İçeriğe atla

Mir Beşir Kasımov

Mir Beşir Kasımov
Mirbəşir Qasımov
Mir Beşir Kasımov, 1938
Azerbaycan SSC Sosyal Güvenlik Halk Komiseri
Görev süresi
1935-1937
Yerine geldiğiSultan Mecid Efendiyev
Azerbaycan SSC Yüksek Sovyet Predizyum Başkanı
Görev süresi
1938-1949
Kişisel bilgiler
Doğum 1879
Daşbolag, Doğu Azerbaycan Eyaleti, Kaçar Hanedanı
Ölüm 23 Nisan 1949
Bakü, Azerbaycan SSC
Vatandaşlığı Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti
Milliyeti Azeri
Partisi Azerbaycan Komünist Partisi
Diğer siyasi
bağlantıları
Sovyetler Birliği Komünist Partisi
Mesleği Siyasetçi, devrimci
Dini Yok

Mir Beşir Kasımov (AzericeMirbəşir Qasımov, RusçaМир Башир Касумов; d. 1879 – ö. 23 Nisan 1949), Sovyet Azeri siyasetçi, devrimci. Neriman Nerimanov'un ürettiği siyasetin takipçilerinden biri olan Kasımov Azerbaycan'da ulusal komünizm politikasının uygulayıcısı olarak da bilinir.[1] İki kez Lenin Nişanı ödülünü almıştır.

Devrimci faaliyetleri

Kasımov 1879 yılında Kaçar Hanedanı'na bağlı Daşbolag'da (günümüzde Erdebil Eyaleti içinde) fakir bir köylü ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Balakhani'de bir petrol fabrikasında çalıştığı sıralarda 1898'de devrimci faaliyetlere başladı. Bu dönemde Bolşevik Partisi'ne katıldı ve 1905 devrimi'nde Bakü Bolşevik örgütlenmesinde muharebe tugayının bir üyesi olarak çalıştı.

1917 Ekim Devrimi'nden sonra Bakü ve Lenkeran'da komünistleri temsil etti. Sovyet odaklı Bakü Komünü'nünün düşmesinden sonra yeraltı siyasi faaliyette bulundu. Azerbaycan İşçi Partisi (Bolşevik)'in Şubat 1920 tarihindeki birinci kongresinde merkez komiteye seçildi.

Kasımov, Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti'nde Müsavat hükümetine karşı gerçekleşen ayaklanmanın yöneticilerinden biriydi ve 27 Nisan 1920'de Azerbaycan'ın Sovyetleşmesine katkıda bulunan kilit isimlerden biriydi.[2][3]

Sovyet Azerbaycan'daki görevleri

Azerbaycan'da Sovyet yönetiminin kuruluşundan bir gün sonra halihazırda Bakü Devrimci Komitesi'nin bir üyesiydi. Komünist Parti ile birlikte çalıştı 1921-1924 ve 1931-1935 yılları arasında Merkezi İcra Komitesi Başkan Vekilliği görevini yürüttü. 1935-1937 yılları arasında Sosyal Güvenlik Halk Komiseri ve daha sonra 1937-38 yıllarında Azerbaycan Merkezi İcra Komitesi Vekili olarak görev yaptı. 1938'den ölümüne kadar Azerbaycan SSC Yüksek Sovyet Predizyum Başkanlığı ve SSCB Yüksek Sovyet Konseyi Başkan Vekilliği görevini sürdürdü. SSCB Yüksek Sovyeti'nin birinci ve ikinci temsilciliğini yaptı. Kasımov Sünik'in Ermenistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'ne bağlanmasına karşı çıkması ile bilinmektedir.[4]

Kasımov 23 Nisan 1949 tarihinde öldü. Ölümünden sonra Terter kenti'ne Mirbashir adı verildi. Ayrıca Bakü'de kendi adını taşıyan bir sokak bulunmaktadır.[5] 1991 yılına kadar bu isim kullanıldı. Günümüzde Kasımov Azerbaycan Komünist Partisi ve diğer sol kanat siyasi partiler tarafından siyasi öncü bir figür olarak görülmektedir.

Kaynakça

  1. ^ Hasan Hasanov, Political life of Nariman Narimanov, 2005.
  2. ^ Стельник Б. Я. Мир Башир Касумов. — Баку, 1960.
  3. ^ Библиотека - "Люди и книги" 4 Mart 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Erişim tarihi: 13 Nisan 2017.
  4. ^ Mysterious death of Narimanov 5 Ocak 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Erişim tarihi: 13 Nisan 2017.
  5. ^ One more street in Baku named after a Bolshevik 1 Mart 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Erişim tarihi: 13 Nisan 2017.

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti</span>

Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti, bugünkü Azerbaycan'dan önce 1920 yılında Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti'nin yıkılması ve Kızıl Ordu'nun işgaliyle kurulan, 1920–1922 ile 1936–1991 yılları arasında varlığını sürdüren, Sovyetler Birliği'ni oluşturan 15 cumhuriyetten biridir.

<span class="mw-page-title-main">Neriman Nerimanov</span> Nariman Narimanov

Neriman Nerimanov, Azerbaycanlı Bolşevik devrimci, yazar, yayıncı, politikacı ve devlet adamıydı. Kızıl Ordu'nun Azerbaycan'ı işgalinden sonra, Mayıs 1920'de kurulan Sovyet Azerbaycanı hükûmetinin başına geçti ve bu görevini yaklaşık bir yıl sürdürdü. Daha sonra Transkafkasya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti yürütme konseyi başkanlığına seçildi. Ayrıca 30 Aralık 1922'den öldüğü güne kadar Sovyetler Birliği Merkez Yürütme Kurulunun parti başkanı olarak görev yapmıştır.

<span class="mw-page-title-main">Ayna Sultanova</span>

Ayna Sultanova, Azeri devrimci. Azerbaycan'ın ilk kadın komünist devrimcilerinden biridir. 'Şark kadını' dergisinin ilk editörüdür. Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyetinde(ASSC) Yüksek Mahkeme başkanı ve Eğitim, Adalet Komisarlığı gibi yüksek görevlerde bulunmuştur.

Himmet Partisi, Himmet Sosyal-Demokrat Müslüman Teşkilatı veya kısaca Himmet, Azerbaycan'ın ve tüm İslam Dünyasının ilk sosyal demokrat nitelikteki siyasi partisi. Sol kanadı 1920 yılında Bakü'deki komünist Adalet Fırkasıyla birleşerek, Azerbaycan Komünist Partisi'ni kurdu. Himmet Gazetesi adında yayın organları vardı.

<span class="mw-page-title-main">Azerbaycan Komünist Partisi (1920)</span> 1920 yılında Azerbaycanda Sovyetler Birliği Komünist Partisinin bir parçası olarak kurulmuş parti

Azerbaycan Komünist Partisi Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'ni (ASSC), Sovyetler Birliği Komünist Partisi'nin bir parçası olarak yönetmiş siyasi partidir. Parti, 20 Şubat 1920 tarihinde Himmet Partisi, Adalet Partisi, Çiftçi Partisi'nin ve Bakü bolşeviklerinin bir araya gelmesiyle tesis edilmiştir. Aynı yılın 1 Nisan tarihinde, Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti'nin beşinci hükûmeti istifa ederek, tüm yetkiyi Azerbaycan Komünist Partisi'ne devretmiştir. Komünist Parti, 16 Eylül 1991 tarihinde, ASSC resmen dağılana kadar ülkeyi yönetmeye devam etmiştir. Böyle olmakla birlikte, Azerbaycan Komünist Partisi'nin eski yöneticileri, nepotizm ve patronaja dayalı sistemi devam ettirerek ülkeyi yönetmeye ve devlete hakim olmaya devam etmişlerdir. Azerbaycan Komünist Partisi, 14 Ekim 1990 tarihinde, Yüksek Sovyet için, ilk kez yapılan çok partili seçimi ezici çoğunlukla kazanmış, 360 sandalyeden 280'nine sahip olmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Feyzullah Hocayev</span>

Feyzullah Ubeydullayeviç Hocayev Özbek politikacı.

<span class="mw-page-title-main">Sultanmecid Efendiyev</span>

Sultanmecid Efendiyev ya da Sultan Mecid Efendiyev Azerice: Sultanməcid Əfəndiyev, Rusça: Султан Меджид Эфендиев d. 26 Mayıs 1887-21 Nisan 1938 ö.) Azeri devrimci, devlet adamı, Azerbaycan Komünist Partisi'nin kurucularından.

<span class="mw-page-title-main">Alihaydar Karayev</span>

Alihaydar Ağakerim oğlu Karayev eski Menşevik sonradan Bolşevik devrimci, Azerbaycan'ın sosyalist döneminde Adalet Halk Komiseri ve de Askerî ve Donanma İşleri Halk Komiseri.

<span class="mw-page-title-main">Teymur Guliyev</span>

Teymur Guliyev, Azeri devlet adamı. Azerbaycan SSC Halk Komiserleri Sovyeti Başkanı (1937-1946) ve Azerbaycan SSC Bakanlar Konseyi Başkanı.

<span class="mw-page-title-main">Gazanfer Musabeyov</span> Azerbaycanlı siyasetçi

Gazanfer Musabeyov, Azeri Bolşevik devrimci ve Sovyet devletadamı. Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti Merkez İcra Komitesinin başkanı. 1931 ile 1936 yılları arasında Transkafkasya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti hükûmetine başkanlık yapmıştır. Büyük Temizlik sırasında, Gazanfer Musabeyov Haziran 1937 tarihinde tutuklandı ve Sovyet devletine karşı komplo kurmakla suçlandı, ölüm cezası aldı ve 9 Şubat 1938 tarihinde idam edildi.

<span class="mw-page-title-main">Cengiz Yıldırım</span> Sovyet siyasetçi

Cengiz Yıldırım oğlu Sultanov (1890–1937) daha çok Cengiz Yıldırım olarak bilinir. Sovyet Kürdü Bolşevik devrimci, mucit ve Kızıl Ordu'nun Azerbaycan'ı İşgali sonrası ilk Azerbaycan Asker ve Donanma İşleri Halk Komiseri.

<span class="mw-page-title-main">Hamid Sultanov</span> Azerbaycanlı siyasetçi

Hamid Hasan oğlu Sultanov, Azeri Sovyet siyasetçi, Azerbaycan SSC İç İşleri Halk Komiseri ve sonra Nahçıvan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti Bakanlar Kurulu Başkanı.

<span class="mw-page-title-main">Mirza Davud Hüseynov</span> Azerbaycanlı politikacı (1894-1938)

Mirzə Davud Hüseyinov — Azerbaycan Devrim Komitesi Başkan Yardımcısı, Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nin 1921 Mayıs-Aralık tarihleri arasında Dış İşleri Bakanı, 1925 yılı içinde Maliye Bakanı. Ayrıca Yüksek İktisat Şûrası Başkanlığı, Transkafkasya SFSC XKS Başkan Yardımcılığı, Transkafkasya SFSC Halk Maliye Komiserliği, Tacikistan Komünist Partisi Merkez Komite Birinci Kâtipliği (1930-1933) görevlerinde de bulunmuştur.

<span class="mw-page-title-main">Mehdi Hüseyin</span>

Mehdi Hüseyin, Azerbaycanlı yazar, 1941'den beri 3. Sınıf Devlet Stalin Ödülü'ne layık görülen (1950) bir Azeri ve Sovyet yazar ve eleştirmeniydi ve Tüm-Birlik Komünist Partisi üyesiydi.

<span class="mw-page-title-main">Georgi Pyatakov</span>

Georgiy Pyatakov, Rus Devrimi sırasında faaliyet gösteren Bolşevik devrimci lider, komünist politikacı. Büyük Temizlik döneminde anti-sovyet eylemleri olduğu iddiasıyla idam edilmiştir.

<span class="mw-page-title-main">Lale Şevket</span> Azerbaycan Halk Hareketi - 1988-1991

Lale Şevket - Azerbaycan Devlet Katipi, Azerbaycan siyasetçisi; Azerbaycan Liberal Partisi ve Milli Birlik Hareketi lideri, Azatlık İttifakı kurucu üyesi.

Muhsin Necmettin oğlu İsrafilbeyov ve Muhsin Kadirli, Azeri devrimci ve hekimdi. Azerbaycan Komünist Partisi'nde faal biri olarak biliniyordu.

<span class="mw-page-title-main">Georgi Oppokov</span>

Georgi İppolitoviç Oppokov - Sovyet devlet adamı ve politikacı. Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti'nin ilk hükûmetinde Adalet Komiseri (bakanı).

Azerbaycan'da Stalin'in baskıları - 1920'lerin sonundan 1950'lerin başına kadar Stalin'in Azerbaycan SSC'deki baskılarına verilen genel isim. Bu baskı, Azerbaycan'ın önde gelen liderleri, din adamları, aydınları ve zengin köylüleri de dahil olmak üzere tüm Azerbaycan nüfusunu etkilemiştir. Baskı, karşı-devrimci faaliyetlerden, casusluktan ve Sovyet karşıtı propagandadan şüphelenilen kişilere yönelik zulmün yanı sıra, kurşuna dizme, tutuklama, çalışma kamplarına gönderilme ve SSCB'nin diğer bölgelerine sürgünleri içeriyordu.

<span class="mw-page-title-main">Maksud Memmedov (siyasetçi)</span>

Maksud Memmed oğlu Memmedov Sovyet dönemi bir Azerbaycanlı devrimci, devlet adamı ve siyasetçiydi.