İçeriğe atla

Morrison Heady

Morrison Heady
Doğum19 Haziran 1829
Elk Creek
Ölüm19 Aralık 1915

James Morrison Heady (19 Temmuz 1829 - 19 Aralık 1915) Amerikalı bir sağır kör yazardı. Heady, birçok cilt çocuk kitabı ve şiir yayınladı ve çağdaş basın tarafından sık sık "Kentucky'nin Kör Ozanı" olarak anıldı. Amerika Birleşik Devletleri'nde körler için kitapları ilk savunanlardan biriydi ve sağır ve kör insanlar için iletişimi kolaylaştırmak ve yaşam kalitesini iyileştirmek için birkaç cihaz icat etti.

Gençliği ve eğitimi

James Morrison Heady, 19 Temmuz 1829'da Kentucky Elk Creek'te doğdu.[1] Çocukluk döneminde bir oduncu baltası sebebiyle bir gözü kör olmuş ve on altı yaşında bir okul arkadaşıyla oynarken diğer gözünü de kaybetmişti.[2] Çocukken attan düştükten sonra işitme duyusu da zarar gördü ve kırk yaşına geldiğinde tamamen sağır olana kadar gittikçe kötüleşti.

Görme yeteneğini on altı yaşında kaybettikten sonra Heady, bir yıllığına Kentucky Körler Okulu'na gitti, ardından on dört ay daha Ohio Eyalet Körler Okuluna gitti.[3] Kabartmalı baskı okumayı öğrendi sonrasında arkadaşlarıyla iletişim kurabilmek için bu dokunsal hecelemeyi kullanarak, elin birçok yerinde harflerin basıldığı bir eldiven olan "konuşan eldiveni" icat etti.[1] Büyük ölçüde kitap okuyarak kendi kendine eğitim gördü ve ABD'deki en büyük özel kitap koleksiyonlarından birini derledi.[4]

Black and white photo of a gloved hand. All twenty-six letters of the alphabet are printed on the palm side of the glove.
Heady'nin icatlarından biri, "konuşan eldiven"

Sağır ve körler için yazması ve savunması

Heady, aralarında Helen Keller ve Laura Bridgman'ın da bulunduğu diğer sağır kör insanlarla bir dizi arkadaşlık kurdu.[1] Bunun dışında şair John Greenleaf Whittier ile de ilişkiler kurdu.[5] Güncel olaylardan haberdar olmak için Matilda Ziegler Körler Dergisi'ni ve kabartmalı diğer süreli yayınları okudu. 20'li yaşlarında Heady, körler için daha fazla kitabın sağlanmasını savunmak için Birleşik Devletler'i dolaştı.[6] 1854'te Milton'un Kayıp Cenneti'nin kabartmalı olarak yayınlanması için para bağışları toplamaya başladı.[7] Heady, Mississippi'li kör bir adam olan Dempsey Sherrod'a, Amerikan Körler Matbaası olarak kurulan, körlere yönelik kitaplar için ulusal bir basımevine para toplamak için ilham verdi.[7] 1860'ta Heady, basımevinin yönetim kurulu tarafından kabartmalı kitapların yayınlanması için bağış toplamak üzere atandı.[8]

İlk kitabı, George Washington'un çocuklar için olan biyografisi Çiftçi Çocuk ve Başkomutan Oluşu'nu 1864'te Uncell Juvinell takma adıyla yayınlandı ve 8000 kez satıldı.[3][9] En önemli eserlerinden biri, Çifte Gece ve Diğer Şiirler adlı bir şiir kitabıydı.[1] Çocuk kitapları, romantik şiirler ve felsefi şiir dahil olmak üzere birçok türde yazdı.

Heady, hayatı boyunca, sağır ve/veya kör insanlar için hayatı kolaylaştırmak için tasarlanmış birkaç icat icat etti. Buluşları arasında kendiliğinden açılan bir kapı, bir döner sandalye ve kahveyi sıcak tutmak için bir termos vardı.[6][10] 1860'larda kuyulardan ve sarnıçlardan su çıkarmak için hidrolik bir makine yaptı.[3] Heady ayrıca buharla çalışan kabartma presinin çalışan bir prototipinin de mucitidir.[11] Buluşlarından bir diğeri de "diplograf" idi; bu, bir anahtarın çevrilmesiyle, kör kişiler tarafından kullanılan üç farklı kabartmalı yazı biçiminden birini yazacak bir daktiloydu: Boston line letter, New York Point veya braille.[6][12]

Heady, son iki eserini 86 yaşında, ölümünden kısa bir süre önce bitirdi.[4] 19 Aralık 1915'te öldü.[1]

Kaynakça

  1. ^ a b c d e Deaf persons in the arts and sciences : a biographical dictionary. Westport, Connecticut: Greenwood Press. 1995. ss. 180-182. ISBN 0313291705. 
  2. ^ Coon (Şubat 1959). "Morrison Heady 1829-1915". Journal of Visual Impairment & Blindness. 53 (2): 73-74. doi:10.1177/0145482X5905300208. 
  3. ^ a b c "Morrison Heady". The Times-Picayune. New Orleans, Louisiana. 28 Kasım 1869. s. 10. Erişim tarihi: 5 Eylül 2020. 
  4. ^ a b "MORRISON HEADY DIES AT 86; Kentucky's Blind-Deaf Poet and Author Was Children's Friend". The New York Times. 23 Aralık 1915. s. 13. Erişim tarihi: 5 Eylül 2020. 
  5. ^ "The Blind Bard of Kentucky and Laura Bridgman". Perkins School for the Blind. 24 Ekim 2014. 19 Mayıs 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Eylül 2020. 
  6. ^ a b c "American Printing House for the Blind History". Funding Universe. 20 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Eylül 2020.  Kaynak hatası: Geçersiz <ref> etiketi: "FundingUniverse" adı farklı içerikte birden fazla tanımlanmış (Bkz: )
  7. ^ a b Annual Report of the American Printing House for the Blind. Kentucky State Printing Office. 1866. s. 6. 
  8. ^ The farmer boy, and how he became commander-in-chief. Boston: Walker, Wise, and Company. 1864. s. viii. 4 Kasım 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Eylül 2020. 
  9. ^ Where I stand : on the signing community and my DeafBlind experience. A First Handtype Press. Minneapolis, Minnesota: Handtype Press. 2014. ISBN 9781941960004. 30 Kasım 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Eylül 2020. 
  10. ^ "The story of James Heady's life redefines 'blind ambition'". The Courier-Journal. Louisville, Kentucky. 3 Mayıs 1996. s. 15. 
  11. ^ From shelter to self-reliance : a history of the Illinois Braille and Sight Saving School. Jacksonville, Illinois: Illinois Braille and Sight Saving School. 1972. s. 72. 
  12. ^ Coady (5 Şubat 1978). "Blind J. M. Heady brought much joy". The Courier-Journal. Louisville, Kentucky. Erişim tarihi: 5 Eylül 2020. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">The Doors</span>

The Doors 1965 yılında Los Angeles, Kaliforniya'da kurulmuş Amerikalı Rock grubu.

<span class="mw-page-title-main">Abraham Lincoln</span> 16. Amerika Birleşik Devletleri başkanı (1861–1865)

Abraham Lincoln, Amerikalı siyasetçi, hukukçu ve Amerika Birleşik Devletleri'nin 16. başkanıdır. 1861'den suikasta uğrayıp öldüğü yıl olan 1865'e kadar görev yapan Lincoln, döneminde çıkan Amerikan İç Savaşı'nda Amerikan ulusunu anayasal bir birlik olarak savunmak için Birleşik Devletler birliğini yönetti, savaşı kazandı. Dört yıllık başkanlık sürecinde köleliği ortadan kaldırmayı ve ABD ekonomisini modernleştirmeyi başardı.

<span class="mw-page-title-main">Toni Morrison</span> Amerikalı romancı (1931 – 2019)

Toni Morrison, Amerikalı Nobel ödüllü yazar.

<span class="mw-page-title-main">Körlük</span>

Körlük, tamamen veya neredeyse tamamen görme yetersizliği yaşama durumudur.

<span class="mw-page-title-main">Braille alfabesi</span>

Braille alfabesi veya Körler alfabesi; 1821 yılında Louis Braille tarafından geliştirilmiş görme engelli insanların okuyup yazması için kullanılan bir alfabe yöntemidir. İki kolon taşıyan dikdörtgen düzen üzerine dizilmiş altı kabartılmış noktadan oluşur. Her iki kolonda üçer nokta bulunur. Noktalardan her biri 64 farklı kombinasyondan birini oluşturması için farklı şekillerde dizilir.

<span class="mw-page-title-main">Henry Wadsworth Longfellow</span>

Henry Wadsworth Longfellow, Amerikalı şair. Maine'de doğmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Helen Keller</span>

Helen Keller, Amerikalı pedagog ve aktivist.

<span class="mw-page-title-main">Louis Braille</span> Fransız eğitimci ve mucit

Louis Braille, Fransız eğitimci ve görme engelli insanlar tarafından kullanılmak üzere kendi adıyla anılan Braille okuma ve yazma sisteminin mucididir. Sistemi dünya çapında kullanılmaktadır ve bugüne kadar neredeyse hiç değişmeden devam etmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Margaret Atwood</span> 1939 doğumlu Kanadalı yazar

Margaret Eleanor Atwood, Kanadalı feminist yazar, şair, eleştirmen ve denemeci.

<span class="mw-page-title-main">İşaret dili</span> anlamı iletmek için el ile iletişimi ve beden dilini kullanan dil

İşaret dilleri anlamı karşı tarafa iletmek için görsel kanalı kullanan dillere verilen addır. El işaretlerinin (manual) yanında el dışı işaretler (non-manual) ile ifade edilirler. İşaret dilleri kendilerine ait kelime dağarcığı ve dilbilgisel yapısı olan doğal dillerdir. Evrensel olmamakla beraber, işaret dilleri arasında çarpıcı benzerlikler de bulunur.

<span class="mw-page-title-main">KFC</span> Amerikan fast food zinciri

Kentucky Fried Chicken veya kısaca "KFC" olarak bilinen, Louisville, Kentucky, ABD merkezli bir fast food restoran zinciri. KFC, Dünya'nın en büyük ikinci restoran zinciridir. Dünya çapında 130 ülke ve bölgede 21.000'e yakın restoranı bulunmaktadır.

İnsan ekolokasyonu insanların cisimlerden gelen yankıları hissedip o cisimleri tespit etmesini sağlayan bir kabiliyettir. Kendini ekolokasyonda geliştirmiş insanlar; beyaz baston, ayak sesleri veya ağızla yapılan seslerle ses dalgası yaratarak ve bu dalgaların yakınlardaki cisimlerden yansımasını dinleyerek, o cisimlerin boyut ve yerini saptayabilirler. Bu kabiliyet bazı kör insanlar tarafından akustik yol bulma veya çevrede görselden ziyade işitsel duyularla gezinmelerini sağlamak için kullanılır. Prensipte yarasa, balina gibi hayvanların ekolokasyonuyla aynı mantıkla işlemektedir.

<span class="mw-page-title-main">Mona Van Duyn</span>

Mona Jane Van Duyn Amerikalı bir şairdi. 1992 yılında Amerika Birleşik Devletleri Şair Ödülü'nü kazandı.

<span class="mw-page-title-main">Tara Moss</span> Kanadalı-Avusturyalı yazar, gazeteci, eski model

Tara Moss Kanadalı-Avustralyalı yazar, belgesel yapımcısı ve sunucusu, gazeteci, eski model ve UNICEF ulusal çocuk hayatta bırakma elçisidir.

minika, 28 Ocak 2011'de Turkuvaz Medya Grubu bünyesinde kurulan çocuk kanalıydı. Normal yayına Nisan 2011'de başlamıştır. Kanal 20 Ocak 2012 tarihinde iki kanala bölünmüştür. Bu bölünme sonucu açılan kanallardan biri minikaÇOCUK'tur ve bu kanalın yaş aralığı 3-8 yaştır. Kanal ikiye bölününce ismi minikaGO olarak değiştirilmiş ve programların yaş aralığı 7-14 yaş arası olarak değiştirilmiştir.

Gwendolyn Elizabeth Brooks Amerikalı şair, yazar ve öğretmen. Çalışmaları genellikle kendi toplumundaki sıradan insanların kişisel kutlamaları ve mücadeleleriyle ilgiliydi. 1 Mayıs 1950'de Annie Allen'la Pulitzer Şiir Ödülü'nü kazandı ve Pulitzer Ödülü alan ilk Afrikalı Amerikalı oldu.

"Timurlenk ", Edgar Allan Poe'nun, bir Türk fatihi olan Timur'un hayatının kurgusal bir anlatımını içeren şiiridir.. Şiir ilk olarak 1827 tarihli Timurlenk ve Diğer Şiirler koleksiyonunda yayınlandı. Sadece 50 nüsha basılan bu koleksiyon, yazarın gerçek adıyla değil, "Bir Bostonlı" mahlasıyla basıldı. Şiirin orijinal versiyonu 403 satırdı ancak Al Aaraaf, Tamerlane ve Minor Poems'e dahil edilmesi için 223 satıra indirildi.

<span class="mw-page-title-main">Troy Kotsur</span> Amerikalı sinema oyuncusu

Troy Michael Kotsur, işitme engelli bir Amerikalı oyuncu. En çok 2021 filmi CODA'daki yardımcı rolüyle tanınır ve bu rolüyle En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu dalında Akademi Ödülü'nü kazanmıştır. Ayrıca Üstün Yardımcı Rol Performansı dalında Gotham Ödülü'nü kazandı.

<span class="mw-page-title-main">Blind Willie Johnson</span>

Blind Willie Johnson Amerikalı bir gospel blues şarkıcısı, gitarist ve evangelistti. 1927 ve 1930 yılları arasında tamamladığı çığır açan kayıtları -toplamda otuz şarkı- güçlü "göğüs sesi" şarkı söyleme, slide gitar becerileri ve nesiller boyu müzisyenleri etkileyen özgünlüğün bir kombinasyonunu sergiliyor. Johnson'ın plakları iyi satılmış olsa da, bir sokak sanatçısı ve vaiz olarak, yaşamı boyunca çok az serveti oldu. Hayatı kötü bir şekilde belgelendi, ancak zamanla, Samuel Charters gibi müzik tarihçileri Johnson ve beş kayıt seansından daha fazla şey ortaya çıkardı.

<span class="mw-page-title-main">Jack Harlow</span> Amerikalı rapçi

Jackman Thomas Harlow, Louisville, Kentucky doğumlu Amerikalı rapçidir. Harlow, kariyerine 2015'te başladı ve 2018'de Atlantic Records'a bağlı olan Don Cannon'la DJ Drama'nın kayıt şirketi Generation Now'a katılmadan önce çeşitli EP ve mixtapeler yayınladı.