İçeriğe atla

Muhammed Azam Şah

Muhammed Azam Şah
Padişah
Es-Sultanü'l-Azam
Muhammed Azam Şah
7. Babür şahı
Hüküm süresi14 Mart 1707-20 Haziran 1707
Önce gelenEvrengzib
Sonra gelenI. Bahadır Şah
26. Bengal subahdarı
Hüküm süresi1677-1680
Önce gelenII. Fedayi Han
Sonra gelenŞayeste Han
Doğum28 Haziran 1653(1653-06-28)
Burhanpur, Babür İmparatorluğu
Ölüm20 Haziran 1707
Agra Subah, Babür İmparatorluğu
HanedanBabür Hanedanı

Mirza Ebu'l Feyaz Kutbu'ddin Muhammed Azam veya Muhammed Azam Şah (26 Haziran 1653-20 Haziran 1707), Babür İmparatorluğu'nun yedinci şahıydı.[1] Saltanatı Mart-Haziran 1707 tarihleri arasında ölümüne kadar yalnızca üç ay sürmüştür. Altıncı Babür şahı Evrengzib ve baş eşi Dilras Banu Begüm'ün üçüncü oğluydu.

Azam, 12 Ağustos 1681'de babasının vârisi olarak atandı ve Aurangzeb'in ölümüne kadar bu görevini sürdürdü.[2] Uzun askeri kariyeri boyunca Berar Subah, Malwa, Bengal, Gucerat ve Deccan'ın genel valisi olarak görev yaptı. Azam, babasının 14 Mart 1707'de ölümü üzerine Ahmednagar'da Babür tahtına çıktı. Ancak kendisi ve üç oğlu Bidar Baht, Civan Baht ve İskenderr Şan, daha sonra Azam Şah'ın üvey ağabeyi Şah Alem tarafından 1707'deki Cacav Muharebesi sırasında mağlup edildi ve öldürüldü.

Kaynakça

  1. ^ Garg, Sanjay (2018). Studies in Indo-Muslim History by S.H. Hodivala Volume II: A Critical Commentary on Elliot and Dowson's History of India as Told by its Own Historians (Vols. V-VIII) & Yule and Burnell's Hobson-Jobson. Routledge. ISBN 9780429757778. 3 Kasım 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Haziran 2024. 
  2. ^ Sir Jadunath Sarkar (1925). Anecdotes of Aurangzib. M.C. Sarkar & Sons. s. 21. 
Muhammed Azam Şah
Resmî unvanlar
Önce gelen:
Evrengzib
Babür şahı
1707
Sonra gelen:
I. Bahadır Şah

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Timur İmparatorluğu</span> Asyada hüküm sürmüş eski bir imparatorluk

Timur İmparatorluğu, Timurlu Devleti, Timurlular veya Turan İmparatorluğu, Fars ve İslam medeniyeti unsurları ile Türk-Moğol devlet ve askeri teşkilat unsurlarını bünyesinde barındıran Emir Timur tarafından kurulmuş bir devlettir.

<span class="mw-page-title-main">Kaçar Hanedanı</span> 1789-1925 yılları arasında İranı yöneten Türk hanedan

Kaçar Hanedanı, İran'daki Azerbaycan Türklerinin Kaçar boylarından olan Kovanlı kolu tarafından kurulmuş ve 1794 ile 1925 yılları arasında hüküm sürmüş bir İran Devletidir.

<span class="mw-page-title-main">Babürlüler</span> Bir zamanlar Hindistan alt kıtasının büyük kısımlarına uzananan hanedan imparatorluğu

Babürlüler veya Babür İmparatorluğu, günümüzdeki Hindistan ve çevresi üzerinde kurulmuş ve hüküm sürmüş Türk-Moğol kökenli devlet. Çağatay Türkü bir şef ve Timurlu Hanedanı'ndan olan Babür Şah tarafından 1526 yılında kurulan ve 17. yüzyılın sonu ile 18. yüzyılın başında imparatorluğun gücünün zirvesinde olduğu dönemde, Hindistan'ın büyük bölümüne hakim olan imparatorluğun nüfusunun o tarihlerde 3,2 milyon kilometre karelik bir bölge üzerinde 110 milyon ila 150 milyon arasında olduğu tahmin edilmektedir. Babür İmparatorluğu'nun hakimiyet alanı, en geniş olduğu dönemde bugünkü Hindistan, Pakistan, Bangladeş ve Afganistan'ı kapsamaktaydı.

<span class="mw-page-title-main">Babür</span> Babür İmparatorluğunun kurucusu ve ilk hükümdarı

Babür ve Bebür veya tam adıyla Zahîreddîn Muhammed Bâbur Türk lider, Babür İmparatorluğu'nun kurucusu ve ilk hükümdarı. Soyu, baba tarafından Timur anne tarafından Cengiz Han'a dayanan Babür Şah, 1519'dan itibaren Hindistan'a düzenlediği seferler sonunda bütün Kuzey Hindistan'ı kontrol altına alıp 1526'da Delhi Sultanlığı'na son vererek günümüzdeki Afganistan, Pakistan ve Hindistan'ın kuzeyini kapsayan topraklar üzerinde Babür İmparatorluğu'nu kurdu.

<span class="mw-page-title-main">Evrengzib</span> 6. Bâbürlü hükümdarı

Evrengzib veya I. Alemgir Şah tam adıyla Âlemgîr Ebü'l-Muzaffer Muhammed Muhyiddîn Evrengzib, 6. Bâbürlü hükümdarı.

<span class="mw-page-title-main">Mirza Muhammet Haydar Duğlat</span>

Mirza Muhammet Haydar Duğlat, bir askeri general, Kaşmir'in hakimi ve bir tarih yazarıdır.

<span class="mw-page-title-main">Maratha İmparatorluğu</span>

Maratha İmparatorluğu ya da Maratha Konfedarasyonu, 1674-1818 yılları arasında varlığını sürdürmüş Hint devletidir. Güney Asya'da yayılmış ve 2.8 milyon km²'lik bir alana hükmetmişlerdir.

Ni'metullah'îyye, Ni'metallahîlik ya da Ni'metullahî Tarikâtı ; Emir Nûr'ed-Dîn Ni'metullah bin Mir Abdullah tarafından 14. yüzyılda kurumsallaştırılan Azerî kökenli bir sufi tarikâtı.

<span class="mw-page-title-main">Mümtaz Mahal</span>

Mümtaz Mahal ya da Ercümend Banu Begüm, Hint-Türk-Moğol Babür İmparatorluğu'nun 5. Hükümdarı Şah Cihan'ın 3. ve en gözde eşi. Adına yapılan Tac Mahal anıt mezarı, tarihin en önemli mimari eserlerinden sayılmaktadır. 7 Temmuz 2007'de New7Wonders Vakfı tarafından düzenlenen oylama sonucunda Dünyanın Yeni Yedi Harikasından biri seçilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">I. Bahadır Şah</span>

I. Bahadır Şah veya tam adı Ebû Nasr Kutbüddîn Muhammed Muazzam Şâh Âlem Bahâdır Şâh b. Evrengzîb, 19 Haziran 1707 - 27 Şubat 1712 yılları arasında yapmış yedinci Babür İmparatorluğu Şahıdır.

<span class="mw-page-title-main">Ahmed Şah Bahadır</span> 1748-175 arasında Moğol imparatoru

Ahmed Şah Bahadır, 26 Nisan 1748 - 2 Temmuz 1754 yılları arasında hükümdarlık yapmış on beşinci Babür İmparatorluğu hükümdarıdır. 1748'de tahta geçtiği zaman 22 yaşındaydı. Mücâhidüddin Ebû Nasr unvanını taşıyan Ahmed Şah Bahadır (1748-1754), annesi Udam Bai ve harem ağası Câvid Han’ın tesirinde kaldı. Ahmed Şah Dürrânî onun zamanında Pencap’ı istilâ ederek yağmaladı. Bu arada İskenderâbâd’daki Maratalar ayaklandılar; 1750’de yakın adamı Safder Ceng Maratalar’a katıldı. Bu ayaklanmadan sonra gücünü epeyce kaybeden Bahadır tahttan indirildi. 1775'te 50 yaşında iken ölmüştür. Sadece Nadir Şah'ın doğuya seferler yapmasını durdurmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Muhammed Sâlih Tettevî</span> Babürlü metalürjist, astronom, coğrafyacı ve zanaatkar

Muhammad Salih Tettevî, Moğol metalürjist, astronom, geometri uzmanı ve zanaatkâr, Babür İmparatoru Şah Cihan döneminde ve Sind'li Babür Nevvab Mirza Gazi Bey valiliği sırasında Pakistan'daki Sind eyaletinin Thatta şehrinde doğmuş ve büyümüştür. Bu yıllarda genç metalürjistler işe alınır, himaye edilir ve Agra'daki Babür sarayına teslim edilirdi.

<span class="mw-page-title-main">Muhammed Şah (Babür imparatoru)</span>

Muhammed Şah, 12. Babür İmparatorudur. Asıl adı Ruşan Akhtar Bahadır olan Muhammed Şah, yönetimi sırasında Babür İmparatorluğunda idari açıdan dağılmaya sebep olan politikalar izlenmiş, sanat ve kültürde ise önemli gelişmeler yaşanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Ali el-Hadî</span> On İki İmamın onuncusu

Ali el-Hadî veya Ali Naki, On İki İmam'ın onuncusu, 9. İmam Muhammed el-Cevâd'ın oğlu.

Bu madde, 1709'da ilk Afgan devleti olan Hotak İmparatorluğu'nun kuruluşundan bu yana Afganistan devlet başkanlarını listeler.

<span class="mw-page-title-main">Lalbağ Hisarı</span>

Lalbağ Hisarı (Aurangabad Kalesi), Dakka, Bangladeş'in güneybatı kesiminde Buriganga Nehri'nin önünde yer alan, 17. yüzyıldan kalma bir Babür kalesi kompleksidir. İnşaat 1678 yılında İmparator Evrengzib'in oğlu ve daha sonra imparator olan Babür Subahdar Muhammed Azam Şah tarafından başlatıldı. Halefi Shaista Han, 1688 yılına kadar Dakka'da kalmasına rağmen çalışmaya devam etmedi.

Sultan Muhammed Mirza, Timurlu bir prenstir. Miranşah'ın oğlu, Timur'un torunudur. Hayatı hakkında çok az şey biliniyor. Oğlu Ebu Said Mirza, Hindistan Babür İmparatorluğu'nun kurucusu Babür'un büyük büyükbabasıydı.

<span class="mw-page-title-main">Lahor Subahı</span>

Lahor Subahı, günümüzde Pakistan ve Hindistan arasında bölünmüş olan orta Pencap bölgesini kapsayan Babür İmparatorluğu'nun bir vilayetiydi. Ekber Şah tarafından 1580 yılında gerçekleştirilen idari reformlar kapsamında Babür İmparatorluğu'nun orijinal 12 Subah'ından biri olarak kurulmuştur. Eyalet, son genel valisi Adina Beg'in 1758'de ölümünden sonra büyük bir kısmı Dürrânîler'e dahil olarak varlığını yitirmiştir.

Alaüddevle olarak da yazılan Rükn-üd-din Alaüddevle Mirza bir Timurlu prensi ve Orta Asya hükümdarı Şahruh'un torunuydu. Büyükbabasının ölümünün ardından Alaüddevle, ardından gelen veraset mücadelesine karıştı. Başlangıçta stratejik bir avantaja sahip olmasına rağmen, sonunda daha başarılı rakipleri tarafından geride bırakıldı. Alaüddevle tahtı ele geçirmek için yaptığı sayısız başarısız girişimin ardından sürgünde öldü.

<span class="mw-page-title-main">Şayeste Han</span>

Mirza Ebu Talib veya Şayeste Han, Babür İmparatorluğu'nun Bengal valisi olarak görev yapmış Babür devlet adamı. Şah Evrengzib'in dayısı olup onun saltanatı boyunca önemli roller üstlenmiştir. Bengal valisi olduğu dönemde Dakka şehri ve eyaletteki Babür gücü en yüksek seviyelerine ulaştı. Başarıları arasında Sat Gambuc Camii gibi önemli camilerin inşası ve Çitagong'un fethinin planlanması yer almaktadır. Şayeste Han aynı zamanda İngiliz Doğu Hindistan Şirketi ile Babür-İngiliz Savaşı'nın patlak vermesinden de sorumluydu.