İçeriğe atla

Mor Efrem Süryani Kilisesi

Koordinatlar: 40°57′35″K 28°49′29″D / 40.95972°K 28.82472°D / 40.95972; 28.82472
Mor Efrem Süryani Kilisesi
ܥܕܬܐ ܕܡܪܝ ܐܦܪܝܡ ܕܣܘܪ̈ܝܝܐ ܩܕ̈ܡܝܐ ܐܪ̈ܬܕܘܟܣܝܐ
Kiliseden bir görüntü (Mart 2023)
Harita
KonumYeşilköy, Bakırköy, İstanbul
ÜlkeTürkiye
Koordinatlar40°57′35″K 28°49′29″D / 40.95972°K 28.82472°D / 40.95972; 28.82472
MezhepSüryani Ortodoks
Açılış2023
İthafEfrem
DurumEtkin
Temel atma2019
Tamamlanma2023
Maliyet4 milyon $
Kapasite750

Mor Efrem Süryani Kilisesi (Süryaniceܥܕܬܐ ܕܡܪܝ ܐܦܪܝܡ ܕܣܘܪ̈ܝܝܐ ܩܕ̈ܡܝܐ ܐܪ̈ܬܕܘܟܣܝܐ), İstanbul'a bağlı Bakırköy ilçesinde bulunan Süryani Ortodoks kilisesidir. 8 Ekim 2023 tarihinde açılan kilise, Türkiye Cumhuriyeti tarihinde inşa edilen ilk kilisedir. Adını Efrem'den almıştır.

Tarihi

2009 yılında başbakan Recep Tayyip Erdoğan, İstanbul Büyükşehir Belediyesi'ne kilisenin inşası için yer bulunması talimatını verdi. Belediye tarafından tahsis edilen arazi, 1950'den beri devlete ait ve 1996'dan beri kullanılmayan bir İtalyan Latin Katolik mezarlığıydı.[1][2][3] Kilisenin mezarlığın önündeki boş alana inşa edilmesi planlandı.[3] 2015 yılında başbakan Ahmet Davutoğlu tarafından kilisenin inşa edileceği duyuruldu.[2]

2019 yılında cumhurbaşkanı Erdoğan tarafından İstanbul metropoliti Yusuf Çetin ile birlikte kilisenin temeli atıldı.[4] Kilisenin inşası Mart 2023'te tamamlandı.[5][6] Açılışı ise 6 Şubat 2023 tarihinde gerçekleşen depremler nedeniyle ileri bir tarihe ertelendi.[7] 8 Ekim 2023 tarihinde törenle açıldı.[8]

Mimarisi

İstanbul'da yaşayan 17 bin Süryani için inşa edilen ikinci kilisedir.[3] Kapasitesi 750 kişidir.[8] Beş katlıdır.[3] Süryani cemaainin bağışlarıyla finanse edilen inşaat maliyetinin yaklaşık 4 milyon $ olduğu tahmin edilmektedir.[3] Mimarisinde Mardin'deki Süryani kilise ve manastırlarından esinlenilmiştir.[9]

Kaynakça

  1. ^ "Erdogan lays stone for modern Turkey's first new church". France 24 (İngilizce). 3 Ağustos 2019. 7 Ekim 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ekim 2023. 
  2. ^ a b "First new church in Turkey in more than 100 years". cne.news (İngilizce). 7 Ekim 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ekim 2023. 
  3. ^ a b c d e Kucuk, Elif (16 Şubat 2022). "1st church built in Turkish republican era nearing completion". www.aa.com.tr. 7 Ekim 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ekim 2023. 
  4. ^ Alhas, Ali Murat; Bilgiç, Büşra Nur. "'Syriac Orthodox church gives Istanbul new richness'". www.aa.com.tr. 26 Eylül 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ekim 2023. 
  5. ^ Habertürk (8 Mart 2019). "Cumhuriyet tarihinin ilk Süryani kilisesi inşaatı başladı". Habertürk. 9 Ekim 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Ekim 2023. 
  6. ^ "Mor Efrem Süryani Ortodoks Kilisesi tamamlandı". CNN Türk. 23 Mart 2023. 2 Haziran 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Ekim 2023. 
  7. ^ "Açılış gününü bekliyor: Yeşilköy'deki Mor Efrem Süryani Kadim Ortodoks Kilisesi'nin tamamlanmış hali görüntülendi". Gazete Duvar. 17 Mart 2023. 25 Mart 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Ekim 2023. 
  8. ^ a b "Türkiye Cumhuriyeti tarihinde inşa edilen ilk kilise açılıyor". euronews. 8 Ekim 2023. 9 Ekim 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Ekim 2023. 
  9. ^ "Republic's first church preparing for its opening - Türkiye News". Hürriyet Daily News (İngilizce). 8 Ocak 2023. 19 Ocak 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ekim 2023. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Doğu Ortodoks Kilisesi</span> Bir Hristiyanlık mezhebi

Ortodoks Kiliseleri veya Bizans Ortodoks Kiliseleri, Bizans ayininin Reform öncesi kiliseleridir. Başlangıçtan itibaren hem katolik hem de havarilerin ardıllığında havariseldirler..

<span class="mw-page-title-main">Süryani Ortodoks Kilisesi</span> Antakya Süryani Ortodoks Kilisesi

Süryani Kadim Kilisesi ya da Süryani Ortodoks Kilisesi Doğu Hristiyan mezhebidir ve Orta Doğu'da yaşayan Hristiyan Semitik bir halk olan Süryaniler’in çoğu bu mezhebe üyedir.

<span class="mw-page-title-main">Katolik Kilisesi</span> Hristiyanlığın bir mezhebi

Katolik Kilisesi, ruhanî başı Roma Başpiskoposu (Papa) olan, en fazla cemaate sahip Hristiyan mezhebi. Dünyada yaklaşık 1,2 milyar mensubu vardır. Katolikler yoğun olarak Güney Amerika'da ve Avrupa'nın güneyinde bulunurlar.

<span class="mw-page-title-main">Süryaniler</span> Sami kökenli etnik grup

Süryaniler, Mezopotamyalı Sâmî kökenli bir etnik gruptur. Baskın bir diaspora nüfusuna sahip olan halk, ikamet ettikleri ülkelerdeki birincil dillerin yanı sıra Neo-Aramice veya Süryanice konuşur. Bazen kendilerini ''Asurlu", "Arami" veya "Keldânî" olarak isimlendirirler ve tarihleri Dünya'nın en eski medeniyetlerinden biri olarak görülen Asur İmparatorluğu'na ve Kuzey Levant'daki Aramilere dayanır. Süryaniler, İngilizcede de Asurlular ile aynı anlamı taşıyan kelimeyle ifade edilmektedir.

İstanbul'daki kiliselerin listesi. İstanbul'daki kiliseler, çoğunlukla Katolik, Ortodoks, Anglikan veya Protestan kilisesidir.

<span class="mw-page-title-main">Kutsal Kabir Kilisesi</span> Kudüsün eski şehir kısmında bulunan kilise

Kutsal Kabir Kilisesi, Ortodoks Kilisesi tarafından Yeniden Diriliş Kilisesi olarak adlandırılır, Kudüs'ün eski şehir duvarları içerisinde yer alan bir Hristiyan kilisesidir. Eski şehrin Hristiyan bölgesinden ("Muristan") birkaç adım ötededir.

<span class="mw-page-title-main">Sveti Stefan Kilisesi</span> İstanbulda bir kilise

Sveti Stefan Kilisesi bilinen adıyla Demir Kilise, İstanbul, Fatih'te, Balat'la Fener semtleri arasında Haliç kıyısında yer alan, Bulgar Eksarhhanesi'ne bağlı kilise. 25 Ekim 1859 senesinde İstefanaki Bey adına inşa edilen kilise, 2018'de yedi yıllık restorasyonun ardından tekrar hizmete girdi.

<span class="mw-page-title-main">Surp Nigoğayos Ermeni Kilisesi (Fatih)</span> İstanbul, Topkapıda kilise

Surp Nigoğayos Ermeni Kilisesi, Türkiye'de İstanbul iline bağlı Fatih ilçesi Topkapı semtinde bulunan Ermeni kilisesi. 1630 tarihli bir elyazmasında bu bölgede bir kilisenin varlığı geçse de kilisenin ne zaman inşa edildiği bilinmemektedir. Kayıtlara göre kilise inşasına 1813'te başlanmış, 1823’te kilise ikinci kez inşa edilmiştir. 1832’de ise üçüncü kez inşa edilen kilise nedeni bilinmemekle birlikte harap olur ve 1831'de İstanbul Ermeni Patriği Isdepanos II. Ağavni yeni bir kilise inşası için Sultan II. Mahmut'a başvurur. Vartan Kalfa Tıngıryan'ın mimarlığında yeniden inşa edile kilise 1894 depreminde zarar görerek yenilenir. I. Dünya Savaşı'nda askeri amaçlarla kullanılan kilise 1927'de yenilenerek Patrik Mesrob I. Naroyan tarafından açılır. 1987 yılında onarımdan geçen kilise 2000 yılında tekrar onarım görerek Aram Ateşyan tarafından ibadete açılır.

<span class="mw-page-title-main">Oryantal Ortodoksluk</span> Doğu Hristiyanlık dalı

Oryantal Ortodoksluk Birinci İznik Konsili, Birinci Konstantinopolis Konsili ve Birinci Efes Konsili'nden oluşan ilk üç ekümenik konsili tanıyan Ortodoks Doğu Hristiyan inancı. Dünya çapında yaklaşık 84 milyon inananı vardır.

<span class="mw-page-title-main">Tarlabaşı Meryemana Metropolitlik Kilisesi</span>

Tarlabaşı Meryemana Metropolitlik Kilisesi İstanbul'un Beyoğlu ilçesinin Tarlabaşı semtinde bulunan ve Süryani Ortodoks Kilisesi'nin İstanbul-Ankara Metropolitliği'ne evsahipliği yapan kilise.

<span class="mw-page-title-main">Mor Yakup Kilisesi</span>

Mor Yakup Kilisesi, Mardin'in Nusaybin ilçesinde bulunan bir Ortodoks kilisesidir. Nusaybin piskoposu olarak görev yapan Mor Yakup tarafından yaptırılmıştır. İçinde Mor Yakup'un türbesi de bulunmaktadır. Yukarı Mezopotamya'nın en eski kiliselerinden biri olarak kabul edilir.

<span class="mw-page-title-main">Doğu Süryani Kilisesi</span> Asurlulardan gelen antik Hristiyan dini kuruluşu

Doğu Asur Kilisesi, resmi olarak Kutsal Havarisel Katolik Doğu Asur Kilisesi, tarihsel olarak Asur, Beyt Nahrin (Mezopotamya) merkezlidir. Doğu Kilisesi - tarihi Seleukia-Tizpon Patrikliği kiliselerinden bir tanesidir. Günümüz Asur Doğu Kilisesi gerek Ortodoks, Doğu Ortodoks veya Katolik olsun diğer kiliselerle komünyon içinde değildir. Kalkedon Konsilisonrasında heretik ilan edildikleri için komünyon dahilinde değillerdir.

<span class="mw-page-title-main">Panayia Evangelistria Kilisesi</span>

Panayia Evangelistria Kilisesi, İstanbul'un Beyoğlu ilçesine bağlı Dolapdere semtinde bulunan bir Rum Ortodoks kilisesi. 1877 yılında inşasına başlanan yapı, altı yıllık sürecin sonunda 1893 yılında ibadete açılmıştır. Kilise girişinin hemen yanında Theotokos Ayazması bulunmaktadır. Kilise binası 12 Mayıs 1979 tarihinde 2. derece kentsel sit alanı olarak tescillenmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Aziz Panteleimon Kilisesi (Nerezi)</span>

Aziz Panteleimon Kilisesi Makedonya Üsküp yakınlarında bulunan 12. yüzyıla ait bir Bizans kilisesidir. Hristiyan azizlerinden Panteleimon'a adanan kilise, Komnenos Hanedanı döneminde inşa edilen yunan haçı planlı kiliselere iyi bir örnek teşkil etmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Marutha</span>

Aziz Marutha ya da Martyropolisli Marutha daha sonraları piskopos olan Süryani bir keşiş. Muhtemelen 420 öncesi öldüğü düşünülür. Katolik Kilisesi, Doğu Ortodoks Kilisesi ve Kıpti Kilisesince aziz kabul edilir.

<span class="mw-page-title-main">Türkiye'de Hristiyanlık</span> Türkiyede Hristiyanlığa ve kiliselere genel bakış

Hristiyanlığın, Pavlus'un, Timoteos'un, Nikolaos'un, Polikarp'ın ve daha birçok kişinin olduğu çok sayıda Hristiyan havari ve azizlerin doğduğu yer olan Anadolu'da ve bir kısmı Türkiye sınırlarında kalan Ermeni Yaylası'nda uzun bir geçmişi vardır.

<span class="mw-page-title-main">Başmelekler Kilisesi</span>

Başmelekler Kilisesi ya da halk arasında bilinen adıyla Kumyaka Kilisesi, Bursa'nın Mudanya ilçesinin Kumyaka semtinde bulunan, 780 yılında inşa edildiği düşünülen bir Bizans kilisesidir. İnşası Bizans İmparatoru IV. Konstantinos Porphyrogenetos tarafından 780-797 yılları arasında tamamlanmıştır. Büyük onarımlar geçiren yapı, kare planlıdır ve kubbe ile örtülüdür. Duvarları tuğla ve taş ile örülü olan yapının planı yanlarda beşik tonoz ekler sayesinde bir haç oluşturmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Meryem Ana Kilisesi</span> Diyarbakırda yer alan bir kilise

Meryem Ana Kilisesi ya da bilinen diğer adıyla Mor Yakup Kilisesi, Diyarbakır'ın Sur ilçesinde yer alan tarihî bir kilisedir. Kilise, Ortodoks Süryanilere aittir. 3. yüzyılda yapıldığına inanılan kilise günümüze dek birkaç kez yanmış, yıkılmış ve defalarca onarım geçirmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Kutsal Kurtarıcı Kilisesi, Gümrü</span>

Kutsal Kurtarıcı Kilisesi, Ermenistan'ın Gümrü şehrinde 19. yüzyıldan kalma bir kilisedir. Gümrü'nün merkezindeki Vartanants Meydanı'nın güney tarafında yer alır. 1858 ve 1872 arasında inşa edilmiş ve 1873'te kutsanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Türkiye Süryanileri</span> Türkiyede bir etnik grup

Türkiye Süryanileri, çoğu Süryani Ortodoks Kilisesi, Keldani Katolik Kilisesi, Süryani Pentekostal Kilisesi, Süryani Evanjelik Kilisesi veya Kadim Doğu Kilisesi üyesi ve Doğu Aramice konuşan Hristiyanlar olan, Sami dilini konuşan yerli bir etnik grup ve Türkiye'nin azınlığıdır.