İçeriğe atla

Muhammed Bazum

2023'te Bazum

Muhammed Bazum (d. 1 Ocak 1960) Nijer Cumhuriyeti'nin eski cumhurbaşkanı olan Nijerli bir politikacıdır. 2 Nisan 2021 tarihinde göreve başladı.[1] 26 Temmuz 2023 tarihinde askerî darbe ile devrildi.[2]

Cumhurbaşkanı olmadan önce Nijer Demokrasi ve Sosyalizm Partisi'nin (PNDS-Tarayya) Başkanlığını yaptı.[3] 1995'ten 1996'ya ve 2011'den 2015'e kadar Dışişleri Bakanı olarak görev yaptı. 2015'ten 2016'ya kadar Cumhurbaşkanlığı'nda Devlet Bakanı olarak görev yaptı ve 2020-21 başkanlık seçimleri için aday olmaya odaklanmak üzere istifa ettiği 2016 ile 2020 yazı arasında İçişleri Bakanı olarak görev yaptı. Bazum, eski cumhurbaşkanı Mahamane Ousmane'ye karşı oyların % 55.67'sini alarak cumhurbaşkanlığı seçimlerinin ikinci turunu kazandı.[4] Bazoum, Nijer'in ilk Diffa Arap cumhurbaşkanıdır.

Başkanlık

Dışişleri Bakanı Antony J. Blinken, 19 Eylül 2022 tarihinde New York'ta düzenlenen Birleşmiş Milletler Genel Kurulu Üst Düzey Hafta 77. Oturumu marjında Nijerya Cumhurbaşkanı Muhammed Bazum ile bir araya geldi.

Nijer hükûmetinin üst düzey bir üyesi olan Bazum, 2020-21 Nijer genel seçimlerinde PNDS'nin başkan adayı olarak Issoufou'nun halefi seçildi. Bazum'un başkanlık kampanyası, aile büyüklüğünü sınırlayarak Nijer'deki demografik sorunları çözmek ve kızlar için daha fazla eğitim yoluyla okuryazarlığı ve toplumsal cinsiyet eşitliğini artırmak gibi fikirlere odaklandı. Bazum ayrıca, komşu ülke Mali'ye bu süreçte yardım ederek, Nijer'in savunmasını ve güvenliğini güçlendirerek ve ülkedeki yolsuzlukla mücadele ederek Nijer'deki IŞİD isyanını hedef alma sözü verdi. Bazum, 27 Aralık 2020'de yapılan seçimin ilk turunu kazanamadı ve oyların yalnızca %39,30'unu aldı. Ancak Şubat 2021'de yapılan ikinci tur seçimi oyların %55,67'sini alarak kazandı ve 2 Nisan'da Cumhurbaşkanı olarak yemin etti ve zaferi 21 Mart'ta onaylandı.

Aralık 2022'de Bazum, örgütün Abidjan'daki 23. devlet ve hükûmet başkanları olağan zirvesinde Batı Afrika Ekonomik ve Parasal Birliği'nin (UEMOA) mevcut başkanı olarak atandı.

Devrilmesi

26 Temmuz 2023'te Cumhurbaşkanlığı Muhafızları askerleri, Bazum'u devirmek için başkanlık sarayını ablukaya aldı. Darbe girişimi, Afrika Birliği ve Batı Afrika Devletleri Ekonomik Topluluğu (ECOWAS) tarafından kınandı. ECOWAS komploculara Bazum'u derhal serbest bırakmalarını söyledi. Bazum daha sonra günün sonunda görevden alındı, Albay Amadou Abdramane devlet televizyonuna çıkıp Başkan'ın iktidardan uzaklaştırıldığını iddia etti ve yerini kendisine Anavatanı Koruma Ulusal Konseyi adını veren bir askeri cunta aldı.

Bazum'a yakın kaynaklar, ilişkilerinin gerginleştiği bildirildiği için 24 Temmuz'da darbeden önceki bir kabine toplantısında Tchiani'nin görevden alınmasına karar verdiğini söylediler. Tchiani ulusa hitaben yaptığı konuşmada Bazum'u ülkenin siyasi, sosyoekonomik ve güvenlik sorunlarını örtbas etmeye çalışmakla suçladı.

27 Temmuz'da Bazoum, demokrasiyi seven Nijerlilerin "zorlukla kazanılan kazanımların korunacağını" göreceği tweet'iyle görevden ayrılmayı reddettiğini belirtti. Dışişleri Bakanı Hassoumi Massaoudou, ülkenin "yasal ve meşru gücünün" cumhurbaşkanında kaldığı konusunda ısrar etti ve Bazoum'un durumunun iyi olduğunu yineledi. Ayrıca kendisini devlet başkanı olarak ilan etti ve tüm demokratları "bu macerayı başarısızlığa uğratmaya" çağırdı.

Bazum'un şu anda eşi Hadiza ve oğlu Salem ile birlikte cumhurbaşkanlığı sarayında tutuklu olduğuna inanılıyor; darbe sırasında kızları Paris'teydi. Gözaltına alınmasına rağmen Bazoum, 29 Temmuz itibarıyla resmi olarak istifa etmedi ve Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, AU Komiseri Moussa Faki gibi dünya liderleri ve ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken ile temas kurabildi.

13 Ağustos 2023'te Nijer hükûmeti, "vatana ihanet ve Nijer'in iç ve dış güvenliğini baltalamaktan yetkili ulusal ve uluslararası makamlar Mohamed Bazoum ve yerli ve yabancı suç ortakları önünde kovuşturma yapmak" istediğini duyurdu.

Kaynakça

  1. ^ "Niger's Mohamed Bazoum sworn in as president after failed coup". BBC News (İngilizce). 2 Nisan 2021. 2 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Nisan 2021. 
  2. ^ "Nijer'de asker yönetime el koydu". www.aa.com.tr. 27 Temmuz 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Temmuz 2023. 
  3. ^ "Niger's Bazoum offers stability over democracy". Emerald Expert Briefings. oxan-db (oxan-db). 1 Ocak 2019. doi:10.1108/OXAN-DB243255. 21 Şubat 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Aralık 2020 – Emerald Insight vasıtasıyla. 
  4. ^ "Mohamed Bazoum wins Niger's presidential runoff". Nation. AFP. 23 Şubat 2021. 23 Şubat 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Şubat 2021. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Nijer</span> Batı Afrikada bulunan bir ülke

Nijer, resmî adıyla Nijer Cumhuriyeti, Afrika kıtasının batısında denize kıyısı olmayan bir ülkedir. Ülke adını büyük bir Afrika nehri olan Nijer Nehri'nden almıştır. Kuzeybatıda Cezayir, kuzeydoğuda Libya, doğuda Çad, güneyde Nijerya güneybatıda Benin ve Burkina Faso, batıda ise Mali ile komşudur. Nijer yaklaşık 1,27 milyon km²'lik alanıyla Batı Afrika'nın en büyük ülkesidir. Bu alanın %80'i Sahra'dadır. Çoğunluğunu Müslümanların oluşturduğu yaklaşık 22 milyon nüfus ülkenin güney ve batısındaki kırsal bölgelere yoğunlaşmıştır. Başkent ve en büyük şehir Niamey de ülkenin güneybatı köşesindedir.

<span class="mw-page-title-main">Millî Güvenlik Kurulu (Türkiye)</span> ulusal güvenlik kurulu

Millî Güvenlik Kurulu (MGK), 1933-1949 yılları arasında Yüksek Müdafaa Meclisi Umumî Kâtipliği, 1949-1962 yılları arasında Millî Savunma Yüksek Kurulu ve Genel Sekreterliği, 1961 Anayasası'na göre Millî Güvenlik Kurulu ve Millî Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliği isimleri ile faaliyet göstermiştir.

<span class="mw-page-title-main">Dominique de Villepin</span> 95. Fransa başbakanı

Dominique de Villepin, Fransız siyasetçi. 2005-2007 yılları arasında Fransa başbakanı olarak görev yaptı.

Yüksek Askerî Şûra (YAŞ), Türkiye'nin başkentinde yalnız barış zamanında görev yapmak üzere oluşturulan kurul.

<span class="mw-page-title-main">Cumhurbaşkanlığı Kabinesi</span> Türkiye Cumhuriyetinin yürütme organı

Cumhurbaşkanlığı Kabinesi, Hükûmet veya Kabine, Türkiye'de Cumhurbaşkanının başkanlık ettiği ve tüm bakanların bir araya gelip kararlar aldığı kuruldur. Her bakan, kendi bakanlığını ilgilendiren iş ve emri altındaki kamu personelinin yerine getirdikleri işlem ve eylemlerinden sorumludur.

Nijer Demokrasi ve Sosyalizm Partisi Nijer'deki bir siyasi parti. Genel olarak bir sol-kanat parti, Sosyalist Enternasyonal'in bir parçası ve ülkenin ana muhalefet partisidir. Parti Genel Başkanı Mahamadou Issoufou, Başkan yardımcısı Mohamed Bazoum ve Genel Sekreteri Foumakoye Gado'dur. 23 Aralık 1990'da kuruldu.

<span class="mw-page-title-main">Ali Bongo Ondimba</span> Gabon devlet başkanı, politikacı

Ali Bongo Ondimba, , Ekim 2009 tarihinden 30 Ağustos 2023 tarihindeki askeri darbeye kadar Gabon Devlet Başkanlığı görevinde bulunmuş bir Gabonlu politikacı.

<span class="mw-page-title-main">Batı Afrika Ülkeleri Ekonomik Topluluğu</span>

Batı Afrika Devletleri Ekonomik Topluluğu (CEDEAO/ECOWAS), onbeş Batı Afrika ülkesinin oluşturduğu bölgesel bir gruptur. Lagos Antlaşması'nın imzalanması ile 28 Mayıs 1975 tarihinde kurulan bu kuruluşun misyonu bölgede ekonomik entegrasyonu teşvik etmektir.

<span class="mw-page-title-main">Mahamadou Issoufou</span> Nijer devlet başkanı

Mahamadou Issoufou, 7 Nisan 2011-2 Nisan 2021 tarihleri arası Nijer'in devlet başkanlığını yapmış olan Nijerli bir politikacı.

<span class="mw-page-title-main">Amadou Toumani Touré</span>

Amadou Toumani Touré, Mali eski devlet başkanıdır. 1991 yılında askeri bir darbe ile eski devlet başkanı Moussa Traoré'yi devirdi. Amadou Toumani Touré, geniş bir koalisyon desteği ile 2002 yılında başkanlık seçimlerini kazandı ve 2007 yılında yeniden seçildi.

<span class="mw-page-title-main">Seyni Kountché</span>

Seyni Kountché, Nijerli asker ve siyasetçi. Kountché, Afrika ülkesi Nijer'de 1974 yılından 1987 yılına kadar Yüksek Askeri Konsey Başkanı unvanı ile devlet başkanlığı makamında bulunmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Hamani Diori</span> Nijerli siyasetçi (1916-1989)

Hamani Diori, Nijerli öğretim görevlisi ve siyasetçi. Diori, Afrika ülkesi Nijer'in ilk devlet başkanı olarak 1960 ile 1974 yılları arasında devlet başkanlığı makamında bulunmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Mamadou Tandja</span>

Mamadou Tandja, Nijerli asker ve siyasetçi. Tandja, Afrika ülkesi Nijer'de 1999 ile 2010 yılları arasında devlet başkanlığı makamında bulunmuştur.

Ouhoumoudou Mahamadou ; Nijerli bir politikacıdır ve 3 Nisan 2021 ile 26 Temmuz 2023 arasında, 2023 Nijer darbesinin ardından görevden alınana kadar Nijer Başbakanı olarak görev yapmıştır. Nijer Demokrasi ve Sosyalizm Partisi (PNDS-Tarayya) üyesidir.

Amadou Cheiffou, Nijerli siyasetçi. Cheiffou, Afrika ülkesi Nijer'de 26 Ekim 1991'den 17 Nisan 1993'e kadar başbakan olarak bir geçiş hükûmetine başkanlık etmiştir. Cheiffou, Ocak 2004'te kurulduğundan bu yana siyasi parti olan Sosyal Demokrat Hareketi (RSD-Gaskiya) partisine liderlik ediyor. Cheiffou, Ocak 2006'dan Şubat 2010'a kadar Nijer Ekonomik, Sosyal ve Kültürel Konseyi'nin (CESOC) başkanıydı ve Ağustos 2011'den Aralık 2015'e kadar resmî Ombudsman görevini yürüttü.

Souley Abdoulaye, Nijerli siyasetçi. Abdoulaye, Afrika ülkesi Nijer'de 28 Eylül 1994 - Şubat 1995 tarihleri arasında başbakan olarak görev yapmıştır. Abdoulaye, İbrahim Baré Maïnassara başkanlığındaki hükûmette 1996'dan 1997'ye kadar Ulaştırma Bakanı olarak, ardından 1997'den 1999'a kadar da polis ve iç güvenlikten sorumlu İçişleri Bakanı olarak görev yapmıştır.

26 Temmuz 2023'te Nijer'de, Nijer'in cumhurbaşkanlığı muhafızlarının cumhurbaşkanı Mohamed Bazoum'u tutukladığı ve cumhurbaşkanlığı muhafızları komutanı general Abdourahamane Tchiani'nin kendisini yeni bir askeri cuntanın lideri ilan ettiği bir darbe meydana geldi. Cumhurbaşkanlığı koruma güçleri ülke sınırlarını kapattı, devlet kurumlarını askıya aldı ve sokağa çıkma yasağı ilan etti.

Abdourahamane Tchiani Nijerli bir askeri subay ve Nijer başkanlık muhafızlarının şefidir. Başkan Mohamed Bazoum'u tutuklayarak 2023 Nijer darbesinde kilit rol oynadı. Daha sonra 28 Temmuz 2023'te kendisini "Anavatanı Koruma Ulusal Konseyi başkanı" olarak ilan etti.

Anavatanı Koruma Ulusal Konseyi 2023 Nijer darbesi sonrasında Nijer'i yöneten askeri cuntadır. Başkanlık muhafızları komutanı General Abdourahamane Tchiani tarafından yönetilen konsey "kötüleşen güvenlik durumu ve kötü yönetim nedeniyle" Mohamed Bazoum hükûmetini devirmeye karar verdiğini söyledi.

Darbe Kuşağı, darbelerin yaygınlığının yüksek olduğu ülkelerden oluşan Batı Afrika, Orta Afrika ve Sahel bölgesini tanımlamak için 2020'lerde ortaya çıkan modern bir jeopolitik kavram ve neolojizmdir. 2023 Nijer darbesinden sonra bu ülkeler Afrika'nın doğu kıyılarından batı kıyılarına uzanan bir zincir şeklinde meydana gelmiştir.