İçeriğe atla

Moonbow

 Sprey yardımı ile oluşturulmuş ay kuşağı(Kameri kuşak)

Ay kuşağı (kameri kuşak ya da beyaz gök kuşağı olarak da bilinir), güneş ışığı yerine ay ışığı sebebiyle oluşan gök kuşağıdır. Işık kaynaklarının farklı olmasının haricinde, oluşumu gök kuşağıyla aynıdır: Sağanak yağmur ya da şelale gibi yerlerde ışığın su damlaları içerisinde kırılması sebebiyle meydana gelir ve gözleyen kişiye göre gökyüzünde ayın olduğu bölgenin karşıt tarafında oluşur.

Ayın yüzeyinden yansıyan güneş ışığının nispeten daha az olması sebebiyle, ay kuşakları gök kuşağından daha soluktur. Bu ışık, insan gözünde yer alan konik reseptörleri uyarmak için çok zayıf kaldığı için insan gözünün ay kuşağında yer alan renkleri ayırt etmesi zordur. Dolayısıyla ay kuşağı sıklıkla beyaz olarak görülür. Yine de uzun süreli fotoğraflama ile ay kuşağındaki renkler görülebilir.

Ay kuşaklarından en erken Aristoteles'in Meteoroloji (yaklaşık M. Ö. 350) eserinde bahsedilmektedir ve yakın geçmiş zamanda 1847 tarihli bir yayında görülmüştür.

Görüntüleme

Khei, Maui üzerinde oluşmuş bir ay kuşağı Hawaii, ABD

Ayın gökyüzünde parlaklığının doruk noktasına ulaştığı Dolunay fazı ya da ona en yakın zamanlar, ay kuşaklarının en muhtemel şekilde gözlemlenebilir olduğu zamanlardır. Daha olası bir sonuç için, ay gökyüzünde alçak bir noktada (42 dereceden az, tercihen daha düşük) ve gece olabildiğince karanlık olmalıdır. Dolunayın doğuş ya da batış aşamasında gecenin tam olarak karanlık olmayacağı göz önünde bulundurulunca, güneşin doğuşundan önce 2-3 saat önce ya da batışından sonra 2-3 saat gözlemlenebileceği anlaşılır, tabii ki ayın karşıt konumunda yağmur yağması koşuluyla beraber. Bütün bu gerekliliklerin aynı anda gerçekleşmesi olasılığı, ay kuşağının gök kuşağından daha nadir yapar. Kış ayları içerisinde yüksek enlemlerde de dolunay sırasında yağmur yağmasıyla oluşabilir; gecelerin daha uzun sürmesi sebebiyle bu olayın gözlemlenebilme ihtimali artar. Gerçek anlamda bir ay kuşağını gözlemleyebilmek için en iyi konumlardan birisi olarak  Waimea 'The', Hawaii Adası, Hawaii gösterilebilir.

Yerleri

Yosemite Şelaleleri'nin aşağı kısmından görülebilen bir spreyle oluşturulmuş ay kuşağı fotoğrafı

Dünyanın birçok noktasında, spreyle -sis- ya da puslu hava ile görünülür kılınan kuşaklara rastlanılabilir. Amerika Birleşik Devletleri'nde Yosemite Ulusal Parkı, Kaliforniya ve Cumberland Falls, yakın Corbin, Kentucky. gibi yerlerde şelaler ile bağlantılı olarak bu kuşakları görebilmek mümkündür. Victoria Falls, Afrika'daZambiya ve Zimbabve arasında Victoria Şelaleleri ve Hırvatistan'da Plitvice Gölleri ayrıca spreyle oluşturulan ay kuşaklarıyla, yaygın olarak bilinir.

Spreyle görüntülenen ay kuşağı, Kosta Rika'da bulunan bulut ormanları civarında, Monteverde ve Santa Elena gibi dağ kasabalarında keskin olmayan bir zaman düzeni içerisinde ayrıca gözlemlenebilir. Bu olay, sis bulutlarının Karayip Okyanusu üzerinden Noel Rüzgarları ile karaya taşınmasıyla meydana gelir. Noel Rüzgarları; Aralık ayının sonundan Ocak ayı sonuna ya da Şubat ayı başına kadar devam eder. Bu sis bulutlarının hareketi ile akan çizgiler şeklinde bir görüntü oluşur, bu da, İspanyolcada popüler olarak bilinen Pelo de Gato ismiyle anılır, anlamı ise Kedinin Saçlarıdır. Aralıktan Şubata kadar olan aylarda, Kosta Rikanın bu bölgesinde hemen her Dolunayda ay kuşağını görmek mümkündür. Kedinin Saçları tarafından oluşan bu ay kuşakları sadece şafaktan önce değil tandan sonra da oluşabilir, fakat bunun olması için Dolunay ya da ona çok yakın bir zamanda olmalıdır. Doğuda ayın yükselmesi ve hafif yağmurla, ay kuşakları ayrıca Kauai'de de görülebilmektedir fakat çıplak gözle beyaz olarak görülürler, dolayısıyla iyi bir görüntü için uzun süreli fotoğraflamaya başvurulmalıdır.

Benzer ay kuşağı görüntüleri, ayrıca Hawaii Büyük Adası üzerinde Velasco Lemery Iloilo Philippines ve Kohala bölgelerinde de zaman zaman görülebilmektedir.

Kaynakça

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Astronomi</span> kökenleri, evrimleri, fiziksel ve kimyasal özellikleri ile gök cisimlerini açıklamaya çalışmak üzere gözleyen bilim dalı

Astronomi, gök bilimi ya da gökbilim gök cisimlerinin kökenlerini, evrimlerini, fiziksel ve kimyasal özelliklerini açıklamaya çalışan doğa bilimi dalıdır. Astronominin sınırlı ve özel bir alanı olan gök mekaniği ile karıştırılmaması gerekir. Astronomi daha açık bir deyişle, yörüngesel cisimleri ve Dünya atmosferinin dışında gerçekleşen, yıldızlar, gezegenler, kuyrukluyıldızlar, kutup ışıkları, gökadalar ve kozmik mikrodalga arkaalan ışınımı gibi gözlemlenebilir tüm olay ve olguları inceleyen bilim dalıdır.

<span class="mw-page-title-main">Güneş Sistemi</span> Güneş ve Güneş merkezli astronomik cisimler

Güneş Sistemi, Güneş'in kütleçekim kuvvetiyle yörüngede tutulan ve çeşitli gök cisimlerinden oluşmuş bir sistemdir. Güneş ve 8 gezegen ile onların doğruluğu onaylanmış 150 uydusu, 5 cüce gezegen ile onların bilinen toplam 8 uydusu ve milyarlarca küçük gök cisminden oluşur. Küçük cisimler kategorisine asteroitler, Kuiper Kuşağı cisimleri, kuyruklu yıldızlar, gök taşları ve gezegenler arası toz girer.

<span class="mw-page-title-main">Ay</span> Dünyanın doğal uydusu

Ay, Dünya'nın tek doğal uydusu ve Güneş Sistemi içindeki beşinci büyük doğal uydudur. Dünya ile Ay arasında ortalama merkezden merkeze uzaklık 384.403 km, yani Dünya'nın çapının yaklaşık otuz katı kadardır. Jeofiziksel açıdan Ay, gezegen kütleli gök cismi veya uydu gezegendir. Kütlesi, Dünya'nın kütlesinin %1,2'si ve çapı 3.474 km (2.159 mi) ile Dünya'nın yaklaşık dörtte biri kadardır. Yüzeyinde kütleçekim etkisi yerçekiminin yaklaşık %17'sidir. Ay, Dünya'nın yörüngesinde bir turunu 27 gün 7 saatte tamamlar. Dünya, Ay ve Güneş geometrisinde görülen periyodik değişimler sonucunda her 29,5 günde tekrar eden Ay'ın evreleri oluşur.

<span class="mw-page-title-main">Bulut</span> serbest bir hava kütlesinde toplanmış, gözle görülebilir su damlacıkları, buz kristalleri veya her ikisinin karışımından oluşan yapı

Bulut, serbest bir hava kütlesinde toplanmış, gözle görülebilir su damlacıkları, buz kristalleri veya her ikisinin karışımından oluşan yapıdır. Bulutlar yer seviyesinden yüksekte bulunur. Yer seviyesinde oluşan sığ bulut katmanları ise sis olarak adlandırılır.

<span class="mw-page-title-main">Takımyıldız</span> Gökyüzünün bölündüğü 88 alandan her birine verilen isim

Takımyıldız, gökyüzünün bölündüğü 88 alandan her birine verilen isimdir. Terim genellikle, yanlış bir biçimde, görünüşte birbiriyle ilgili gözüken yıldız gruplarını tanımlamak için kullanılır.

<span class="mw-page-title-main">Ay tutulması</span> Ayın Dünyanın gölgesine girmesi

Ay, kendi yörüngesinde dolanırken, kimi zaman Dünya'nın gölgesine girer. Buna Ay tutulması denir. Ay tutulması, dolunay zamanında ve Ay'ın düğüm noktalarına yakın olması durumunda meydana gelir. Ay'ın, Dünya'nın gölgesine girmesi ile Güneş'ten aldığı parlaklığı kaybetmesi sonucunda görülür. Güneş, karşı düğüm noktasında veya ona yakın olmalıdır. Bu şartlar altında Dünya'nın gölgesi Ay'a düşer. Bu 42.000.000.000 km uzanan gölge konisi Ay'ın uzaklığından yaklaşık 8800 km geniştir. Ay, saatte 3456 km hareket ettiği için ortalama Ay tutulmasının zamanı yaklaşık 50 dakika ile bir saat arasında değişir. Ay tutulması, yeryüzünün Ay'ın ufuk çizgisinin üzerinde olduğu herhangi bir bölgesinden gözlenebilir. Ay'a karşı olan Dünya yüzeyine çarpan Güneş ışınları Dünya'nın atmosferi tarafından kırıldığı için, Ay tutulmasında Ay, tamamen kaybolmaz. Dünya etrafında kırılan ışıklarda mavi renk yutulduğu ve kırmızı renk yansıtıldığı için, Dünya'nın gölgesi kırmızı renkte görülür. Bu güçsüz ışık kalıntıları görünürlüğü mahallî atmosferik şartlara bağlı olarak Ay'ı tuhaf bir bakır renginde ortaya çıkarır.Bunun sonucunda Ay tutulması olur.

<span class="mw-page-title-main">Gökkuşağı</span> meteorolojik olay

Gökkuşağı, güneş ışınlarının yağmur damlalarında veya sis bulutlarında yansıması ve kırılmasıyla meydana gelen ve ışık tayfı renklerinin bir yay şeklinde göründüğü meteorolojik bir olaydır. Gökkuşağındaki renkler bir spektrum oluşturur.

<span class="mw-page-title-main">28 Ağustos 2007 Ay tutulması</span>

Ay kendi yörüngesinde dolanırken kimi zaman Dünya'nın gölgesine girer buna Ay tutulması denir. Tam Ay tutulması 28 Ağustos 2007 tarihinde meydana gelmiş ve 90 dakika sürmüştür. Ay, Dünya'nın penumbra diye adlandırılan Güneş lekesi bölgesinin dış ve parlak bölgesine UTC saatiyle 07:53:39 da girmiştir. İlk parçalı tutulma en doğuda UTC saatiyle 08:51:16'da ayın Umbra diye adlandırılan gölgeli kısma girmesiyle başladı.

<span class="mw-page-title-main">Yerel Kabarcık</span>

Güneş Sistemi'nin gök adadaki yakın çevresi, Yerel Yıldızlararası Bulut olarak bilinir ve Yerel Kabarcık, bu bulut içerisinde bulunan yaklaşık 30 ışık yılı genişliğinde yoğun bir bulut alanıdır. Yerel Kabarcık, yıldızlararası ortam içinde bulunan, kum saati şeklinde ve yaklaşık 300 ışık yılı genişliğinde bir boşluktur. Kabarcık, yakın geçmişte oluşmuş çeşitli süpernovaların ürünü olan yüksek sıcaklıkta plazma ile kaplanmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Luna programı</span>

Luna programı, zaman zaman Lunik ya da Lunnik olarak telaffuz edilen, Sovyetler Birliği tarafından 1959'dan 1976'ya kadar Ay'a yollanan robotik uzay araçları programıdır. Bu program sayesinde Ay'daki; toprağın kimyasal yapısı, yer çekimi, sıcaklık ve radyasyon miktarı hakkında bilgiler elde edilmiştir. Proje kapsamında, toplamda 24 araç görev almıştır.

<span class="mw-page-title-main">Atmosfer optiği</span>

Atmosfer optiği Dünya atmosferinin kendine özgü optik özelliklerinin nasıl geniş ölçüde optik olgulara yol açtığını inceler. Gökyüzünün mavi rengi, yüksek frekanstaki mavi güneş ışığını gözlemcinin görüş alanına yönlendiren Rayleigh dağılımının direkt bir sonucudur. Mavi ışık kırmızıdan daha kolay dağılıma uğradığı için güneş kalın bir atmosferden gözlendiğinde kırmızı bir ton alır, bu da gündoğumu veya günbatımında olur. Ek olarak gökyüzündeki parçacıklar farklı renkleri farklı açılarda kırarak akşam veya şafak vaktinde rengarenk parlayan bir gökyüzü meydana getirebilir. Haleler, günbatımı parlaklığı, koronalar, güneş ışınları ve yalancı güneşlerin oluşmasında buz kristallerinden ve diğer parçacıklardan saçılım sorumludur. Bu olgulardaki çeşitlilik parçacık boyut ve geometrilerine bağlıdır.

<span class="mw-page-title-main">Dolunay</span>

Dolunay, Ay'ın Güneş'e göre Dünya'nın ters tarafında kaldığı evresi. Dolunay, Ay ile Güneş'in jeosentrik zahir (ekliptik) boylamlarının farkı 180 derece olduğunda gerçekleşir. Bu durumda Ay, Dünya'ya göre Güneş ile ters noktalardadır.

<span class="mw-page-title-main">Görüş (meteoroloji)</span>

Görüş veya rüyet, hava durumuna bağlı olarak belirli bir nesnenin görülebileceği en uzak mesafe. Görüş, havanın şeffaflığının bir ölçütüdür. Görüş mesafesi özellikle hava, deniz ve kara ulaşımını etkileyen önemli faktörlerdendir. Bir bölgedeki veya hava meydanındaki görüş, sorumlu meteoroloji istasyonları tarafından ölçülerek ilgili meteoroloji raporlarında, mesafe cinsinden yayımlanır.

<span class="mw-page-title-main">Orion Kompleksi</span>

Orion Kompleksi, Avcı takımyıldızı yönünde bulunan; parlak bulutsular, karanlık bulutsular ve genç yıldızlardan oluşan büyük bir gruptur. 1.500 ile 1.600 ışık yılı uzaklıkta bulunan bu kompleks, yüzlerce ışık yılı genişliktedir. Bulutsunun bazı parçaları dürbün ve küçük teleskoplarla gözlenebildiği gibi, Orion Bulutsusu gibi bazı parçalar çıplak gözle de gözlemlenebilir.

Astronomik Obje Yanılsamaları Bir astronomik objenin yanılsaması doğada oluşabilen bir optik fenomenidir. Bu olay astronomik objenin ışığın kırınımı sebebi bozuk görüntüsü ya da birden fazla görülmesi olarak açıklanabilir. Bu yanılsamalar Güneş, Ay, gezegenler, parlak yıldızlar ya da çok parlak kuyruklu yıldızlar ile gözlemlenebilir. Yaygın olarak Güneş'in doğuşu ve batışı sırasında gözlemlenir.

<span class="mw-page-title-main">Zodyak ışığı</span>

Zodyak ışığı, sabah güneş doğmadan önce veya akşam battıktan hemen sonra, ufukta Güneş’in yakınından gökyüzüne doğru yükselen, hemen hemen üçgen şeklindeki sönük ışıktır. En güzel gözüktüğü zamanlar ilkbahar ve sonbahar aylarıdır çünkü o aylarda ekliptik denilen tutulma düzlemi ufka dik olur. Güneş ışınlarının tutulma düzlemindeki tozlardan saçılması sonucu oluşur ve o kadar sönüktür ki Ay ışığı veya ışık kirliliği varsa görünmesi çok zordur.

<span class="mw-page-title-main">22° hale</span>

22° hale, Güneş veya Ay etrafında, altıgen buz kristalleri sebebiyle çember şeklinde görünen bir optik fenomendir. Bu optik fenomen Güneş etrafında oluşursa, Güneş halesi, Güneş Aylası. Ay etrafında oluşursa, Ay halesi ya da Ay Aylası isimleriyle de bilinmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Tycho (Ay krateri)</span> Ay krateri

Tycho, Ay'ın Dünya'ya bakan yüzünde güney kesimde bulunan ve adını Danimarkalı astronom Tycho Brahe'den (1546-1601) alan bir çarpma krateridir. 108 milyon yaşında olduğu tahmin edilmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Ay'ın uzak yüzü</span>

Ay'ın uzak yüzü', Ay'ın yörüngesindeki eşzamanlı dönüş nedeniyle her zaman Dünya'dan uzağa bakan yarımküresidir. Yakın yüzü karşılaştırıldığında, uzak yüzünün arazisi çok sayıda çarpma krateri ve nispeten az sayıda düz ve karanlık ay denizleri ile engebelidir, bu da Güneş Sistemi'ndeki Merkür ve Callisto gibi diğer çorak yerlere daha yakın bir görünüm vermektedir. Güney Kutbu-Aitken Havzası olan Güneş Sistemi'ndeki en büyük kraterlerden birine sahiptir. Yarımküre bazen "Ay'ın karanlık yüzü" olarak adlandırılır, burada "karanlık", "güneş ışığından yoksun" yerine "bilinmeyen" anlamına gelmektedir. Ay'ın her iki tarafı iki hafta güneş ışığı alırken, karşı taraf iki hafta gece yaşamaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Ay'ın yakın yüzü</span>

Ay'ın yakın yüzü', Ay'ın her zaman Dünya'dan bakan yarımküresidir. Ay kendi ekseni etrafında, Ay'ın Dünya'nın yörüngesindeki dönüşüyle aynı hızda döndüğünden Ay'ın Dünya'dan yalnızca bir tarafı görülebilmektedir.