İçeriğe atla

Miskin Abdal

Seyyid Hüseyin
Doğum1430
Göyçe (Göyçə ,Geğarkunik) Sarıyakup (Zergerli), şimdiki Ermenistan
Ölüm1535
Göyçe (Göyçə ,Geğarkunik) Sarıyakup (Zergerli), şimdiki Ermenistan
Takma adMiskin Abdal
MeslekŞair,Ozan
DönemTürk halk edebiyatı

Miskin Abdal, (Gerçek adı : Səyid Huseyn Muhammed oğlu) 1430-1535'te yaşamış Azeri halk ozanıdır.

Hayatı

Miskin Abdal adıyla tarihe geçen Seyyid Hüseyin 1430'da Göyçe ilçesinin Sarıyakup (Zergerli) köyünde dünyaya geldi. Hüseyin'in mensup olduğu "Zergerli" aşireti o dönemin tanınmış aşiretlerinden biri idi.

Kurbani'den sonra bilinen Miskin Abdal da halk şiirinin geraylı, koşma, divani gibi tarzlarında şiirler söylemiştir. Miskin Abdal adıyla aşık-sufi edebiyatının inşasını koyuyordu. Zergerlide Mevlana Miskin Abdal'ı - ruhun mimarı olarak tanınıp şöhret buluyordu. Tarikat ideolojisi ile edebiyata, aşık sanatına büllurluk, kutsallık getiriyordu.

1524 yılında sarayla toptan vedalaşarak doğma yurduna - Göyçe ilçesine döner. Sarıyakupta açtığı ilk okul Göyçenin bilim, irfan, sanat dünyasında önemli rol oynuyordu.

Bir asırlık ömrü saraylarda, yolculuklarda, hayatın acı yollarında geçti. "Miskin Abdal ve Senuber" destanı şairin ömür yolundan bahseden muhabbet destanıdır. Miskin Abdal vefatından sonra bu destan onun halk arasında dolaşan şiirleri temelinde oluşmuştur.

"Şah İsmail ve Miskin Abdal" destanı ise kendi düşünce-sanat özelliklerine göre muhabbet ve kahramanlık destanlarından farklıdır. Bu destanın içeriği gerçek tarihi olaylar dayanır. "Aslan şahla İbrahim", ayrıca "Yetim Hüseyin" destanları ise Göyçenin saz-söz ustalarının söylediklerine göre Miskin Abdal tarafından yaratılmıştır. 1535 yılında Göyçe ilçesinin Sarıyakup köyünde 105 yaşında vefat eder. Onun yaşadığı ev, uyuduğu mezar kutsal ocak gibi uzun yüzyıllar ziyaret edilir. Miskin Abdalın bir başka evi ve kutsal ocağı Azerbaycan'ın Goranboy şehrinin Karadağlar (Qaradağlar) köyündedir. Burada ona ait giysiler onun bazı önemli evrakları (Şah İsmail tarafından verilen.), onun bazı eşyaları yer almaktadır.

Kaynakça

  • Sazım-sözüm, Bakı, 1973, s.12-13
  • Azərbaycan Ədəbiyyatı İnciləri/ Bayatı, Qoşma, Təcnis, Bakı, 1988, s. 70,181,534.
  • Zəki İslam, "El şairi Miskin Abdal", Günaydın qəzeti, №27-28, 28-30 aprel və 1-4 may 1998-ci il.
  • Hüseyn İsmayılov, "Miskin Abdalın şəxsiyyəti və taleyi", Azərbaycan şifahi xalq ədəbiyyatına dair tədqiqlər, VIII kitab, Bakı, "Səda", 1999, səh.100-119.
  • Azad Ozan Kərimli, "Musiqi dünyası" jurnalı, №1, 2000-ci il. səh.68.
  • Hüseyn İsmayılov "Göyçə aşıqları və el şairləri", Səda-2006. səh.63-116
  • Maşallah Xudubəyli. "Mənim sazlı-sözlü dünyam". Bakı, "Elm və təhsil"-2010. səh.14-24
  • Tərlan Göyçəli. "Göyçə aşıq məktəbi". Bakı-1998. səh.15-19

İlgili Araştırma Makaleleri

Türk kültürü kökeni Orta Asya'nın kültürel birikimine dayanan bir kültürdür. Selçuklu döneminden itibaren Doğu Akdeniz ve İslam kültürleri ile etkileşim halinde olup Modern Türkiye'ye kadar gelişti.

<span class="mw-page-title-main">Yahyâ-yı Şirvânî</span>

Yahyâ-yı Şirvânî 15. yüzyılda yaşamış Azerbaycanlı sufi, Halvetiyye tarikatının ikinci kurucusudur. Azerbaycan Türkleri'nden olan Seyid Yəhya Bakuvi Azerbaycan'ın tanınmış filozof alim ve şairlerindən biri, Halvetiyye Tarikâtı'nın İkinci kurucusudur. Baküvi aynı zamanda bir Halvetilik virdi olan Virdu-Sattar'ın da yazarıdır. 2013 yılında UNESCO Genel Konferansı'nın 36. oturumunda Seyid Yahya Bakuvin'in 550. yıldönümünün dünya çapında kutlanması kararı alındı.

<span class="mw-page-title-main">Köroğlu</span> efsanevi Türk halk ozanı

Köroğlu, hem bir Türk destan kahramanının adıdır, hem de 16.yüzyılda yaşayıp büyük ün kazanmış bir halk ozanının mahlasıdır.

<span class="mw-page-title-main">Albanya</span> Kafkaslar Bölgesinde tarihi bir ülke

Albanya ya da Albania, bugünkü Azerbaycan ile Dağıstan'ın güneyini kapsayan eski bir krallık. Albanya Yunanca ve Latince "dağlık toprak" anlamına gelir, ülkenin yerli adı ise bilinmemektedir. MÖ 3. ve 4. yüzyıllarında kurulmuştur. 705'te ise Araplar tarafından yıkılmıştır. Başkenti önce Kebele, sonra Berde şehri oldu. Krallığın resmi dili ise Albanca'ydı.

<span class="mw-page-title-main">Türk edebiyatı</span> Türkçe yazılmış edebî eserler

Türk edebiyatı, Türk yazını veya Türk literatürü; Türkçe olarak üretilmiş sözlü ve yazılı metinlerdir.

<span class="mw-page-title-main">Azerbaycan edebiyatı</span>

Azerbaycan edebiyatı Azerbaycan dilinde yazılan edebiyatı veya Azerbaycanlı yazarların, şairlerin veya Azerbaycanlı muhacirlerin yazdığı edebiyatı ifade eder.

<span class="mw-page-title-main">Azerbaycan müziği</span>

Azerbaycan müziği, Kafkas, Orta Asya ve İran ağırlıklı etkileri görülür. Tar, kemençe, ut, bağlama, balaban, zurna, kaval, nağara, garmon, tütek, tef ve davul kullanılan başlıca müzik aletleridir.

<span class="mw-page-title-main">Revan Hanlığı</span> 1747 ile 1828 yıllarında faaliyet gösteren Türk hanlığıdır. Kökeni Türk olan hanlığın bayrağında elinde kılıç tutan bir aslan sembolü vardır.

Revan Hanlığı, merkezi günümüzdeki Erivan şehrini başkent olarak seçen ve 1747 ile 1828 yıllarında faaliyet gösteren hanlıktır.

<span class="mw-page-title-main">Baksı</span>

Bahşı, Türkmenlerde destan anlatıcısı, Özbeklerde destancı ve falcı, Kazak ve Kırgızlarda ise büyücü ve duahan manalarında kullanılmaktadır. Türkçe Kişi Adları Sözlüğünde; 1. Bilgin, öğretmen. 2. Saz şairi, âşık. 3. Hekim. olarak tanımlanır.

<span class="mw-page-title-main">Azerbaycan Âşıkları</span>

Azerbaycan'da Âşık sanatı, şiir, hikâye anlatma, dans, vokal ve enstrümantal müziği geleneksel bir performans sanatında birleştirir. Bu sanat Azerbaycan kültürü'nün sembollerinden biridir ve ulusal kimliğin bir koruyucusu olarak kabul edilir.

Sebine Memmed kızı Almemmedova — Azerbaycan Milli İlimler Akademisi Bakıhanov Adına Tarih Enstitüsünün “Azerbaycan'ın Sovyet Dönemi Tarihi” bölümünün arştırma görevlisi, Filoloji Bilimler Doktoru, Doçent.

<span class="mw-page-title-main">Azerbaycan folkloru</span>

Azerbaycan folkloru, Azerbaycan halkının yüzyıllar boyunca gelişen halk geleneğidir. Azerbaycan folkloru, geniş bir anlatı koleksiyonunda ve üstü kapalı olarak vazo boyama ve adak hediyeleri gibi temsili sanatlarda somutlaşmıştır.

Azerbaycan mitolojisi, Azerbaycan halkının tarihi köklerini, orijinal dünya görüşlerini, ilkel yaşam biçimlerini, kadim geleneklerini ve manevi hayatlarının başlangıcını şarkılarla,manilerle,şiirlerle tasvir etme yaratıcılığıdır. Azerbaycan mitolojisi, siyasi ve sosyal faaliyet alanının bütününde hala bir gizemdir. Folklor açısından bütünüyle araştırılmamıştır. Türk mitolojisinin bir türüdür.

Növres İman (1903-1932) — Azerbaycan saz üstadlarının temsilcisi.

<span class="mw-page-title-main">Azerbaycan kültüründe hattatlık</span>

Azerbaycan kültüründe hattatlık, Azerbaycan el yazması kitapların yazımında nesih, nestalik, sülüs, reyhani hattatı, divanî, tugi ve diğer hat örnekleri kullanılmıştır. İlmî eserler ağırlıklı olarak nesih hattı ile yazılmıştır. Ayrıca cami kitabeleri, bakırcılık örnekleri, savaş eşyaları, mutasavvıf dervişlerinin kullandığı kaşkul ve teberzinlerde hat sanatı örneklerine rastlanmaktadır.

<span class="mw-page-title-main">Habib Sahir</span>

Habib Sahir veya Mir Habib Qavami Azerbaycanlı şair, yazar, mütercim ve editördür. İran'da serbest Türk nazımın hamisi.

<span class="mw-page-title-main">Ali Tebrizli</span>

Ali Tebrizli, şair, yazar ve yayıncı. "Atropat" yayınevini kurdu. Bu yayınevinde "Aliağa Vahidin Külliyati", "Azerbaycan Şarkıları ve Bayatıları", "Köroğlu" destanı, "Azerbaycan klasik edebiyatından şiir derlemeleri", "Fuzuli Divanı", "Salman Mümtaz'ın şiirleri" gibi kitapları hazırlayıp yayınladı.

Mir Mehdi Etimad - Azerbaycanlı şair, yazar. Azerbaycan Milli Hükümetinin marşının sözlerinin yazarı.

Abdi bey Şamlı veya Ebdi bey Şamlı - Herat'ın hükümdarı Şamlı ailesine mensup Kızılbaş emiri. Anonim bir yazarın yazdığı "Tarih-i Kızılbaşan" adlı eserde onun hakkında şöyle denilmektedir: "Abidin Bey, Şam şehirlerinden 200 gençle birlikte Sarıtarcan'dan Şah I. İsmail'in yanına gelerek, Hazretlerinin dikkatini çekti. Bütün emirlerin arasından seçilerek, Emir Han'ın ardından Herat'ın hükümdarı olmuş ve 931 (hicri) yılında vefat etmiştir. Fermana göre kardeşi Herat hükümdarlığına atandı."

Hamid Memmedzadeh Azerbaycanlı yazar, edebiyat eleştirmeni.