenin ile görüşerek Azerbaycan'daki durum hakkında bilgi vermiştir. Azerbaycan'da Sovyet hükümetinin zaferinden sonra 1920'den 1921'e kadar Deniz İşleri Halk Komiserliği'nin siyasi dairesi başkanı olarak, 1922'den 1934'e Halk Sağlık Komiseri olarak çalışmıştır. 1935'ten 1937'ye kadar Azerbaycan SSC Halk Komiserleri Konseyi bünyesinde Sıtma ve Diğer Tropikal Hastalıklarla Mücadele Komitesi Başkanı olarak görev yapmıştır. Partiyi ve Sovyet Kongresini defalarca temsil etmiş ve Azerbaycan'da AK(b)P Merkez Komitesi ve Transkafkasya Merkez Yürütme Komitesi üyesi seçilmiştir. Azerbaycan'da sıtma, trahom gibi hastalıkların giderilmesinde önemli rol oynamıştır.[2][3]

Ölümü

Muhsin İsrafilbeyov, 1941'de, Kızıl Terör sırasında halk düşmanı ilan edilerek vurulmuştur.[3]

Ödüller

İsrafilbeyov, iki kez Kızıl Bayrak İşçi Nişanı ile ödüllendirilmiştir.[3]

Kaynakça

  1. ^ "M. N. Kadyril (Israfilbekov)". Avustralya Ulusal Kütüphanesi (İngilizce). 1970. 13 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Nisan 2021. 
  2. ^ "Азербайджанская ССР. Правительство". Наш Баку (Azerice). 30 Mayıs 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Nisan 2021. 
  3. ^ a b c Tahirzade, Adalet (28 Eylül 2012). "Ukraynada bir ay". Azərbaycan müəllimi (Azerice). s. 6. 13 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Nisan 2021. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti</span> ilk Azerbaycan cumhuriyeti (28 Mayıs 1918-28 Nisan 1920)

Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti, Azerbaycan Halk Cumhuriyeti veya kısaca Azerbaycan Cumhuriyeti, Doğu Kafkasya'da yerleşmiş ve yüzölçümü 147.629 km2 olan, Müslüman ve Türk toplumlarında kurulan ilk laik ve demokratik devlet. Nüfusu 2 milyon kişiye ulaşan cumhuriyetin sınırları kuzeyde Kuzey Kafkasya Cumhuriyeti, kuzeybatıda Gürcistan Demokratik Cumhuriyeti, batıda Ermenistan Demokratik Cumhuriyeti ve güneyde İran'la belirlenmiştir. Azerbaycan'da en büyük şehir olan Bakü'nün Bolşevik Bakü Sovyeti'nin kontrolünde olması nedeniyle, AHC'nin geçici başkenti Gence olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Transkafkasya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti</span>

Transkafkasya SFSC, 1922 ile 1936 yılları arasında Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti, Gürcistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti ve Ermenistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nin birleşmesiyle oluşan Sovyetler Birliği cumhuriyeti. Başkenti günümüzde Gürcistan'ın başkenti olan Tiflis'ti.

<span class="mw-page-title-main">26 Bakü Komiseri</span> Ekim Devriminden sonra Baküde kurulan Bakü Sovyet Komününün Bolşevik ve Sol Sosyalist Devrimci Partisine bağlı mensupları

26 Bakü Komiseri, Ekim Devrimi'nden sonra Bakü'de kurulan Bakü Sovyet Komünü'nün Bolşevik ve Sol Sosyalist Devrimci Partisi'ne bağlı mensupları.

<span class="mw-page-title-main">Neriman Nerimanov</span> Nariman Narimanov

Neriman Nerimanov, Azerbaycanlı Bolşevik devrimci, yazar, yayıncı, politikacı ve devlet adamıydı. Kızıl Ordu'nun Azerbaycan'ı işgalinden sonra, Mayıs 1920'de kurulan Sovyet Azerbaycanı hükûmetinin başına geçti ve bu görevini yaklaşık bir yıl sürdürdü. Daha sonra Transkafkasya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti yürütme konseyi başkanlığına seçildi. Ayrıca 30 Aralık 1922'den öldüğü güne kadar Sovyetler Birliği Merkez Yürütme Kurulunun parti başkanı olarak görev yapmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Vladimir Milyutin</span>

Vladimir Pavloviç Milyutin - Sovyet devlet adamı. İlk Sovyet hükûmetinde Tarım Halk Komiseri (bakanı) olarak görev yaptı. 1910 yılında Menşeviklerden ayrılarak RSDİP'nin Bolşevik kanadına katıldı.

Himmet Partisi, Himmet Sosyal-Demokrat Müslüman Teşkilatı veya kısaca Himmet, Azerbaycan'ın ve tüm İslam Dünyasının ilk sosyal demokrat nitelikteki siyasi partisi. Sol kanadı 1920 yılında Bakü'deki komünist Adalet Fırkasıyla birleşerek, Azerbaycan Komünist Partisi'ni kurdu. Himmet Gazetesi adında yayın organları vardı.

<span class="mw-page-title-main">Sultanmecid Efendiyev</span>

Sultanmecid Efendiyev ya da Sultan Mecid Efendiyev Azerice: Sultanməcid Əfəndiyev, Rusça: Султан Меджид Эфендиев d. 26 Mayıs 1887-21 Nisan 1938 ö.) Azeri devrimci, devlet adamı, Azerbaycan Komünist Partisi'nin kurucularından.

<span class="mw-page-title-main">Alihaydar Karayev</span>

Alihaydar Ağakerim oğlu Karayev eski Menşevik sonradan Bolşevik devrimci, Azerbaycan'ın sosyalist döneminde Adalet Halk Komiseri ve de Askerî ve Donanma İşleri Halk Komiseri.

<span class="mw-page-title-main">Meyer Basin</span>

Meyer Velkoviç Basin, Yahudi kökenli devrimci, 26 Bakü Komiseri'nden biri, Kafkasya Ordusu Devrimci Askeri Komitesi Üyesi.

Gregoriy Nikolayeviç Korganov, Gürcü-Ermeni komünist, Bolşevik Parti üyesi 26 Bakü Komiseri'nden biri.

<span class="mw-page-title-main">Teymur Guliyev</span>

Teymur Guliyev, Azeri devlet adamı. Azerbaycan SSC Halk Komiserleri Sovyeti Başkanı (1937-1946) ve Azerbaycan SSC Bakanlar Konseyi Başkanı.

<span class="mw-page-title-main">Samed Ağa Ağamalıoğlu</span> Azeri siyasetçi

Samed Ağa Ağamalıoğlu Sovyet devlet adamı ve sosyalist devrimci, Kafkasya'da 1905 Rus Devrimi'ne katılmıştır. Samed Hasan oğlu Aliyev gerçek ismiyle Ağamalıoğlu, Elizavetpol Guberniyası Kazah bölgesinde Kyrah Kesemen köyünde köylü bir ebeveynin çocuğu olarak dünyaya geldi. Vladikavkaz askeri okulundan mezun oldu, topoğrafya eğitimi aldı. 1887 yılında, Gence'de askeri hizmete girdi ve kısa süre sonra Marksizm okumaya başladı ve sosyalist bir devrimci olup aktif Himmet üyesi oldu. 1917 Şubat Devrimi sonrası, Gence'de Rusya Sosyal Demokrat İşçi Partisi icra komitesi üyesi oldu. Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti'nin Azerbaycan Millî Şurası'nda Müslüman Sosyalist Blok'tan milletvekili seçildi. Müsavat'ın iktidardan indirilmesinden kısa bir süre sonra, Azerbaycan SSC'nin Halk Komiseri oldu ve 1922 ile 1929 yılları arasında Transkafkasya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti'nin CEC Başkanı ve Başkanlarından biri olarak görev yaptı. 1922 yılında SSCB'nin Sovyetler 1. Kongresinde, SSCB CEC üyesi sonra SSCB CEC Prezidyumu üyesi seçildi. Latin alfabesinin Doğu Sovyetlere girmesine öncülük etti. Ağamalıoğlu ayrıca devrimci hareket ve Sovyetler Birliği'nin doğu bölgelerinde kültür devrimi üzerine birçok çalışmanın yazarıdır. Tanınmış Azeri oyun yazarı Mirza Fetali Ahundov'un Kemalüddövle Mektubları'nın ilk hazırlayıcısı ve yayıncısıdır. Dönemin kültürel ikonu Maksim Gorki, onu "olağanüstü adam" olarak tanımlamıştır ve yeniden düzenlenmiş alfabe üzerine çalışmalarını çok takdir etmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Hamid Sultanov</span> Azerbaycanlı siyasetçi

Hamid Hasan oğlu Sultanov, Azeri Sovyet siyasetçi, Azerbaycan SSC İç İşleri Halk Komiseri ve sonra Nahçıvan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti Bakanlar Kurulu Başkanı.

<span class="mw-page-title-main">Mir Beşir Kasımov</span>

Mir Beşir Kasımov, Sovyet Azeri siyasetçi, devrimci. Neriman Nerimanov'un ürettiği siyasetin takipçilerinden biri olan Kasımov Azerbaycan'da ulusal komünizm politikasının uygulayıcısı olarak da bilinir. İki kez Lenin Nişanı ödülünü almıştır.

<span class="mw-page-title-main">Mirza Davud Hüseynov</span> Azerbaycanlı politikacı (1894-1938)

Mirzə Davud Hüseyinov — Azerbaycan Devrim Komitesi Başkan Yardımcısı, Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nin 1921 Mayıs-Aralık tarihleri arasında Dış İşleri Bakanı, 1925 yılı içinde Maliye Bakanı. Ayrıca Yüksek İktisat Şûrası Başkanlığı, Transkafkasya SFSC XKS Başkan Yardımcılığı, Transkafkasya SFSC Halk Maliye Komiserliği, Tacikistan Komünist Partisi Merkez Komite Birinci Kâtipliği (1930-1933) görevlerinde de bulunmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Sovyetler Birliği Kuruluş Antlaşması</span> Sovyetler Birliğinin kurulduğu 1922 tarihli belge

Sovyetler Birliği Kuruluş Antlaşması, genellikle Sovyetler Birliği olarak bilinen Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği'nin (SSCB) resmi olarak kurulduğu anlaşmadır. De jure birkaç Sovyet cumhuriyetinin birliğini yasalaştırdı ve yeni bir merkezileştirilmiş federal hükûmet kurdu burada anahtar işlevler Moskova'da merkezileştirildi.

<span class="mw-page-title-main">Mir Muhsin Nevvab</span>

Mir Muhsin Nevvab, Azeri şair, yazar, müzisyen, ressam, hattat, bilim insanı. Çok yönlü Nevvab aynı zamanda astronom, matematikçi, kimyacı, tarihçi, müzik tarihçisi ve marangozdur.

<span class="mw-page-title-main">Nikolay Glebov-Avilov</span>

Nikolay Pavloviç Glebov-Avilov - Rus devrimci. Kurucu Meclis üyesi. Sovyet devlet adamı. Rostselmaş Fabrikasının ilk müdürü. Sovyet hükûmetinin ilk Halk Posta ve Telgraf Komiseri (bakanı).

Camo bey Hacınski - Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti'nin 4. ve 5. hükûmetlerinde Posta ve Telgraf Bakanı ve Halk Cumhuriyeti Cumhuriyet Ulusal Konseyi üyesi, politikacı, devlet adamı, tiyatro ve sanat eleştirmenidir. Bazı kaynaklarda Azerbaycan marşının sözlerinin yazarı olarak geçmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Maksud Memmedov (siyasetçi)</span>

Maksud Memmed oğlu Memmedov Sovyet dönemi bir Azerbaycanlı devrimci, devlet adamı ve siyasetçiydi.