İçeriğe atla

Mirza Hüseyin Hasanzade

Mirza Hüseyin Hasanzade
Doğum1869
İrevan, İrevan Guberniyası, Rus İmparatorluğu
Ölüm1947
Tiflis, Tiflis Guberniyası, Rus İmparatorluğu
Meslekpedagog, öğretmen, siyasetçi

Mirza Huseyn Hasanzade veya Mirza Huseyn Iravani (1869, Erivan - 1947, Tiflis) Azeri öğretmen, pedagog ve Gürcistan Demokratik Cumhuriyeti Ulusal Konseyi'ne seçilen 4 Azeri milletvekilinden biri.[1]

Hayatı

Mirza Hüseyin Hasanzade 1869'da İrevan'da doğdu. Transkafkasya Öğretmen Okulu'ndan mezun oldu.[2]

1890'larda Mirza Hüseyin Atsguri, köy okulunda başöğretmen olarak çalıştı.[2] 1912'de Tiflis'teki Kultura matbaasında "Tam Alfabe" adlı bir ders kitabı yayınladı. Bu 38 sayfalık kitap, I. sınıf için yazılmış bir alfabe ders kitabıydı.[3] Kitapta Arap alfabesine sesli harfler eklenmiştir.[2] Kitapta ayrıca resimler, kısa öyküler ve şiirler de yer aldı. O yıllarda Mirza Hüseyin, Tiflis'te 2. Harpuh Azerbaycan ilkokulunda öğretmen olarak çalıştı.[3]

Tiflis'teki hayatı, Mirza Hüseyin'in siyasi faaliyetinde önemli bir rol oynamaya başladı. Böylece, 1918'de Gürcistan Demokratik Cumhuriyeti'nin kurulmasından sonra, 13 Eylül 1918 tarihli Gürcistan Ulusal Konseyi yasasıyla, bu yasama organında ulusal azınlıkların temsilcilerine temsil kotaları tahsis edilmiştir. Bu nedenle Gürcistan'da yaşayan Azerilere de Ulusal Konsey'de temsil edilmek üzere 4 sandalye tahsis edildi.[1][4] Bu yerler, Gürcistan topraklarında faaliyet gösteren ulusal konseylerin temsilcileri tarafından doldurulmak zorundaydı. 29 Eylül 1918'de Aliheydar Garayev, Abdurrahim Bey Hagverdiyev, Abdulaziz Sharifov ve Mirza Huseyn Hasanzade'ye Gürcü Müslümanları Milli Şurası tarafından parlamentoda temsil edilmeleri için yetki verildi.[5][6] Bir ay sonra konsey, Gürcistan Kurucu Meclisi adı altında faaliyetlerine devam etti.

Mirza Hüseyin Hasanzade 1947'de öldü.[1] Bazı kaynaklar onun ölüm tarihi olarak 1948'den bahsetmektedir.[2]

Kaynakça

  1. ^ a b c ოქტაი ქაზუმოვი, გიორგი სორდია. "რა უნდა ვიცოდეთ თანამოქალაქე ეთნიკური აზერბაიჯანელების შესახებ" (Azerice). tdi.ge. 15 Kasım 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Mayıs 2023. 
  2. ^ a b c d Memmedli, Gulnara Goca (2021). "Education History of Meskhetian (Ahiskaian) Turks: Tsarist Russia Period". International Education Studies. 14 (1): 110-112. 
  3. ^ a b Fəxri Valehoğlu-Hacılar (25 Mayıs 2022). "Gürcüstan Demokratik Respublikasının ilk ali qanunverici orqanı: Gürcüstan Milli Şurası və onun azərbaycanlı üzvləri" (Azerice). zim.az. 15 Kasım 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Mayıs 2023. 
  4. ^ Janelidze, Otar (2018). The Democratic Republic of Georgia 1918-1921. Tiflis: Cezanne. s. 42. ISBN 978-9941-8-0096-2. 29 Aralık 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Mayıs 2023. 
  5. ^ "Əbdürrəhim bəy Haqverdiyevin həyat salnaməsinin Gürcüstan səhifələri - I yazı" (Azerice). 525-ci qəzet. 23 Ağustos 2020. 15 Kasım 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Mayıs 2023. 
  6. ^ Fəxri Valehoğlu-Hacılar (9 Ekim 2020). "Professor Əziz Şərif və Gürcüstan Demokratik Respublikası" (Azerice). medeniyyet.az. 15 Kasım 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Mayıs 2023. 

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Gül Devrimi</span> 2003te Gürcistan’da gerçekleşmiş barışçıl halk hareketi

Gül Devrimi, Gürcistan’da 2003 yılında Devlet Başkanı Eduard Şevardnadze’nin görevini bırakmak zorunda kalmasıyla sonuçlanan barışçıl halk hareketi.

<span class="mw-page-title-main">Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti</span> ilk Azerbaycan cumhuriyeti (28 Mayıs 1918-28 Nisan 1920)

Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti, Azerbaycan Halk Cumhuriyeti veya kısaca Azerbaycan Cumhuriyeti, Doğu Kafkasya'da yerleşmiş ve yüzölçümü 147.629 km2 olan, Müslüman ve Türk toplumlarında kurulan ilk laik ve demokratik devlet. Nüfusu 2 milyon kişiye ulaşan cumhuriyetin sınırları kuzeyde Kuzey Kafkasya Cumhuriyeti, kuzeybatıda Gürcistan Demokratik Cumhuriyeti, batıda Ermenistan Demokratik Cumhuriyeti ve güneyde İran'la belirlenmiştir. Azerbaycan'da en büyük şehir olan Bakü'nün Bolşevik Bakü Sovyeti'nin kontrolünde olması nedeniyle, AHC'nin geçici başkenti Gence olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Gürcistan Demokratik Cumhuriyeti</span> 1918 - 1921 yılları arası var olmuş ülke

Gürcistan Demokratik Cumhuriyeti, Gürcistan'ın 1918-1921 arasında bağımsız olduğu dönemdeki adıdır.

<span class="mw-page-title-main">Transkafkasya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti</span>

Transkafkasya SFSC, 1922 ile 1936 yılları arasında Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti, Gürcistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti ve Ermenistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nin birleşmesiyle oluşan Sovyetler Birliği cumhuriyeti. Başkenti günümüzde Gürcistan'ın başkenti olan Tiflis'ti.

<span class="mw-page-title-main">Transkafkasya Demokratik Federatif Cumhuriyeti</span> Güney Kafkasyada eski bir devlet

Transkafkasya Demokratik Federatif Cumhuriyeti (TDFC), Transkafkasya Federasyonu veya Kafkasardı Federatif Cumhuriyeti, Rus İmparatorluğu'nun çöküşü sonucunda, 1918'in Ocak ayından itibaren başlayan hazırlıkların ardından 22 Nisanda bugünkü Azerbaycan, Ermenistan ve Gürcistan topraklarında oluşturulmuş federatif devlettir. 26 Mayıs 1918 tarihinde Gürcistan Demokratik Cumhuriyeti'nın ve 28 Mayıs 1918 tarihinde Azerbaycan Halk Cumhuriyeti ve Ermenistan Demokratik Cumhuriyeti'nin ilan edilmesi ile TDFC'nin varlığı sona ermiştir.

<span class="mw-page-title-main">Fetali Han Hoyski</span> Azerbaycan Demokratik Cumhuriyetinin ilk başbakanı

Fetali Han Hoyski, Azeri avukat, Rus İmparatorluğu Devlet Meclisi üyesi ve daha sonra 1918'de kurulan bağımsız Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti'nin ilk başbakanı.

Azerbaycan Millî Şûrası, Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti'nin ilk delegeli yasama organıdır. İlk olarak 27 Mayıs 1918 ve 17 Haziran 1918 tarihleri arasında, daha sonra 16 Kasım 1918 ve 3 Aralık 1918 tarihleri arasında etkin olmuş bu kurumun sonraki varisi, ülkede genel seçim yoluyla oluşturulan Azerbaycan Parlamentosu olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Mirza Fetali Ahundov</span> Azerbaycanlı yazar ve filozof

Mirza Fetali Ahundov, modern Azerbaycan edebiyatının kurucusu ve Azerbaycan'ın ilk ateist aydını olan yazar ve filozof.

Batum Konferansı ve Antlaşması, 11 Mayıs – 4 Haziran 1918 tarihleri arasında Batum'da yapılan konferans ve sonucunda 4 Haziran 1918'de Osmanlı İmparatorluğu ile Kasım 1917'deki Bolşevik ihtilalinden sonra Kafkasya'da kurulan devletlerle, yani Ermenistan Demokratik Cumhuriyeti, Gürcistan ve Azerbaycan Millî Şurası arasında imzalanmış anlaşma. 14 maddeden oluşan bu anlaşma, Ermenistan Demokratik Cumhuriyeti'nin imzaladığı ilk uluslararası sözleşmedir.

<span class="mw-page-title-main">Celil Memmedguluzade</span> Azeri yazar

Mirza Celil Memmedkuluzade , Azeri hikâye ve oyun yazarı, gazeteci, fikir adamı.

<span class="mw-page-title-main">Alihaydar Karayev</span>

Alihaydar Ağakerim oğlu Karayev eski Menşevik sonradan Bolşevik devrimci, Azerbaycan'ın sosyalist döneminde Adalet Halk Komiseri ve de Askerî ve Donanma İşleri Halk Komiseri.

<span class="mw-page-title-main">Mirza Davud Hüseynov</span> Azerbaycanlı politikacı (1894-1938)

Mirzə Davud Hüseyinov — Azerbaycan Devrim Komitesi Başkan Yardımcısı, Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nin 1921 Mayıs-Aralık tarihleri arasında Dış İşleri Bakanı, 1925 yılı içinde Maliye Bakanı. Ayrıca Yüksek İktisat Şûrası Başkanlığı, Transkafkasya SFSC XKS Başkan Yardımcılığı, Transkafkasya SFSC Halk Maliye Komiserliği, Tacikistan Komünist Partisi Merkez Komite Birinci Kâtipliği (1930-1933) görevlerinde de bulunmuştur.

Transkafkasya Seymi veya Mâverâ-yı Kafkas Seymi, Ekim Devriminden sonra Güney Kafkasya'da var olan ve Transkafkasya Demokratik Federatif Cumhuriyeti'nin yüce yasama organı.

<span class="mw-page-title-main">Keremê Anqosî</span>

Keremê Anqosî, Gürcistan Kürdü yazar, bilim insanı ve politikacı. Sovyetler Birliği'nde Kürtler hakkındaki çalışmalarıyla tanınır.

<span class="mw-page-title-main">Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti Parlamentosu</span>

Azerbaycan Halk Cumhuriyeti Parlamentosu, 7 Aralık 1918 tarihinde kurulmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Feridun Bey Köçerli</span> Azerbaycanlı yazar

Firidun bey Ehmedbeyoğlu Köçerli, Azerbaycanlı yazar, filolog ve edebiyat eleştirmenidir.

Ermeni Ulusal Konseyi Ekim 1917'de Tiflis'te Ermeni Ulusal Kongresi tarafından oluşturulan kalıcı bir yürütme organıydı. Konsey, Mayıs 1918'de Orta Çağ'dan bu yana ilk bağımsız Ermeni devleti olan Birinci Ermenistan Cumhuriyeti'nin kurulmasından sorumluydu.

<span class="mw-page-title-main">Ahmed Bey Pepinov</span> Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti Tarım Bakanı

Ahmed bey Pepinov Ömeroğlu, ayrıca Ahmet Cevdet Bey Pepinov olarak da bilinir,

<span class="mw-page-title-main">Mirza Celal Yusufzade</span>

Mirza Celal Yusufzade Azerbaycanlı şair, yazar, editördür. "Ferhat ve Şirin" operasının yazarlarından biri, Tacik dilinde yayınlanan ilk gazetenin yayıncısı ve editörü, Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti Millî Şûrası ve "Difai" partisi üyesi.

<span class="mw-page-title-main">Muhammed Maharramov</span>

Muhammed Hacı Bayram oğlu Maharramov Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti Parlamentosu üyesi, Rusya Kurucu Meclisi'ne Erivan Guberniyasiından seçilmiş temsilcisi. Paris heyetinin danışmanı ve Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti Parlamentosunda Sosyalist hizbin üyesi ve sekreteriydi.