İçeriğe atla

Muharrem Ertaş

Kontrol Edilmiş
Muharrem Ertaş
Muharrem Ertaş
Doğum1913
Yağmurlubüyükoba, Kırşehir, Osmanlı İmparatorluğu
Ölüm3 Aralık 1984 (71 yaşında)
Bağbaşı, Kırşehir, Türkiye
MeslekTürk Halk Ozanı
Dinİslâm
EvlilikHatice Ertaş (?-?)
Döne Ertaş (?-1950)
Arzu Ertaş (?-?)
Çocuk(lar)Neşet Ertaş
Ebeveyn(ler)Zurnacı Kara Ahmet
Ayşe Hanım

Muharrem Ertaş, (1913, Yağmurlubüyükoba, Kırşehir - 3 Aralık 1984, Kırşehir), Türk saz ve söz ustası.

Abdallık geleneğinin ve bozlak türünün en önemli isimlerindendir. Hacı Taşan ve kendi oğlu Neşet Ertaş gibi çıraklar yetiştirmiştir.

Yaşamı

Muharrem Ertaş, 1913 yılında Kırşehir’in Yağmurlu Büyükoba Köyü'nde doğdu. Annesi Ayşe Hanım, babası zurnacı Kara Ahmet'tir.[1] Ailesi Abdallar diyarı Aksaray Ala Kilise'den gelip, Kırşehir ili Yağmurlubüyükoba köyüne yerleşmişti. Rivayete göre Ertaş’ın ataları asırlar önce Horasan'dan gelerek bu köye yerleşen "Deveci Kabilesi"nin bakiyeleri idi.[1]

İlk saz hocaları dayıları Bulduk Usta ve Yusuf Usta 'dır. Yusuf Usta'dan yörenin önemli âşıklarından Âşık Sait'in şiirlerini, koşma ve deyişlerini öğrendi.[1] ). Küçük yaşlardan itibaren gezgin âşıklık yapmaya başladı. Köylerde sünnet ve düğün törenlerinde, bayramlarda saz çalarak dolaştı. Hatice Hanım’la ilk evliliğini yapan Muharrem Ertaş, eşinin vefatı üzerine Kırşehir’i terk ederek Çiçekdağı, Yerköy, Keskin ve Kırtıllar'da sanatını sürdürdü. Bu bölgenin usta aşığı olarak tanındı. Orta Anadolu geleneksel halk müziğinden geniş bir repertuvarı vardı. Bozlakların yanı sıra halay türünün de örneklerini çalıp söyledi; Karacaoğlan, Şeyh Galip, Pir Sultan Abdal, Dadaloğlu'nun deyişlerini seslendirdi. Bazen de "usandım şu yalan dünyadan Aydost çığırmasında olduğu gibi dinsel içerikli türkülerde söyledi.

Kırtıllar’da ikamet ettiği sırada Keskin Hacelobası köyünden Mazlum Usta'nın kızı Döne Hanım'la ikinci evliliğini yaptı. Bu evlilikten Necati, Neşet, Ayşe, Nadiye ve Muhterem adında beş çocuğu oldu. Altı yıl Kırtıllar köyünde yaşadıktan sonra Çiçekdağı ilçesinin İbikli köyüne göçtü. İbikli'de ikinci eşi Döne Hanım'ı da kaybetti ve üçüncü evliliğini Yozgat'ın Kırıksoku köyünden Arzu Hanım'la yaptı. Bu evlilikten Ekrem, Ali, Muhterem ve Cemal olmak üzere dört çocuğu daha oldu.

Ses genişliği, rengi ve tınısının yanı sıra, gırtlak nağmeleri, çarpma, titretme ve trilleri, kendine has ses kullanma teknikleri ve bütün bunların yanı sıra kullandığı yiğitçe eda ile Muharrem Ertaş, gelmiş geçmiş en büyük bozlak okuyucusu olarak kabul edilen Ertaş,[1] Hacı Taşan ve kendi oğlu Neşet Ertaş gibi çıraklar yetiştirdi. Neşet Ertaş, babasından aldığı eğitimle son yüzyılın en büyük ozanlarından biri olmuş ve Türk halk müziğinde bir ekol olarak kabul edilmiştir. Neşet Ertaş babası hakkında yaptığı her söyleşide ''Muharrem Usta'' diye hitapta bulunmuştur.

3 Aralık 1984'te yaşamını yitirdi. Muharrem Ertaş'ın mezar taşında şu sözler yer alır: "İşte geldim, işte gittim. Güz çiçeği gibi bittim. Yalan dünyada ne iş tuttum. Ömrüceğim geçti, gitti."

Hatırası

Muharrem Ertaş’ın adı, sağlığında oturduğu Kırşehir Bağbaşı Mahallesindeki bir caddeye verilmiştir. Muharrem Ertaş'ı eşeği ile arkada; kendisi bir taşın üzerine oturmuş elinde sazı ve oğlu Neşet Ertaş’ı çocukluk yıllarında gösteren bir heykeli 2003 yılında Kırşehir'de bir parka yerleştirilmiştir.[2][3]

Albümleri

  • Al Almanın Dördünü
  • Aldı Dert Beni
  • Ağ Ellerin Sala Sala Gelen Yar
  • Ağ Odana Kara Taban Yatırdım
  • Aşağıdan Kalktı
  • Bana Gül Diyorlar
  • Başımda Altın Tacım
  • Bir Plak Yaptı Neşet
  • Biter Kırşehir'in Gülleri
  • Bu Yıl Bu Dagları Karı Erimez
  • Bâd-ı Sabâ
  • Bülbül
  • Deniz Dalgasız Olmaz
  • Ela Gözlerini Sevdiğim Dilber
  • Evlerinin Önü Marul
  • Eğil Dağlar
  • Feleğin Bir Kuşu Var
  • Giderim Giderim
  • Gönül Ne Gezersin
  • Güzel Nideceksin Bu Kadar Malı
  • İşte Geldim İşte Gittim
  • Kalktı Göç Eyledi Avşar Elleri
  • Kamberim
  • Kara Taş Boyanır mı?
  • Kar mı Yağmış Yüce Dağın Başına?
  • Kara Taş Boyanır mı ?
  • Karanfil Suyu Neyler
  • Kova Kova İndirdiler Yazıya
  • Küsmedim Neşed'im
  • Kırat Bozlağı
  • Kısmet Kalktı
  • Kar mı Yağmış Yüce Dağlar Başına
  • Mezar Arasında
  • Muhammed Neslinden
  • Neden Garip Garip Ötersin Bülbül
  • Neyleyim Yalan Dünya
  • Sebep
  • Seher Vakti Bülbül Öter Ekseri
  • Şu Dağlar Ulu Dağlar
  • Şu Yalan Dünyadan Usandım
  • Taze Haber Gelmiş Dostun Elinden
  • Tor Şahin Misali
  • Vuruldum Arkadaş
  • Yağmur Yağdı Yine Bulandı Hava
  • Yâ Rab Kime Yalvarayım
  • Yeni Geldim Dinek Dağı
  • Yüklendi Bahranım Çekildi Göçüm

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ^ a b c d Güray, Cenk; Karadeniz, İsmet. "Horasan'dan Keskin'e Bir Çığlık:Muharrem Ertaş". Mili Folklor dergisi, Cilt: 16, Sayı: 122, Yıl: 2019. 26 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Mart 2021. 
  2. ^ "Muharrem Ertaş". Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü (TEİS). 11 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Mart 2021. 
  3. ^ "Muharrem Ertaş'ın heykeli Türk Büyükleri Parkı'ndaki yerine konuldu". Haberturk.com 4 Aralık 2020. 6 Aralık 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Mart 2021. 

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Kırşehir (il)</span> Türkiyenin İç Anadolu Bölgesinde yer alan bir il

Kırşehir, Türkiye'nin İç Anadolu Bölgesinde yer alan bir ildir.

Abdal, Türk tasavvufunun daha radikal formlarında karşılaşılan en üst mânevî mertebenin bir adıdır.

Âşık halk edebiyatı, halk diliyle ve hece vezniyle meydana getirilen, saz eşliğinde söylenen şiirlerden oluşan geleneksel Türk edebiyatı dalıdır. âşıkların oluşturduğu eserlerin bütününe verilen isimdir.Halk edebiyatı içerisinde yer alır. Anonim ürünlerin dışında kalan şiirlerin oluşturduğu edebi ürünler toplamıdır. Kimi âşıkların başından geçen ve yaygınlaşıp ünlenen hikâyeler de âşık edebiyatı içinde incelenir.

Çekiç Ali, Türk bağlamacı ve şarkıcı, Anadolu halk müziği ozanıdır. Kırşehir yöresi türkü ve bozlaklarının en önemli yorumcularından biridir.

Bozlak, Türk Halk edebiyatında bir uzun hava türüdür. Konusunu aşiret kavgalarından, kan davalarından, aşk maceralarından alır. İç Anadolu bölgelerinde söylenir. Avşar bozlağı, Urum bozlağı gibi türleri vardır. Ankara, Kırıkkale, Kırşehir, Yozgat ve Çorum gibi Orta Anadolu yörelerinde görülür.

<span class="mw-page-title-main">Balâ</span> Ankaranın ilçesi

Balâ, Ankara ilinin ilçesidir. İlin güneydoğusunda olup Ankara şehir merkezine 70 km mesafededir. Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu ve ilk Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk'ün Balâ milletvekili olmasından dolayı, Türk siyasetinde önemli bir yere sahiptir.

<span class="mw-page-title-main">Neşet Ertaş</span> Türk halk ozanı

Neşet Ertaş, Türk halk ozanı, Türkmen/Abdallık kültürünün ve müzik geleneğinin son büyük temsilcisidir. "Bozkırın Tezenesi" olarak da tanınır.

<span class="mw-page-title-main">Adnan Şenses</span> Türk şarkıcı ve oyuncu

Adnan Şenses, doğum adıyla Adnan Ertuğran, Türk şarkıcı ve oyuncu.

<span class="mw-page-title-main">Muzaffer Sarısözen</span> Türk folklorcu ve müzisyen

Muzaffer Sarısözen, Türk folklorcusu, Türk halk müziği sanatçısı ve derleyicisidir. Asıl adı Muzaffereddin Mazhar olup soyadı kanunundan önce Muzaffereddin, Muzaffer Sözen gibi isimleri kullanmıştır. Babası Nakşibendî şeyhi Hüseyin Hüsnü Efendi, annesi Zeliha Hanım'dır.

<span class="mw-page-title-main">Rakım Elkutlu</span>

Rakım Elkutlu, Türk klâsik mûsikîsi bestekârlarındandır.

<span class="mw-page-title-main">Muhterem Nur</span> Türk oyuncu ve şarkıcı

Muhterem Nur, gerçek adıyla Aysel Muhterem Kısa, Türk sinema oyuncusu ve şarkıcı.

<span class="mw-page-title-main">Güler Duman</span> Türk şarkıcı, söz yazarı, besteci, sunucu ve müzik hocası

Güler Duman, Türk halk müziği sanatçısı, söz yazarı, besteci, sunucu ve müzik öğretmeni. 1980'li yılların başından itibaren sık sık çıkardığı albümlerle Türk halk müziği'nin başarılı sanatçılarından biri oldu. Aslen Erzurum, Aşkale'lidir. İlkokul eğitimi döneminde Ruhi Su dostlar korosuna katıldı. Koroda bulunan sanatçının sesini keşfeden Mustafa Budan, Erden Kıral'ın yönettiği ve başrolünde Genco Erkal'ın yer aldığı Hakkâri'de Bir Mevsim filminde seslendirdiği uzun hava ile sanat dünyasında ismini duyurmuştur. İlk albümünü 1980 yılında 13 yaşında Dost Garip ile yapmıştır. Bu albüm 3 milyon 800 bin satış rakamına ulaşarak büyük bir satış yaptı.

<span class="mw-page-title-main">İsmail Altunsaray</span> Türk saz ve ses sanatçısı

İsmail Altunsaray, Bozlak geleneğinin yeni kuşak temsilcilerinden biri olan Türk saz ve ses sanatçısı.

Hacı Taşan, Türkmen Abdal halk ozanı, Türk halk müziği sanatçısı. Abdal müziğinin en önemli isimlerinden birisidir.

Feride Muazzez Arçay, Türk oyuncudur.

<span class="mw-page-title-main">Ezhel</span> Türk rap/reggae-rap/trapçi ve söz yazarı

Ezhel ya da gerçek adıyla Ömer Sercan İpekçioğlu, Türk rapçi, şarkıcı ve söz yazarıdır. Yeşil Oda adlı Rap oluşumu ile "Sekiz" adlı şarkısıyla tanınmaya, Sekiz adlı toplama albümdeki "Sekiz" şarkısı, "Rastafaray", "3 gün" ile Sansar Salvo'yla bir düet olan "Gerçek Sandım" gibi şarkılarıyla popülerleşmeye başlamış, 2017 yılında ise Müptezhel adlı Trap Albümü ile en parlak dönemine girmiştir.

Sazımızla Sözümüzle Türk halk müziği sanatçısı Güler Duman'ın koleksiyon albüm projesidir. Koleksiyonda üç albüm bulunmaktadır ve albümlerin hepsi Duygu Müzik etiketiyle piyasaya sürülmüştür. Albümlerin yapımcılığını Sinan Çelik üstlenmiştir. Güler Duman albümdeki konuk sanatçı ile düetler yapmaktadır ve bir düet albümüdür. 18 Aralık 1990 tarihinde serinin ilk albümü olan Sazımızla Sözümüzle 1 albümünü Zafer Gündoğdu ile birlikte çıkarmıştır. Albümde on bir parça bulunmaktadır. Albümde "Derdim Çoktur", "Sen Ölme Yar", "O Yar Gelir" ve "Bülbül Yuva Yapmış" gibi parçalar ön plana çıkmıştır. İkili albümde birde "Çayın Ortasında" adında bir uzun hava seslendirmişlerdir. Albümde Zafer Gündoğdu ve Güler Duman'ın yazdığı parçaların haricindeki diğer eserler anonimdir. "Çayın Ortasında", "Karakaş Boyanır Mı?", "Bülbül Yuva Yapmış" ve "Bu Kışlanın Kapısına" adlı parçaları Zafer Gündoğdu yazmıştır. "Kınamayın Aklım Yitirdiğime" ve "Seherde Uğradım Dostun Bağına" adlı parçaları ise Güler Duman yazmıştır. Güler Duman ilk albümden sonra projeye uzun bir ara vermiştir ve solo çalışmalarına ağırlık vermiştir. İlk projenin çıkmasından yaklaşık on dört yıl kadar bir süre sonra Musa Eroğlu ile birlikte projenin ikinci albümü olan Sazımızla Sözümüzle 2 albümünün kayıtlarına başladılar. Yaklaşık dört ay kadar süren stüdyo çalışmalarının ardından 27 Ekim 2004 tarihinde projenin ikinci albümü yayınlandı. Albüm yayınlandığı gün albümde yer alan "Niye Böyle Dargın Bakarsın" adlı parçada yayınlanmıştır. İkinci proje oldukça beğeni almıştır ve albüm Türk halk müziğinin en iyi düet albümleri arasına girmiştir. Albümde on iki parça bulunmaktadır. Çıkış parçasının haricinde "Bu Bağı Alemde", "Dağlar Dağımdır Benim", "Ömrüm Kadrini Bilmedim", "Muhabbet Küpünün Olsam Şarabı" ve "Sana Bir Nasihatim Var" gibi parçalar ön plana çıkmıştır. Albümde Pir Sultan Abdal, Karacaoğlan, Âşık Seyrani, Erzurumlu Emrah ve Muzaffer Şahin gibi isimlerin eserleri yer almıştır.

Hüseyin Tenecioğlu, gerçek adıyla Hüseyin Tahtacı veya yaygın adıyla Âşık Hüseyin, Türk halk ozanı.

Zeki Duygulu,, Klasik Türk müziği şarkıcısı, bestecisi ve söz yazarı.

Emine Nevin Akkaya, Türk oyuncu ve seslendirme sanatçısı.