İçeriğe atla

Muhamet Harrasov

Muhamet Harrasov
Doğum18 Eylül 1948(1948-09-18)
Beloretsk, Başkurdistan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti, Sovyetler Birliği
Ölüm9 Mart 2024 (75 yaşında)
Ufa, Başkurdistan, Rusya
MilliyetBaşkurt
VatandaşlıkRusya
EğitimBaşkurt Devlet Üniversitesi
Moskova Devlet Üniversitesi (doktora)
ÖdüllerRusya Federasyonu'nun Onurlandırılmış Bilim Adamı (2008)
Milli Eğitim Bakanlığı Mükemmellik Ödülü (2003)
Rusya'nın Yüksek Meslek Eğitimi Onursal Emekçisi (2002)
Kariyeri
DalıFizik
Çalıştığı kurumlarBaşkurt Devlet Üniversitesi
Moskova Devlet Üniversitesi

Muhamet Hadisoviç Harrasov[1] (Rusça: Мухамет Хадисович Харрасов; Başkurtça: Мөхәмәт Хәдис улы Хәрәсов), Başkurt asıllı Rus fizikçi, matematik ve fizik doktoru, Başkurt Devlet Üniversitesi rektörü. Rusya (2008) ve Başkurdistan'ın Onursal Bilim Adamı (1997), Rusya Federasyonu Yüksek Öğretim Onursal Profesörü (2002), Rusya Federasyonu Eğitim Bakanlığı Onursal Üyesi (2003).

Hayatı

Muhamet Harrasov, 18 Eylül 1948'de, Başkurdistan Cumhuriyeti, Beloretsk bölgesi Sermenovo köyünde doğdu. 1971 yılında Başkurt Devlet Üniversitesi Fizik Fakültesinden mezun oldu. 1971-1972 yıllarında aynı üniversitede laborant olarak çalıştı. 1972-1975 yıllarında Moskova Devlet Üniversitesi'nde yüksek lisans öğrencisi oldu. 1975-1991 yılları arasında Başkurdistan Devlet Üniversitesi'nde asistan, Teorik ve Deneysel Fizik Bölümünde yardımcı doçent olarak çalıştı. 1980-1984 yıllarında Cezayir'de (iş seyahatinde) öğretmen olarak çalıştı.

1991-1994 yıllarında Moskova Devlet Üniversitesi'nde doktora yapmıştır. Doktora tezi konusu “Bogolyubov'un Dinamik Sistemlerinin Bazı Modellerinde Asimptotik Yöntem”'dir. 1994-1999 yılları arasında Bakü Devlet Üniversitesi'nde Fizik Fakültesi Dekanlığı yaptı. 1999'dan 2000 yılına kadar Başkurdistan Cumhuriyeti'nin Bilim, Yüksek ve Orta Özel Eğitimi Devlet Komitesi Başkan Vekili olarak görev yaptı. 17 Ocak 2000'de Başkurt Devlet Üniversitesi rektörü seçilmiştir. 2010 baharına kadar bu görevinde kalmıştır.

Başkurdistan Devlet Meclisi milletvekilidir. "Birleşik Rusya" siyasi partisinin üyesidir. Araştırma alanları: malzemelerin süperiletkenlik fiziği; enerji tüketen sistemlerde stokastik difüzyon işlemleri; yoğun ortamlarda dinamik değişim etkileşimleri. Kırık simetriye sahip bir sistemde, matematiksel bağıntıları yoğunlaştırılmış yoğun madde sistemlerinde dinamik değişim etkileşimi teorisini geliştirdi. Matematikçi olan eşi Alfiya Mukadasovna'dan adı Salavat olan bir oğlu, adı Güzel olan bir kızı ve Murad adında bir torunu var.

Eserleri

100'den fazla bilimsel makalenin yazarıdır.

  • «Асимптотическое поведение решений уравнения Фоккера-Планка при t ®» Доклады Академии наук. 1992. Т. 325. С. 280—283.
  • Высокотемпературная сверхпроводимость магнитокерамических систем. Уфа: Китап, 1997 (соавтор).
  • Садовников Б. И., Харрасов М. Х. «Неравенства Н. Н. Боголюбова в равновесной статистической механике» // ДАН СССР. 1974. Т. 216. № 3. С. 513—516.
  • Харрасов М. Х. «О предельных соотношениях для корреляционных функций» // ДАН СССР. 1976. Т. 230. № 4. С. 826—829.
  • Алексеев В. В. Харрасов М. Х. «Об асимптотике решений уравнения Фоккера-Планка при больших значениях времени» // ТФМ. 1993. Т. 97. № 1. С. 113—120.
  • Харрасов М. Х. «Эволюция простой динамической системы в случайном поле» // ТФМ. 1993. Т. 93. № 3. С. 414—419.
  • Садовников Б. И., Харрасов М. Х. «Метод самосогласованного поля Н. Н. Боголюбова в статистической механике» // ДАН. 1994. Т. 339. № 4. С. 472—476.
  • Савченко М. А., Стефанович А. В., Харрасов М. Х. «Высокотемпературная сверхпроводимость магнитокерамических систем». Уфа: Китап, 1997. — 176 с.

Kaynakça

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Ufa</span> Rusyada şehir

Ufa (Rusça: Уфа, romanize: Ufa, Rusça telaffuz: [ʊˈfa]; Başkurtça: Өфө, romanize: Öfö,

<span class="mw-page-title-main">Salavat Yulayev</span>

Salavat Yulayev ya da Salavat Yulayoğlu, ünlü Başkurtistan istiklal savaşcısı ve şairidir. Başkurtistan'ın halk kahramanıdır.

<span class="mw-page-title-main">Brest-Litovsk Antlaşması</span>

Brest-Litovsk Antlaşması, 3 Mart 1918 tarihinde Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti ile Alman İmparatorluğu, Avusturya-Macaristan İmparatorluğu, Osmanlı Devleti ve Bulgaristan Krallığı arasında imzalanmış, İttifak Devletleri'nin yenilmesi üzerine geçersiz kalmış bir barış antlaşmasıdır. Osmanlı Devleti'nin toprak kazandığı en son antlaşmadır.

<span class="mw-page-title-main">Dolganca</span>

Dolganca Türk dillerinin Sibirya grubuna ait, Sahaca ile çok yakın olan, ağırlıklı olarak Dolganların konuştuğu dildir. Konuşucu sayısının azlığı nedeniyle tehlike altındadır. Taymır bölgesinde konuşulmaktadır.

Vuk Stefanović Karadžić tarafından hazırlanmış alfabedir. Sırp Alfabesi'nde her ses için bir harf oluşturulduğundan yazıldığı gibi okunur. Okunduğu gibi yazılır. Sırpça hem Latin hem de Kiril harfleriyle yazılabilir.

<span class="mw-page-title-main">Murad Adji</span>

Murad Eskenderoviç Adjiev, Sovyet ve Rus bilim insanı, türkolog, araştırmacı yazar. Kadim Türklerin ana vatanı Altay'dan başlayan Büyük Kavimler Göçü tezinin müellifi. Coğrafyacı, Doktorasını iktisat alanında yapmıştır. Doçent. Kumuk kökenli.

<span class="mw-page-title-main">Komice</span> Ural dili

Komice, Ural dil ailesinin Perm dillerine ait bir dildir. Komice, birkaç lehçeleri ile tek dil olarak veya Perm dillerinin iki kolundan birini oluşturan yakından ilgili diller grubu olarak kabul edilmektedir.

Leonid Potapov, Rus etnograf, Türkolog. Tarih bilimi doktoru, profesör. Altaylar, Şorlar, Hakaslar, Tıvalar ve Güney Sibirya'nın öteki toplumlarının tarih ve kültürleri üzerine çalışan bilim kişisi. Birçok ödülün sahibi.

<span class="mw-page-title-main">SSCB Bilimler Akademisi</span>

SSCB Bilimler Akademisi, Sovyetler Birliği'nde 1925 - 1991 arası faaliyet gösteren en yüksek bilimsel kuruluş. Günümüzde halefi Rusya Bilimler Akademisi'dir.

<span class="mw-page-title-main">Ray Kuzeyev</span>

Ray Gumeroviç Kuzeyev, d. 10 Ocak 1929; Çeşme ili'ne bağlı Amin köyü - ö. 2 Ağustos 2005; Ufa), Sovyet Rus/Başkurt bilim insanı, tarihçi bilimleri doktoru, profesör. Rusya Bilimler Akademisi ve Başkurdistan Cumhuriyeti Bilimler Akademisi üyesi idi.

Guzel Ramazanovna Sitdikova, Başkurt yazar, şair, yayıncı ve tercümandır. 2002 yılında Başkurdistan Cumhuriyeti Onur Diplomasını aldı. Başkurdistan Yazma Komisyonu'nun bir üyesidir. 2004'ten 2011'e kadar Başkurdistan Cumhuriyeti Başkurt Kadınlar Derneği lideriydi. 2012'den bu yana, uluslararası gönüllü hareketi Wikimedia'ya katkı yapmakta.

Başkurdistan tarihi, Güney Ural ve çevresinde, tarihsel olarak Başkırlar'ın yaşadığı bölgeyi kapsıyor. Bölge, Başkurd, Başkurdistan, Bascardia, Fiyafi Başkurt, Pascatir ve benzeri varyantlar gibi çeşitli isimlerle bilinmektedir. Önceki isimlerde olduğu gibi, Başkurdistan'ın modern federal konusuna yerli Başkurt halkının ismi verilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Tarihi Başkurdistan</span>

Başkurdistan, Ufa ilçesinin Başkurt Ufa bölgesine dönüşümü sonucunda oluşan tarihi ve coğrafi bir bölgedir. Şu anda Başkurdistan Cumhuriyeti, Orenburg ve Çelyabinsk bölgeleri, Tataristan Cumhuriyeti'nin doğu kısmı, Udmurtya'nın güneydoğu kısmı, Perm bölgesinin güney kısmı, Sverdlovsk'un güneybatı kısmı, Kurgan'ın batı kısmı, Samara'nın kuzeydoğu kısmı ve Saratov'un doğu kısmı bu bölgede yer almaktadır.

Yabiga Kuşayeva, kadın hareketi bir aktivisti.

<span class="mw-page-title-main">Başkurt ayaklanmaları (VII-VIII. yüzyıllar)</span>

Başkurt ayaklanmaları, 17-18. yüzyıllarındaki bir dizi ayaklanmadır.

<span class="mw-page-title-main">Rusya taşıt plaka kodları</span>

Rusya taşıt plaka kodları, Rusya'da araçların tescilini göstermek için kullanılan kodlardır.

<span class="mw-page-title-main">Mansur Hanlığı</span>

Mansur Hanlığı 1380 tarihinde günümüz Ukrayna'nın kuzey doğusundaki Sumı Oblastı, Poltava Oblastı'nda Tatar ve Kuman boylarıi tarafından kurulan bir devletir. Hanlığın kurucusu Kuman'ların Kiyat boyundan olan Altın Orda komutanı Mamay'ın oğlu Mansur Han'dır. Glinski Hanedanı'nı kurmuş hanedanın adı ise hanlığın başkenti Glinski köyünden almıştır. Litvanya'daki Lipka Tatarları Mansur Hanlığının mirascısıdır.

<span class="mw-page-title-main">Olga Bondareva</span> Sovyet matematikçi ve ekonomist

Olga Nikolaevna Bondareva Sovyet, matematikçi ve ekonomist. Matematiksel ekonomi alanlarına, özellikle oyun teorisine katkıda bulunmuştur.