İçeriğe atla

Muhammed Rıza Lütfi

Muhammed Rıza Lütfi
Genel bilgiler
Doğum1 Ocak 1947
Gürgan, Gülistan, İran
Ölüm2 Mayıs 2014 (67 yaşında)
Tahran, İran
TarzlarGeleneksel İran müziği
MesleklerMüzisyen
ÇalgılarTar, setar, kamança
Etkin yıllar1964–2014
Resmî sitewww.shayda.info

Muhammed Rıza Lütfi (Farsça: محمدرضا لطفی; d. 1 Ocak 1947, Gürgan - ö. 2 Mayıs 2014, Tahran), İranlı müzisyen. Geleneksel İran müziği alanında tar ve setar ustası olarak tanınır.

Yaşamı ve kariyeri

Ağabeyinden cesaret alarak tar çalmayı öğrendi ve 1964'te İran Genç Müzisyenler Festivali'nde birincilik ödülü kazanarak yeteneklerini gösterdi. Ertesi yıl, Tahran'daki Pers Ulusal Müzik Konservatuvarı'nda Habibullah Salihi ve Ali Ekber Şahnazi'den ders almaya başladı. Hüseyin Dehlevi başkanlığında Güzel Sanatlar İdaresi Orkestrası'nda tar çalmaya başladı. Diğer seçkin öğretmenlerinden Abdullah Devami'den redifi Said Hürmüzi'den setarı öğrendi.

Lütfi, Tahran Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi'ne devam ederken Nur Ali Burumend'in öğrencisi oldu. Ayrıca solist ve şef olarak Geleneksel İran Müziğinin Korunması ve Yaygınlaştırılması Merkezi'nde çalıştı. 1973'te mezun olduktan sonra, Lütfi Tahran Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi'ne girdi.

Radyo ve Televizyonla olan işbirliğine devam etti ve Şeyda Topluluğu'nu kurdu. Lütfi, 1978-1980 yılları arasında Tahran Üniversitesi Müzik Bölümü Başkanı oldu. Geleneksel İran Müziğinin Korunması ve Yaygınlaştırılması Merkezi ve Çavuş Merkezi'nin direktörü olarak görev yapmıştır. 1984'te Lütfi, Fondazione Cini tarafından bir seminere katılmak ve iki yıldır ikamet ettiği İtalya'da konser vermek üzere davet edildi. 1986'dan ölümüne kadar Amerika Birleşik Devletleri'nde yaşadı ve Asya, Avrupa ve Kuzey Amerika'da geniş çaplı konserler verdi. Çok üretken bir müzisyendi ve hem solo sanatçı, hem de Muhammed Rıza Şeceryan, Şehram Nazıri, Hüseyin Alizade ve Perviz Meşkatyan gibi tanınmış İranlı müzisyenlerle çok sayıda kayıt yaptı.

Ölümü

Muhammed Rıza Lütfi, muzdarip olduğu kanserden 2 mayıs 2014'te öldü. Hamid Debaşi'ye göre, Lütfi'nin ölümü "klasik İran müziğinin tarihinde önemli bir dönüm noktası ve gösterişli kamusal sanatın muhteşem yükselişi ve düşüşü" olarak tarihe geçti.

Bazı çalışmaları

Muhammed Rıza Lütfi, radyoda ya da ortak konserlerde sahne aldığı Muhammed Rıza Şeceryan ile birçok eseri bulunmaktadır. Ayrıca, birçok kendisine ait sesli eserleri vardır.

  • Raast-Panjgaah concert ile Muhammed Rıza Şeceryan ve Nasır Ferhengfer, Rast Panjgah (1976).
  • In Remember of Aref ile Muhammed Rıza Şeceryan ve Şeyda Ensemble, Bayat Turk (1986).
  • Sepideh Album ile Muhammed Rıza Şeceryan ve Şeyda Ensemble, Mahoor.
  • Love Knows ile Muhammed Rıza Şeceryan, Aboutata (1981).
  • Cheshmeye Noush ile Muhammed Rıza Şeceryan ve Mecid Halaci, Rast Panjgah (1994).
  • Chehre be Chehre ile Muhammed Rıza Şeceryan, Nava (1978).
  • Karevan-e Shahid ile Şehram Nazıri ve Şeyda Ensemble, Dashti (1978).
  • Vatanam Iran (Muhammed Mutemidi & Hamnavazan-e Sheida (Sheyda Ensembl) – 2008)
  • Yadvareye Aref-e Ghazvini (Muhammed Mutemidi & Hamnavazan-e Sheida (Şeyda Ensemble) – 2009)
  • Ey Asheghan (Muhammed Mutemidi & Banovan-e Sheida (Şeyda Women) – 2009)
  • Video Album of Dashti Concert – Vatanam Iran (Muhammed Mutemidi & Sheida Threefold Groups – 2008)
  • Video Album of Chavosh Concert 8- Iran Ey Saraye Omid (Muhammed Mutemidi & Hamnavazan-e Sheida (Şeyda Ensemble) – 2009)
  • Saye- e Jan (Muhammed Mutemidi & Şeyda Ensemble –2010)

Kaynakça

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">İran</span> Batı Asyada bir ülke

İran (Farsça:

<span class="mw-page-title-main">Ruhullah Humeyni</span> İran İslam Cumhuriyetinin ilk dinî lideri

Ruhullah Humeyni, İranlı siyasetçi ve Şii din adamı. Ayetullah Humeyni olarak da anılır. İran İslam Devrimi'nin siyasi ve ruhani lideriydi. Muhammed Rıza Pehlevi rejimine son verip İslam Cumhuriyeti'ni kurdu ve devrimden sonraki tüm dinî ve siyasi yetkileri elinde tuttu.

<span class="mw-page-title-main">İran-Türkiye ilişkileri</span> ikili ilişkiler

Türkiye-İran ilişkileri Türkiye Cumhuriyeti'nin İran ile süregelen uluslararası politikaları içerir.

<span class="mw-page-title-main">Ali Ekber Muradi</span>

Ali Ekber Muradi, Kürt kökenli Yarsani İranlı müzisyen ve besteci. Batı İran'da Kermanşah şehrinde doğdu. Küçük yaşta müziğe başlayan Muradi, Mirza Seyyid Ali Kafaşyan, Kaki Allah Morad Hamidî ve Seyyid Veli Hüseynî gibi Kürt müzik üstatlarının gözetiminde Kürt müzik makamları ve Kürt tamburu öğrenimi gördü. İlk resitalini 1971'de Kermanşah'ta verdi. 1981'de, şarkıcı Şehram Nazırî'yle birlikte çalışarak, Avrupa ve Kuzey Amerika'da sahne aldı. Kürt sufizminde kutsal sayılan tambur konusunda ustadır. New York, San Francisco ve Londra'da sahne almıştır. 30 Eylül 2006'da, San Francisco Dünya Müzik Festivali'nde "Voices of Kurdistan" isimli bir resital sunmuştur. Erdal Erzincan ve Ulaş Özdemir ile de turneler düzenlemiştir. Bir İngiliz müzik dergisi tarafından dünyadaki en iyi müzisyenlerinden elli birinci olarak seçilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Azam Ali</span>

Azam Ali, ABD'de yaşayan İran asıllı müzisyen ve şarkıcıdır. Doğum adı "Azam Aliafgerad"dır.

<span class="mw-page-title-main">Şehram Nazıri</span> Kürt tenor

Şehram Nazıri, klasik İran ve Sufi müziği icra eden İranlı Kürt tenor. Sufi içerikli müziklerin yanı sıra özellikle tasavvuf temalı şiirleri bestelemesiyle bilinir. Firdevsî'nin Şehnâme'si ve Mevlana'nın şiirleri üzerinde çalışmış olan müzisyen, İran bülbülü olarak anılmakta ve İran'ın Pavarotti'si olarak kabul edilmektedir. 1873-1909 yılları arasında İran Milli Marşı kabul edilen Salâm-e Shâh 'i seslendirmiştir. 2012'de orkestra şefliğini Loris Tjeknavorian'un yaptığı Armenia Komitas Senfoni Orkestrası ile birlikte Kürt halk eserlerini seslendirmiştir. Konserde 'Varan, Abe Hayate Eshgh, Lay Lay, Sheyda Shodam, Shirin Shirin ' eserlerini seslendirmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Muğam</span>

Muğam,, esas Azerbaycan müziğidir. Tasnif ve âşık ile tezat oluşturur. Muğam sözü, Arapçadaki makam sözünden türemiştir. Tahminen 14. yüzyıla kadar yakın doğu ülkelerinin ortak müziği olmuş ama daha sonra ortaya çıkan siyasi-iktisadi değişikliklerden dolayı parçalara ayrılmıştır. Klasik doğu muğamı aslen 12 tür ve 6 koldan oluşmaktadır. Asli muğamlar: Uşşak, Neva, Buselik, Rast, Irak, İsfahan, Zirefkand, Büzürk, Zengüle, Rehavi, Hüseyni ve Hicaz; kolları ise, Şahnaz, Selmek, Maya, Nevruz, Kerdaniye ve Güvaşt'tan oluşmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Muhsin Nâmcû</span> İranlı Kürt müzisyen, söz yazarı, yazar

Muhsin Nâmcû İranlı şarkıcı, besteci, yazar ve müzisyen.

İran'daki Yahudilerin tarihinin başlangıcı Antik çağın son zamanlarına rastlar. Dini kitaplar olan Yeşaya, Daniel, Ezra ve Nehemya kitaplarında Yahudilerin Pers İmparatorluğu'ndaki yaşamı ve deneyimleri aktarılmıştır. Ezra kitabında, Pars Krallarının Yahudilerin Kudüs'e dönmesine ve Tapınağın tekrar inşa edilmesine izin verdiği yazılıdır; "İsrail Tanrısı'nın buyruğu ve Pers kralları Koreş'in, Darius'un, Artahşasta'nın buyrukları uyarınca tapınağın yapımını bitirdiler." Yahudi tarihi için önemli olan bu olay M.Ö. 6. yüzyılda gerçekleşti ve bu sırada İran'da köklü ve etkili bir Yahudi cemaati bulunmaktaydı.

<span class="mw-page-title-main">Perviz Meşkatyan</span>

Perviz Meşkatyan İranlı santuri, müzisyen, besteci, araştırmacı ve öğretim görevlisi.

<span class="mw-page-title-main">Muhammed İsfahani</span> İranlı müzisyen ve şarkıcı

Muhammed İsfahani veya doğum adıyla Muhammed Mehdi Vaizi İsfahani, İranlı pop müzik şarkıcısı.

<span class="mw-page-title-main">Hüseyin Alizade</span>

Hüseyin Alizade İranlı besteci, araştırmacı ve öğretmen.

<span class="mw-page-title-main">Mahsa Vahdet</span>

Mahsa Vahdet, , İranlı halk müzik şarkıcısı.

<span class="mw-page-title-main">Ferheng Şerif</span>

Ferheng Şerif besteci, araştırmacı ve öğretmen. İran'da tar, setar gibi müzik aletleriyle çaldığı ve seslendirdiği şarkılarıyla tanınan İran klasik müziği bestecisi ve müzisyenidir.

<span class="mw-page-title-main">Hümayun Şeceryan</span>

Hümayun Şeceryan İranlı geleneksel İran müziği sanatçısı.

<span class="mw-page-title-main">Kamkaran</span>

Kamkaran, Kamkarha veya uluslararası alanda bilinen adıyla Kamkars,, İran'ın Kürdistan Eyaleti'nin başkenti Senendec şehrinden yedi kardeş ve bir kız kardeşten oluşan Kürt müzik grubu. 20'ye yakın albüm çıkaran grup Tahran'da müzik okulu açmıştır. Şehram Nazıri ile beraber çalışmalar yapmışlardır.

<span class="mw-page-title-main">Parisa</span>

Fātemeh Vā'ezi, Parisā ismi ile de bilinen İranlı klasik müzik sarkıcısı, Avaz ustası İran'ın önde gelen kadın vokalistlerindendir.

<span class="mw-page-title-main">Kara Cuma (1978)</span>

Kara Cuma 8 Eylül 1978'de İran'da meydana gelen, ve Tahran'daki Jale Meydanı'nda Pehlevi ordusu tarafından 64 veya en az 100 kişinin vurularak öldürüldüğü ve 205 kişinin yaralandığı bir olaya verilen addır. Askeri tarihçi Spencer C. Tucker'a göre, Kara Cuma günü 64 protestocu ve 30 hükûmet güvenlik gücünden oluşan 94 kişi öldürüldü. Ölümler, protesto hareketi ile Şah Muhammed Rıza Pehlevi rejimi arasındaki herhangi bir "uzlaşma umudunu" sona erdiren İran Devrimi'ndeki en önemli olay olarak tanımlandı.

<span class="mw-page-title-main">Mermer Saray</span>

Mermer Saray İran'ın Tahran şehrinde tarihi bir bina ve eski kraliyet ikametgâhıdır. Şehir merkezinde bulunuyor, ancak saray inşa edildiğinde konumu Tahran'ın sakin bir mahallesiydi.

Fazlı Orhun Orhon, Türk orkestra şefi, besteci ve akademisyen.