İçeriğe atla

Mini scule

Mini scule
Mini scule türünün yandan görünüşü
Biyolojik sınıflandırma Bu sınıflandırmayı düzenle
Âlem:Animalia
Şube:Chordata
Sınıf:Amphibia
Takım:Anura
Familya:Microhylidae
Cins:Mini
Tür:Mini scule
Scherz vd., 2019[1]
Bilinen Mini scule aralığı (sarı beşgen, sağ alt)
Sinonimler [2]
Cophyla scule (Dubois vd., 2021)

Mini scule, Madagaskar'a özgü olan ve 2019'da tanımlanan bir mikrohylid kurbağa türüdür. Türün bilimsel adı, boyutuna atıfta bulunarak "miniscule" (çev.'çok küçük') kelimesine yapılan bir kelime oyunudur. Çok küçük olup burun-kıç mesafesi 8,4 ila 10,8 mm (0,33 ila 0,43 in) ölçülerine sahiptir. Türün alt kısmında uyluğunun arkası ile kasığı kahverengi bir renge sahipken kahverengi beneklerin yer aldığı gövdesinin üst kısmındaki kafanın bir kısmı koyu kahve olup tür, kırmızı bir irise sahiptir. Sainte Luce Koruma Alanında bulunan Yarı kalıcı su kütlelerinin yakınlarındaki derin yaprak döküntülerinde yaşadıkları bilinmektedir. Mandena, Vohimena dağları, Güney Anosy Dağları ve Tsitongambarika'daki kurbağa örnekleri de bu türden olabilir. Mini cinsindeki diğer türler gibi, bilimsel adındaki kelime oyunu nedeniyle ilk tanımlandığında medyanın ilgisini çekmiştir.

Taksonomi ve sınıflandırılması

Mini scule, Herpetolog Mark Scherz ve meslektaşları tarafından 2005 yılında Madagaskar'ın Anosy bölgesindeki Sainte Luce Koruma Alanı'nda bulunan yetişkin bir numuneye (erkek olduğu varsayılmıştır) dayanarak 2019 yılında tanımlanmıştır.[1] "Mini scule" adı, türün bilinen en küçük kurbağa türleri arasında olduğu gerçeğine atıfta bulunularak miniscule[1] [minuscule[3] (çev.'çok küçük' ya da 'ufacık') kelimesinin yanlış veya farklı bir varyantı] kelimesine yapılan bir cinastır. İkinci ismi scule, sabit bir isim olarak kabul edilir.[1] Türünün cinsindeki diğer iki tür olan "Mini mum" ve "Mini ature" ile birlikte, bilimsel adının komik bulunması nedeniyle ilk tanımlandığında ilgi çekti.[4][5]

Tür, çoğunlukla küçük kurbağaları içeren ve 650'den fazla türden oluşan yaygın bir familya olan Microhylidae'nin bir parçasıdır. "Mini ature" ile en yakın akraba olup, bu iki tür "Mini mum"a kardeş grup oluşturmaktadır." Türleri tanımlayan çalışma, Mini cinsini morfolojik olarak Stumpffia'ya daha çok benzemesine rağmen Pletodontohyla'nın kardeşi olarak tanımlamıştır.[1] Buna rağmen Alain Dubois ile meslektaşları tarafından hazırlanan 2021 filogenisinde bu tanımlama yerine türün monofiletik olması için hem Pletodontohyla hem de Mini'nin Cophyla ile birleştirilmesi gerektiği öne sürüldü.[6]

Cophylinae alt familyasının aşağıdaki kladogramları, 2019 ile 2021 çalışmaları tarafından bulunan farklı filogenileri göstermektedir:[1][6]

Scherz vd. tarafından hazırlanan kladogram, 2019 [1]

Cophylinae

Madecassophryne

Anodonthyla

Mini

M. mum

M. ature

M. scule

Plethodontohyla

Cophyla

Platypelis

Anilany

Rhombophryne

Stumpffia

Dubois vd. tarafından hazırlanan kladogram, 2021[6]

Cophylinae
Scaphiophrynini

Scaphiophryne

Paradoxophyla

Rhombophrynina

Rhombophryne

Anodonthylina

Anodonthyla

Platypelina

Platypelis

Cophilina

Cophyla (dahil Mini)

Mantipus

Fiziksel özellikleri

kahverengi ve siyah kurbağanın üstten görünüm
Mini scule türünün üstten görünüşü
alt tarafı soluk kahverengi olan baş aşağı kurbağa
Mini scule türünün alttan görünüşü

Mini scule, 8,4 ila 10,8 mm'lik burun-kıç mesafesine sahip, bilinen en küçük kurbağa türlerinden biridir.[7] Kasık ve uyluk Arkası kahverengi olup geriye kalan alt kısmı bronzdur. Alt kısım ile üst kısım, göğüs kafesi ve kalça arasında vücudun yan tarafında belirgin bir renk sınırına sahiptir. Başın yan tarafı koyu kahverengidir ancak arkaya doğru krem rengi ile daha fazla benekli bir hâl alır. Üst kısmı, kahverengi benekli krem renktedir. İrisi kırmızıdır. Kasık, bazı örneklerde koyu renkli işaretlere sahip olabilir; ayrıca yanlar daha siyah ve uyluk ile alt bacakta yanmış koyu sarı bir çapraz bant olabilir.[1]

M. scule, dikdörtgen bir gövdeye sahiptir. Baş, boyundan daha geniş ve vücuttan daha dardır. Burun, gözler ve burun arasında eşit uzaklıkta olan çıkıntılı olmayan burun delikleri ile üstten ve yandan yuvarlatılmıştır. Pullar, düz ve dikey; dil, uzun ve incedir. Birinci, ikinci ve dördüncü parmaklar büyük ölçüde küçülmüştür, ayak baş parmağı yoktur ve ikinci ile beşinci parmaklar da belirgin şekilde küçülmüştür. Maksil ve premaksil dişlere sahipken vomer dişleri yoktur.[1]

Maksil ve premaksil dişlerin varlığı ile yan tarafı boyunca üst kısım ve alt kısım arasındaki daha az belirgin sınır ile Mini mum'dan ayırt edilebilirken Mini ature'den daha küçük boyutu ve orantılı olarak daha küçük burunları ve nörokranyumu ile farklılaşmaktadır. Aynı zamanda Stumpffia'daki bazı türlerine benzer fakat ikinci karpalın kaybı veya füzyonu ile birlikte zayıf kemikleşmiş karpalları ile onlardan ayırt edilebilir.[1]

Türün sesleri, M. mum'ınkinden oldukça farklıyken Stumpffia türlerine oldukça benzemektedir. Stumpffia gimmeli, S. larinki ile S. tridactyla türlerini daha andırmaktadır. Ancak baskın ses frekansı S. gimmeli ile S. larinki türlerinkinden yüksekken S. tridactyla türünden düşüktür.[1]

Dağılımı ve habitatı

Alacalı güneş ışığı ile orman
Mini scule habitatı

Mini scule türü, son derece sınırlı bir alanda yaşamakta ve yalnızca Sainte Luce Koruma Alanı'ndaki bölgelerle bilinmektedir. Mandena, Vohimena Dağları, Güney Anosy Dağları ve Tsitongambarika'dan Stumpffia kurbağalarına ait rapolar da bu türe atıfta bulunabilirken bu raporlar, genetik doğrulanmaya ihtiyaç duymaktadır. Tür; orman akarsuları gibi yarı kalıcı su kütlelerinin yakınında, derin yaprak döküntüleri bulunan alanlarda yaşar.[1]

Korunma

Mini scule, şu anda yalnızca Sainte Luce Koruma Alanı'yla bilinmektedir ve buradaki ormanlık alanlara mikroendemik olabilir. Dünya Doğa ve Doğal Kaynakları Koruma Birliği (IUCN) tarafından değerlendirilmemiş olmasına rağmen hakkında açıklamalar yapıldığı makalelerin yazarları, son derece küçük menzili ve içinde yaşadığı ormanın kalitesindeki bozulma nedeniyle türün kritik tehlike altında olarak listelenmesini tavsiye etmiştir.[1]

Kaynakça

  1. ^ a b c d e f g h i j k l m Scherz, Mark D.; Hutter, Carl R.; Rakotoarison, Andolalao; Riemann, Jana C.; Rödel, Mark-Oliver; Ndriantsoa, Serge H.; Glos, Julian; Hyde Roberts, Sam; Crottini, Angelica; Vences, Miguel; Glaw, Frank (27 Mart 2019). Crowther, Mathew S. (Ed.). "Morphological and ecological convergence at the lower size limit for vertebrates highlighted by five new miniaturised microhylid frog species from three different Madagascan genera". PLOS ONE (İngilizce). 14 (3): e0213314. Bibcode:2019PLoSO..1413314S. doi:10.1371/journal.pone.0213314Özgürce erişilebilir. PMC 6436692 $2. PMID 30917162. 
  2. ^ Frost, Darrel R. (2021). "Mini scule Scherz, Hutter, Rakotoarison, Riemann, Rödel, Ndriantsoa, Glos, Roberts, Crottini, Vences, and Glaw, 2019". Amphibian Species of the World: an Online Reference. Version 6.1. American Museum of Natural History. doi:10.5531/db.vz.0001. 28 Haziran 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Ekim 2021. 
  3. ^ "miniscule". Oxford English Dictionary (Çevrimiçi bas.). Oxford University Press. Erişim tarihi: 25 Ekim 2022.  (Abonelik veya katılımcı kurum üyeliği gerekli.)
  4. ^ Solly, Meilan (28 Mart 2019). "Meet Mini mum, Mini scule and Mini ature, Three New Frog Species Among the World's Smallest". Smithsonian Magazine (İngilizce). 27 Eylül 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Eylül 2021. 
  5. ^ "Meet Mini mum, Mini ature, Mini scule: Tiny new frogs from Madagascar". Mongabay Environmental News (İngilizce). 28 Mart 2019. 28 Mart 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Eylül 2021. 
  6. ^ a b c Dubois, Alain; Ohler, Annemarie; Pyron, R. Alexander (26 Şubat 2021). "New concepts and methods for phylogenetic taxonomy and nomenclature in zoology, exemplified by a new ranked cladonomy of recent amphibians (Lissamphibia)". Megataxa. 5 (1). doi:10.11646/megataxa.5.1.1Özgürce erişilebilir. ISSN 2703-3090. 27 Haziran 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Ekim 2022. 
  7. ^ Scherz, Mark D. (28 Mart 2019). "Meet the mini frogs of Madagascar — the new species we've discovered". The Conversation (İngilizce). 14 Temmuz 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Ocak 2022. 

Dış bağlantılar

İlgili Araştırma Makaleleri

<span class="mw-page-title-main">Brezilya dövüş tilkisi</span>

Brezilya dövüş tilkisi, köpekgiller familyasının Lycalopex cinsine ait, Brezilya'ya özgü bir türdür.

<span class="mw-page-title-main">Güney Amerika deniz ayısı</span>

Güney Amerika deniz ayısı, denizaslanıgiller (Otariidae) familyasının, Güney deniz ayıları (Arctocephalus) cinsine mensup bir türdür.

<span class="mw-page-title-main">Dikkuyruk</span> ördekgiller (Anatidae) familyasından küçük bir ördek türü

Dikkuyruk, ördekgiller (Anatidae) familyasından küçük bir ördek türü. Akbaş ve kalkıkkuyruk olarak da bilinir.

<span class="mw-page-title-main">Kahverengi pelikan</span> pelikangiller (Pelecanidae) familyasından 8 pelikan türünün en küçüğü olan bir su kuşu

Kahverengi pelikan, pelikangiller (Pelecanidae) familyasından 8 pelikan türünün en küçüğü olan bir su kuşu türüdür. Amerika'da yaşayan bu kuş türü ABD'nin güney ve batı sahillerinde en iyi bilinen kuş türlerinden biridir. Batı Yarımkürede bulunan üç pelikan türünden biri olduğu gibi balıkları denize dalarak avlayan iki pelikan türünden biridir.

<span class="mw-page-title-main">Meksika kurdu</span>

Meksika kurdu, "lobo mexicano" ya da kısaca "lobo" olarak da bilinen, Kuzey Amerika'ya özgü bir gri kurt alt türüdür. Bu kurt, doğu ve güneydoğu Arizona, batı ve güney New Mexico ile kuzey Meksika'daki parçalanmış bölgelere özgüdür. Tarihsel olarak, Meksika kurdu Güney Kaliforniya'dan Baja Kaliforniya'ya, Sonora ve Chihuahua çöllerinden Batı Teksas'a kadar geniş bir alanda yaşamıştır.

<span class="mw-page-title-main">Bayağı su samuru</span> Su kıyılarında yaşayan etçil memeli hayvan

Bayağı su samuru, sansargiller familyasından, nehir ve göl kıyılarında yaşayan etçil bir memeli. Su kenarlarında kazdığı çukurlarda yaşar. Yuvası karada olmakla beraber girişi su altındandır. İçini kuru yaprak ve yosunlarla döşer. Ayrıca havalandırma deliği de bırakır.

<span class="mw-page-title-main">Cadı makigiller</span> gececil, uzun bacaklı primatlar

Tarsiidae bir primat familyasıdır. Güneydoğu Asya'nın adalarında yaşayan, küçük, gece faal hayvanlardır.

<i>Cava insanı</i> Homo erectus alt türü

Cava insanı ya da Cava adamı, 1891'de Endonezya'nın Java Adası'nda bulunan insan (Homo) fosillerine verilen isim. Eugène Dubois'in öncülük ettiği kazı grubu; diş, kafatası parçası ve uyluk kemiği keşfetti. Fosillerin, insanlar ve insansı maymunlar arasındaki "kayıp halka" olduğunu savunan Dubois, türe "Anthropopithecus erectus" ismini verdi, fakat sonra "Pithecanthropus erectus" olarak değiştirdi.

<i>Brookesia</i>

Brookesia Madagaskar'a endemik olan ve küçük ile çok küçük boyutlarda değişen bukalemunların sınıflandırıldığı bir cinstir. Brookesia cinsi içinde yer alan türler dünyanın en küçük bukalemunları olduğu gibi aynı zamanda dünyanın en küçük sürüngenleridir. Bu türler çoğunlukla kahverengidir ve yerde yaşarlar. Türlerin çoğu son otuz yıl içinde tanımlanmıştır ve daha henüz bilimsel adı verilmeyen tanımlanmamış türler olduğu bilinmektedir. Çoğu erişimi zor olan çok küçük alanlarda yaşamaktadır ve küçük boyutları ile gizlenme yetenekleri nedeniyle daha büyük akrabalarına nazaran üzerlerine çok araştırma yapılamamıştır.

<span class="mw-page-title-main">Karagöl, Toros</span> Niğde ilinde, Bolkar Dağları üzerinde bulunan buzul sirk gölü

Karagöl Niğde ilinde, Bolkar Dağları üzerinde bulunan buzul sirk gölü.

<i>Pseudochazara cingovskii</i>

Pseudochazara cingovskii, Makedon grayling, Alaca Kelebekler ailesindeki bir kelebek türüdür. Sadece Makedon köyü Pletvar'da bulunur. Erkekleri dişilerden biraz daha küçüktür.

<span class="mw-page-title-main">Kobuleti Tabiatı Koruma Alanı</span> Tabiat Alanı

Kobuleti Tabiatı Koruma Alanı Gürcistan'ın Acara bölgesindeki Kobuleti Belediyesi'nde, tatil beldesi Kobuleti'nin kuzey kesiminde, Karadeniz kıyısında yer alan bir koruma alanıdır. Ramsar Sözleşmesi tarafından tanınan eşsiz sulak alan ekosistemlerini korumak için 1998 yılında Kobuleti Koruma Alanları kuruldu.

Gobi büyük kahverengi yarasası, bir vesper yarasa türüdür. Afganistan, Çin, Hindistan, Moğolistan, Pakistan ve Rusya'da bulunur. Rus zoolog Profesör Kont Nikolay Alekseyevich Bobrinski ilk olarak 1926'da Gobi Çölü'ndeki Altay Dağları'ndan gelen örneği tanımladı.

<i>Pyrilia barrabandi</i> Kuş türü

Pyrilia barrabandi, Psittacidae familyasında sınıflandırılan bir papağan türü. Eskiden, şimdi monotipik olan Pionopsitta cinsinde sınıflandırılıyordu

<i>Salix cinerea</i> bitki türü

Salix cinerea, Salicaceae (Söğütgiller) familyasından bir ağaç türüdür.

Ranoidea mira, ya da çikolatalı ağaç kurbağası, 2016 yılında Yeni Gine Adası'nın yağmur ormanlarında Steve Richards ve ekibi tarafından keşfedilmiştir. Ranoidea mira'nın bilinen en yakın akrabasının Litoria caerulea olduğu belirlenmiştir. 2016 yılında keşfedilmesine rağmen 2021 yılına kadar yeni bir tür olup olmadığı bilinmediği için araştırmalar devam etmiştir. Daha önce keşfedilmemiş olmasının sebebi ise Mira'nın yaşam alanıyla doğru orantılıdır. Girilmesi zor, ücra bataklıklıklar, bataklık ormanlar ve benzeri alanlarda yaşadığından dolayı keşfi uzun sürmüştür.

<span class="mw-page-title-main">Leptodactylidae</span>

Leptodactylidae Kretase devrinde melez türlere dayandığı sanılan geniş bir kurbağa familyasıdır. Dünyanın birçok yerinde kara ve su canlısı olarak varlığını sürdürmektedir.

<span class="mw-page-title-main">Hıyarcıklı veba</span> Bakteriyel enfeksiyon

Hıyarcıklı veba, en çok gözlenen veba türlerinden biridir. Kurbanda ani bir şekilde ateş, titreme, baş ağrısı, halsizlik ve bir veya birden fazla olacak şekilde, bir elma boyutuna kadar büyüyebilen, lenf düğümlerinde ağrılı hıyarcık gelişir. Hastalık adını bu kendine özgü semptomundan alır. Bu semptomları sonradan akut ateş ve kan kusması izler. Bu hastalık genelde pire ve kemirgenlerden geçer ve bakteriler, bakterinin içeri girdiği en yakın lenf düğümüne saldırır. Bu hıyarcıklar daha sonradan iç kanama sebebiyle mor-siyah rengini alır. Tedavi edilmezse bu lenf düğümlerindeki hıyarcıklar büyür ve vücutta gelişigüzel bir şekilde yayılma gösterir. Hıyarcıklar genellikle kasık ve koltuk altında gözlenebilir. Tedavi edilmediğinde kurbanların %80'i sekiz gün içinde ölür.

"Söz konusu yılın bahar başlarında veba, üzücü etkilerini gün yüzüne çıkarmaya başladı. Burun kanamasının kaçınılmaz ölüm anlamına gelen Doğu'daki şeklini almadı. Bu etkisini daha ziyade, kadın ve erkeklerde kasık ve koltuk altlarında oluşan şişlikler yoluyla gösterdi. Bir elma ile yumurta büyüklüğü arasında olan bu yumrulara gavoccioli (Baloncuk) adını verdiler. Ve vücudun bu iki bölümünde ortaya çıkan ölümcül gavoccioli vücuda, çok kısa bir süre içinde, gelişi güzel bir şekilde yayılmaya başladı; daha sonra hastalığın semptomları kollarda, uyluklarda ve vücudun geri kalan her yerinde siyah ve mor lekelere dönüştü - bazıları büyük iken bazıları küçük ve yayılmış şekildeydi. Ve gavoccioli yaklaşan ölümün kesin bir habercisi olduğu gibi, onlarla temas edenler için de aynı anlama geldi. Ne bir doktorun takviyesi ne de tıbbın gücü bu hastalığı tedavi etmek için bir şey yapamaz; ya hastalığın doğası hiçbir tedavi sağlanamayacak şekildeydi ya da doktorlar cahilliklerinden hastalığın çaresini bulamadılar. Her halükarda hastaların çok azı bu hastalığı atlattı ve hemen hemen hepsi önceden açıkladığım semptomların ortaya çıkmasından yaklaşık üç gün sonra öldü. Ölenlerin çoğu daha ateş veya başka herhangi bir yan etki göstermeden öldü." ~Boccaccio

<i>Mini</i> (kurbağa) Madagaskara özgü kurbağa cinsi

Mini, Güneydoğu Madagaskar'a özgü küçük mikrohilid kurbağa cinsidir. Ova ormanlarındaki yaprak döküntülerinin arasında yaşamaktadır. Cinsin kendisiyle birlikte üç türü, bilimsel olarak 2019'da tanımlandı; korunma durumları IUCN tarafından derecelendirilmese de türlerden ikisinin kritik durumda olduğu ve M. ature türünün veri eksiği olduğu bildirilmiştir. Çok küçük olup burun-kıç mesafesi 8-11,5 mm (0,31-0,45 in) civarındadır ve böylece M. mum ile M. scule türleri yeryüzündeki en küçük kurbağalardır ve M. ature ise sadece y. 15 mm (0,6 in) civarındadır..

<span class="mw-page-title-main">Yaprak görünümlü kertenkele</span>

Yaprak görünümlü kertenkele, Madagaskar adasına özgü bir Uroplatus türüdür. İlk olarak 1888'de George Albert Boulenger tarafından tanımlanan U. phantasticus, Uroplatus gekolarının vücut olarak en küçüğüdür, ancak kuzenlerinden biri olan U. ebenaui'nin daha kısa kuyruğu nedeniyle daha küçük olup olmadığı konusunda devam eden bir tartışma vardır.