İçeriğe atla

Muhammed Seyyid Tantavi

Muhammed Seyyid Tantavi (28 Ekim 1928 – 10 Mart 2010), Tantavi olarak da anılan, Mısır'da etkili bir İslam alimiydi. 1986'dan 1996'ya kadar Mısır'ın büyük müftüsüydü. 1996'da cumhurbaşkanı Hüsnü Mübarek onu El-Ezher'in Büyük İmamı olarak atadı ve 2010'daki ölümüne kadar bu pozisyonunu korudu.

İlk yılları

Tantavi, 28 Ekim 1928'de Mısır'ın Sohag ilçesine bağlı Tama belediyesine bağlı Selim eş-Şarqiyah köyünde doğdu. 1944'te İskenderiye Din Enstitüsü'ne katıldı. 1958'de El-Ezher'in dini ilimler fakültesinden mezun oldu ve öğretmenliğe devam etti. 1966'da Kuran tefsiri olan Hadis ve Tefsir alanında doktora yaptı.[1] 1968'de Ausol Aldeen fakültesine, 1972'de Libya İslam Üniversitesi'nde Arap ve İslam Araştırmaları Fakültesi'ne üye oldu. 1980'de Suudi Arabistan'a taşındı ve burada Medine İslam Üniversitesi'nde Lisansüstü çalışmalar bölümünün Tefsir şubesinin başkanı oldu. Prestijli İskenderiye Din Enstitüsü'nde Ausol Aldeen Fakültesi Dekanı olduğunda 1985'te Mısır'a döndü.[2]

Eğitimi

Birinci onur derecesiyle, yüksek lisans derecesini 1959'da ve doktorasını 1966'da aldı. Doktora tezi Kur'an ve Sünnet'te İsrailoğulları üzerineydi.[3][4][5]

Çalışmaları

Tantavi 1986 yılında 58. doğum günü olan 28 Ekim 1986'da Mısır Başmüftülüğüne atanmıştır. Bu görevi yaklaşık on yıl sürdürmüştür. 27 Mart 1996'da Mısır Cumhurbaşkanı Hüsnü Mübarek tarafından El-Ezher Camii Büyük İmamı ve El-Ezher Üniversitesi Büyük Şeyhi olarak görev yaptı.[2] El-Ezher Camii en etkili ve önemli Sünni Müslüman kurumlarından biridir.[6]

Tantavi, yedi bin sayfalık bir Kur'an tefsirini (Al-tafser al-waset) tamamladı. Bu Tefsir'in tamamlanması on yıldan fazla sürdü.[7]

Tantavi, 2004 yılında Yaser Arafat'ın cenazesinde kıldırdığı cenaze namazında, "Arafat, Filistin davasının savunucusu olarak görevini cesaret ve dürüstlükle yaptı" dedi.[8]

Ölümü

Tantavi, 10 Mart 2010 sabahı, 81 yaşında, Suudi Arabistan'ın Riyad kentini ziyareti sırasında geçirdiği kalp krizi sonucu öldü.[9] Tantavi Mısır'a dönüş uçağına binmek üzereyken Riyad'ın Kral Halid Uluslararası Havalimanı'nda öldü.[10] Kalp krizi uçağa binerken düştükten hemen sonra meydana geldi.[11] Tantavi, Kral Faysal Uluslararası İslam'a Hizmet Ödülü'nün ödül törenine az önce katılmıştı.[12] Amir Sultan hastanesinde resmi olarak öldüğü açıklandı.[13]

Tantavi'nin ölümü beklenmedik bir olaydı ve yolculuğundan önce "mükemmel formda ve sağlıklı" olarak tanımlandı.[14] Mısırlı yetkililer, ailesinin isteği üzerine Muhammed'in mezar yeri olan Suudi Arabistan'daki Medine'ye defnedileceğini bildirdi. Cenazesi, Mescid-i Nebevî'de kılınan cenaze namazının ardından Cennetül Baki mezarlığına defnedildi.[15] Tantavi'nin yardımcısı Mohamed Wasel görevlerini devraldı, o zamana kadar Başkan Mübarek, Al Ezher'in yeni rektörü olarak Ahmed at-Tayyeb'i atadı.[16]

Başsağlığı

Birkaç ulusal lider ve bilim adamı tarafından Mısır hükûmetine taziye mesajları gönderildi. Bunlar arasında Papa 16. Benedict,[17] ABD Başkanı Barack Obama ve Dışişleri Bakanı Hillary Clinton; Malezya İslami Kalkınma Departmanı (Jakim); Fas Kralı VI. Muhammed; Ürdün Kralı II. Abdullah, Yemen Cumhurbaşkanı Ali Abdullah Salih ve Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev.[18][19][20][21][22][23][24]

Kaynakça

  1. ^ Mostyn, Trevor (10 Mart 2010). "Sheikh Mohammed Tantawi obituary". the Guardian (İngilizce). 16 Mart 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Mart 2018. 
  2. ^ a b "The biography of his Excellency: Dr. Mohammad Saed Tantawy". Al-Azhar University. 12 Ağustos 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  3. ^ "The Grand Imams of Al-Azhar (Shuyukhul Azhar)". Sunnah.org. 19 Haziran 2006 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Şubat 2011. 
  4. ^ "Dar Al-Iftaa | دار الإفتاء المصرية". Dar-alifta.org. 2 Eylül 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Şubat 2011. 
  5. ^ "BBC Arabic – الشرق الأوسط – نبذة عن محمد سيد طنطاوي". BBC. 28 Mart 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Şubat 2011. 
  6. ^ "Qaradawi Criticizes Al-Azhar for Condemning Jerusalem Attacks". Islam Online. 27 Mayıs 2003 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  7. ^ An invitation he just couldn't resist – Attending the King's Court: Shaykh al-Azhar Dr Mohammed Tantawi outside Number 10 13 Eylül 2006 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. – Q News via Ireland Online, June 1997.
  8. ^ Arafat's coffin flown to Ram Allah[]Al Jazeera. 12 November 2004
  9. ^ "Egypt's top Muslim cleric dies of heart attack". 7 Haziran 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Mart 2010. 
  10. ^ El Naggar, Miret (10 Mart 2010). "Controversial Egyptian cleric leaves mixed legacy". The Miami Herald. Erişim tarihi: 11 Mart 2010.  []
  11. ^ Hasan, Lama (10 Mart 2010). "Sheik Mohammed Tantawi, Egypt's Highest Cleric, Dies". ABC News. 20 Şubat 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Mart 2010. 
  12. ^ "Sheikh of Al-Azhar dies of heart attack". Brunei FM. 10 Mart 2010. 19 Temmuz 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Mart 2010. 
  13. ^ "Al-Azhar head dies in Saudi Arabia". Al Jazeera. 10 Mart 2010. 11 Mart 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Mart 2010. 
  14. ^ "Sheikh Tantawi, Egypt's top cleric dies aged 81". BBC News. 10 Mart 2010. Erişim tarihi: 11 Mart 2010. 
  15. ^ Khan, Ghazanfar Ali (11 Mart 2010). "Al-Azhar head Tantawi buried in Madinah". Arab News. 23 Temmuz 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Mart 2010. 
  16. ^ "Al-Azhar rejects Wahhabi call to denounce recognition of Shia Islam". 22 Temmuz 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Eylül 2021. 
  17. ^ Pope sends condolences to family of deceased Muslim leader 10 Haziran 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Spero News, dated Friday, 12 March 2010
  18. ^ "White House marks death of top Sunni cleric". IC Publications. 10 Mart 2010. 18 Temmuz 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Mart 2010. 
  19. ^ Clinton, Hillary (10 Mart 2010). "Death of Grand Imam Mohamed Sayyid Tantawi". US Department of State. 14 Mart 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Mart 2010. 
  20. ^ "Jakim Conveys Condolences Over Tantawi's Death". Malaysian National News Agency. 10 Mart 2010. 29 Haziran 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Mart 2010. 
  21. ^ "HM the King sends condolence message to Egyptian Pres. over death of Al-Azhar head". Agence Maghreb Arabe presse. 10 Mart 2010. Erişim tarihi: 11 Mart 2010.  []
  22. ^ "President condoles Mubarak on Tantawi death". Saba News. 10 Mart 2010. 16 Temmuz 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Mart 2010. 
  23. ^ Ilham Aliyev conveys his condolences to Hosni Mubarak 11 Mart 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., dated 12 March 2010 22:03
  24. ^ Azerbaijan President extends condolences to Egyptian counterpart, dated 12 March 2010 22:08

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Mısır</span> Kuzey Afrika ve Batı Asyada bir ülke

Mısır, resmî olarak Mısır Arap Cumhuriyeti, Afrika'nın kuzeydoğu köşesi ile Asya'nın güneybatı köşesinde Sina Yarımadası'nı kapsayan kıtalararası bir ülkedir. Kuzeyinde Akdeniz, kuzeydoğusunda Filistin'in Gazze Şeridi ve İsrail, doğusunda Kızıldeniz, güneyinde Sudan ve batısında Libya ile komşudur. Kuzeydoğudaki Akabe Körfezi, Mısır'ı Ürdün ve Suudi Arabistan'dan ayırmaktadır. Kahire, Mısır'ın başkenti ve en büyük şehridir. İkinci büyük şehri olan İskenderiye ise Akdeniz kıyısında önemli bir sanayi ve turizm merkezidir. Yaklaşık 100 milyon nüfusuyla Mısır, dünyanın en kalabalık 14'üncü, Afrika'nın ise en kalabalık üçüncü ülkesidir.

<span class="mw-page-title-main">Yaser Arafat</span> Filistinin ilk devlet başkanı (1989–2004)

Yaser Arafat, tam adıyla Muhammed Abdurrahman Abdurrauf Arafat el-Kudva el-Hüseyni, kod adı Ebu Ammar olan Filistinli lider. Filistin Kurtuluş Örgütünün (FKÖ) lideri ve Filistin Ulusal Yönetimi'nin ilk başkanı olan Arafat, Filistin'in özerkliği için İsrail'e karşı mücadele etmiştir. Hayatının çoğunu 1958 ile 1960 yılları arasında kurduğu siyasi el-Fetih örgütünün liderliğini yaparak geçirdi. Önceleri İsrail'in varlığına karşı olmasına rağmen sonradan 1988 yılında, BM Güvenlik Konseyi'nin 242 sayılı kararını kabul ederek bu görüşünü değiştirmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Hüsnü Mübarek</span> 4. Mısır devlet başkanı

Muhammed Hüsnü es-Seyyid Mübarek, Mısırlı asker ve siyasetçi. 1981-2011 yılları arasında 30 yıl Mısır'ı yönetmiş, Mısır devlet başkanlığı görevini üstlenmiştir. 2011'in Ocak ayında başlayan yaygın halk gösterilerinden sonra, önce 10 Şubat 2011 tarihinde yetkilerini yardımcısı olan Ömer Süleyman'a devretmiş, ertesi gün de görevinden istifa etmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Müslüman Kardeşler</span> uluslararası Sünni İslamcı örgüt

Müslüman Kardeşler Cemiyeti ya da İhvânü'l-Müslimîn, Arap dünyasının en eski, en etkili ve en büyük İslamcı hareketi olmakla birlikte birçok Arap ülkesindeki en geniş siyasi muhalif örgütüdür. Mısır'da 1928 yılında İslam alimi ve okul öğretmeni olan Hasan el-Benna tarafından pan-İslamist, şeriatçı, dinî-siyasi amaçlarla çalışan toplumsal hareket olarak kurulmuştur.

<span class="mw-page-title-main">El-Ezher Üniversitesi</span>

El-Ezher Üniversitesi, 975 yılından itibaren Kahire, Mısır'da İslam İlimleri ve fen bilimleri üzerine eğitim veren üniversite. Mısır'ın en eski lisans veren üniversitesidir ve "Sünni İslam'ın en prestijli üniversitesi" olarak ünlenmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Yusuf el-Karadavi</span> Mısırlı İslam âlimi

Yusuf el Karadavi, Mısırlı din bilgini ve Dünya Müslüman Alimler Birliği başkanı. Katar vatandaşlığı da bulunmaktaydı.

<span class="mw-page-title-main">Arap Baharı</span> 2010da başlayıp süregelen, Arap coğrafyasında yaşanan halk hareketlerine verilen ortak ad

Arap Baharı, 2010 yılında başlayan, Arap dünyasında yaşanan bir dizi hükûmet karşıtı protesto, ayaklanma ve silahlı isyanlardı.

<span class="mw-page-title-main">2011 Mısır Devrimi</span> ayaklanma

2011 Mısır Devrimi, 2010-2011 Yasemin Devrimi'nin öncülüğünde, 25 Ocak 2011'den beri Mısır'da devam eden, halkı mevcut yönetime karşı seferber olmaya çağıran sokak gösterileri, protestolar ve sivil itaatsizliklerin bütünüdür. Gösteriler ve isyanların polis şiddeti, olağanüstü hâl, işsizlik, asgari ücretleri azaltma isteği, barınma eksikliği, yiyecek sıkıntısı, yolsuzluklar, ifade özgürlüğünün kısıtlanması ve kötü hayat koşulları üzerine başladığı rapor edildi. 11 Şubat 2011 tarihinde Mısır Devlet Başkanı Hüsnü Mübarek, gösteriler nedeniyle istifa etti.

<span class="mw-page-title-main">Şarm eş-Şeyh Memorandumu</span>

Şarm el Şeyh Memorandumu, 4 Eylül 1999'da İsrail Başbakanı Ehud Barak ile FKÖ Lideri Yaser Arafat tarafından Mısır'ın Şarm El-Şeyh kentinde ABD gözlemciliğinde imzalanan memorandum.

<span class="mw-page-title-main">Halife bin Zayid en-Nehyan</span> Abu Dabi emiri ve Birleşik Arap Emirliklerinin 2. devlet başkanı

Halife bin Zaid en-Nehyan, Abu Dabi emiri ve Birleşik Arap Emirlikleri'nin 2004-2022 yılları arasındaki devlet başkanı. Ölen babası Zayid bin Sultan en-Nehyan'ın yerine 3 Kasım 2004 tarihinde göreve başladı.

<span class="mw-page-title-main">Muhammed Hüseyin Tantavi</span> Mısırlı asker ve siyasetçi

Muhammed Hüseyin Tantavi, Mısırlı mareşal ve devlet adamı. Mısır Silahlı Kuvvetleri başkomutanı, Savunma Bakanı, Silahlı Kuvvetler Yüksek Konseyi başkanı ve Mısır devlet başkanıydı. Tantavi, 1991 yılından bu yana Savunma ve Askeri Üretim Bakanı olarak hükûmette görev yaptı ve Ocak-Şubat 2011 döneminde de Başbakan Yardımcısı oldu.

<span class="mw-page-title-main">Eş-Şebab</span> Somali merkezli İslamcı terör örgütü

Hareket eş-Şebab el-Mücahidin veya kısaca eş-Şebab, Somali'de Federal Geçiş Hükûmeti'ni ortadan kaldırmak için savaşan bir silahlı örgüt. 2011 yılı itibarıyla ülkenin güneyinin çoğunu kontrol etmektedir. Bu bölgelerde sıkı bir şeriat uyguladığı bildirilmektedir. Mayıs 2011 itibarıyla gücü 14,426 militan olarak tahmin edilmektedir. Örgütün şu anki lideri Ahmed Ömer'dir.

<span class="mw-page-title-main">Muhammed Abduh</span> Mısırlı Türk eğitimci, yargıç ve reformcu

Muhammed Abduh tam adıyla Muhammed Abduh bin Hasan Hayrullâh et-Türkmânî el-Mısrî Mısırlı Türk eğitimci, yargıç ve reformcu. Çağdaşlaşmacı İslamcılık'ın kurucusu olarak kabul edilir. İslam ve Özgürlükler gibi son kitaplarında yer alan görüşleri nedeni ile Yeni-Mutezilecilik’in de kurucusu olarak değerlendirildi. Bir Mason Üstadı olan Abduh Bahailik inancı ile de yakın ilişkiler içerisinde olan bir kişilikti.

<span class="mw-page-title-main">Mısır Silahlı Kuvvetleri Yüksek Konseyi</span>

Mısır Silahlı Kuvvetleri Yüksek Konseyi, 2011 Mısır Devrimi'nde devrilen cumhurbaşkanı Hüsnü Mübarek sonrası Mısır'da siyasi geçişi sağlamak ve siyasi organ yaratılana kadar ülkeyi yönetmek için Mısır Silahlı Kuvvetleri tarafından kurulmuştur.

Şeyh Ali el-Tantavi Suriyeli alim, fakih, edebiyatçı ve kadı. Görüşleri Selefilik ekolüne yakın olan Tantâvi, 1960'lardan itibaren Suudi Arabistan'a yerleşti ve memleketine dönmemeye karar vererek burada çeşitli görevlerde bulundu, radyo programları yaptı. "İslam'a Hizmet" dalında Uluslararası Kral Faysal Ödülü'ne 1990 yılında layık görüldü.

<span class="mw-page-title-main">Ömer Abdurrahman</span>

Ömer Abdurrahman, Mısırlı İslami önderdir. Kör olmasından dolayı "Kör Şeyh" adıyla bilinir. ABD’nin İsrail’e ve Mısır’a verdiği desteğin durdurulması amacıyla New York’ta birden fazla alana saldırmak için plan oluşturdu. 1993 Dünya Ticaret Merkezi bombalamasına ilham vermekle suçlanmış, ancak delil yetersizliğinden bu suçlamadan hüküm giymemiştir.

<span class="mw-page-title-main">Mısır'da peçe</span>

Mısır'da peçe, nüfusun büyük çoğunluğu Müslüman olan Mısır'da kullanılan İslâmî kıyafet olan peçenin giyinilmesidir. Kadınların %90'ı örtülü olan Mısır'da kullanılan bir örtü çeşididir.

<span class="mw-page-title-main">Sid Grauman</span> Amerikalı şovmen (1879 – 1950)

Sidney Patrick Grauman, Hollywood'un ilk film galasının gerçekleştiği Mısır Tiyatrosunun yanı sıra Güney Kaliforniya'nın en tanınmış ve en çok ziyaret edilen yerlerinden biri olan Grauman'ın Çin Tiyatrosunu kuran Amerikalı şovmen.

<span class="mw-page-title-main">Ahmed et-Tayyib</span>

Ahmed Muhammed et-Tayyib, Mısırlı imam, akademisyen ve siyasetçidir. Mart 2010'dan beri el-Ezher şeyhi olarak görev yapmaktadır. 2002-2003 yılları arasında Mısır başmüftüsü, 2003-2010 yılları arasında ise el-Ezher Üniversitesi rektörü olarak görev yapmıştır.

Günümüz itibarıyla Nobel Ödülü kazanmış olan 15 Müslüman mevcuttur. Ödül kazanan 15 kişiden 8 tanesi barış dalında, 3 tanesi edebiyat dalında, 3 tanesi kimya dalında ve 1 tanesi fizik dalında ödüle layık görülmüştür. 5 kişi bu ödülü 20. yüzyılda alırken, geri kalan diğerleri 21. yüzyılda almıştır. Nobel Ödülü kazanan ilk Müslüman, 1978'de barış alanında ödül alan Mısır Devlet Başkanı Enver Sedat olmuştur. Ondan bir yıl sonra, 1979'da Nobel Fizik Ödülü'nü kazanan Pakistanlı bilim insanı Muhammed Abdüsselam, aynı zamanda Pakistan'daki Ahmedîlik cemaatinin bir üyesiydi. Ayrıca 2014 yılında, 17 yaşında Nobel Barış Ödülü alan Pakistanlı aktivist Malala Yusufzay, şimdiye kadar Nobel Ödülü kazanmış en genç kişidir.