İçeriğe atla

Mojave Çölü

Mojave Çölü
Mojave Çölü'nün Kuzey Amerika'daki yeri
Coğrafya
Ülke(ler)ABD
Bölge(ler)Kaliforniya, Nevada
Koordinatlar35°0′30″K 115°28′30″B / 35.00833°K 115.47500°B / 35.00833; -115.47500
Özellikler
BiyomKurak çöl
Biyocoğrafik bölgeNearktik
Bitki türü1750-2000 arası
AkarsuMojave nehri
En derin noktası-86 m (-282 ft) - Death Valley
Yüzölçümü113.300 km2 (43.700 sq mi)
İklimÇöl iklimi
Sıcaklık-28-54 °C (-18-129 °F)
Yağış miktarı150 mm
Wikimedia Commons

Mojave Çölü, ABD'nin Kaliforniya Eyaleti'nin güneydoğusunun büyük bir bölümü ile orta bölümlerinin küçük bir parçasını işgal etmekle beraber; Güney Nevada'nın, Güneybatı Utah'ın ve Kuzeybatı Arizona'nın küçük bir alanını kaplar. Mojave'de en yüksek irtifa 610 metredir, bu sebeple Mojave genellikle en yüksek çöl olarak bilinir. Fakat tezat bir şekilde Kuzey Amerika'daki en alçak çöl irtifası (-86 metre) Mojave'nin bir parçası olan meşhur Death Valley'de ölçülmüştür. Arazinin yüzölçümü 124.000 kilometrekaredir.

Çölün sınırları bir tür palmiye olan Yucca brevifolia ağaçlarının doğal yaşam alanı olarak belirlenmiştir. Bölgenin topografik sınırları Tehachapi Dağı ile San Gabriel Dağları ve San Bernardino Dağları'yla oluşmaktadır. Çölde 1.750 ile 2.000 tür bitki çeşidi olduğuna inanılmaktadır.[1]

Joshua ağacı (Yucca brevifolia) endemiktir ve Mojave Çölü'ne özeldir.[2]

54.000 mil karelik çöl, rekreasyon, çiftçilik ve askeri eğitim de dahil olmak üzere bir dizi insan faaliyetini desteklemektedir.[3] Mojave Çölü ayrıca çeşitli gümüş, tungsten, demir ve altın yataklarını da içerir.[4]

Mojave çölü nüfusun en seyrek yerleşim gösterdiği yer olmakla beraber birkaç tane büyük şehri de ihtiva etmektedir, bunlar: Kalifornia'daki Lancaster ve Victorville yerleşkeleriyle örneklenebilir fakat Las Vegas ve Henderson kentleri bunların en büyükleridir.

İklim

Mojave Çölü'ne, 610 metre ile 1.500 metre yükseklikte, her seferinde ortalama 330mm olmak üzere; yıllık en fazla 13 kez yağmur yağar. Kuzey Amerika'nın en sıcak ve alçak yeri de buradadır, Death Valley'de deniz seviyesinden 86 metre aşağıda termometre sıklıkla 49 °C'yi göstermektedir.[1]

Mevsimler ısı değişikliğini de beraberinde getirirler. Mojave'de yazın en alçak yerde ölçülen sıcaklık 54 °C'yi gösterirken aşırı kış iklimi şartlarında, en yüksek yerlerde ısı -28 °C'ye kadar düşmektedir.[5]

Ayrıca bakınız

Kaynakça

  1. ^ a b Mazzucchelli, Vincent G., (1967),"The Southern Limits of the Mohave Desert, California", The California Geographer, Cilt: VIII: Say. 127-133. Bu çalışma Güneybatı Birleşik Devletler bölgesinde bulunan Mojave Çölü ve buna bağlı diğer çöllerin haritalarını vermektedir.
  2. ^ "Blue Planet Biomes - Mojave Desert Biome". www.blueplanetbiomes.org. 19 Ocak 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Ocak 2024. 
  3. ^ "Mojave Desert". The Nature Conservancy (İngilizce). 12 Kasım 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Ocak 2024. 
  4. ^ Jr, Thomas W. Dibblee (1967). "Areal geology of the western Mojave Desert, California" (İngilizce). 26 Ocak 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Ocak 2024. 
  5. ^ Western Regional Climate Center "Seasonal Temperature and Precipitation Information". Erişim tarihi: 24.03.2013).

Dıș bağlantılar

  • "Bioimages.vanderbilt.edu" websitesinde "Mojave Desert"'de çeşitli haritalar ve resimler [1]6 Mart 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İngilizce)


İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Sahra</span> Afrikada bir çöl

Sahra ya da Büyük Sahra, Afrika'nın kuzeyinde yer alan, kıtanın ortası ile kuzeyini ayıran 9 milyon km² büyüklüğünde bir çöl. Dünyanın en büyük sıcak çölüdür. Antarktika ve Arktika'nın ardından en büyük üçüncü çöldür. Yaklaşık olarak Afrika kıtasının %30’u kadardır.

<span class="mw-page-title-main">Kaliforniya</span> Amerika Birleşik Devletlerinde eyalet

Kaliforniya veya California, Amerika Birleşik Devletleri'nin batısında bir eyalettir. Doğusunda Nevada, güneydoğusunda Arizona, batısında Pasifik Okyanusu, kuzeyinde Oregon ve güneyinde Meksika'nın Baja California eyaleti ile sınırlanan eyalet, Amerika'nın üçüncü büyük ve 39,5 milyonu aşkın nüfusuyla en kalabalık eyaletidir. Aynı zamanda Kuzey Amerika'daki en kalabalık, dünyanın ise 34. en kalabalık yönetim birimidir. Büyük Los Angeles Alanı ve San Francisco Körfez Bölgesi, sırasıyla ABD'nin ikinci ve beşinci en kalabalık metropolitan alanıdır; ilki 18,7 milyondan fazla, ikincisi ise 9,6 milyondan fazla nüfusa sahiptir. Sacramento eyaletin başkentidir, Los Angeles eyaletteki en kalabalık şehirdir ve ülkenin ikinci kalabalık şehridir. Los Angeles İlçesi ülkenin en kalabalık ilçesidir, San Bernardino İlçesi ise ülkenin alan açısından en büyük ilçesidir. Hem şehir hem de ilçe olan San Francisco, New York City'nin beş ilçesinden dördünün arkasında, ülkedeki en yoğun nüfuslu büyük şehir ve ülkedeki en yoğun nüfuslu beşinci ilçedir.

<span class="mw-page-title-main">Kafkasya</span> Karadeniz ve Hazar denizi arasında yer alan, Avrupa ve Asyanın sınırında bulunan bölge

Kafkasya, Karadeniz ve Hazar denizi arasında yer alan, Avrupa ve Asya'nın sınırında bulunan bölgenin ismi. Kafkas sıradağlarında, Avrupa'nın en yüksek dağı olan ve Kafkas halklarının sözlü edebiyatını oluşturan Elbruz Dağı bu bölgede bulunmaktadır. Kafkasya bölgesi siyasi ve coğrafi olarak Kuzey Kafkasya ve Güney Kafkasya olmak üzere ikiye ayrılır. Güney Kafkasya, bağımsız ve egemen devletlerden oluşmaktadır. Kuzey Kafkasya ise Rusya içinde bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Nevada</span> Amerika Birleşik Devletlerinde eyalet

Nevada, Amerika Birleşik Devletleri'nin Batı, Dağlık Batı ve Güneybatı bölgelerinde bulunan bir eyaletidir. Komşuları batıda Kaliforniya, kuzeybatıda Oregon, kuzeydoğuda İdaho, doğuda Utah ve güneydoğuda Arizona eyaletleridir. Nevada ABD'de 7. en büyük, 35. en kalabalık ve 9. en düşük nüfus yoğunluğuna sahip eyalettir. Nüfusun üçte ikisi 3 büyük şehrin birleşiminden oluşan Las Vegas metropolitan bölgesinde yaşar. Başkenti Carson City'dir ve en büyük kenti Amerika Birleşik Devletleri ve dünyanın kumar merkezlerinden olan Las Vegas'tır.

<span class="mw-page-title-main">Gobi Çölü</span>

Gobi Çölü, Orta Asya'da, Moğolistan Cumhuriyetinin güneyi ve Çin'e bağlı Sin-Kiang ve Kansu eyaletlerinin yakınlarındaki bölgeleri de içine alan geniş çöl. Etrafını kayalık sıradağlar çevirmiştir. Güneyde Altun Dağ, Bei ve Yin Dağları, batıda Tanrı Dağları, kuzeyde Altay ve Hangay Dağları yer alır. Çölün uzunluğu 1600 km olup, genişliği 480–965 km arasında değişir.

<span class="mw-page-title-main">Dağ</span> çevresindeki karasal alanlardan daha yüksek olan kara kütlelerine verilen ad

Dağ, çevresindeki karasal alanlardan daha yüksek olan kara kütlelerine verilen addır. "Dağlık" sıfatı, dağlarla ilişkili ve kaplı alanları tanımlamak için kullanılır.

<span class="mw-page-title-main">Kumul</span>

Kumullar, rüzgâr tarafından uçurularak bir yerde yığılan ve toplanan kum yükseltileridir. Kumul oluşumu için, ortamda kum'un bulunması ve çevrede kapalı bir bitki örtüsünün olması gerekir. Bazı çöl kumulları kilometrelerce uzunlukta ve birkaç yüz metre yükseklikte olabilir. Gevşek yapılı kumullar sürekli yer değiştirir. Bazı çöllerde kumulların yer değiştirme hızları yılda 100 metreye kadar çıkar. Kumullar Dünya'da yoğunluklu olarak sıcak ekvator kuşağında bulunurlar ve Venüs'te Mars'ta ve Satürn'ün uydularından Titan'da farklı karışım ve yoğunlukta bulunabilirler.

<span class="mw-page-title-main">Henry Hathaway</span> Amerikalı film yapımcısı ve yönetmeni (1898 – 1985)

Henry Hathaway, Amerikalı ödüllü film yönetmeni ve yapımcı.

Büyük Havza Kızılderilileri, Kuzey Amerika'nın batı iç kısmında Amerika Birleşik Devletleri'ne ait Büyük Havza denen bölgede, Nevada, kısmen Montana, doğu Washington, doğu Oregon, Kaliforniya, Idaho, Wyoming ve Utah eyaletlerinde Kuzey Amerika yerlileri kültür bölgesinden yerli kültürü oluşturan çölcül avcı ve toplayıcı Kızılderililer. Kuzeyde ve kuzeybatıda Plato Kızılderilileri, doğuda Ova Kızılderilileri, güneyde Güneybatı Kızılderilileri, batı ve güneybatıda Kaliforniya Kızılderilileri kültür gruplarıyla komşudur.

<span class="mw-page-title-main">Şoşoniler</span> Kızılderili kabilesi

Şoşoniler ya da Şoşonlar, Amerika Birleşik Devletleri'nin Idaho, Kaliforniya, Nevada, Oregon, Utah ve Wyoming eyaletlerinde yaşayan, Büyük Havza Kızılderilileri kültür grubundan Kızılderili halkı.

<span class="mw-page-title-main">Death Valley</span> ABDnin Kaliforniya eyaletinde bulunan bir çöl vadisi

Death Valley, ABD'nin Güney Kaliforniya bölgesinde yer alan bir çöl vadisidir. Mojave Çölü'nün bir parçasıdır. Kuzey Amerika'daki en alçak, en kurak ve en sıcak yerdir.

<span class="mw-page-title-main">Badwater Havzası</span>

Badwater Havzası, ABD'nin güney batısında Kaliforniya eyaletinde Death Valley'de bulunan bir jeolojik depresyon'dur.

<span class="mw-page-title-main">Colorado Platosu</span>

Kolorado Platosu, ABD'nin güney-doğusunda coğrafik ve jeolojik niteliklere göre belirlenmiş çok büyük bir bölgedir. Tüm yüzölçümü 337.000 km² olup Utah, Arizona, New Mexico ve Kolorado eyaletlerine yayılmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Colorado Çölü</span> önemli bir kısmı güneybatı ABDde, bir kısmı da Meksikada olan çöl

Colorado Çölü, önemli bir kısmı güneybatı ABD'de Kaliforniya ve Arizona eyaletlerinde ve bir kısmı da kuzeybatı Meksika'da Sonora, Baja California ve Baja California Sur eyaletlerinde bulunan ve Sonora Çölü'nün kuzeybatıya doğru bir uzantısı olan bir çöldür.

<span class="mw-page-title-main">Los Angeles County</span> Kaliforniya eyaletinde bölge

Los Angeles County veya kısaltmasıyla L. A. County, 2022 yılında tahmin edilen 9.861.224 kişilik nüfusu ile Amerika Birleşik Devletleri'nin en kalabalık county'sidir. Nüfusu, 40 ayrı ABD eyaletinin nüfusundan daha fazladır. Toplam 4.083 milkare (10.570 km2) alan içerisinde 88 anonim şehir ve birçok anonim olmayan bölgeden oluşan bölge, Kaliforniyalıların dörtte birinden fazlasına ev sahipliği yapmaktadır ve Amerika'daki etnik çeşitliliği en fazla olan bölgelerden biridir. İlçenin idari merkezi olan Los Angeles, 2022 yılında tahmin edilen 3.822.238 sakini ile Amerika Birleşik Devletleri'nin en kalabalık ikinci şehri ve Kaliforniya'nın en kalabalık şehridir. Aynı zamanda Amerikan film ve televizyon endüstrisine ev sahipliği yapmasıyla da bilinmektedir. 20. yüzyılın başlarından bu yana sahip olduğu bu ayrıcalık, bölgeye küresel bir önem kazandırdı.

<span class="mw-page-title-main">Kuzey Kaliforniya</span>

Kuzey Kaliforniya, Amerika Birleşik Devletleri'nin Kaliforniya eyaletindenin kuzeyini kapsayan bir bölgedir. Eyaletin kuzeyinde 48 ilçe güneyinde ise Güney Kaliforniya'nın 10 ilçesi bulunmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Sonora Çölü</span>

Sonora Çölü, Güneybatı Amerika Birleşik Devletleri'ndeki Arizona ve Kaliforniya, Kuzeybatı Meksika'daki Sonora, Baja California ve Baja California Sur'un büyük bölümlerini kapsayan bir Kuzey Amerika çölü ve ekolojik bölgesidir. Meksika'daki en sıcak çöldür. 260.000 kilometrekare (100.000 sq mi) bir alana sahiptir. Amerika Birleşik Devletleri-Meksika sınırının batı kısmı Sonora Çölü'nden geçer.

<span class="mw-page-title-main">Los Angeles Havzası</span>

Los Angeles Havzası, Güney Kaliforniya'da Yarımada Sıradağları olarak bilinen bir bölgede bulunan tortul bir havzadır. Havza, aynı zamanda topluca Kaliforniya Enine Sıradağları olarak bilinen, doğu-batı yönlü anormal dağ zincirleri grubuna da bağlıdır. Mevcut havza, Pasifik levhası'nın kenarında yer alan uzun alçak sırtlar ve tepe grupları ile zemini işaretlenmiş bir kıyı ovası alanıdır. Los Angeles Havzası, Santa Barbara Kanalı, Ventura Havzası, San Fernando Vadisi ve San Gabriel Havzası ile birlikte, daha büyük Güney Kaliforniya bölgesinde yer almaktadır. Kuzey, kuzeydoğu ve doğuda, ova havzası Santa Monica Dağları ve Puente, Elysian ve Repetto tepeleri ile sınırlıdır. Güneydoğuda, havza Santa Ana Dağları ve San Joaquin Tepeleri ile çevrilidir. Havzanın batı sınırı, Kıta Sınır Bölgesi ile işaretlenmiştir ve kara bölümünün bir parçasıdır. Kaliforniya sınır bölgesi, kuzeybatı eğimli açık deniz sırtları ve havzaları ile karakterizedir.

<i>In Old Arizona</i>

In Old Arizona, Raoul Walsh ve Irving Cummings tarafından yönetilen, En İyi Film de dahil olmak üzere beş Akademi Ödülüne aday gösterilen 1928 Amerika yapımı, yasa öncesi dönem western filmi. O. Henry'nin 1907 tarihli "Caballero's Way" hikayesindeki Cisco Kid karakterine dayanan film, Hollywood'da büyük bir yenilikti. Yeni ses teknolojisini kullanan ilk büyük Western ve açık havada çekilen ilk talkie idi. Utah’taki Bryce Kanyonu Ulusal Parkı ve Zion Ulusal Parkı’nda ve California’daki Mission San Juan Capistrano ve Mojave Çölü’nde çekim yaparak otantik mekânlardan geniş ölçüde yararlandı. Film 25 Aralık 1928'de Los Angeles'ta gösterime girdi.

<span class="mw-page-title-main">Moğol Platosu</span>

Moğol Platosu, Orta Asya Platosu'nun bir parçasıdır ve 37°46'-53°08'K enlemleri ile 87°40'-122°15'D boylamları arasında yaklaşık 3.200.000 kilometrekare (1.200.000 sq mi) boyunca uzanır. Doğuda Büyük Hingan Dağları, güneyde Yin Dağları, batıda Altay Dağları ve kuzeyde Sayan ve Hentiy dağları ile çevrilidir. Plato, Gobi Çölü'nün yanı sıra kurak bozkır bölgelerini içerir. En alçak noktası Hulunbuir'de ve en yüksek noktası Altay'da olmak üzere yaklaşık 1.000 ila 1.500 metre arasında değişen yüksekliğe sahiptir.